മഹാഭാരതം · അധ്യായം 2.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.3.1
अथाब्रवीन्मयः पार्थमर्युनं जयतां वरम् ।
आपृच्छे त्वां गमिष्यामि पुनरेष्यामि चाप्यहम् ॥ २.३.१ ॥
അപ്പോൾ മയൻ ജയിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പാർത്ഥനായ അർജ്ജുനനോട് പറഞ്ഞു: "ഞാൻ നിന്നോട് യാത്ര ചോദിക്കുന്നു; ഞാൻ പോകും, വീണ്ടും വരും."
2.3.2
विश्रुतां त्रिषु लोकेषु पार्थ दिव्यां सभां तव ।
प्राणिनां विस्मयकरीं तव प्रियविवर्धिनीम्।
पाण्डवानां च सर्वेषां करिष्यामि धनञ्जय ॥ २.३.२ ॥
"പാർത്ഥാ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധവും ദിവ്യവും ജീവികളെ വിസ്മയിപ്പിക്കുന്നതും നിനക്ക് സന്തോഷം നൽകുന്നതുമായ സഭ പാണ്ഡവർക്കായി, അവരെല്ലാവർക്കുമായി ഞാൻ നിർമ്മിക്കും, ധനഞ്ജയാ."
2.3.3
उत्तरेण तु कैलासं मैनाकं पर्वतं प्रति ।
यियक्षमाणेषु पुरा दानवेषु मया कृतम् ॥ २.३.३ ॥
"വടക്ക് കൈലാസത്തിനും മൈനാകപർവതത്തിനും സമീപം, പണ്ട് ദാനവർ യജ്ഞം ചെയ്യാനാഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ എന്നാൽ അത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു."
2.3.4
चित्रं मणिमयं भाण्डं रम्यं बिन्दुसारः प्रति ।
सभायां सत्यसन्धस्य यदासीद्वृषपर्वणः ॥ २.३.४ ॥
"അദ്ഭുതകരവും മണികളാൽ നിർമ്മിച്ചതും മനോഹരവുമായ പാത്രം — ബിന്ദുസാരം; അത് സത്യസന്ധനായ വൃഷപർവ്വന്റെ സഭയിലുണ്ടായിരുന്നു."
2.3.5
आगमिष्यामि तद्गृह्य यदि तिष्ठति भारत ।
ततः सभां करिष्यामि पाण्डवस्य यशस्विनीम् ॥ २.३.५ ॥
"അത് ഇപ്പോഴും അവിടെയുണ്ടെങ്കിൽ, ഭാരതാ, അത് എടുത്തുകൊണ്ടുവരും; പിന്നെ പാണ്ഡവന് യശസ്വിനിയായ ഒരു സഭ ഞാൻ നിർമ്മിക്കും."
2.3.6
मनः प्रह्लादिनीं चित्रां सर्वरत्नविभूषिताम् ।
अस्ति बिन्दुसारस्युग्रा गदा च कुरुनन्दन ॥ २.३.६ ॥
"മനസ്സിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്ന, അദ്ഭുതകരമായ, എല്ലാ രത്നങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട (ഒരു ഗദ) — ബിന്ദുസാരന്റെ ഉഗ്രമായ ഗദയുമുണ്ട്, കുരുനന്ദനാ."
2.3.7
निहिता यौवनाश्वेन राज्ञा हत्वा रणे रिपून् ।
सुवर्णबिन्दुभिश्चित्रा गुर्वी भारसहा दृढा ॥ २.३.७ ॥
യൗവനാശ്വ രാജാവ് യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ വധിച്ച് ഇത് സൂക്ഷിച്ചു. സ്വർണ്ണ പുള്ളികളാൽ ചിത്രിതമായ, ഭാരമേറിയ, ഭാരം താങ്ങുന്ന, ഉറച്ചത്.
2.3.8
सा वै शतसहस्रस्य सम्मिता शत्रुघातिनी ।
अनुरूपा च भीमस्य गाण्डीवं भवतो यथा ॥ २.३.८ ॥
അത് ശത്രുക്കളെ സംഹരിക്കുന്നതാണ്; ലക്ഷം ആയുധങ്ങൾക്ക് തുല്യം; ഭീമന് യോജിച്ചത്, നിങ്ങളുടെ ഗാണ്ഡീവം പോലെ.
2.3.9
वारुणश्च महाशङ्खो देवदत्तः सुघोषवान् ।
सर्वमेतत्प्रदास्यामि भवते नात्र संशयः ॥ २.३.९ ॥
വരുണന്റെ മഹാശംഖവും സുഘോഷമുള്ള ദേവദത്തവും — ഇവയെല്ലാം ഞാൻ നിനക്കു തരും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
2.3.10
इत्युक्त्वा सोऽसुरः पार्थं प्रागुदीचीं दिशं गतः ।
अथोत्तरेण कैलासान्मैनाकं पर्वतं प्रति ॥ २.३.१० ॥
ഇതു പറഞ്ഞ് ആ അസുരൻ പാർത്ഥനോട് വടക്കുകിഴക്കൻ ദിക്കിലേക്ക് പോയി; പിന്നെ കൈലാസത്തിന്റെ വടക്ക് മൈനാക പർവതത്തിലേക്ക്.
2.3.11
हिरण्यशृङ्गः सुमहान्महामणिमयो गिरिः ।
रम्यं बिन्दुसरो नाम यत्र राजा भगीरथः ॥ २.३.११ ॥
സ്വർണ്ണശൃംഗങ്ങളുള്ള, അതിമഹത്തായ, മഹാമണികളാൽ നിർമ്മിതമായ പർവതം — അവിടെ ബിന്ദുസരസ് എന്ന രമ്യമായ തടാകമുണ്ട്, അവിടെ ഭഗീരഥ രാജാവ്.
2.3.12
द्रुष्टुं भागीरथीं गङ्गामुवास बहुलाः समाः ।
यत्रेष्टं सर्वभूतानामीश्वरेण महात्मना ॥ २.३.१२ ॥
ഭാഗീരഥി ഗംഗയെ കാണാൻ അദ്ദേഹം വളരെക്കാലം അവിടെ വസിച്ചു; അവിടെ മഹാത്മാവായ ഈശ്വരൻ സർവഭൂതങ്ങൾക്കും ഇഷ്ടമായ യജ്ഞം നടത്തി.
2.3.13
आहृताः क्रतवो मुख्याः शतं भरतसत्तम ।
यत्र यूपा मणिमयाश्चैत्याश्चापि हिरण्मयाः ॥ २.३.१३ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അവിടെ നൂറു പ്രധാന യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തപ്പെട്ടു; അവിടെ മണിമയമായ യൂപങ്ങളും സ്വർണ്ണമയമായ ചൈത്യങ്ങളുമുണ്ടായിരുന്നു.
2.3.14
शोभार्थं विहितास्तत्र न तु दृष्टान्ततः कृताः ।
यत्रेष्ट्वा स गतः सिद्धिं सहस्राक्षः शचीपतिः ॥ २.३.१४ ॥
അവ അവിടെ ശോഭയ്ക്കായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടവയായിരുന്നു; ഉപമയ്ക്കായി നിർമ്മിച്ചവയല്ല. അവിടെ യജ്ഞം ചെയ്ത് സഹസ്രാക്ഷനായ ശചീപതി ഇന്ദ്രൻ സിദ്ധി നേടി.
2.3.15
यत्र भूतपतिः सृष्ट्वा सर्वाँल्लोकान्सनातनः ।
अपस्यते तिग्मतेजाः स्थितो भूतैः सहस्रशः ॥ २.३.१५ ॥
അവിടെ സകല ലോകങ്ങളെയും സൃഷ്ടിച്ച സനാതനനായ ഭൂതപതി, തീക്ഷ്ണതേജസ്സോടെ, ആയിരക്കണക്കിന് ഭൂതങ്ങളോടൊപ്പം നിൽക്കുന്നതായി കാണപ്പെടുന്നു.
2.3.16
नरनारायणौ ब्रह्मा यमः स्थाणुश्च पञ्चमः ।
उपासते यत्र परं सहस्रयुगपर्यये ॥ २.३.१६ ॥
നര-നാരായണന്മാർ, ബ്രഹ്മാവ്, യമൻ, അഞ്ചാമനായ സ്ഥാണു എന്നിവർ ആയിരം യുഗങ്ങളുടെ അവസാനത്തിൽ അവിടെ പരമനെ ഉപാസിക്കുന്നു.
2.3.17
यत्रेष्टं वासुदेवेन सत्त्रैर्वर्षगणान्बहून् ।
श्रद्दधानेन सततं धर्मसम्प्रतिपत्तये ॥ २.३.१७ ॥
ധർമ്മപ്രാപ്തിക്കായി വാസുദേവൻ ശ്രദ്ധയോടെ നിരന്തരം പല വർഷങ്ങളോളം സത്രയജ്ഞങ്ങൾ വഴി യജനം ചെയ്തു.
2.3.18
सुवर्णमालिनो यूपाश्चैत्याश्चाप्यतिभास्वराः ।
ददौ यत्र सहस्राणि प्रयुतानि च केशवः ॥ २.३.१८ ॥
സ്വർണ്ണമാലകളണിഞ്ഞ യൂപങ്ങളും അതിതേജസ്വിയായ ചൈത്യങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു; അവിടെ കേശവൻ ആയിരങ്ങളും പ്രയുതങ്ങളും ദാനം ചെയ്തു.
2.3.19
तत्र गत्वा स जग्राह गदां शङ्खं च भारत ।
तस्माद्गिरेरुपादाय शिलाः सुरुचिरावहाः।
स्फाटिकं च सभाद्रव्यं यदासीद्वृषपर्वणः ॥ २.३.१९ ॥
അവിടെ ചെന്ന് അവൻ, ഭാരതാ, ഗദയും ശംഖും എടുത്തു. ആ പർവതത്തിൽ നിന്ന് മനോഹരമായ ശിലകളും വൃഷപർവ്വാവിന്റെ സഭയ്ക്കുള്ള സ്ഫടികാദി സാമഗ്രികളും എടുത്തു.
2.3.20
किङ्करैः सह रक्षोभिर्यदरक्षन्महद्धनम् ।
तदगृह्णान्मयस्तत्र गत्वा सर्वं महाऽसुरः ॥ २.३.२० ॥
ഭൃത്യന്മാരോടും രാക്ഷസരോടും ചേർന്ന് കാത്തുസൂക്ഷിച്ചിരുന്ന ആ മഹാധനമെല്ലാം മഹാസുരനായ മയൻ അവിടെ ചെന്ന് എടുത്തു.
2.3.21
तदाहृत्य च तां चक्रे सोऽसुरोऽप्रतिमां सभाम् ।
विश्रुतां त्रिषु लोकेषु दिव्यां मणिमयीं शुभाम् ॥ २.३.२१ ॥
അവ കൊണ്ടുവന്ന് ആ അസുരൻ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമായ, ദിവ്യമായ, മണിമയമായ, ശുഭകരമായ ഒരു അതുല്യസഭ നിർമ്മിച്ചു.
2.3.22
गदां च भीमसेनाय प्रवरां प्रददौ तदा ।
देवदत्तं चार्जुनाय शङ्खप्रवरमुत्तमम् ॥ २.३.२२ ॥
അപ്പോൾ അവൻ ഭീമസേനന് ശ്രേഷ്ഠമായ ഗദ നൽകി; അർജുനന് ദേവദത്തം എന്ന ഉത്തമശംഖം നൽകി.
2.3.23
यस्य शङ्खस्य नादेन भूतानि प्रचकम्पिरे ।
स कालं कञ्चिदाश्वस्य विश्वकर्मा विचिन्त्य च ॥ २.३.२३ ॥
ആ ശംഖത്തിന്റെ നാദത്താൽ ഭൂതങ്ങളെല്ലാം വിറച്ചുവോ, ആ വിശ്വകർമ്മാവ് കുറച്ചുകാലം വിശ്രമിച്ച് ചിന്തിച്ച്...
2.3.24
सभां प्रचक्रमे कर्तुं पाण्डवानां महात्मनाम् ।
अभिप्रायेण पार्थानां कृष्णस्य च महात्मनः ॥ २.३.२४ ॥
മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവർക്കായി സഭ നിർമ്മിക്കാൻ തുടങ്ങി; മഹാത്മാവായ കൃഷ്ണന്റെയും പാർത്ഥരുടെയും ഇഷ്ടപ്രകാരം.
2.3.25
सर्वर्तुगुणसम्पन्नां दिव्यरूपामलङ्कृताम् ।
तर्पयित्वा द्विजश्रेष्ठान्पायसेन सहस्रशः।
सभा च सा महाराज शातकुम्भमयद्रुमा ॥ २.३.२५ ॥
എല്ലാ ഋതുക്കളുടെയും ഗുണങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, ദിവ്യരൂപമുള്ള, അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ആ സഭ ആയിരക്കണക്കിന് ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാരെ പായസം കൊണ്ട് തൃപ്തരാക്കി. മഹാരാജാവേ, അതിലെ വൃക്ഷങ്ങൾ സ്വർണ്ണത്താൽ നിർമ്മിതമായിരുന്നു.
2.3.26
दशकिष्कुसहस्राणि समन्तादायताभवत् ।
यथा वह्नेर्यथार्कस्य सोमस्य च यथा सभा ॥ २.३.२६ ॥
പതിനായിരം കിഷ്കുകളോളം ആ സഭ ചുറ്റും വ്യാപിച്ചിരുന്നു; അഗ്നിയെയും സൂര്യനെയും ചന്ദ്രനെയും പോലെ ആ സഭ ഉണ്ടായിരുന്നു.
2.3.27
भ्राजमाना तथाऽत्यर्थं दधार परमं वपुः ।
अभिघ्नतीव प्रभया प्रभामर्कस्य भास्वराम् ॥ २.३.२७ ॥
ഇങ്ങനെ അത്യധികം തിളങ്ങിക്കൊണ്ട് ആ സഭ പരമമായ രൂപം ധരിച്ചിരുന്നു; തന്റെ പ്രഭകൊണ്ട് സൂര്യന്റെ ദീപ്തമായ പ്രഭയെയും മറികടക്കുന്നതുപോലെ.
2.3.28
प्रबभौ ज्वलमानेव दिव्या दिव्येन वर्चसा ।
नवमेघप्रतीकाशा दिवमाकृत्य विष्ठिता।
आयता विपुला रम्या विपाप्मा विगतक्लमा ॥ २.३.२८ ॥
ആ ദിവ്യ സഭ ദിവ്യ തേജസ്സോടെ ജ്വലിക്കുന്നതുപോലെ പ്രകാശിച്ചു; പുതിയ മേഘംപോലെ ആകാശത്തെ മൂടി നിന്നു; വിസ്തൃതവും വിപുലവും മനോഹരവും പാപരഹിതവും ക്ഷീണരഹിതവുമായിരുന്നു.
2.3.29
उत्तमद्रव्यसम्पन्ना रत्नप्राकारतोरणा ।
बहुचित्रा बहुधना सुकृता विश्वकर्मणा ॥ २.३.२९ ॥
ഉത്തമ വസ്തുക്കൾ നിറഞ്ഞതും രത്നം പതിച്ച മതിലുകളും തോരണങ്ങളുമുള്ളതും അതിവിചിത്രവും സമ്പത്ത് നിറഞ്ഞതും വിശ്വകർമ്മാവ് നന്നായി നിർമ്മിച്ചതുമായിരുന്നു.
2.3.30
न दाशार्ही सुधर्मा वा ब्रह्मणो वाथ तादृशी ।
सभा रूपेण सम्पन्ना यां चक्रे मतिमान्मयः ॥ २.३.३० ॥
ദാശാർഹരുടെ സുധർമ്മയോ ബ്രഹ്മാവിന്റെ സഭയോ അല്ല; ബുദ്ധിമാനായ മയൻ നിർമ്മിച്ച ആ സഭയ്ക്ക് രൂപത്തിൽ തുല്യമായ മറ്റൊന്നും ഇല്ല.
2.3.31
तां स्म तत्र मयेनोक्ता रक्षन्ति च वहन्ति च ।
सभामष्टौ सहस्राणि किङ्करा नाम राक्षसाः ॥ २.३.३१ ॥
മയൻ നിർമ്മിച്ച ആ സഭയെ കിങ്കരന്മാർ എന്ന പേരുള്ള എട്ടായിരം രാക്ഷസന്മാർ കാക്കുകയും താങ്ങുകയും ചെയ്തു.
2.3.32
अन्तरिक्षचरा घोरा महाकाया महाबलाः ।
रक्ताक्षाः पिङ्गलाक्षाश्च शुक्तिकर्णाः प्रहारिणः ॥ २.३.३२ ॥
ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നവരും ഭയങ്കരരും മഹാകായരും മഹാബലശാലികളും ചുവന്ന കണ്ണുള്ളവരും തവിട്ടുനിറക്കണ്ണുള്ളവരും ശംഖാകൃതിയിലുള്ള ചെവിയുള്ളവരും പ്രഹരിക്കുന്നവരുമായിരുന്നു അവർ.
2.3.33
तस्यां सभायां नलिनीं चकाराप्रतिमां मयः ।
वैदूर्यपत्रविततां मणिनालमयाम्बुजाम् ॥ २.३.३३ ॥
ആ സഭയിൽ മയൻ അതുല്യമായ ഒരു താമരക്കുളം നിർമ്മിച്ചു; അതിന്റെ ഇലകൾ വൈഡൂര്യവും തണ്ടുകൾ മണികളുമായിരുന്നു.
2.3.34
पद्मसौगन्धिकवतीं नानाद्विजगणायुताम् ।
पुष्पितैः पङ्कजैश्चित्रां कूर्मैर्मत्स्यैश्च काञ्चनैः।
चित्रस्फटिकसोपानां निष्पङ्कसलिलां शुभाम् ॥ २.३.३४ ॥
താമരയുടെയും സൗഗന്ധിക പുഷ്പങ്ങളുടെയും സുഗന്ധം നിറഞ്ഞതും പലതരം പക്ഷിക്കൂട്ടങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും വിരിഞ്ഞ താമരകളാൽ ചിത്രശോഭയുള്ളതും സ്വർണ്ണ ആമകളും മത്സ്യങ്ങളുമുള്ളതും വിചിത്ര സ്ഫടിക പടവുകളുള്ളതും ചെളിയില്ലാത്ത ജലമുള്ളതുമായ ശുഭമായ കുളം.
2.3.35
मन्दानिलसमुद्धूतां मुक्ताबिन्दुभिराचिताम् ।
महामणिशिलापट्टबद्धपर्यन्तवेदिकाम् ॥ २.३.३५ ॥
മന്ദമായ കാറ്റിൽ ഇളകുന്നതും മുത്തുമണിത്തുള്ളികളാൽ മൂടിയതും വക്കിൽ മഹാമണിശിലാപാളികൾ കെട്ടിയ വേദികയുള്ളതുമായ.
2.3.36
मणिरत्नचितां तां तु केचिदभ्येत्य पार्थिवाः ।
दृष्ट्वापि नाभ्यजानन्त तेऽज्ञानात्प्रपतन्त्युत ॥ २.३.३६ ॥
മണിരത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ആ സഭയിൽ ചില രാജാക്കന്മാർ എത്തി; കണ്ടിട്ടും അവർ തിരിച്ചറിഞ്ഞില്ല; അജ്ഞാനം മൂലം അവർ വീഴുന്നു.
2.3.37
तां सभामभितो नित्यं पुष्पवन्तो महाद्रुमाः ।
आसन्नानाविधा लोलाः शीतच्छाया मनोरमाः ॥ २.३.३७ ॥
ആ സഭയ്ക്ക് ചുറ്റും എപ്പോഴും പൂക്കൾ നിറഞ്ഞ വലിയ വൃക്ഷങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു; പലതരം, ആടിയുലയുന്ന, തണുത്ത തണലുള്ള, മനോഹരമായവ.
2.3.38
काननानि सुगन्धीनि पुष्करिण्यश्च सर्वशः ।
हंसकारण्डवोपेताश्चक्रवाकोपशोभिताः ॥ २.३.३८ ॥
സുഗന്ധമുള്ള വനങ്ങളും എല്ലായിടത്തും താമരക്കുളങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു; അരയന്നങ്ങളും കാരണ്ഡവപ്പക്ഷികളും നിറഞ്ഞ്, ചക്രവാകങ്ങളാൽ ശോഭിച്ചവ.
2.3.39
जलजानां च पद्मानां स्थलजानां च सर्वशः ।
मारुतो गन्धमादाय पाण्डवान्स्म निषेवते ॥ २.३.३९ ॥
വെള്ളത്തിൽ വിരിഞ്ഞ താമരകളുടെയും കരയിൽ വിരിഞ്ഞ പുഷ്പങ്ങളുടെയും സുഗന്ധം വഹിച്ച് കാറ്റ് പാണ്ഡവരെ സേവിച്ചു.
2.3.40
ईदृशीं तां सभां कृत्वा मासैः परिचतुर्दशैः ।
निष्ठितां धर्मराजाय मयो राजन्न्यवेदयत् ॥ २.३.४० ॥
അത്തരമൊരു ആ സഭ ഏകദേശം പതിനാലു മാസംകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചു പൂർത്തിയാക്കി, രാജാവേ, മയൻ ധർമ്മരാജനെ അറിയിച്ചു.