มหาภารตะ · อัธยายะ 2.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.36.1
रक्षणाद्धर्मराजस्य सत्यस्य परिपालनात् ।
शत्रूणां क्षपणाच्चैव स्वकर्मनिरताः प्रजाः ॥ २.३६.१ ॥
เพราะการคุ้มครองของพระธรรมราช เพราะการรักษาความสัตย์ไว้อย่างมั่นคง และเพราะการปราบศัตรู ประชาราษฎร์ทั้งหลายจึงต่างตั้งใจปฏิบัติหน้าที่ของตน
2.36.2
बलीनां सम्यगादानाद्धर्मतश्चानुशासनात् ।
निकामवर्षी पर्जन्यः स्फीतो जनपदोऽभवत् ॥ २.३६.२ ॥
เพราะการเก็บภาษีจากราษฎรอย่างเหมาะสม และการปกครองตามธรรม เมฆฝนจึงหลั่งฝนตามที่ปรารถนา และแคว้นนั้นก็อุดมสมบูรณ์รุ่งเรือง
2.36.3
सर्वारम्भाः सुप्रवृत्ता गोरक्षा कर्षणं वणिक् ।
विशेषात्सर्वमेवैतत्सञ्जज्ञे राजकर्मणः ॥ २.३६.३ ॥
กิจการทั้งปวงดำเนินไปได้ด้วยดี ทั้งการเลี้ยงโค การไถนา และการค้าขาย และทั้งหมดนี้ เหนือสิ่งอื่นใด เกิดขึ้นจากการบริหารงานของกษัตริย์
2.36.4
दस्युभ्यो वञ्चकेभ्यो वा राजन्प्रति परस्परम् ।
राजवल्लभतश्चैव नाश्रूयन्त मृषागिरः ॥ २.३६.४ ॥
ข้าแต่พระราชา ไม่มีถ้อยคำอันเท็จได้ยินเลย ทั้งจากโจรผู้ปล้นหรือผู้หลอกลวง ทั้งที่พูดต่อกันเอง หรือแม้แต่จากผู้ที่เป็นที่โปรดปรานของพระราชา
2.36.5
अवर्षं चातिवर्षं च व्याधिपावकमूर्छनम् ।
सर्वमेतत्तदा नासीद्धर्मनित्ये युधिष्ठिरे ॥ २.३६.५ ॥
ความแห้งแล้ง ฝนตกมากเกินไป โรคภัย ไฟไหม้ และการเป็นลม ไม่มีสิ่งใดเหล่านี้เกิดขึ้นในสมัยนั้น เพราะพระยุธิษฐิระผู้ตั้งมั่นในธรรมกำลังปกครองอยู่
2.36.6
प्रियं कर्तुमुपस्थातुं बलिकर्म स्वभावजम् ।
अभिहर्तुं नृपा जग्मुर्नान्यैः कार्यैः कथञ्चनः ॥ २.३६.६ ॥
บรรดากษัตริย์ต่างมาเพื่อถวายความโปรดปราน เพื่อเข้าเฝ้ารับใช้ และเพื่อนำเครื่องบรรณาการมาถวาย อันเป็นกิจที่เกิดจากธรรมชาติของตน มิได้มาเพื่อจุดประสงค์อื่นใดเลย
2.36.7
धर्मैर्धनागमैस्तस्य ववधे निचयो महान् ।
कर्तुं यस्य न शक्येन क्षयो वर्षशतैरपि ॥ २.३६.७ ॥
ด้วยวิธีการอันชอบธรรมและการได้มาซึ่งทรัพย์ คลังสมบัติของพระองค์จึงพอกพูนมหาศาล จนไม่อาจร่อยหรอลงได้แม้ผ่านไปหลายร้อยปี
2.36.8
स्वकोष्ठस्य परीमाणं कोशस्य च महीपतिः ।
विज्ञाय राजा कौन्तेयो यज्ञायैव मनो दधे ॥ २.३६.८ ॥
พระราชาผู้เป็นพระโอรสของพระนางกุนตี เมื่อทรงทราบปริมาณของคลังในพระราชวังและของท้องพระคลัง จึงตั้งพระทัยไว้ที่การบูชายัญเท่านั้น
2.36.9
सुहृदश्चैव ये सर्वे पृथक्च सहचाब्रुवन् ।
यज्ञकालस्तव विभो क्रियतामत्र साम्प्रतम् ॥ २.३६.९ ॥
และบรรดามิตรสหายทั้งหมด ทั้งที่กล่าวแยกกันและพร้อมกัน ได้กล่าวว่า ข้าแต่ท่านผู้ยิ่งใหญ่ บัดนี้ถึงเวลาบูชายัญของพระองค์แล้ว ขอให้ดำเนินการในบัดนี้เถิด
2.36.10
अथैवं ब्रुवतामेव तेषामभ्याययौ हरिः ।
ऋषिः पुराणो वेदात्मा दृश्यश्चैव विजानताम् ॥ २.३६.१० ॥
ขณะที่พวกเขากำลังกล่าวอยู่เช่นนั้น พระหริได้เสด็จมาใกล้ ท่านคือฤๅษีผู้เก่าแก่ ผู้มีพระองค์เป็นพระเวท ผู้ปรากฏแก่ผู้รู้ทั้งหลาย
2.36.11
जगतस्तस्थुषां श्रेष्ठः प्रभवश्चाप्ययश्च ह ।
भूतभव्यभवन्नाथः केशवः केशिसूदनः ॥ २.३६.११ ॥
ท่านเป็นผู้ประเสริฐที่สุดของสรรพสัตว์ทั้งที่เคลื่อนไหวและไม่เคลื่อนไหว เป็นต้นกำเนิดและที่สิ้นสุดของโลก เป็นเจ้าแห่งสิ่งที่ได้เป็นมาแล้ว สิ่งที่จะเป็น และสิ่งที่เป็นอยู่ ท่านคือพระเกศวะ ผู้ปราบพระเกศินอสูร
2.36.12
प्राकारः सर्ववृष्णीनामापत्स्वभयदोऽरिहा ।
बलाधिकारे निक्षिप्य सम्यगानकदुन्दुभिम् ॥ २.३६.१२ ॥
เป็นกำแพงป้องกันแห่งวฤษณีทั้งหลาย ผู้ประทานความปลอดภัยในยามทุกข์ยาก ผู้ปราบศัตรู ซึ่งได้มอบอำนาจบัญชาการกองทัพไว้แก่พระอานกทุนทุภิ (วสุเทพ) อย่างเหมาะสมแล้ว
2.36.13
उच्चावचमुपादाय धर्मराजाय माधवः ।
धनौघं पुरुषव्याघ्रो बलेन महता वृतः ॥ २.३६.१३ ॥
พระมาธวะ ผู้ประเสริฐในหมู่มนุษย์ ทรงนำทรัพย์สมบัติทุกชนิดทั้งสูงและต่ำมาถวายแด่พระธรรมราช พร้อมด้วยกองทัพอันยิ่งใหญ่ห้อมล้อมมา
2.36.14
तं धनौघमपर्यन्तं रत्नसागरमक्षयम् ।
नादयन्रथघोषेण प्रविशेश पुरोत्तमम् ॥ २.३६.१४ ॥
พระองค์ทรงนำกองทรัพย์อันไม่มีที่สิ้นสุด เป็นมหาสมุทรแห่งรัตนะที่ไม่มีวันหมดสิ้น พร้อมเสียงกึกก้องของรถศึก เสด็จเข้าสู่นครอันประเสริฐที่สุด
2.36.15
पूर्णमापूरयंस्तेषां द्विषच्छोकावहोऽभवत् ।
असूर्यमिव सूर्येण निवातमिव वायुना।
कृष्णेन समुपेतेन जहृषे भारतं पुरम् ॥ २.३६.१५ ॥
เมื่อทรงเติมเต็มทรัพย์สมบัติของพวกเขาให้เต็มเปี่ยม จึงกลายเป็นความโศกเศร้าของศัตรู ดังท้องฟ้าชื่นบานเมื่ออาทิตย์ปรากฏ และที่ลมสงบเมื่อลมพัดมา นครแห่งชาวภารตะก็ปีติยินดีเมื่อพระกฤษณะเสด็จมาพร้อมกับพวกเขา
2.36.16
तं मुदाऽभिसमागम्य सत्कृत्य च यथाविधि ।
स पृष्ट्वा कुशलं चैव सुखासीनं युधिष्ठिरः ॥ २.३६.१६ ॥
พระยุธิษฐิระเสด็จไปพบด้วยความยินดี และถวายการต้อนรับตามพิธีอย่างเหมาะสม ครั้นทรงถามทุกข์สุขแล้ว เมื่อพระองค์ประทับอยู่อย่างสบาย
2.36.17
म्यद्वैपायनमुखैर्ऋत्विग्भिः पुरुषर्षभः ।
भीमार्जुनयमैश्चैव सहितः कृष्णमब्रवीत् ॥ २.३६.१७ ॥
พระยุธิษฐิระ ผู้ประเสริฐในหมู่มนุษย์ พร้อมด้วยฤๅษีผู้ยิ่งใหญ่ไทวปายนะ และเหล่าปุโรหิต รวมทั้งภีมะ อรชุน และฝาแฝดนกุลสหเทพ ได้ตรัสกับพระกฤษณะว่า
2.36.18
त्वत्कृते पृथिवी सर्वा मद्वशे कृष्ण वर्तते ।
धनं च बहु वार्ष्णेय त्वत्प्रसादादुपार्जितम् ॥ २.३६.१८ ॥
ข้าแต่พระกฤษณะ เพราะพระองค์ แผ่นดินทั้งสิ้นจึงอยู่ใต้อำนาจของข้า ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายวฤษณี ทรัพย์สมบัติอันมากมายก็ได้มาด้วยพระกรุณาของพระองค์
2.36.19
सोऽहमिच्छामि तत्सर्वं विधिवद्देवकीसुत ।
उपयोक्तुं द्विजाग्र्येभ्यो हव्यवाहे च माधव ॥ २.३६.१९ ॥
ข้าแต่พระโอรสของพระเทวกี ข้าพระองค์ปรารถนาจะถวายทรัพย์ทั้งหมดนั้นตามวิธีอันถูกต้อง แด่ทวิชาผู้ประเสริฐที่สุด และแด่พระอัคนีผู้นำเครื่องบูชาไป ข้าแต่พระมาธวะ
2.36.20
तदहं यष्टुमिच्छामि दाशार्ह सहितस्त्वया ।
अनुजैश्च महाबाहो तन्माऽनुज्ञातुमर्हसि ॥ २.३६.२० ॥
เหตุนี้ ข้าพระองค์จึงปรารถนาจะประกอบยัญพิธี ร่วมกับพระองค์ ข้าแต่ท่านผู้สืบเชื้อสายทศารหะ และร่วมกับน้องชายทั้งหลาย ข้าแต่ผู้มีพระพาหาอันยิ่งใหญ่ ขอพระองค์โปรดประทานอนุญาตแก่ข้าพระองค์ด้วยเถิด
2.36.21
तद्दीक्षापय गोविन्द त्वमात्मानं महाभुज ।
त्वयीष्टवति दाशार्ह विपाप्मा भविता ह्यहम् ॥ २.३६.२१ ॥
ดังนั้น โอ โควินทะ ผู้มีแขนทรงพลัง ขอพระองค์จงทรงทำพิธีชำระตนเองเถิด เมื่อพระองค์ได้ประกอบยัญแล้ว โอ ทาศารห์ ข้าพระองค์จะพ้นจากบาป
2.36.22
मां वाप्यभ्यनुजानीह सहैभिरनुजैर्विभो ।
अनुज्ञातस्त्वया कृष्ण प्राप्नुयां क्रतुमुत्तमम् ॥ २.३६.२२ ॥
โอ ผู้ทรงอานุภาพ ขอทรงอนุญาตข้าพระองค์พร้อมกับน้องชายเหล่านี้ โอ พระกฤษณะ เมื่อได้รับอนุญาตจากพระองค์ ข้าพระองค์อาจบรรลุยัญอันสูงสุดได้
2.36.23
तं कृष्णःस प्रत्युवाचेदं बहूक्त्वा गुणविस्तरम् ।
त्वमेव राजशार्दूल रम्राडर्हो महाक्रतुम्।
सम्प्राप्नुहि त्वया प्राप्ते कृतकृत्यास्ततो वयम् ॥ २.३६.२३ ॥
พระกฤษณะตรัสตอบท่านด้วยการกล่าวถึงคุณความดีของท่านโดยพิสดาร ว่า "โอ ราชสีห์ในหมู่กษัตริย์ เฉพาะพระองค์เท่านั้นที่สมควรเป็นจักรพรรดิ ขอทรงบรรลุมหายัญเถิด เมื่อพระองค์ได้บรรลุแล้ว พวกเราก็จะสำเร็จกิจ"
2.36.24
यदस्वाभीप्सितं यज्ञं मयि श्रेयस्यवस्थिते ।
नियुङ्क्ष्व त्वं च मां कृत्ये सर्वं कर्तास्मि ते वचः ॥ २.३६.२४ ॥
ยัญที่พระองค์ปรารถนา ขณะที่ข้าพระองค์ยืนอยู่ในความดีสูงสุด ขอทรงแต่งตั้งข้าพระองค์ให้รับภารกิจนั้น ข้าพระองค์จะปฏิบัติตามพระดำรัสของพระองค์ทุกประการ
2.36.25
सफलः कृष्ण सङ्कल्पः सिद्धिश्च नियता मम ।
यस्यमे त्वं हृषीकेश यथेप्सितमुपस्थितः ॥ २.३६.२५ ॥
โอ พระกฤษณะ ความปรารถนาของข้าพระองค์จะผลสำเร็จ และความสำเร็จก็แน่นอนแล้ว เพราะโอ หฤษีเกศะ พระองค์ได้ประทับอยู่ตรงหน้าข้าพระองค์ดังที่ปรารถนา
2.36.26
अनुज्ञातस्तु कृष्णेन पाण्डवो भ्रातृभिः सह ।
ईजितुं राजसूयेन साधनान्युपचक्रमे ॥ २.३६.२६ ॥
เมื่อได้รับอนุญาตจากพระกฤษณะแล้ว ปาณฑพพร้อมด้วยพี่น้องจึงเริ่มจัดเตรียมวัสดุเพื่อประกอบพิธีราชสูยยัญ
2.36.27
ततस्त्वाज्ञापयामास पाण्डवोऽरिनिबर्हणः ।
सहदेवं युधां श्रेष्ठं मन्त्रिणश्चैव सर्वशः ॥ २.३६.२७ ॥
ครั้นแล้ว ปาณฑพผู้ทำลายศัตรูจึงสั่งการทุกอย่างแก่สหเทวะผู้ประเสริฐในหมู่นักรบ และแก่บรรดามนตรีทั้งปวง
2.36.28
अस्मिन्क्रतौ यथोक्तानि यज्ञाङ्गानि द्व्जातिभिः ।
यथोपकरणं सर्वं मङ्गलानि च सर्वशः ॥ २.३६.२८ ॥
สำหรับยัญนี้ ขอให้จัดเตรียมองค์ประกอบทั้งหมดของพิธีตามที่ทวิชาติกำหนดไว้ พร้อมเครื่องใช้ทั้งปวงและสิ่งมงคลทั้งปวงโดยครบถ้วน
2.36.29
अधियज्ञांश्च सम्भारान्दौम्योक्तान्क्षिप्रमेव हि ।
समानयन्तु पुरुषा यथायोगं यथाक्रमम् ॥ २.३६.२९ ॥
ขอให้บุรุษทั้งหลายรีบนำเครื่องบูชาและวัสดุตามที่เทาเมยะกล่าวไว้มารวบรวมให้ครบ แต่ละอย่างให้อยู่ในที่ที่เหมาะสมและตามลำดับ
2.36.30
इन्द्रसेनो विशोकश्च पूरश्चार्जुनसारथिः ।
अन्नाद्याहरणे युक्ताः सन्तु मत्प्रियकाम्यया ॥ २.३६.३० ॥
ขอให้อินทรเสนะ วิโศกะ และปูระผู้เป็นสารถีของอรชุน ทำหน้าที่หาอาหารและสิ่งอื่นๆ ด้วยความปรารถนาจะทำให้ข้าพระองค์พอใจ
2.36.31
सर्वकामाश्च कार्यन्तां रसगन्धसमन्विताः ।
मनोरथप्रीतिकरा द्विजानां कुरुसत्तम ॥ २.३६.३१ ॥
ขอให้จัดอาหารทุกอย่างที่เป็นที่ต้องการ อุดมด้วยรสและกลิ่นหอม ให้เป็นที่ชื่นใจแก่ใจของทวิชาติทั้งหลาย โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในกุรุวงศ์
2.36.32
तद्वाक्यसमकालं च कृतं सर्वं न्यवेदयत् ।
सहदेवो युधां श्रेष्ठो धर्मराजो युधिष्ठिरे ॥ २.३६.३२ ॥
ในขณะที่ถ้อยคำนั้นเพิ่งสิ้นสุด ทุกอย่างก็สำเร็จแล้ว สหเทวะผู้ประเสริฐในหมู่นักรบจึงกราบทูลเรื่องทั้งหมดแด่ยุธิษฐิระผู้เป็นพระราชาแห่งธรรม
2.36.33
ततो द्वैपायनो राजन्नृत्विजः समुपानयत् ।
वेदानिव महाभागान्साक्षान्मूर्तिमतो द्विजान् ॥ २.३६.३३ ॥
ครั้นแล้ว โอ พระราชา ทไวปายนะ (วยาสะ) จึงนำบรรดาผู้ทำพิธีมา ผู้มีบุญยิ่ง ประดุจพระเวททั้งหลายเอง เป็นพราหมณ์ที่มีรูปกายปรากฏต่อหน้า
2.36.34
स्वयं ब्रह्मत्वमकरोत्तस्य सत्यवतीसुतः ।
धनञ्जयानामृषभः सुसामा सामगोऽभवत् ॥ २.३६.३४ ॥
บุตรของสัตยวดีเองรับหน้าที่พรหมัน และสุสามัน วัวผู้ประเสริฐในหมู่ธนัญชัย ได้เป็นผู้ขับสามเวท
2.36.35
याज्ञवल्क्यो बभूवाथ ब्रह्मिष्ठोऽध्वर्युसत्तमः ।
पैलो होता वसोः पुत्रो धौम्येन सहितोऽभवत् ॥ २.३६.३५ ॥
ต่อมา ยาชญวัลกยะผู้ประเสริฐในหมู่ผู้รู้พรหมัน ได้เป็นอัธวรยุ และไปละ บุตรของวสุ ได้เป็นโหตฤ ร่วมกับเทาเมยะ
2.36.36
एतेषां पुत्रवर्गाश्च शिष्याश्च भरतर्षभ ।
बभूवुर्होत्रगाः सर्वे वेदवेदाङ्गपारगाः ॥ २.३६.३६ ॥
โอ วัวผู้ในหมู่ภรตะ บรรดาบุตรและศิษย์ของท่านเหล่านี้ ล้วนเป็นโหตฤ ผู้ข้ามฝั่งไปถึงที่สุดแห่งพระเวทและเวทางค์
2.36.37
ते वाचयित्वा पुण्याहमूहयित्वा च तं विधिम् ।
शास्त्रोक्तं पूजयामासुस्तद्देवयजनं महत् ॥ २.३६.३७ ॥
เหล่าท่านได้ให้สวดพรมงคล และจัดพิธีนั้นตามที่กำหนด แล้วบูชาสถานที่ประกอบยัญอันยิ่งใหญ่นั้นตามที่คัมภีร์บัญญัติไว้
2.36.38
तत्र चक्रुरनुज्ञाताः शरणान्युत शिल्पिनः ।
गन्धवन्ति विशालानि वेश्मानीव दिवौकसाम् ॥ २.३६.३८ ॥
ที่นั่น เหล่าช่างฝีมือซึ่งได้รับอนุญาต ได้สร้างที่พักอันหอมและกว้างขวาง ประดุจวิมานของเทวดาทั้งหลายบนสวรรค์
2.36.39
तत आज्ञापयामास स राजा राजसत्तमः ।
सहदेवं तदा सद्यो मन्त्रिणं पुरुषर्षभः ॥ २.३६.३९ ॥
ครั้นแล้ว พระราชาผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่กษัตริย์ ผู้เป็นวัวผู้ในหมู่มนุษย์ ได้สั่งการแก่สหเทวะผู้เป็นมนตรีของพระองค์ในทันที
2.36.40
आमन्त्रणार्थं दूतांस्त्वं प्रेषयस्वाशुगान्द्रुतम् ।
उपश्रुत्य वचो राज्ञः स दूतान्प्राहिणोत्तदा ॥ २.३६.४० ॥
"เพื่อการเชิญ จงส่งทูตที่รวดเร็วไปโดยเร็ว" ครั้นได้ฟังพระดำรัสของพระราชาแล้ว สหเทวะจึงส่งทูตไปในขณะนั้น
2.36.41
आमन्त्रयध्वं राष्ट्रेषु ब्राह्मणान्भूमिपानथ ।
विनाश्च मान्याञ्शूद्रांश्च सर्वानानयतेति च ॥ २.३६.४१ ॥
จงเชิญพราหมณ์และพระราชาทั้งหลายในแคว้นต่างๆ มา และจงนำไวศยะ ผู้ทรงเกียรติ และศูทรทั้งปวงมาด้วย
2.36.42
ते सर्वान्पृथिवीपालान्पाण्डवेयस्य शासनात् ।
आमन्त्रयाम्बभूवुस्ते प्रेषयामास चापरान् ॥ २.३६.४२ ॥
ตามพระบัญชาของบุตรปาณฑุ ทั้งสองจึงเชิญบรรดาผู้ปกครองแผ่นดินทั้งปวง และยังส่งผู้อื่นไปอีกด้วย
2.36.43
दूताश्च वाहनैर्जग्भू राष्ट्राणि सुबहून्यपि ।
ततो युधिष्ठिरो राजा प्रेषयामास पाण्डवम् ॥ २.३६.४३ ॥
เหล่าทูตพร้อมยานพาหนะเดินทางไปยังแคว้นต่างๆ เป็นอันมาก จากนั้นพระราชายุธิษฐิระจึงส่งปาณฑพนกุลไป
2.36.44
नकुलं हास्तिनपुरं भीष्माय भरतर्षभ ।
द्रोणाय धृतराष्ट्राय विदुराय कृपाय च।
भ्रातृणां चैव सर्वेणां येऽनुरक्ता युधिष्ठिरे ॥ २.३६.४४ ॥
โอ้ ผู้ประเสริฐที่สุดในพระภรต นกุลเดินทางไปยังหัสตินาปุระ ไปหาภีษมะ โทรณะ ธฤตราษฎร์ วิทุระ และกฤปะ และไปหาพี่น้องทั้งปวงที่ภักดีต่อยุธิษฐิระ
2.36.45
ततस्ते तु यथाकालं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
दीक्षयाञ्चक्रिरे विप्रा राजसूयाय भारत ॥ २.३६.४५ ॥
จากนั้น พราหมณ์เหล่านั้นจึงทำพิธีประกาศิตยุธิษฐิระ บุตรของกุนตี ให้เข้าสู่การบูชายัญราชสูยะตามกาลอันควร โอ้ ภารตะ
2.36.46
ज्येष्ठामूले अमावास्यां मृगाजिनसमावृतः ।
रौरवाजिनसंवीतो नवनीताक्तदेहवान् ॥ २.३६.४६ ॥
ในวันอมาวาสยาที่อยู่ใต้ฤกษ์เชษฐา-มูลา ยุธิษฐิระคลุมด้วยหนังกวาง สวมหนังของกวางรุรุ และร่างกายทาด้วยเนยสด
2.36.47
दीक्षितः स तु धर्मात्मा धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
जगाम यज्ञायतनं वृतो विप्रैः सहस्रशः ॥ २.३६.४७ ॥
พระธรรมราชายุธิษฐิระผู้มีจิตประกอบด้วยธรรม เมื่อได้รับการประกาศิตแล้ว ก็เสด็จไปยังสถานที่บูชายัญ มีพราหมณ์หลายพันคนแวดล้อม
2.36.48
भातृभिर्ज्ञातिभिश्चैव सुहृद्भिः सचिवैः सह ।
क्षत्रियैश्च मनुष्येन्द्रैर्नानादेशसमागतैः ॥ २.३६.४८ ॥
พร้อมด้วยพี่น้อง ญาติ สหาย และเสนาบดี และพร้อมด้วยกษัตริย์และเจ้าผู้ปกครองมนุษย์ที่มาจากหลายแคว้น
2.36.49
अमात्यैश्च नरश्रेष्ठो धर्मो विग्रहवानिव। ॥ २.३६.४९ ॥
พร้อมด้วยอำมาตย์ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์นั้นประหนึ่งธรรมที่ปรากฏเป็นรูปร่าง
2.36.50
सर्वविद्यासु निष्णाता वेदवेदाङ्गपारगाः ।
तेषामावसथांश्चक्रुर्धर्मराजस्य शासनात् ॥ २.३६.५० ॥
ผู้ชำนาญในวิชาทั้งปวง ผู้แตกฉานในพระเวทและวิทยาที่เกี่ยวเนื่อง ได้สร้างที่พำนักให้แก่บรรดาพราหมณ์เหล่านั้นตามพระบัญชาของพระธรรมราชา
2.36.51
बह्वन्नाच्छादनैर्युक्तान्सगणानां पृथक् पृथक् ।
सर्वर्तुगुणसम्पन्नाञ्शिल्पिनोऽथ सहस्रशः ॥ २.३६.५१ ॥
ช่างฝีมือหลายพันคนได้สร้างที่พักให้แต่ละคนพร้อมบริวาร ที่พักเหล่านั้นอุดมด้วยอาหารและเครื่องนุ่งห่มอันบริบูรณ์ และมีคุณสมบัติเหมาะแก่ทุกฤดูกาล
2.36.52
तेषु ते न्यवसन्राजन्ब्राह्मणा नृपसत्कृताः ।
कथयन्तः कथा बह्वीः पश्यन्तो नटनर्तकान् ॥ २.३६.५२ ॥
โอ้ พระราชา ในที่พักเหล่านั้น พราหมณ์ทั้งหลายที่พระราชาทรงให้เกียรติได้พำนักอยู่ เล่าเรื่องราวต่างๆ เป็นอันมาก และชมการแสดงของนักแสดงและนักรำ
2.36.53
भुञ्जतां चैव विप्राणां वदतां च महास्वनः ।
अनिशं श्रूयते तत्र मुदितानां महात्मनाम् ॥ २.३६.५३ ॥
ที่นั่นมีเสียงดังกึกก้องของพราหมณ์ที่กำลังรับประทานอาหารและสนทนากัน และของบรรดามหาตมันผู้ปีติยินดี ได้ยินอยู่ไม่ขาดสาย
2.36.54
दीयतां दीयतामेषां भुज्यतां भुज्यतामिति ।
एवम्प्रकाराः सञ्जल्पाः श्रूयन्तेस्मात्र नित्यशः ॥ २.३६.५४ ॥
"จงให้แก่คนเหล่านี้ จงให้เถิด!" "จงรับประทาน จงรับประทานเถิด!" การสนทนาเช่นนี้ได้ยินอยู่ที่นั่นทุกวัน
2.36.55
गवां शतसहस्राणि शयनानां च भारत ।
रुक्मस्य योषितां चैव धर्मराजः पृथक् ददौ ॥ २.३६.५५ ॥
โอ้ ภารตะ พระธรรมราชาทรงพระราชทานโคหลายแสนตัว เตียงนอน ทองคำ และสตรี แยกให้แต่ละคนต่างหาก
2.36.56
प्रावर्ततैव यज्ञः स पाण्डवस्य महात्मनः ।
पृथिव्यामेकवीरस्य शक्रस्येव त्रिविष्टपे ॥ २.३६.५६ ॥
การบูชายัญของปาณฑพผู้ยิ่งใหญ่นั้นได้เริ่มขึ้น ประหนึ่งว่าพระอินทร์ผู้เป็นวีรบุรุษเพียงองค์เดียวกำลังประกอบพิธีนั้นอยู่บนสวรรค์
2.36.59
आजग्मुर्ब्राह्मणास्तत्र विषयेभ्यस्ततस्ततः ॥ २.३६.५९ ॥
พราหมณ์ทั้งหลายได้มายังที่นั่นจากดินแดนต่างๆ