મહાભારત · અધ્યાય 2.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.36.1
रक्षणाद्धर्मराजस्य सत्यस्य परिपालनात् ।
शत्रूणां क्षपणाच्चैव स्वकर्मनिरताः प्रजाः ॥ २.३६.१ ॥
ધર્મરાજના રક્ષણથી, સત્યના સારી રીતે પાલનથી અને શત્રુઓના નાશથી પ્રજા પોતપોતાના કર્મમાં રત હતી.
2.36.2
बलीनां सम्यगादानाद्धर्मतश्चानुशासनात् ।
निकामवर्षी पर्जन्यः स्फीतो जनपदोऽभवत् ॥ २.३६.२ ॥
કર સારી રીતે ઉઘરાવવાથી અને ધર્મ પ્રમાણે શાસનથી મેઘ ઇચ્છા મુજબ વરસ્યો; જનપદ સમૃદ્ધ થયું.
2.36.3
सर्वारम्भाः सुप्रवृत्ता गोरक्षा कर्षणं वणिक् ।
विशेषात्सर्वमेवैतत्सञ्जज्ञे राजकर्मणः ॥ २.३६.३ ॥
ગોરક્ષા, ખેતી, વેપાર — બધા ઉદ્યમો સારી રીતે ચાલ્યા; ખાસ કરીને આ બધું રાજકાજથી જ થયું.
2.36.4
दस्युभ्यो वञ्चकेभ्यो वा राजन्प्रति परस्परम् ।
राजवल्लभतश्चैव नाश्रूयन्त मृषागिरः ॥ २.३६.४ ॥
હે રાજન! લૂંટારાઓ કે ઠગો તરફથી, પરસ્પર વિરુદ્ધ, અથવા રાજાના પ્રિયજનો તરફથી પણ ખોટી વાતો સંભળાતી નહોતી.
2.36.5
अवर्षं चातिवर्षं च व्याधिपावकमूर्छनम् ।
सर्वमेतत्तदा नासीद्धर्मनित्ये युधिष्ठिरे ॥ २.३६.५ ॥
અનાવૃષ્ટિ, અતિવૃષ્ટિ, રોગ, અગ્નિભય અને મૂર્છા — આમાંનું કંઈ પણ ત્યારે નહોતું, કારણ કે ધર્મનિત્ય યુધિષ્ઠિર રાજ્ય કરતા હતા.
2.36.6
प्रियं कर्तुमुपस्थातुं बलिकर्म स्वभावजम् ।
अभिहर्तुं नृपा जग्मुर्नान्यैः कार्यैः कथञ्चनः ॥ २.३६.६ ॥
પ્રિય કરવા, સેવા કરવા અને કર લાવવા રાજાઓ ગયા — સ્વભાવથી ઉદ્ભવેલું કરકર્મ; બીજા કોઈ કાર્ય માટે નહીં.
2.36.7
धर्मैर्धनागमैस्तस्य ववधे निचयो महान् ।
कर्तुं यस्य न शक्येन क्षयो वर्षशतैरपि ॥ २.३६.७ ॥
ધર્મમાર્ગે મેળવેલા ધનથી તેનો સંચય મહાન થયો; સેંકડો વર્ષોમાં પણ તેનો ક્ષય કરવો શક્ય ન હતો.
2.36.8
स्वकोष्ठस्य परीमाणं कोशस्य च महीपतिः ।
विज्ञाय राजा कौन्तेयो यज्ञायैव मनो दधे ॥ २.३६.८ ॥
રાજા કૌન્તેયે પોતાના ભંડાર અને કોષનું પ્રમાણ જાણીને યજ્ઞમાં જ મન લગાવ્યું.
2.36.9
सुहृदश्चैव ये सर्वे पृथक्च सहचाब्रुवन् ।
यज्ञकालस्तव विभो क्रियतामत्र साम्प्रतम् ॥ २.३६.९ ॥
બધા મિત્રો જુદા જુદા અને સાથે મળીને પણ બોલ્યા: 'હે વિભો, તમારા યજ્ઞનો સમય આવી ગયો છે; હવે અહીં જ તે કાર્ય કરો.'
2.36.10
अथैवं ब्रुवतामेव तेषामभ्याययौ हरिः ।
ऋषिः पुराणो वेदात्मा दृश्यश्चैव विजानताम् ॥ २.३६.१० ॥
તેઓ આમ બોલતા હતા ત્યારે જ હરિ પાસે આવ્યા; તે પ્રાચીન ઋષિ, વેદ જેનો આત્મા છે, જાણનારાઓને દેખાતા.
2.36.11
जगतस्तस्थुषां श्रेष्ठः प्रभवश्चाप्ययश्च ह ।
भूतभव्यभवन्नाथः केशवः केशिसूदनः ॥ २.३६.११ ॥
ચાલતા અને સ્થિર જગતમાં શ્રેષ્ઠ, ઉત્પત્તિ અને લયનું કારણ, ભૂત-ભવિષ્ય-વર્તમાનનો સ્વામી—કેશવ, કેશીનો સંહારક.
2.36.12
प्राकारः सर्ववृष्णीनामापत्स्वभयदोऽरिहा ।
बलाधिकारे निक्षिप्य सम्यगानकदुन्दुभिम् ॥ २.३६.१२ ॥
બધા વૃષ્ણિઓનો કિલ્લો, આપત્તિમાં અભય આપનાર, શત્રુઓનો સંહારક; સેનાનો અધિકાર આનકદુંદુભિ (વસુદેવ)ને સારી રીતે સોંપીને.
2.36.13
उच्चावचमुपादाय धर्मराजाय माधवः ।
धनौघं पुरुषव्याघ्रो बलेन महता वृतः ॥ २.३६.१३ ॥
પુરુષોમાં વ્યાઘ્ર સમાન માધવ, વિવિધ પ્રકારના ધનનો ઢગલો લઈને, મોટા સૈન્યથી ઘેરાયેલા ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિર માટે આવ્યા.
2.36.14
तं धनौघमपर्यन्तं रत्नसागरमक्षयम् ।
नादयन्रथघोषेण प्रविशेश पुरोत्तमम् ॥ २.३६.१४ ॥
તે અપાર, અક્ષય રત્નસાગર સમાન ધનરાશિને રથના ઘોષથી ગજાવતા તેમણે ઉત્તમ નગરમાં પ્રવેશ કર્યો.
2.36.15
पूर्णमापूरयंस्तेषां द्विषच्छोकावहोऽभवत् ।
असूर्यमिव सूर्येण निवातमिव वायुना।
कृष्णेन समुपेतेन जहृषे भारतं पुरम् ॥ २.३६.१५ ॥
તેમના ધનથી ભરપૂર થઈને તે શત્રુઓને શોક આપનારું બન્યું. સૂર્ય સાથેના આકાશ જેવું અને વાયુ સાથેના શાંત સ્થાન જેવું, કૃષ્ણ સાથે આવતાં ભારત નગર હર્ષિત થયું.
2.36.16
तं मुदाऽभिसमागम्य सत्कृत्य च यथाविधि ।
स पृष्ट्वा कुशलं चैव सुखासीनं युधिष्ठिरः ॥ २.३६.१६ ॥
આનંદપૂર્વક તેમને મળીને, વિધિ પ્રમાણે સત્કાર કરીને, સુખપૂર્વક બેઠેલા તેમને યુધિષ્ઠિરે કુશળ પૂછ્યું.
2.36.17
म्यद्वैपायनमुखैर्ऋत्विग्भिः पुरुषर्षभः ।
भीमार्जुनयमैश्चैव सहितः कृष्णमब्रवीत् ॥ २.३६.१७ ॥
મહર્ષિ દ્વૈપાયન જેમાં મુખ્ય હતા એવા ઋત્વિજો સાથે, ભીમ, અર્જુન અને યમો સાથે, પુરુષોમાં વૃષભ સમાન યુધિષ્ઠિરે કૃષ્ણને કહ્યું.
2.36.18
त्वत्कृते पृथिवी सर्वा मद्वशे कृष्ण वर्तते ।
धनं च बहु वार्ष्णेय त्वत्प्रसादादुपार्जितम् ॥ २.३६.१८ ॥
હે કૃષ્ણ! તમારા કારણે જ આ આખી પૃથ્વી મારા વશમાં છે. હે વાર્ષ્ણેય! તમારી કૃપાથી જ આ ઘણું ધન મેળવાયું છે.
2.36.19
सोऽहमिच्छामि तत्सर्वं विधिवद्देवकीसुत ।
उपयोक्तुं द्विजाग्र्येभ्यो हव्यवाहे च माधव ॥ २.३६.१९ ॥
હે દેવકીપુત્ર, તે બધું વિધિપૂર્વક શ્રેષ્ઠ દ્વિજોને અને હવ્યવાહન અગ્નિને અર્પણ કરવાની મારી ઇચ્છા છે, હે માધવ!
2.36.20
तदहं यष्टुमिच्छामि दाशार्ह सहितस्त्वया ।
अनुजैश्च महाबाहो तन्माऽनुज्ञातुमर्हसि ॥ २.३६.२० ॥
તેથી હું યજ્ઞ કરવા ઇચ્છું છું, હે દાશાર્હ, તમારી સાથે અને મારા નાના ભાઈઓ સાથે. હે મહાબાહો, તે માટે મને અનુમતિ આપવી તમને યોગ્ય છે.
2.36.21
तद्दीक्षापय गोविन्द त्वमात्मानं महाभुज ।
त्वयीष्टवति दाशार्ह विपाप्मा भविता ह्यहम् ॥ २.३६.२१ ॥
તેથી, હે ગોવિંદ, હે મહાબાહો, તમે પોતે દીક્ષા લો. હે દાશાર્હ, તમે યજ્ઞ કરશો તો હું પાપરહિત થઈશ.
2.36.22
मां वाप्यभ्यनुजानीह सहैभिरनुजैर्विभो ।
अनुज्ञातस्त्वया कृष्ण प्राप्नुयां क्रतुमुत्तमम् ॥ २.३६.२२ ॥
મને અને આ નાના ભાઈઓ સાથે અનુમતિ આપો, હે વિભો. હે કૃષ્ણ, તમારી અનુમતિ મેળવીને હું ઉત્તમ યજ્ઞ પ્રાપ્ત કરું.
2.36.23
तं कृष्णःस प्रत्युवाचेदं बहूक्त्वा गुणविस्तरम् ।
त्वमेव राजशार्दूल रम्राडर्हो महाक्रतुम्।
सम्प्राप्नुहि त्वया प्राप्ते कृतकृत्यास्ततो वयम् ॥ २.३६.२३ ॥
તેને કૃષ્ણે આ પ્રમાણે ઉત્તર આપ્યો, તેના ગુણોનું વિસ્તારથી વર્ણન કરીને: "તમે જ, હે રાજશાર્દૂલ, સમ્રાટ થવા યોગ્ય છો; મહાયજ્ઞ પ્રાપ્ત કરો. તમે પ્રાપ્ત કરશો ત્યારે અમે પણ કૃતકૃત્ય થઈશું."
2.36.24
यदस्वाभीप्सितं यज्ञं मयि श्रेयस्यवस्थिते ।
नियुङ्क्ष्व त्वं च मां कृत्ये सर्वं कर्तास्मि ते वचः ॥ २.३६.२४ ॥
આ યજ્ઞ, જે તમે કલ્યાણરૂપ મારા પર આધારિત ઇચ્છો છો, તેના કાર્યમાં મને નિયુક્ત કરો. તમારું સર્વ વચન હું પૂર્ણ કરીશ.
2.36.25
सफलः कृष्ण सङ्कल्पः सिद्धिश्च नियता मम ।
यस्यमे त्वं हृषीकेश यथेप्सितमुपस्थितः ॥ २.३६.२५ ॥
હે કૃષ્ણ, મારો સંકલ્પ સફળ છે અને મારી સિદ્ધિ નિશ્ચિત છે, કારણ કે હે હૃષીકેશ, તમે મારી સામે ઇચ્છા મુજબ ઉપસ્થિત છો.
2.36.26
अनुज्ञातस्तु कृष्णेन पाण्डवो भ्रातृभिः सह ।
ईजितुं राजसूयेन साधनान्युपचक्रमे ॥ २.३६.२६ ॥
કૃષ્ણની અનુમતિ મેળવીને પાંડવે ભાઈઓ સાથે રાજસૂય યજ્ઞ કરવા માટેની સામગ્રી તૈયાર કરવાનું શરૂ કર્યું.
2.36.27
ततस्त्वाज्ञापयामास पाण्डवोऽरिनिबर्हणः ।
सहदेवं युधां श्रेष्ठं मन्त्रिणश्चैव सर्वशः ॥ २.३६.२७ ॥
ત્યારે શત્રુઓનો સંહાર કરનાર પાંડવે યોદ્ધાઓમાં શ્રેષ્ઠ સહદેવ અને મંત્રીઓને સર્વ રીતે આજ્ઞા આપી.
2.36.28
अस्मिन्क्रतौ यथोक्तानि यज्ञाङ्गानि द्व्जातिभिः ।
यथोपकरणं सर्वं मङ्गलानि च सर्वशः ॥ २.३६.२८ ॥
આ યજ્ઞ માટે દ્વિજોએ કહ્યા પ્રમાણે યજ્ઞનાં સર્વ અંગો, સર્વ સામગ્રી અને સર્વ મંગળ વસ્તુઓ સર્વ રીતે તૈયાર કરવી.
2.36.29
अधियज्ञांश्च सम्भारान्दौम्योक्तान्क्षिप्रमेव हि ।
समानयन्तु पुरुषा यथायोगं यथाक्रमम् ॥ २.३६.२९ ॥
ધૌમ્યે કહેલાં યજ્ઞ-ઉપકરણો અને સામગ્રી માણસો ઝડપથી, યોગ્ય રીતે અને ક્રમ પ્રમાણે લાવે.
2.36.30
इन्द्रसेनो विशोकश्च पूरश्चार्जुनसारथिः ।
अन्नाद्याहरणे युक्ताः सन्तु मत्प्रियकाम्यया ॥ २.३६.३० ॥
ઇન્દ્રસેન, વિશોક અને અર્જુનનો સારથિ પૂર, મારું પ્રિય કરવાની ઇચ્છાથી અન્ન વગેરે લાવવાના કામમાં રોકાયેલા રહે.
2.36.31
सर्वकामाश्च कार्यन्तां रसगन्धसमन्विताः ।
मनोरथप्रीतिकरा द्विजानां कुरुसत्तम ॥ २.३६.३१ ॥
હે કુરુશ્રેષ્ઠ, દ્વિજોના મનને આનંદ આપનારા, રસ અને ગંધથી યુક્ત સર્વ ઇચ્છિત ભોજન તૈયાર કરાવો.
2.36.32
तद्वाक्यसमकालं च कृतं सर्वं न्यवेदयत् ।
सहदेवो युधां श्रेष्ठो धर्मराजो युधिष्ठिरे ॥ २.३६.३२ ॥
તે વચનો સાથે જ સર્વ કાર્ય થઈ ગયું, એ યોદ્ધાઓમાં શ્રેષ્ઠ સહદેવે ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરને જણાવ્યું.
2.36.33
ततो द्वैपायनो राजन्नृत्विजः समुपानयत् ।
वेदानिव महाभागान्साक्षान्मूर्तिमतो द्विजान् ॥ २.३६.३३ ॥
ત્યારે હે રાજન, દ્વૈપાયને (વ્યાસે) ઋત્વિજોને લાવ્યા; તેઓ વેદો સમાન મહાભાગ્યવાન અને સાક્ષાત મૂર્તિમંત દ્વિજો હતા.
2.36.34
स्वयं ब्रह्मत्वमकरोत्तस्य सत्यवतीसुतः ।
धनञ्जयानामृषभः सुसामा सामगोऽभवत् ॥ २.३६.३४ ॥
સત્યવતીના પુત્રે પોતે બ્રહ્મત્વનું કાર્ય કર્યું; ધનંજયોમાં શ્રેષ્ઠ સુસામા સામગાન કરનાર બન્યો.
2.36.35
याज्ञवल्क्यो बभूवाथ ब्रह्मिष्ठोऽध्वर्युसत्तमः ।
पैलो होता वसोः पुत्रो धौम्येन सहितोऽभवत् ॥ २.३६.३५ ॥
પછી યાજ્ઞવલ્ક્ય બ્રહ્મનિષ્ઠોમાં શ્રેષ્ઠ અધ્વર્યુ બન્યા; વસુના પુત્ર પૈલ હોતા બન્યા અને ધૌમ્ય સાથે જોડાયા.
2.36.36
एतेषां पुत्रवर्गाश्च शिष्याश्च भरतर्षभ ।
बभूवुर्होत्रगाः सर्वे वेदवेदाङ्गपारगाः ॥ २.३६.३६ ॥
હે ભરતર્ષભ, તેમના પુત્રવર્ગ અને શિષ્યો પણ હોત્રકર્મ કરનારા થયા; સૌ વેદ અને વેદાંગમાં પારંગત હતા.
2.36.37
ते वाचयित्वा पुण्याहमूहयित्वा च तं विधिम् ।
शास्त्रोक्तं पूजयामासुस्तद्देवयजनं महत् ॥ २.३६.३७ ॥
તેમણે પુણ્યાહવાચન કરાવીને, તે વિધિની વ્યવસ્થા કરીને, શાસ્ત્રોક્ત રીતે તે મહાન યજ્ઞભૂમિનું પૂજન કર્યું.
2.36.38
तत्र चक्रुरनुज्ञाताः शरणान्युत शिल्पिनः ।
गन्धवन्ति विशालानि वेश्मानीव दिवौकसाम् ॥ २.३६.३८ ॥
ત્યાં અનુમતિ પામેલા કારીગરોએ દેવોના ભવનો જેવાં સુગંધિત અને વિશાળ નિવાસસ્થાનો બનાવ્યાં.
2.36.39
तत आज्ञापयामास स राजा राजसत्तमः ।
सहदेवं तदा सद्यो मन्त्रिणं पुरुषर्षभः ॥ २.३६.३९ ॥
પછી તે રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, પુરુષોમાં વૃષભ સમાન તેણે તરત જ મંત્રી સહદેવને આજ્ઞા આપી.
2.36.40
आमन्त्रणार्थं दूतांस्त्वं प्रेषयस्वाशुगान्द्रुतम् ।
उपश्रुत्य वचो राज्ञः स दूतान्प्राहिणोत्तदा ॥ २.३६.४० ॥
"આમંત્રણ માટે તું ઝડપથી જનારા દૂતોને તરત મોકલ." રાજાનું વચન સાંભળીને તેણે ત્યારે દૂતોને મોકલ્યા.
2.36.41
आमन्त्रयध्वं राष्ट्रेषु ब्राह्मणान्भूमिपानथ ।
विनाश्च मान्याञ्शूद्रांश्च सर्वानानयतेति च ॥ २.३६.४१ ॥
"રાષ્ટ્રોમાં બ્રાહ્મણો અને ભૂપાળોને આમંત્રિત કરો; વૈશ્યો, માન્ય પુરુષો અને શૂદ્રો સૌને લાવો."
2.36.42
ते सर्वान्पृथिवीपालान्पाण्डवेयस्य शासनात् ।
आमन्त्रयाम्बभूवुस्ते प्रेषयामास चापरान् ॥ २.३६.४२ ॥
પાંડુપુત્રની આજ્ઞાથી તેઓએ સર્વ ભૂપાળોને આમંત્રિત કર્યા; બીજાઓને પણ મોકલ્યા.
2.36.43
दूताश्च वाहनैर्जग्भू राष्ट्राणि सुबहून्यपि ।
ततो युधिष्ठिरो राजा प्रेषयामास पाण्डवम् ॥ २.३६.४३ ॥
દૂતો વાહનો દ્વારા ઘણાં રાષ્ટ્રો તરફ ગયા. પછી રાજા યુધિષ્ઠિરે પાંડવ (નકુળ)ને મોકલ્યો.
2.36.44
नकुलं हास्तिनपुरं भीष्माय भरतर्षभ ।
द्रोणाय धृतराष्ट्राय विदुराय कृपाय च।
भ्रातृणां चैव सर्वेणां येऽनुरक्ता युधिष्ठिरे ॥ २.३६.४४ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ! નકુળ હસ્તિનાપુર ગયો, ભીષ્મ, દ્રોણ, ધૃતરાષ્ટ્ર, વિદુર અને કૃપ પાસે; અને યુધિષ્ઠિર પ્રત્યે અનુરક્ત સર્વ ભાઈઓ પાસે પણ ગયો.
2.36.45
ततस्ते तु यथाकालं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
दीक्षयाञ्चक्रिरे विप्रा राजसूयाय भारत ॥ २.३६.४५ ॥
પછી તે બ્રાહ્મણોએ યોગ્ય સમયે કુંતીપુત્ર યુધિષ્ઠિરને રાજસૂય યજ્ઞ માટે દીક્ષિત કર્યા, હે ભારત.
2.36.46
ज्येष्ठामूले अमावास्यां मृगाजिनसमावृतः ।
रौरवाजिनसंवीतो नवनीताक्तदेहवान् ॥ २.३६.४६ ॥
જ્યેષ્ઠા-મૂલ નક્ષત્રમાં અમાવસ્યાના દિવસે, મૃગચર્મથી ઢંકાયેલ, રુરુ મૃગનું ચામડું પહેરેલ, તાજા માખણથી લિપ્ત દેહવાળો (યુધિષ્ઠિર).
2.36.47
दीक्षितः स तु धर्मात्मा धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
जगाम यज्ञायतनं वृतो विप्रैः सहस्रशः ॥ २.३६.४७ ॥
દીક્ષિત થયેલો તે ધર્માત્મા ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિર હજારો બ્રાહ્મણોથી ઘેરાયેલો યજ્ઞશાળા તરફ ગયો.
2.36.48
भातृभिर्ज्ञातिभिश्चैव सुहृद्भिः सचिवैः सह ।
क्षत्रियैश्च मनुष्येन्द्रैर्नानादेशसमागतैः ॥ २.३६.४८ ॥
ભાઈઓ, જ્ઞાતિજનો, મિત્રો, મંત્રીઓ સાથે, અને વિવિધ દેશોમાંથી આવેલા ક્ષત્રિયો તથા નરેન્દ્રો સાથે (ગયો).
2.36.49
अमात्यैश्च नरश्रेष्ठो धर्मो विग्रहवानिव। ॥ २.३६.४९ ॥
અમાત્યો સહિત નરશ્રેષ્ઠ (યુધિષ્ઠિર) જાણે મૂર્તિમાન ધર્મ સમાન હતા.
2.36.50
सर्वविद्यासु निष्णाता वेदवेदाङ्गपारगाः ।
तेषामावसथांश्चक्रुर्धर्मराजस्य शासनात् ॥ २.३६.५० ॥
સર્વ વિદ્યાઓમાં નિપુણ, વેદ અને વેદાંગોના પારંગત (શિલ્પીઓએ) ધર્મરાજની આજ્ઞાથી તેમના માટે આવાસો બાંધ્યા.
2.36.51
बह्वन्नाच्छादनैर्युक्तान्सगणानां पृथक् पृथक् ।
सर्वर्तुगुणसम्पन्नाञ्शिल्पिनोऽथ सहस्रशः ॥ २.३६.५१ ॥
પુષ્કળ અન્ન અને વસ્ત્રોથી યુક્ત, પરિવારવાળાઓ માટે અલગ અલગ, બધી ઋતુઓના ગુણોથી સંપન્ન (આવાસો) — હજારો શિલ્પીઓએ બાંધ્યા.
2.36.52
तेषु ते न्यवसन्राजन्ब्राह्मणा नृपसत्कृताः ।
कथयन्तः कथा बह्वीः पश्यन्तो नटनर्तकान् ॥ २.३६.५२ ॥
હે રાજન્! ત્યાં રાજા દ્વારા સન્માનિત એ બ્રાહ્મણો રહેતા હતા, ઘણી કથાઓ કહેતા અને નટ-નર્તકોને જોતા.
2.36.53
भुञ्जतां चैव विप्राणां वदतां च महास्वनः ।
अनिशं श्रूयते तत्र मुदितानां महात्मनाम् ॥ २.३६.५३ ॥
ત્યાં ભોજન કરતા અને બોલતા વિપ્રોનો તથા આનંદિત મહાત્માઓનો મોટો કોલાહલ નિરંતર સંભળાતો.
2.36.54
दीयतां दीयतामेषां भुज्यतां भुज्यतामिति ।
एवम्प्रकाराः सञ्जल्पाः श्रूयन्तेस्मात्र नित्यशः ॥ २.३६.५४ ॥
'આમને આપો, આપો!' 'ખાઓ, ખાઓ!' — આવા પ્રકારની વાતો ત્યાંથી નિત્ય સંભળાતી.
2.36.55
गवां शतसहस्राणि शयनानां च भारत ।
रुक्मस्य योषितां चैव धर्मराजः पृथक् ददौ ॥ २.३६.५५ ॥
હે ભરત, ધર્મરાજે લાખો ગાયો, શય્યાઓ, સોનું અને સ્ત્રીઓ અલગ અલગ દાનમાં આપ્યાં.
2.36.56
प्रावर्ततैव यज्ञः स पाण्डवस्य महात्मनः ।
पृथिव्यामेकवीरस्य शक्रस्येव त्रिविष्टपे ॥ २.३६.५६ ॥
મહાત્મા પાંડવનો એ યજ્ઞ પૃથ્વી પર એકવીર ઇન્દ્રના સ્વર્ગની જેમ શરૂ થયો.
2.36.59
आजग्मुर्ब्राह्मणास्तत्र विषयेभ्यस्ततस्ततः ॥ २.३६.५९ ॥
ત્યાં વિવિધ પ્રદેશોમાંથી બ્રાહ્મણો આવ્યા.