महाभारत · अध्याय 2.33
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.33.1
इच्छाम्यागमनं श्रोतुं हैडिम्बस्य द्विजोत्तम ।
लङ्कायां च गतिं ब्रह्मन्पौलस्त्यस्य च दर्शनम् ॥ २.३३.१ ॥
हे द्विजश्रेष्ठा, हैडिंबाच्या (घटोत्कचाच्या) आगमनाची कथा ऐकू इच्छितो; लंकेतील त्याचे गमन आणि पौलस्त्याचे (रावणाचे) दर्शनही. हे ब्रह्मन्!
2.33.2
कावेरीदर्शनं चैव आनुपूर्व्या वदस्व मे ।
शृणु राजन्यथा वृत्तं सहेदवस्य साहसम् ॥ २.३३.२ ॥
कावेरीच्या दर्शनाचीही क्रमाने मला सांगा. हे राजा, सहदेवाचे साहसकर्म कसे घडले ते ऐका.
2.33.3
कालनद्वीपगांश्चैव तरसाऽजित्य चाहवे ।
दक्षिणां च दिशं जित्वा चोलस्य विषयं ययौ ॥ २.३३.३ ॥
कालनद्वीपातील रहिवाशांनाही बळाने युद्धात जिंकून, दक्षिण दिशा जिंकून तो चोल देशाच्या प्रदेशात गेला.
2.33.4
ददर्श पुण्यतोयां वै कावेरीं सरितां वराम् ।
नाजापक्षिगणैर्जुष्टां तापसैरुपशोभिताम् ॥ २.३३.४ ॥
पवित्र जल असलेली, नद्यांमध्ये श्रेष्ठ अशी कावेरी त्याने पाहिली; नागकन्यांच्या समूहांनी सेवलेली, तपस्वींनी शोभिवंत केलेली.
2.33.5
साललोध्रार्जुनैल्वैर्जम्बूशाल्मलकिंशुकैः ।
कदम्बैः सप्तपर्णैश्च कश्मर्यामलकैर्वृताम् ॥ २.३३.५ ॥
साल, लोध्र, अर्जुन, ऐल्व, जांभूळ, शाल्मली, किंशुक, कदंब, सप्तपर्ण, कश्मर्य आणि आवळा वृक्षांनी वेढलेली.
2.33.6
न्यग्रोधैश्च महाशाखैः प्लक्षैरौदुम्बरैरपि ।
शमीपलाशवृक्षैश्च अश्वत्थैः खदिरैर्वृताम् ॥ २.३३.६ ॥
मोठ्या फांद्यांचे वड, पिंपळी, उंबर, शमी, पळस, पिंपळ आणि खैर वृक्षांनी वेढलेली.
2.33.7
बदरीभिश्च सञ्छन्नामश्वकर्णैश्च शोभिताम् ।
चूतैः पुण्ड्रकपत्रैश्च कदलीवनसंवृताम् ॥ २.३३.७ ॥
बोरांच्या झाडांनी आच्छादलेली, अश्वकर्ण वृक्षांनी शोभणारी, आंबे आणि पुंड्रक वृक्षांनी तसेच केळीच्या वनांनी वेढलेली.
2.33.8
चक्रवाकगणैः कीर्णं प्लवैश्च जलवायसैः ।
समुद्रकाकैः क्रौञ्चैश्च नादितां जलकुक्कुटैः ॥ २.३३.८ ॥
चक्रवाक पक्ष्यांच्या थव्यांनी भरलेली, पोहणारे पक्षी, पाणकावळे, समुद्रकावळे, क्रौंच आणि पाणकोंबड्यांच्या आवाजाने दुमदुमणारी.
2.33.9
एवं खगैश्च बहुभिः सङ्घुष्टां जलवासिभिः ।
आश्रमैर्बहुभिः सक्तां चैत्यवृक्षैश्च शोभिताम् ॥ २.३३.९ ॥
अशा प्रकारे अनेक जलचर पक्ष्यांच्या किलबिलाटाने गजबजलेली, अनेक आश्रमांनी वेढलेली आणि पवित्र वृक्षांनी शोभणारी.
2.33.10
शोभितां ब्राह्मणैः शुभ्रैर्वेदवेदाङ्गपारगैः ।
क्वचित्तीररुहैर्वृक्षैर्मालाभिरिव शोभिताम् ॥ २.३३.१० ॥
वेद आणि वेदांगांत पारंगत अशा शुभ्र ब्राह्मणांनी शोभणारी; कुठे कुठे काठावरील वृक्षांनी, जणू माळांनी सजवलेली.
2.33.11
क्वचित्सुपुष्पितैर्वृक्षैः क्वचित्सौगन्धिकोत्पलैः ।
कह्लारकुमुदोत्फुल्लैः कमलैरुपशोभिताम् ॥ २.३३.११ ॥
कुठे सुंदर फुललेल्या वृक्षांनी, कुठे सुगंधी निळ्या कमळांनी; कह्लार आणि कुमुदांनी फुललेल्या कमळांनी शोभणारी.
2.33.12
कावेरीं तादृशीं दृष्ट्वा प्रीतिमान्पाण्डवस्तदा ।
अस्मद्राष्ट्रे यथा गङ्गा कावेरी च तथा शुभा ॥ २.३३.१२ ॥
अशी कावेरी पाहून पांडव तेव्हा आनंदित झाला; आमच्या राज्यात जशी गंगा आहे, तशीच ही कावेरीही शुभ आहे.
2.33.13
सहदेवस्तु तां तीर्त्वा नदीमनुचरैः सह ।
दक्षिणं तीरभासाद्य गमनायोपचक्रमे ॥ २.३३.१३ ॥
सहदेव ती नदी ओलांडून, आपल्या अनुचरांसह दक्षिण तीरावर पोहोचला आणि पुढे जाण्यास निघाला.
2.33.14
आगतं पाण्डवं तत्र श्रुत्वा विषयवासिनः ।
दर्शनार्थं ययुस्ते तु कौतूहलसमन्विताः ॥ २.३३.१४ ॥
पांडव तेथे आल्याचे ऐकून, त्या प्रदेशातील लोक कुतूहलाने भरून त्याला पाहण्यास गेले.
2.33.15
द्रमिडाः पुरुषा राजन्स्रियचश्च प्रियदर्शनाः ।
गत्वा पाण्डुसुतं तत्र ददृशुस्ते मुदाऽन्विताः ॥ २.३३.१५ ॥
हे राजा, दिसायला सुंदर असलेले द्रविड पुरुष आणि स्त्रिया तेथे जाऊन आनंदाने पांडुपुत्राला पाहू लागले.
2.33.16
सुकुमारं विशालाक्षं व्रजन्तं त्रिदशोपमम् ।
दर्शनीयतमं लोके नेत्रैरनिमिषैरिव ॥ २.३३.१६ ॥
सुकुमार, विशाल नेत्रांचा, देवासमान चालणारा, जगात सर्वात पाहण्याजोगा त्याला ते जणू न पापणी लवता पाहत होते.
2.33.17
आश्चर्यभूतं ददृशुर्द्रमिडास्ते समागताः ।
महासेनोपमं दृष्ट्वा पूजां चक्रुश्च तस्य वै ॥ २.३३.१७ ॥
आश्चर्यरूप, महासेनासारख्या (कार्तिकेयासारख्या) त्याला एकत्र जमलेल्या द्रविडांनी पाहिले आणि पाहून त्याची पूजा केली.
2.33.18
रत्नैश्च विविधैरिष्टैर्भोगैरन्यैश्च संमतैः ।
गतिमङ्गलयुक्तार्भिः स्तुवन्तो नकुलानुजम् ॥ २.३३.१८ ॥
नाना प्रकारची रत्ने, प्रिय भोगवस्तू आणि इतर सन्माननीय वस्तूंसह, शुभ चालीच्या मुलांसह ते नकुलाच्या धाकट्या भावाची स्तुती करू लागले.
2.33.19
सहदेवस्तु तान्दृष्ट्वा द्रमिलानागतान्मुदा ।
विसृज्य तान्महाबाहुः प्रस्थितो दक्षिणां दिशम् ॥ २.३३.१९ ॥
सहदेवाने आलेल्या द्रमिलांना आनंदाने पाहून त्यांना निरोप दिला आणि त्या महाबाहूने दक्षिण दिशेकडे प्रयाण केले.
2.33.20
दूतेन तरसा चोलं विजित्य द्रमिडेश्वरम् ।
ततो रत्नान्युपादाय पाण्डस्य विषयं ययौ ॥ २.३३.२० ॥
दूताद्वारे त्वरेने चोल आणि द्रमिडांच्या स्वामीला जिंकून, नंतर रत्ने घेऊन तो पांडवांच्या राज्याकडे गेला.
2.33.21
दर्शने सहदेवस्य न च तृप्ता नराः परे ।
गच्छन्तमनुगच्छन्तः प्राप्ताः कौतूहलान्विताः ॥ २.३३.२१ ॥
सहदेवाच्या दर्शनाने इतर लोक तृप्त झाले नाहीत; कौतुकाने भरलेले ते त्याच्या मागोमाग गेले.
2.33.22
ततो माद्रीसुतों राजन्मृगसङ्घान्विलोकयन् ।
गजान्वनचरानन्यान्व्याघ्रान्कुष्णमृगान्बहून् ॥ २.३३.२२ ॥
नंतर, हे राजा, माद्रीचा पुत्र हरिणांचे कळप, हत्ती, वनात फिरणारे इतर प्राणी, वाघ आणि पुष्कळ काळी हरणे पाहत गेला.
2.33.23
शुकान्मयूरान्दृष्ट्वा तु गृध्रानारण्यकुक्कुटान् ।
ततो देशं समासाद्य श्वशुरस्य महीपतेः ॥ २.३३.२३ ॥
पोपट, मोर, गिधाडे आणि रानकोंबड्या पाहून, नंतर सासरे महीपतीच्या देशात पोहोचून.
2.33.24
प्रेषयामास माद्रेयो दूतान्पाण्ड्याय वै तदा ।
प्रतिजग्राह तस्याज्ञां सम्प्रीत्या मलयध्वजः ॥ २.३३.२४ ॥
तेव्हा माद्रीच्या पुत्राने पांड्य राजाकडे दूत पाठवले; मलयध्वजाने प्रेमाने त्याची आज्ञा स्वीकारली.
2.33.25
भार्या रूपवती जिष्णोः पाण्ड्यस्य तनया शुभा ।
चित्राङ्गदेति विख्याता द्रमिडी योषितां वरा ॥ २.३३.२५ ॥
अर्जुनाची रूपवती पत्नी, पाण्ड्य राजाची शुभ कन्या, चित्राङ्गदा नावाने प्रसिद्ध, द्रविड स्त्रियांमध्ये श्रेष्ठ.
2.33.26
आगतं सहदेवं तु सा श्रुत्वाऽन्तः पुरे पितुः ।
प्रेषयामास सम्प्रीत्या पूजारत्नं च वै बहु ॥ २.३३.२६ ॥
सहदेव आल्याचे ऐकून तिने पित्याच्या अंतःपुरातून प्रेमाने सन्मानार्थ पुष्कळ रत्ने पाठवली.
2.33.27
पाण्ड्योऽपि बहुरत्नानि दूतैः सह मुमोच ह ।
मणिमुक्ताप्रवालानि सहदेवाय कीर्तिमान् ॥ २.३३.२७ ॥
कीर्तिमान पाण्ड्य राजानेही दूतांबरोबर सहदेवासाठी पुष्कळ रत्ने, मणी, मोती आणि प्रवाळे पाठवली.
2.33.28
तां दृष्ट्वाऽप्रतिमां पूजां पाण्डवोऽपि मुदा नृप ।
भ्रातुः पुत्रे बहून्रत्नान्दत्वा वै बभ्रूवाहने ॥ २.३३.२८ ॥
हे नृपा! ते अतुलनीय सन्मान पाहून पाण्डवानेही आनंदाने आपल्या भावाचा पुत्र बभ्रुवाहन याला पुष्कळ रत्ने दिली.
2.33.29
पाण्ड्यं द्रमिडराजानं श्वशुरं मलयध्वजम् ।
स दूतैस्तं वशे कृत्वा मणलूरेश्वरं तदा ॥ २.३३.२९ ॥
द्रविड राजा, आपला सासरा पाण्ड्य मलयध्वज, मणलूरचा अधिपती, त्याला तेव्हा दूतांमार्फत त्याने वश केले.
2.33.30
ततो रत्नान्युपादाय द्रमिडैरावृतो ययौ ।
अगस्त्यस्यालयं दिव्यं देवलोकसमं गिरिम् ॥ २.३३.३० ॥
मग रत्ने घेऊन द्रविडांनी वेढलेला तो देवलोकासारख्या अगस्त्याच्या दिव्य पर्वतावरील आश्रमाकडे गेला.
2.33.31
स तं प्रदक्षिमं कृत्वा मलयं भरतर्षभ ।
लङ्घयित्वा तु माद्रेयस्ताम्रपणीं नदीं शुभाम् ॥ २.३३.३१ ॥
हे भरतश्रेष्ठा, मलय पर्वताला प्रदक्षिणा घालून माद्रीच्या पुत्राने शुभ ताम्रपर्णी नदी ओलांडली.
2.33.32
प्रसन्नसलिलां दिव्यां सुशीतां च मनोहराम् ।
समुद्रतीरमासाद्य न्यविशत्पाण्डुनन्दनः ॥ २.३३.३२ ॥
स्वच्छ जल असलेली, दिव्य, अतिशय शीतल व मनोहर (ती नदी ओलांडून) पांडुपुत्र समुद्रतीरावर पोहोचून राहिला.