Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 2.32

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

2.32.1

तथैव सहदेवोऽपि धर्मराजेन पूजितः ।
महत्या सेनया राजन्प्रययौ दक्षिणां दिशम् ॥ २.३२.१ ॥

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹਦੇਵ ਵੀ ਧਰਮਰਾਜ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।

2.32.2

स शूरसेनान्कार्त्स्न्येन पूर्वमेवाजयत्प्रभुः ।
मत्स्यराजं च कौरव्यो वशे चक्रे बलाद्बली ॥ २.३२.२ ॥

ਉਸ ਬਲਵਾਨ ਕੌਰਵ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੂਰਸੇਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਮਤਸਯ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ।

2.32.3

अधिराजाधिपं चैव दन्तवक्रं महाबलम् ।
जिगाय करदं चैव कृत्वा राज्ये न्यवेशयत् ॥ २.३२.३ ॥

ਅਧਿਰਾਜਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਮਹਾਬਲੀ ਦੰਤਵਕ੍ਰ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬਣਾ ਕੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਬਿਠਾਇਆ।

2.32.4

सुकुमारं वशे चक्रे सुमित्रं च नराधिपम् ।
तथैवापरमत्स्यांश्च व्यजयत्स पटच्चरान् ॥ २.३२.४ ॥

ਸੁਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਨਰਾਧਿਪ ਸੁਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਮਤਸਯਾਂ ਅਤੇ ਪਟੱਚਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।

2.32.5

निषादभूमिं गोशृङ्गं पर्वतप्रवरं तथा ।
तरसैवाजयद्धीमाञ्श्रेणिमन्तं च पार्थिवम् ॥ २.३२.५ ॥

ਨਿਸ਼ਾਦ ਦੀ ਧਰਤੀ, ਗੋਸ਼ਰੰਗ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ; ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨੇ ਸ਼੍ਰੇਣਿਮਾਨ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।

2.32.6

नरराष्ट्रं च निर्जित्य कुन्तिभोजमुपाद्रवत् ।
प्रीतिपूर्वं च तस्यासौ प्रतिजग्राह शासनम् ॥ २.३२.६ ॥

ਨਰਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਕੁੰਤਿਭੋਜ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ; ਕੁੰਤਿਭੋਜ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਹੁਕਮ ਮੰਨ ਲਿਆ।

2.32.7

ततश्चर्मण्वतीकूले जम्भकस्यात्मजं नृपम् ।
ददर्श वासुदेवेन शेषितं पूर्ववैरिणा ॥ २.३२.७ ॥

ਫਿਰ ਚਰਮਣ੍ਵਤੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉਸਨੇ ਜੰਭਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਪੁਰਾਣਾ ਵੈਰੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜੀਉਂਦਾ ਛੱਡਿਆ ਸੀ।

2.32.8

चक्रे तेन स सङ्ग्रामं सहदेवेन भारत ।
स तमाजौ विनिर्जित्य दक्षिणाभिमुखो ययौ ॥ २.३२.८ ॥

ਹੇ ਭਰਤ ਵੰਸ਼ੀ! ਉਸ ਨਾਲ ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ; ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਹ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।

2.32.9

सेकानपरसेकांश्च रत्नानि विविधानि च ।
ततस्तेनैव सहितो नर्मदामभितो ययौ। ॥ २.३२.९ ॥

ਸੇਕਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੇਕਾਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਸੇ ਨਾਲ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵੱਲ ਗਿਆ।

2.32.10

भगदत्तं महाबाहुं क्षत्रियं नरकात्मजम् ।
अर्जुनाय करं दत्तं श्रुत्वा तत्र न्यवर्तत ॥ २.३२.१० ॥

ਨਰਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਬਾਹੂ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਭਗਦੱਤ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਉੱਥੋਂ ਹੀ ਮੁੜ ਆਇਆ।

2.32.11

विन्दानुविन्दावावन्त्यौ सैन्येन महतावृतौ ।
जिगाय समरे वीरावाश्विनेयः प्रतापवान् ॥ २.३२.११ ॥

ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਦੋ ਵੀਰ ਵਿੰਦ ਅਤੇ ਅਨੁਵਿੰਦ ਵੱਡੀ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ ਨੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।

2.32.12

ततो रत्नान्युपादाय पुरं भोजकटं ययौ ।
तत्र युद्धमभूद्राजन्दिवसद्वयमच्युत ॥ २.३२.१२ ॥

ਫਿਰ ਰਤਨ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਭੋਜਕਟ ਨਗਰ ਗਿਆ; ਉੱਥੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੇ ਅਚੁਤ, ਦੋ ਦਿਨ ਲੜਾਈ ਹੋਈ।

2.32.13

स विजित्य दुराधर्षं भीष्मकं माद्रिनन्दनः ।
कोसलाधिपतिं चैव तथा वेणातटाधिपम् ॥ २.३२.१३ ॥

ਅਜੇਯ ਭੀਸ਼ਮਕ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕੋਸਲ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਅਤੇ ਵੇਣਾਤਟ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ।

2.32.14

कान्तारकांश्च समर तथा प्राकोटकान्नृपान् ।
नाटकेयांश्च समरे तथा हेरम्बकान्युधि ॥ २.३२.१४ ॥

ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਾਂਤਾਰਕਾਂ, ਪ੍ਰਾਕੋਟਕ ਰਾਜਿਆਂ, ਨਾਟਕੇਯਾਂ ਅਤੇ ਹੇਰੰਬਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਜਿੱਤਿਆ।

2.32.15

मारुधं च विनिर्जित्य रम्यग्राममथो बलात् ।
नाचीनानर्बुकांश्चैव राजानश्च महाबलः ॥ २.३२.१५ ॥

ਮਾਰੁਧ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਰਮਯਗ੍ਰਾਮ ਨੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਨਾਚੀਨਾਂ, ਅਰਬੁਕਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ।

2.32.16

तांस्तानाटविकान्सर्वानजयत्पाण्डुनन्दनः ।
नाताधिपं च नृपतिं वशे चक्रे महाबलः ॥ २.३२.१६ ॥

ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ; ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਨਾਤ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਕਰ ਲਿਆ।

2.32.17

पुलिन्दांश्च रणे जित्वा ययौ दक्षिणतः पुरः ।
युयुधे पाण्ड्यराजेन दिवसं नकुलानुजः ॥ २.३२.१७ ॥

ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿੰਦਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਹ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਗਿਆ; ਨਕੁਲ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੇ ਪਾਂਡਿਆ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦਿਨ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ।

2.32.18

तं जित्वा स महाबाहुः प्रययौ दक्षिणापथम् ।
गुहामासादयामास किष्किन्धां लोकविश्रुताम् ॥ २.३२.१८ ॥

ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਹ ਮਹਾਬਾਹੂ ਦੱਖਣਾਪਥ ਵੱਲ ਗਿਆ; ਗੁਹਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ।

2.32.19

पुरा वानरराजेन वालिना चाभिरक्षिताम् ।
ततः कोसलराजस्य रामस्यैवानुगेन च।
सुग्रीवेणाभिगुप्तां तां प्रविष्टस्तमथाह्वयत् ॥ २.३२.१९ ॥

ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਨਰਰਾਜ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੋਸਲਰਾਜ ਰਾਮ ਦੇ ਹੀ ਅਨੁਚਰ ਸੁਗਰੀਵ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਅਤ ਉਸ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਿਆ।

2.32.20

तत्र वानरराजाभ्यां मैन्देन द्विविदेन च ।
युयुधे दिवसान्सप्त न च तौ विकृतिं गतौ ॥ २.३२.२० ॥

ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਵਾਨਰਰਾਜ ਮੈਂਦ ਅਤੇ ਦਵਿਵਿਦ ਨਾਲ ਸੱਤ ਦਿਨ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਕਿਸੇ ਵਿਕਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਾ ਹੋਏ।

2.32.21

ततस्तुष्टौ महात्मानौ सहदेवाय वानरौ ।
ऊचतुश्चैव संहृष्टौ प्रीतिपूर्वमिदं वचः ॥ २.३२.२१ ॥

ਤਦ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਮਹਾਤਮਾ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਹਦੇਵ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

2.32.22

गच्छ पाण्डवशार्दूल रत्नान्यादाय सर्वशः ।
अविघ्नमस्त कार्याय धर्मराजाय धीमते ॥ २.३२.२२ ॥

ਹੇ ਪਾਂਡਵ ਸ਼ੇਰ, ਜਾਓ; ਸਾਰੇ ਰਤਨ ਲੈ ਕੇ। ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਵੇ।

2.32.23

ततो रत्नान्युपादाय पुरीं माहिष्मतीं ययौ ।
तत्र नीलेन राज्ञा स चक्रे युद्धं नरर्षभः ॥ २.३२.२३ ॥

ਫਿਰ ਰਤਨ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਮਾਹਿਸ਼ਮਤੀ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਗਿਆ; ਉੱਥੇ ਉਸ ਨਰਸ਼ੇਸ਼ਠ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੀਲ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ।

2.32.24

पाण्डवः परवीरघ्नः सहदेवः प्रतापवान् ।
ततोऽस्य सुमहद्युद्धमासीद्भीरुभयङ्करम् ॥ २.३२.२४ ॥

ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਪਾਂਡਵ ਸਹਦੇਵ। ਤਦ ਉਸ ਦਾ ਡਰਪੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।

2.32.25

सैन्यक्षयकरं चैव प्राणानां संशयावहम् ।
चक्रे तस्य हि साहाय्यं भगवान्हव्यवाहनः ॥ २.३२.२५ ॥

ਸੈਨਾ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਯੁੱਧ ਸੀ; ਉਸ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਹਵਿਆਵਾਹਨ ਅਗਨੀ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।

2.32.26

ततो रथा हया नागाः पुरुषाः कवचानि च ।
प्रतीप्तानि व्यदृश्यन्त सहदेवबले तदा ॥ २.३२.२६ ॥

ਤਦ ਸਹਦੇਵ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਰਥ, ਘੋੜੇ, ਹਾਥੀ, ਯੋਧੇ ਅਤੇ ਕਵਚ ਬਲਦੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ।

2.32.27

ततः सुसंभ्रान्तमना बभूव कुरुनन्दनः ।
नोत्तरं प्रतिवक्तुं च शक्तोऽभूज्जनमेजय ॥ २.३२.२७ ॥

ਤਦ ਕੁਰੂਆਂ ਦਾ ਲਾਡਲਾ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਏ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਹੇ ਜਨਮੇਜਯ, ਉਹ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾ ਰਿਹਾ।

2.32.28

किमर्थं भगवान्वह्निः प्रत्यमित्रोऽभवद्युधि ।
सहदेवस्य यज्ञार्थं घटमानस्य वै द्विज ॥ २.३२.२८ ॥

ਹੇ ਦਵਿਜ, ਯੱਗ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਹਦੇਵ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਭਗਵਾਨ ਅਗਨੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਵੈਰੀ ਬਣ ਗਏ?

2.32.29

तत्र माहिष्मतीवासी भगवान्हव्यवाहनः ।
श्रूयते हि गृहीतो वै पुरस्तात्पारदारिकः ॥ २.३२.२९ ॥

ਉੱਥੇ ਮਾਹਿਸ਼ਮਤੀ ਦੇ ਵਾਸੀ ਭਗਵਾਨ ਹਵਿਆਵਾਹਨ ਅਗਨੀ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਸੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਫੜੇ ਗਏ ਸਨ।

2.32.30

नीलस्य राज्ञो दुहिता बभूवतातीव शोभना ।
साऽग्निहोत्रमुपातिष्ठद्बोधनाय पितुः सदा ॥ २.३२.३० ॥

ਰਾਜਾ ਨੀਲ ਦੀ ਧੀ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਸੀ; ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਉਹ ਸਦਾ ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਸੀ।

2.32.31

व्यजनैर्धूयमानोऽपि तावत्प्रज्वलते न सः ।
यावच्चारुपुटौष्ठेन वायुना न विधूयते ॥ २.३२.३१ ॥

ਪੱਖਿਆਂ ਨਾਲ ਝੱਲਣ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਤਦ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਬਲਦਾ, ਜਦ ਤੱਕ ਸੁੰਦਰ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਵਰਗੀ ਧੌਂਕਣੀ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਫੂਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।

2.32.32

ततः स भगवानग्निश्चकमे तां सुदर्शनाम् ।
नीलस्य राज्ञः सर्वेषामुपनीतश्च सोऽभवत् ॥ २.३२.३२ ॥

ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਅਗਨੀ ਨੇ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਚਾਹਿਆ। ਨੀਲ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਹ ਨੇੜੇ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ।

2.32.33

ततो ब्रह्मणरूपेण रममाणो यदृच्छया ।
चकमे तां वरारोहां कन्यामुत्पललोचनाम्
तं तु राजा यथाशास्त्रमशासद्धार्मिकस्तदा ॥ २.३२.३३ ॥

ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਚਰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਕਮਲ-ਨੈਣੀ ਕੰਨਿਆ ਨੂੰ ਚਾਹਿਆ। ਤਦ ਧਰਮੀ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।

2.32.34

प्रजज्वाल ततः कोपाद्भगवान्हव्यवाहनः ।
तं दृष्ट्वा विस्मितो राजा जगाम शिरसाऽवनिम् ॥ २.३२.३४ ॥

ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਹਵਯਵਾਹਨ ਅਗਨੀ ਬਲ ਉੱਠਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸਿਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।

2.32.35

ततः कालेन तां कन्यां तथैव हि तदा नृपः ।
प्रददौ विप्ररूपाय वह्रये शिरसा नतः ॥ २.३२.३५ ॥

ਫਿਰ ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਕੰਨਿਆ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

2.32.36

प्रतिगृह्य च तां सुभ्रुं नीलराज्ञः सुतां तदा ।
चक्रे प्रसादं भगवांस्तस्य राज्ञो विभावसुः ॥ २.३२.३६ ॥

ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਭਰਵੱਟਿਆਂ ਵਾਲੀ ਨੀਲ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ ਤਦ ਭਗਵਾਨ ਵਿਭਾਵਸੂ ਅਗਨੀ ਨੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਉੱਤੇ ਮਿਹਰ ਕੀਤੀ।

2.32.37

वरेण च्छन्दयामास तं नृपं स्विष्टकृत्तमः ।
अभयं च स जग्राह स्वसैन्ये वै महीपतिः ॥ २.३२.३७ ॥

ਸ੍ਵਿਸ਼ਟਕ੍ਰਿਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਮਹੀਪਤੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਲਈ ਅਭੈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

2.32.38

ततः प्रभृति ये केचिदज्ञानात्तां पुरीं नृपाः ।
जिगीषन्ति बलाद्राजंस्ते दह्यन्ते स्म वह्निना ॥ २.३२.३८ ॥

ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਜਿਹੜੇ ਕੋਈ ਰਾਜੇ ਅਗਿਆਨ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜਦੇ ਹਨ।

2.32.39

स्यां पुर्यां तदा चैव माहिष्मत्यां कुरूद्वह ।
बभूवुरनतिग्राह्य योषितश्छन्दतः किल ॥ २.३२.३९ ॥

ਹੇ ਕੁਰੂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਾਹਿਸ਼ਮਤੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸਤਰੀਆਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹੀ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਫੜੀਆਂ ਨਾ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਣ ਗਈਆਂ।

2.32.40

एवमग्निर्वरं प्रादात्स्त्रीणामप्रतिवारणे ।
रिण्यस्तत्र च राजानस्तत्पुरं भरतर्षभ। ॥ २.३२.४० ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਗਨੀ ਨੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪ੍ਰਤੀਵਾਰਣ ਦਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਭਰਤ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉੱਥੇ ਰਾਜੇ ਉਸ ਨਗਰੀ ਨੂੰ…

2.32.41

र्जयन्ति च राजानस्तत्पुरं भरतर्षभ ।
भयादग्नेर्महाराज तदाप्रभृति सर्वदा ॥ २.३२.४१ ॥

ਹੇ ਭਰਤ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਰਾਜੇ ਉਸ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਸਦਾ ਅੱਗ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ।

2.32.42

सहदेवस्तु धर्मात्मा सैन्यं दृष्ट्वा भयार्दितम् ।
परीतमग्निना राजन्नाकम्पत यथाऽचलः।
उपस्पृश्य शुचिर्भूत्वा सोऽब्रवीत्पावकं ततः ॥ २.३२.४२ ॥

ਪਰ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਭੈ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਅਤੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਕੰਬ ਉੱਠਿਆ। ਫਿਰ ਆਚਮਨ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

2.32.43

त्वदर्थोऽयं समारम्भः कृष्णवर्त्मन्नमोस्तु ते। ॥ २.३२.४३ ॥

ਇਹ ਆਰੰਭ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੀ ਹੈ; ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਵਰਤਮਨ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

2.32.44

मुखं त्वमसि देवानां यज्ञस्त्वमसि पावक ।
पावनात्पावकश्चासि वहनाद्धव्यवाहनः।
वेदास्त्वदर्थं जाता वै जातवेदास्ततो ह्यसि ॥ २.३२.४४ ॥

ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਯੱਗ ਹੋ, ਹੇ ਪਾਵਕ। ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਪਾਵਕ; ਢੋਣ ਕਰਕੇ ਹਵਿਆਵਾਹਨ। ਵੇਦ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੀ ਜਨਮੇ; ਇਸੇ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਜਾਤਵੇਦ ਹੋ।

2.32.45

चित्रभानुः सुरेशश्च अनलस्त्वं विभावसो ।
स्वर्गद्वारस्पृशश्चासि हुताशो ज्वलनः शिखी ॥ २.३२.४५ ॥

ਤੁਸੀਂ ਚਿੱਤਰਭਾਨੂ, ਸੁਰੇਸ਼ ਹੋ; ਹੇ ਵਿਭਾਵਸੂ, ਤੁਸੀਂ ਅਨਲ ਹੋ। ਸਵਰਗ-ਦੁਆਰ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਹੁਤਾਸ਼, ਜਵਲਨ, ਸ਼ਿਖੀ ਹੋ।

2.32.46

वैश्वानरस्त्वं पिङ्गेशः प्लवङ्गो भूरितेजसः ।
कुमारसूस्त्वं भगवान्रुद्रगर्भो हिरण्यकृत् ॥ २.३२.४६ ॥

ਤੁਸੀਂ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਹੋ; ਪਿੰਗੇਸ਼, ਪ੍ਰਲਵੰਗ, ਅਤਿ ਤੇਜਸਵੀ ਹੋ। ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ ਹੋ; ਭਗਵਾਨ, ਰੁਦ੍ਰਗਰਭ, ਹਿਰਣਯਕ੍ਰਿਤ ਹੋ।

2.32.47

अग्निर्ददातु मे तेजो वायुः प्राणं ददातु मे ।
पृथिवी बलमादध्याच्छिवं चापो दिशन्तु मे ॥ २.३२.४७ ॥

ਅਗਨੀ ਮੈਨੂੰ ਤੇਜ ਦੇਵੇ, ਪਵਨ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣ ਦੇਵੇ। ਧਰਤੀ ਮੈਨੂੰ ਬਲ ਦੇਵੇ, ਅਤੇ ਜਲ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਦੇਣ।

2.32.48

अपां गर्भ महासत्व जातवेदः सुरेश्वर ।
देवानां मुखमग्ने त्वं सत्येन विपुनीहि माम् ॥ २.३२.४८ ॥

ਹੇ ਜਲਾਂ ਦੇ ਗਰਭ, ਮਹਾਸਤਵ, ਜਾਤਵੇਦ, ਸੁਰੇਸ਼ਵਰ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹੋ; ਸੱਚ ਦੇ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੋ।

2.32.49

ऋषिभिर्ब्राह्मणैश्चैव दैवतैरसुरैरपि ।
नित्यं सुहुत यज्ञेषु सत्येन विपुनीहि माम् ॥ २.३२.४९ ॥

ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਹੁਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸੱਚ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੋ।

2.32.50

धूमकेतुः शिखी च त्वं पापहाऽनिसम्भवः ।
सर्वप्राणिषु नित्यस्थः सत्येन विपुनीहि माम् ॥ २.३२.५० ॥

ਧੂਮਕੇਤੂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਖੀ ਵੀ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ; ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਵਾਯੂ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਸੱਚ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ।

2.32.51

एवं स्तुतोऽसि भगवन्प्रीतेन शिचिना मया ।
तुष्टिं पुष्टिं श्रुतं चैव प्रीति चाग्ने प्रयच्छ मे ॥ २.३२.५१ ॥

ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਸ਼ਿਚੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਤੁਸੀਂ ਉਸਤਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹੋ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਮੈਨੂੰ ਤੁਸ਼ਟੀ, ਪੁਸ਼ਟੀ, ਸ਼ਰੁਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਤੀ ਬਖ਼ਸ਼ੋ।

2.32.52

इत्येवं मन्त्रमाग्नेयं पठन्यो जुहुयाद्विभुम् ।
ऋद्धिमान्सततं दान्तः सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ २.३२.५२ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਗਨੇਯ ਮੰਤਰ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜੋ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮਿਰਧ ਅਤੇ ਸਦਾ ਸੰਜਮੀ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

2.32.53

यज्ञविघ्नमिमं कर्तुं नार्हस्त्वं यज्ञवाहन ।
एवमुक्त्वा तु माद्रेयः कुशैरास्तीर्य मेदिनीम् ॥ २.३२.५३ ॥

ਹੇ ਯੱਗਵਾਹਨ, ਇਸ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣਾ ਤੈਨੂੰ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮਾਦ੍ਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕੁਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਛਾਇਆ।

2.32.54

विधिवत्पुरुषव्याघ्रः पावकं प्रत्युपाविशत् ।
प्रमुखे तस्य सैन्यस्य भीतोद्विग्रस्य भारत ॥ २.३२.५४ ॥

ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਅਗਨੀ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠਿਆ; ਹੇ ਭਾਰਤ, ਡਰੀ ਅਤੇ ਵਿਆਕੁਲ ਉਸ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ।

2.32.55

न चैनमत्यगाद्वह्निरुवाच महोदधिः ।
तमुपेत्य शनैर्वह्निरुवाच कुरुनन्दनम् ॥ २.३२.५५ ॥

ਅਗਨੀ ਉਸਨੂੰ ਲੰਘਿਆ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਮਹਾਸਾਗਰ ਨੇ ਕੁਝ ਕਿਹਾ। ਫਿਰ ਅਗਨੀ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਹੌਲੀ ਨਾਲ ਕੁਰੁਨੰਦਨ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।

2.32.56

सहदेवं नृणां देवं सान्त्वपूर्वमिदं वचः ।
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ कौरव्य जिज्ञासेयं कृता मया ॥ २.३२.५६ ॥

ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਸਹਦੇਵ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸੇ ਨਾਲ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ: 'ਉੱਠ, ਉੱਠ, ਕੌਰਵ੍ਯ! ਇਹ ਪਰਖ ਮੈਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।'

2.32.57

वेद्मि सर्वमभिप्रायं तव धर्मसुतस्य च ।
मया तु रक्षितव्या पूरियं भरतसत्तम ॥ २.३२.५७ ॥

ਤੇਰਾ ਅਤੇ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਦਾ ਸਾਰਾ ਮਨੋਰਥ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਪਰ ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਪੁਰੀ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

2.32.58

यावद्राज्ञो हि नीलस्य कुले वंशधरा इति ।
ईप्सितं तु करिष्यामि मनसस्तव पाण्डव ॥ २.३२.५८ ॥

ਰਾਜਾ ਨੀਲ ਦੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਵੰਸ਼ਧਰ ਹੋਣ ਤੱਕ। ਹੇ ਪਾਂਡਵ! ਤੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ।

2.32.59

तत उत्थाय हृष्टात्मा प्राञ्जलिः शिरसा नतः ।
पूजयामास माद्रेयटः पावकं भरतर्षभ ॥ २.३२.५९ ॥

ਫਿਰ ਖ਼ੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਉੱਠ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਹਦੇਵ ਨੇ, ਹੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ, ਅਗਨੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।

2.32.60

पावके विनिवृत्ते तु नीलो राजाऽभ्यगात्तदा ।
पावकस्याज्ञया चैनमर्चयामास पार्थिवः ॥ २.३२.६० ॥

ਅਗਨੀ ਦੇ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਾ ਨੀਲ ਉਸ ਵੇਲੇ ਨੇੜੇ ਆਇਆ। ਅਗਨੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸਦਾ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।

2.32.61

सत्कारेण नरव्याघ्रं सहदेवं युधां पतिम् ।
प्रतिगृह्य च तां पूजां करे च विनिवेश्य च ॥ २.३२.६१ ॥

ਸਤਕਾਰ ਨਾਲ, ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨਰਵਿਆਘ੍ਰ ਸਹਦੇਵ ਦੀ ਉਹ ਪੂਜਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ।

2.32.62

माद्रीसुतस्ततः प्रायाद्विजयी दक्षिणां दिशम् ।
त्रैपुरं स वशे कृत्वा राजानममितौजसम् ॥ २.३२.६२ ॥

ਫਿਰ ਮਾਦ੍ਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਗਿਆ; ਤ੍ਰੈਪੁਰ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ ਅਮਿਤੌਜਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੀ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ।

2.32.63

निजग्राह महाबाहुस्तरसा पौरवेश्वरम् ।
आकृतिं कौशिकाचार्यं यत्ने महता ततः ॥ २.३२.६३ ॥

ਮਹਾਬਾਹੂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਪੌਰਵੇਸ਼ਵਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ; ਫਿਰ ਵੱਡੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕੌਸ਼ਿਕਾਚਾਰਿਆ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ।

2.32.64

वशे चक्रे महाबाहुः सुराष्ट्राधिपतिं तदा ।
सुराष्ट्रविषयस्थश्च प्रेषयामास रुक्मिणे ॥ २.३२.६४ ॥

ਮਹਾਬਾਹੂ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੁਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ; ਸੁਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਰੁਕਮੀ ਕੋਲ (ਦੂਤ) ਭੇਜਿਆ।

2.32.65

राज्ञे भोजकटस्थाय महामात्राय धीमते ।
भीष्मकायस धर्मात्मा साक्षादिन्द्रसखाय वै ॥ २.३२.६५ ॥

ਭੋਜਕਟ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮਹਾਮਾਤ੍ਯ ਰਾਜੇ ਨੂੰ (ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਿਆ); ਧਰਮਾਤਮਾ ਭੀਸ਼ਮਕ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇੰਦਰ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ।

2.32.66

च चास्य प्रतिजग्राह ससुतः शासनं तदा ।
प्रीतिपूर्वं महाराज वासुदेवमवेक्ष्य च ॥ २.३२.६६ ॥

ਉਸ ਨੇ ਉਦੋਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸਦਾ ਹੁਕਮ ਮੰਨਿਆ; ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ (ਇੰਝ ਕੀਤਾ)।

2.32.67

ततः स रत्नान्यादाय पुनः प्रायाद्युधां पतिः ।
ततः शूर्पारकं चैव तालाकटमथापि च ॥ २.३२.६७ ॥

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਰਤਨ ਲੈ ਕੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਫਿਰ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਫਿਰ ਸ਼ੂਰਪਾਰਕ ਅਤੇ ਤਾਲਾਕਟ ਵੀ।

2.32.68

वशे चक्रे महातेजा दण्डकांश्च महाबलः ।
सागरद्वीपवासांश्च नृपतीन्म्लेच्छयोनिजान् ॥ २.३२.६८ ॥

ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਦੰਡਕਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕੀਤਾ; ਸਮੁੰਦਰੀ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਮਲੇਚ੍ਛ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ।

2.32.69

निषादान्पुरुषादांश्च कर्णप्रावरणानपि ।
ये च कालमुखा नाम नरराक्षसयोनयः ॥ २.३२.६९ ॥

ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਦਾਂ ਨੂੰ, ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਚਾਦਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ; ਅਤੇ ਕਾਲਮੁਖ ਨਾਮ ਦੇ, ਨਰ-ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ।

2.32.70

कृत्स्नं कोलगिरिं चैव सुरभीपट्टनं तथा ।
द्वीपं ताम्राह्वयं चैव पर्वतं रामकं तथा ॥ २.३२.७० ॥

ਸਾਰਾ ਕੋਲਗਿਰੀ, ਸੁਰਭੀਪੱਟਨ, ਤਾਮ੍ਰਾਹ੍ਵ ਨਾਮਕ ਟਾਪੂ ਅਤੇ ਰਾਮਕ ਪਰਬਤ ਵੀ।

2.32.71

तिमिङ्गिलं च स नृपं वशे कृत्वा महामतिः ।
एकपादांश्च पुरुषान्केरलान्वनवासिनः ॥ २.३२.७१ ॥

ਮਹਾਮਤੀ ਨੇ ਤਿਮਿੰਗਿਲ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੀ ਵਸ਼ ਕੀਤਾ; ਇੱਕ-ਪੈਰ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਕੇਰਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ।

2.32.72

नगरीं सञ्जयन्तीं च पाषण्डं करहाटकम् ।
दूतैरेव वशे चक्रे करं चैनानदापयत् ॥ २.३२.७२ ॥

ਸੰਜਯੰਤੀ ਨਗਰੀ, ਪਾਸ਼ੰਡ ਅਤੇ ਕਰਹਾਟਕ ਨੂੰ ਵੀ; ਦੂਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕਰ ਦਿਵਾਇਆ।

2.32.73

पाण्ड्यांश्च द्रविडांश्चैव सहितांश्चोड्रकेरलैः ।
अन्ध्रांस्तावनांश्चैव कलिङ्गानुष्ट्रकर्णिकान् ॥ २.३२.७३ ॥

ਪਾਂਡਯਾਂ ਅਤੇ ਦ੍ਰਾਵਿੜਾਂ ਨੂੰ, ਚੋੜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਰਲਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ਆਂਧਰਾਂ, ਤਾਵਨਾਂ, ਕਲਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਉਸ਼ਟ੍ਰਕਰਣਿਕਾਂ ਨੂੰ (ਜਿੱਤਿਆ)।

2.32.74

आटवीं च पुरीं रम्यां यवनानां पुरं तथा ।
दूतैरेव वशे चक्रे करं चैनानदापयत् ॥ २.३२.७४ ॥

ਅਟਵੀ (ਜੰਗਲੀ ਖੇਤਰ), ਸੁੰਦਰ ਨਗਰੀ ਅਤੇ ਯਵਨਾਂ ਦਾ ਨਗਰ ਵੀ (ਜਿੱਤਿਆ); ਕੇਵਲ ਦੂਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕਰ ਦਿਵਾਇਆ।

2.32.75

तात्रपर्णी ततो गत्वा कन्यातीर्थमतीत्य च ।
दक्षिणां च दिशं सर्वा विजित्य कुरुनन्दनः ॥ २.३२.७५ ॥

ਫਿਰ ਤਾਮ੍ਰਪਰਣੀ ਜਾ ਕੇ, ਕੰਨਿਆ-ਤੀਰਥ ਲੰਘ ਕੇ, ਕੁਰੂਨੰਦਨ ਨੇ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਜਿੱਤ ਲਈ।

2.32.76

उत्तरं तीरमासाद्य सागरस्योर्मिमालिनः ।
चिन्तयामास कौन्तेयो भ्रातुः पुत्रं घटोत्कचम् ॥ २.३२.७६ ॥

ਲਹਿਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕਿਨਾਰੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਘਟੋਤਕਚ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ।

2.32.77

ततश्चिन्तितमात्रस्तु राक्षसः प्रत्यदृश्यत ।
तं मेरुशिखराकारमागतं पाण्डुनन्दनः ॥ २.३२.७७ ॥

ਫਿਰ ਸੋਚਦਿਆਂ ਹੀ ਉਹ ਰਾਖਸ਼ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੇਰੂ ਸਿਖਰ ਵਰਗੇ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਉਸ ਆਏ ਹੋਏ ਨੂੰ ਪਾਂਡੂਨੰਦਨ ਨੇ…

2.32.78

भृगुकच्छात्ततो धीमान्साम्नैवामित्रकर्शनः ।
आगम्यतामिति प्राह धर्मराजस्य शसनाः ॥ २.३२.७८ ॥

ਫਿਰ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਸਾਮ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਹਾ, "ਆ ਜਾਓ।"

2.32.79

स राक्षसपरीवारस्तं प्रणम्याशु संस्थितः ।
घटोत्कचं महात्मानं राक्षसं घोरदर्शनम् ॥ २.३२.७९ ॥

ਰਾਕਸ਼ਸ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਉਸ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ — ਮਹਾਤਮਾ ਘਟੋਤਕਚ, ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸ।

2.32.80

तत्रस्थः प्रेषयामास पौलस्त्याय महात्मने ।
बिभीषणाय धर्मात्मा प्रीतिपूर्वमरिन्दमः ॥ २.३२.८० ॥

ਉੱਥੇ ਹੀ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਧਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਪੁਲਸਤਿ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਤਮਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਕੋਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਦੂਤ ਭੇਜਿਆ।

2.32.81

स चास्य प्रतिजग्राह शासनं प्रीतिपूर्वकम् ।
तच्च कृष्णकृतं धीमानभ्यमन्यत स प्रभुः ॥ २.३२.८१ ॥

ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁਕਮ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਸਮਰੱਥ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹੀ ਸਮਝਿਆ।

2.32.82

ततः सम्प्रेषयामास रत्नानि विविधानि च ।
चन्दनागुरुकाष्ठानि दिव्यान्याभरणानि च ॥ २.३२.८२ ॥

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨ, ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਅਗਰੂ ਦੀ ਲੱਕੜੀ, ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਗਹਿਣੇ ਵੀ ਭੇਜੇ।