മഹാഭാരതം · അധ്യായം 2.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.36.1
रक्षणाद्धर्मराजस्य सत्यस्य परिपालनात् ।
शत्रूणां क्षपणाच्चैव स्वकर्मनिरताः प्रजाः ॥ २.३६.१ ॥
ധർമ്മരാജന്റെ സംരക്ഷണത്താലും സത്യത്തിന്റെ നല്ല പരിപാലനത്താലും ശത്രുനാശത്താലും പ്രജകൾ സ്വകർമ്മങ്ങളിൽ മുഴുകിയിരുന്നു.
2.36.2
बलीनां सम्यगादानाद्धर्मतश्चानुशासनात् ।
निकामवर्षी पर्जन्यः स्फीतो जनपदोऽभवत् ॥ २.३६.२ ॥
കരം ശരിയായി ശേഖരിച്ചതിനാലും ധർമ്മാനുസൃതം ഭരിച്ചതിനാലും മേഘം ഇഷ്ടംപോലെ മഴ പെയ്തു; ജനപദം സമൃദ്ധമായി.
2.36.3
सर्वारम्भाः सुप्रवृत्ता गोरक्षा कर्षणं वणिक् ।
विशेषात्सर्वमेवैतत्सञ्जज्ञे राजकर्मणः ॥ २.३६.३ ॥
കന്നുകാലി പരിപാലനം, കൃഷി, വ്യാപാരം — എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും നന്നായി നടന്നു; വിശേഷിച്ച് ഇതെല്ലാം രാജഭരണത്താൽ ഉണ്ടായി.
2.36.4
दस्युभ्यो वञ्चकेभ्यो वा राजन्प्रति परस्परम् ।
राजवल्लभतश्चैव नाश्रूयन्त मृषागिरः ॥ २.३६.४ ॥
രാജാവേ! കള്ളന്മാരിൽ നിന്നോ വഞ്ചകരിൽ നിന്നോ, പരസ്പരം എതിരായോ, രാജപ്രീതിയുള്ളവരിൽ നിന്നോ പോലും കള്ളവാക്കുകൾ കേട്ടില്ല.
2.36.5
अवर्षं चातिवर्षं च व्याधिपावकमूर्छनम् ।
सर्वमेतत्तदा नासीद्धर्मनित्ये युधिष्ठिरे ॥ २.३६.५ ॥
വരൾച്ചയും അതിവർഷവും രോഗവും തീപിടുത്തവും മൂർച്ഛയും — ഇവയൊന്നും അന്നുണ്ടായിരുന്നില്ല; ധർമ്മനിത്യനായ യുധിഷ്ഠിരൻ ഭരിച്ചിരുന്നതിനാൽ.
2.36.6
प्रियं कर्तुमुपस्थातुं बलिकर्म स्वभावजम् ।
अभिहर्तुं नृपा जग्मुर्नान्यैः कार्यैः कथञ्चनः ॥ २.३६.६ ॥
പ്രീതി ചെയ്യാനും സേവിക്കാനും കപ്പം കൊണ്ടുവരാനും രാജാക്കന്മാർ പോയി — സ്വഭാവത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ കപ്പകർമ്മം; മറ്റൊരു കാര്യത്തിനുമല്ല.
2.36.7
धर्मैर्धनागमैस्तस्य ववधे निचयो महान् ।
कर्तुं यस्य न शक्येन क्षयो वर्षशतैरपि ॥ २.३६.७ ॥
ധർമ്മമാർഗ്ഗത്തിൽ നേടിയ ധനംകൊണ്ട് അവന്റെ സമ്പത്തു മഹത്തായി വളർന്നു; നൂറു വർഷങ്ങൾകൊണ്ടും അത് ചെലവഴിച്ചു തീർക്കാനാവുമായിരുന്നില്ല.
2.36.8
स्वकोष्ठस्य परीमाणं कोशस्य च महीपतिः ।
विज्ञाय राजा कौन्तेयो यज्ञायैव मनो दधे ॥ २.३६.८ ॥
രാജാവായ കൗന്തേയൻ തന്റെ ധാന്യശാലയുടെയും ഖജനാവിന്റെയും അളവു മനസ്സിലാക്കി യജ്ഞത്തിൽ തന്നെ മനസ്സുറപ്പിച്ചു.
2.36.9
सुहृदश्चैव ये सर्वे पृथक्च सहचाब्रुवन् ।
यज्ञकालस्तव विभो क्रियतामत्र साम्प्रतम् ॥ २.३६.९ ॥
സുഹൃത്തുക്കളെല്ലാവരും വേറെ വേറെയും ഒന്നിച്ചും പറഞ്ഞു: 'വിഭോ, നിന്റെ യജ്ഞകാലം ആയി; ഇപ്പോൾതന്നെ ഇതു ചെയ്യുക.'
2.36.10
अथैवं ब्रुवतामेव तेषामभ्याययौ हरिः ।
ऋषिः पुराणो वेदात्मा दृश्यश्चैव विजानताम् ॥ २.३६.१० ॥
അവർ ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ ഹരി സമീപത്തെത്തി; അദ്ദേഹം പുരാതനനായ ഋഷി, വേദമാണ് ആത്മാവായവൻ, അറിയുന്നവർക്ക് ദൃശ്യനായവൻ.
2.36.11
जगतस्तस्थुषां श्रेष्ठः प्रभवश्चाप्ययश्च ह ।
भूतभव्यभवन्नाथः केशवः केशिसूदनः ॥ २.३६.११ ॥
ചരാചരങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനും സൃഷ്ടിക്കും ലയത്തിനും കാരണവും ഭൂത-ഭാവി-വർത്തമാനങ്ങളുടെ നാഥനുമായ കേശവൻ, കേശിയെ വധിച്ചവൻ.
2.36.12
प्राकारः सर्ववृष्णीनामापत्स्वभयदोऽरिहा ।
बलाधिकारे निक्षिप्य सम्यगानकदुन्दुभिम् ॥ २.३६.१२ ॥
എല്ലാ വൃഷ്ണികൾക്കും കോട്ടയായവൻ; ആപത്തുകളിൽ അഭയം നൽകുന്നവൻ; ശത്രുനാശകൻ; സൈന്യാധികാരം ആനകദുന്ദുഭിക്ക് (വസുദേവന്) ഭംഗിയായി ഏൽപ്പിച്ചു.
2.36.13
उच्चावचमुपादाय धर्मराजाय माधवः ।
धनौघं पुरुषव्याघ्रो बलेन महता वृतः ॥ २.३६.१३ ॥
മനുഷ്യരിൽ വ്യാഘ്രതുല്യനായ മാധവൻ, ഉയർന്നതും താഴ്ന്നതുമായ നാനാവിധ സമ്പത്തിന്റെ കൂമ്പാരവുമായി, മഹത്തായ സേനയാൽ വലയം ചെയ്യപ്പെട്ട് ധർമ്മരാജാവിനായി എത്തി.
2.36.14
तं धनौघमपर्यन्तं रत्नसागरमक्षयम् ।
नादयन्रथघोषेण प्रविशेश पुरोत्तमम् ॥ २.३६.१४ ॥
അതിരില്ലാത്ത, ക്ഷയിക്കാത്ത രത്നസാഗരമായ ആ ധനപ്രവാഹവുമായി, രഥഘോഷം മുഴക്കിക്കൊണ്ട് ശ്രേഷ്ഠനഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
2.36.15
पूर्णमापूरयंस्तेषां द्विषच्छोकावहोऽभवत् ।
असूर्यमिव सूर्येण निवातमिव वायुना।
कृष्णेन समुपेतेन जहृषे भारतं पुरम् ॥ २.३६.१५ ॥
അവരുടെ സമ്പത്താൽ നിറഞ്ഞ്, ശത്രുക്കൾക്ക് ദുഃഖമുണ്ടാക്കുന്നതായി. സൂര്യനോടുകൂടിയ ആകാശംപോലെയും കാറ്റോടുകൂടിയ നിശ്ചലസ്ഥലംപോലെയും, കൃഷ്ണൻ കൂടെ എത്തിയപ്പോൾ ഭാരതനഗരം ആനന്ദിച്ചു.
2.36.16
तं मुदाऽभिसमागम्य सत्कृत्य च यथाविधि ।
स पृष्ट्वा कुशलं चैव सुखासीनं युधिष्ठिरः ॥ २.३६.१६ ॥
ആനന്ദത്തോടെ അദ്ദേഹത്തെ സമീപിച്ച് ചട്ടപ്രകാരം സത്കരിച്ച്, സുഖമായി ഇരിക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തോട് യുധിഷ്ഠിരൻ ക്ഷേമം ചോദിച്ചു.
2.36.17
म्यद्वैपायनमुखैर्ऋत्विग्भिः पुरुषर्षभः ।
भीमार्जुनयमैश्चैव सहितः कृष्णमब्रवीत् ॥ २.३६.१७ ॥
ദ്വൈപായനൻ മുഖ്യനായ ഋത്വിക്കുകളോടും, ഭീമാർജുനന്മാരോടും ഇരട്ടകളോടുംകൂടി, പുരുഷർഷഭനായ യുധിഷ്ഠിരൻ കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞു.
2.36.18
त्वत्कृते पृथिवी सर्वा मद्वशे कृष्ण वर्तते ।
धनं च बहु वार्ष्णेय त्वत्प्रसादादुपार्जितम् ॥ २.३६.१८ ॥
കൃഷ്ണാ! നിന്റെ കാരണത്താൽ ഈ ഭൂമി മുഴുവൻ എന്റെ അധീനത്തിലാണ്. വാർഷ്ണേയാ! നിന്റെ പ്രസാദത്താലാണ് ഈ വലിയ ധനം നേടപ്പെട്ടത്.
2.36.19
सोऽहमिच्छामि तत्सर्वं विधिवद्देवकीसुत ।
उपयोक्तुं द्विजाग्र्येभ्यो हव्यवाहे च माधव ॥ २.३६.१९ ॥
ദേവകീപുത്രാ, അതെല്ലാം വിധിപ്രകാരം ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാർക്കും ഹവ്യവാഹനമായ അഗ്നിക്കും അർപ്പിക്കുവാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ഹേ മാധവാ!
2.36.20
तदहं यष्टुमिच्छामि दाशार्ह सहितस्त्वया ।
अनुजैश्च महाबाहो तन्माऽनुज्ञातुमर्हसि ॥ २.३६.२० ॥
അതിനാൽ ഞാൻ യാഗം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ദാശാർഹാ, നിന്നോടും എന്റെ അനുജന്മാരോടുമൊപ്പം. മഹാബാഹോ, അതിന് എനിക്ക് അനുമതി നൽകുവാൻ നീ അർഹനാണ്.
2.36.21
तद्दीक्षापय गोविन्द त्वमात्मानं महाभुज ।
त्वयीष्टवति दाशार्ह विपाप्मा भविता ह्यहम् ॥ २.३६.२१ ॥
അതിനാൽ, ഗോവിന്ദാ, മഹാബാഹോ, നീ തന്നെ ദീക്ഷ സ്വീകരിക്കണം. ദാശാർഹാ, നീ യാഗം ചെയ്താൽ ഞാൻ പാപരഹിതനാകും.
2.36.22
मां वाप्यभ्यनुजानीह सहैभिरनुजैर्विभो ।
अनुज्ञातस्त्वया कृष्ण प्राप्नुयां क्रतुमुत्तमम् ॥ २.३६.२२ ॥
എനിക്കും ഈ അനുജന്മാർക്കുമൊപ്പം അനുമതി നൽകൂ, ഹേ വിഭോ. കൃഷ്ണാ, നിന്നാൽ അനുവദിക്കപ്പെട്ട് ഞാൻ ഉത്തമ യാഗം നേടട്ടെ.
2.36.23
तं कृष्णःस प्रत्युवाचेदं बहूक्त्वा गुणविस्तरम् ।
त्वमेव राजशार्दूल रम्राडर्हो महाक्रतुम्।
सम्प्राप्नुहि त्वया प्राप्ते कृतकृत्यास्ततो वयम् ॥ २.३६.२३ ॥
അവനോട് കൃഷ്ണൻ ഇങ്ങനെ മറുപടി പറഞ്ഞു, അവന്റെ ഗുണങ്ങൾ വിസ്തരിച്ചു പറഞ്ഞശേഷം: "നീ തന്നെയാണ്, രാജശാർദൂലാ, സമ്രാട്ടാകാൻ യോഗ്യൻ. മഹായാഗം നേടുക. നീ നേടുമ്പോൾ ഞങ്ങൾ കൃതകൃത്യരാകും."
2.36.24
यदस्वाभीप्सितं यज्ञं मयि श्रेयस्यवस्थिते ।
नियुङ्क्ष्व त्वं च मां कृत्ये सर्वं कर्तास्मि ते वचः ॥ २.३६.२४ ॥
ഈ യാഗത്തിനായി, ശ്രേയസ്സായ എന്നിൽ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്, ആ കർമ്മത്തിനായി എന്നെ നിയോഗിക്കൂ. നിന്റെ വാക്ക് ഞാൻ മുഴുവൻ നിറവേറ്റും.
2.36.25
सफलः कृष्ण सङ्कल्पः सिद्धिश्च नियता मम ।
यस्यमे त्वं हृषीकेश यथेप्सितमुपस्थितः ॥ २.३६.२५ ॥
കൃഷ്ണാ, എന്റെ സങ്കല്പം ഫലിക്കും; എന്റെ സിദ്ധി നിശ്ചിതമാണ്, ഹൃഷീകേശാ, നീ ഇഷ്ടാനുസരണം എന്റെ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നതിനാൽ.
2.36.26
अनुज्ञातस्तु कृष्णेन पाण्डवो भ्रातृभिः सह ।
ईजितुं राजसूयेन साधनान्युपचक्रमे ॥ २.३६.२६ ॥
കൃഷ്ണന്റെ അനുമതി ലഭിച്ച പാണ്ഡവൻ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം രാജസൂയയാഗം നടത്താനുള്ള സാധനങ്ങൾ ഒരുക്കാൻ തുടങ്ങി.
2.36.27
ततस्त्वाज्ञापयामास पाण्डवोऽरिनिबर्हणः ।
सहदेवं युधां श्रेष्ठं मन्त्रिणश्चैव सर्वशः ॥ २.३६.२७ ॥
അപ്പോൾ ശത്രുനിബർഹണനായ ആ പാണ്ഡവൻ, യോദ്ധാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സഹദേവനോടും മന്ത്രിമാരോടും എല്ലാവിധത്തിലും കല്പിച്ചു.
2.36.28
अस्मिन्क्रतौ यथोक्तानि यज्ञाङ्गानि द्व्जातिभिः ।
यथोपकरणं सर्वं मङ्गलानि च सर्वशः ॥ २.३६.२८ ॥
ഈ യാഗത്തിന് ദ്വിജന്മാർ പറഞ്ഞതുപോലെ യാഗാംഗങ്ങളും ആവശ്യമായ സാധനങ്ങളും എല്ലാ മംഗളവസ്തുക്കളും എല്ലാവിധത്തിലും ഒരുക്കുക.
2.36.29
अधियज्ञांश्च सम्भारान्दौम्योक्तान्क्षिप्रमेव हि ।
समानयन्तु पुरुषा यथायोगं यथाक्रमम् ॥ २.३६.२९ ॥
ധൗമ്യൻ പറഞ്ഞ യാഗോപകരണങ്ങളും സാമഗ്രികളും ആളുകൾ വേഗത്തിൽ, യഥായോഗ്യമായും ക്രമമനുസരിച്ചും കൊണ്ടുവരട്ടെ.
2.36.30
इन्द्रसेनो विशोकश्च पूरश्चार्जुनसारथिः ।
अन्नाद्याहरणे युक्ताः सन्तु मत्प्रियकाम्यया ॥ २.३६.३० ॥
ഇന്ദ്രസേനനും വിശോകനും അർജുനന്റെ സാരഥിയായ പൂരനും എന്റെ പ്രിയം ചെയ്യാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ അന്നാദികൾ കൊണ്ടുവരുന്ന ജോലിയിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കട്ടെ.
2.36.31
सर्वकामाश्च कार्यन्तां रसगन्धसमन्विताः ।
मनोरथप्रीतिकरा द्विजानां कुरुसत्तम ॥ २.३६.३१ ॥
കുരുശ്രേഷ്ഠാ, ദ്വിജന്മാരുടെ മനസ്സിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്ന, രുചിയും സുഗന്ധവും നിറഞ്ഞ എല്ലാ ഇഷ്ടഭോജ്യങ്ങളും ഒരുക്കപ്പെടട്ടെ.
2.36.32
तद्वाक्यसमकालं च कृतं सर्वं न्यवेदयत् ।
सहदेवो युधां श्रेष्ठो धर्मराजो युधिष्ठिरे ॥ २.३६.३२ ॥
ആ വാക്കുകളോടൊപ്പം തന്നെ എല്ലാം ചെയ്തുതീർന്നു എന്ന് യോദ്ധാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സഹദേവൻ ധർമരാജാവായ യുധിഷ്ഠിരനെ അറിയിച്ചു.
2.36.33
ततो द्वैपायनो राजन्नृत्विजः समुपानयत् ।
वेदानिव महाभागान्साक्षान्मूर्तिमतो द्विजान् ॥ २.३६.३३ ॥
അപ്പോൾ, രാജാവേ, ദ്വൈപായനൻ (വ്യാസൻ) ഋത്വിക്കുകളെ കൊണ്ടുവന്നു; വേദങ്ങൾ പോലെ മഹാഭാഗ്യവാന്മാരും സാക്ഷാൽ മൂർത്തീഭവിച്ച ദ്വിജന്മാരുമായിരുന്നു അവർ.
2.36.34
स्वयं ब्रह्मत्वमकरोत्तस्य सत्यवतीसुतः ।
धनञ्जयानामृषभः सुसामा सामगोऽभवत् ॥ २.३६.३४ ॥
സത്യവതിയുടെ പുത്രൻ സ്വയം ബ്രഹ്മത്വം ഏറ്റെടുത്തു; ധനഞ്ജയന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സുസാമൻ സാമഗായകനായി.
2.36.35
याज्ञवल्क्यो बभूवाथ ब्रह्मिष्ठोऽध्वर्युसत्तमः ।
पैलो होता वसोः पुत्रो धौम्येन सहितोऽभवत् ॥ २.३६.३५ ॥
പിന്നെ യാജ്ഞവൽക്യൻ ബ്രഹ്മിഷ്ഠരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അധ്വര്യുവായി; വസുവിന്റെ പുത്രൻ പൈലൻ ഹോതാവായി ധൗമ്യനോടൊപ്പം ചേർന്നു.
2.36.36
एतेषां पुत्रवर्गाश्च शिष्याश्च भरतर्षभ ।
बभूवुर्होत्रगाः सर्वे वेदवेदाङ्गपारगाः ॥ २.३६.३६ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഇവരുടെ പുത്രവിഭാഗങ്ങളും ശിഷ്യന്മാരും ഹോത്രകർമ്മം ചെയ്യുന്നവരായി; എല്ലാവരും വേദങ്ങളിലും വേദാംഗങ്ങളിലും പാരംഗതരായിരുന്നു.
2.36.37
ते वाचयित्वा पुण्याहमूहयित्वा च तं विधिम् ।
शास्त्रोक्तं पूजयामासुस्तद्देवयजनं महत् ॥ २.३६.३७ ॥
അവർ പുണ്യാഹവാചനം നടത്തി, ആ വിധി ക്രമീകരിച്ച്, ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം ആ മഹത്തായ യജ്ഞഭൂമിയെ പൂജിച്ചു.
2.36.38
तत्र चक्रुरनुज्ञाताः शरणान्युत शिल्पिनः ।
गन्धवन्ति विशालानि वेश्मानीव दिवौकसाम् ॥ २.३६.३८ ॥
അവിടെ അനുമതി ലഭിച്ച ശില്പികൾ ദേവന്മാരുടെ മന്ദിരങ്ങൾ പോലെ സുഗന്ധമുള്ള വിശാലമായ പാർപ്പിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചു.
2.36.39
तत आज्ञापयामास स राजा राजसत्तमः ।
सहदेवं तदा सद्यो मन्त्रिणं पुरुषर्षभः ॥ २.३६.३९ ॥
അപ്പോൾ ആ രാജശ്രേഷ്ഠൻ, പുരുഷരിൽ വൃഷഭൻ, ഉടനെ മന്ത്രി സഹദേവനോട് കല്പിച്ചു.
2.36.40
आमन्त्रणार्थं दूतांस्त्वं प्रेषयस्वाशुगान्द्रुतम् ।
उपश्रुत्य वचो राज्ञः स दूतान्प्राहिणोत्तदा ॥ २.३६.४० ॥
"ക്ഷണത്തിനായി നീ വേഗത്തിൽ പോകുന്ന ദൂതന്മാരെ ഉടനെ അയയ്ക്കുക." രാജാവിന്റെ വാക്ക് കേട്ട് അവൻ അപ്പോൾ ദൂതന്മാരെ അയച്ചു.
2.36.41
आमन्त्रयध्वं राष्ट्रेषु ब्राह्मणान्भूमिपानथ ।
विनाश्च मान्याञ्शूद्रांश्च सर्वानानयतेति च ॥ २.३६.४१ ॥
"രാജ്യങ്ങളിൽ ബ്രാഹ്മണരെയും ഭൂപാലന്മാരെയും ക്ഷണിക്കുക; വൈശ്യരെയും മാന്യരെയും ശൂദ്രരെയും എല്ലാവരെയും കൊണ്ടുവരിക."
2.36.42
ते सर्वान्पृथिवीपालान्पाण्डवेयस्य शासनात् ।
आमन्त्रयाम्बभूवुस्ते प्रेषयामास चापरान् ॥ २.३६.४२ ॥
പാണ്ഡവപുത്രന്റെ കല്പനപ്രകാരം അവർ ഭൂപാലന്മാരെല്ലാവരെയും ക്ഷണിച്ചു; മറ്റുള്ളവരെയും അയച്ചു.
2.36.43
दूताश्च वाहनैर्जग्भू राष्ट्राणि सुबहून्यपि ।
ततो युधिष्ठिरो राजा प्रेषयामास पाण्डवम् ॥ २.३६.४३ ॥
ദൂതന്മാർ വാഹനങ്ങളിൽ പല രാഷ്ട്രങ്ങളിലേക്കും പോയി. പിന്നെ രാജാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ പാണ്ഡവനെ (നകുലനെ) അയച്ചു.
2.36.44
नकुलं हास्तिनपुरं भीष्माय भरतर्षभ ।
द्रोणाय धृतराष्ट्राय विदुराय कृपाय च।
भ्रातृणां चैव सर्वेणां येऽनुरक्ता युधिष्ठिरे ॥ २.३६.४४ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! നകുലൻ ഹസ്തിനാപുരത്തേക്ക് ഭീഷ്മർ, ദ്രോണർ, ധൃതരാഷ്ട്രർ, വിദുരർ, കൃപർ എന്നിവരുടെ അടുത്തേക്ക് പോയി; യുധിഷ്ഠിരനോട് അനുരക്തരായ എല്ലാ സഹോദരന്മാരുടെയും അടുത്തേക്കും പോയി.
2.36.45
ततस्ते तु यथाकालं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
दीक्षयाञ्चक्रिरे विप्रा राजसूयाय भारत ॥ २.३६.४५ ॥
പിന്നെ ആ ബ്രാഹ്മണർ യഥാസമയം കുന്തീപുത്രനായ യുധിഷ്ഠിരനെ രാജസൂയത്തിനായി ദീക്ഷിതനാക്കി, ഭാരതാ.
2.36.46
ज्येष्ठामूले अमावास्यां मृगाजिनसमावृतः ।
रौरवाजिनसंवीतो नवनीताक्तदेहवान् ॥ २.३६.४६ ॥
ജ്യേഷ്ഠാ-മൂല നക്ഷത്രത്തിൽ അമാവാസി ദിനത്തിൽ, മാൻതോലാൽ പുതച്ച്, രുരു മാനിന്റെ തോൽ ധരിച്ച്, പുതിയ വെണ്ണ പുരട്ടിയ ദേഹത്തോടെ (യുധിഷ്ഠിരൻ).
2.36.47
दीक्षितः स तु धर्मात्मा धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
जगाम यज्ञायतनं वृतो विप्रैः सहस्रशः ॥ २.३६.४७ ॥
ദീക്ഷിതനായ ആ ധർമാത്മാവായ ധർമ്മരാജൻ യുധിഷ്ഠിരൻ ആയിരക്കണക്കിന് ബ്രാഹ്മണരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് യജ്ഞശാലയിലേക്ക് പോയി.
2.36.48
भातृभिर्ज्ञातिभिश्चैव सुहृद्भिः सचिवैः सह ।
क्षत्रियैश्च मनुष्येन्द्रैर्नानादेशसमागतैः ॥ २.३६.४८ ॥
സഹോദരന്മാർ, ബന്ധുക്കൾ, സുഹൃത്തുക്കൾ, മന്ത്രിമാർ എന്നിവരോടും, വിവിധ ദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് വന്ന ക്ഷത്രിയരും മനുഷ്യേന്ദ്രന്മാരുമായ രാജാക്കന്മാരോടും ഒപ്പം (പോയി).
2.36.49
अमात्यैश्च नरश्रेष्ठो धर्मो विग्रहवानिव। ॥ २.३६.४९ ॥
അമാത്യന്മാരോടൊപ്പം നരശ്രേഷ്ഠനായ (യുധിഷ്ഠിരൻ) മൂർത്തിമത്തായ ധർമ്മം പോലെയായിരുന്നു.
2.36.50
सर्वविद्यासु निष्णाता वेदवेदाङ्गपारगाः ।
तेषामावसथांश्चक्रुर्धर्मराजस्य शासनात् ॥ २.३६.५० ॥
എല്ലാ വിദ്യകളിലും നിപുണരും വേദവേദാംഗങ്ങളിൽ പാരംഗതരുമായ (ശില്പികൾ) ധർമ്മരാജന്റെ കല്പനപ്രകാരം അവർക്കായി വാസഗൃഹങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചു.
2.36.51
बह्वन्नाच्छादनैर्युक्तान्सगणानां पृथक् पृथक् ।
सर्वर्तुगुणसम्पन्नाञ्शिल्पिनोऽथ सहस्रशः ॥ २.३६.५१ ॥
ധാരാളം ഭക്ഷണവും വസ്ത്രവുമുള്ള, പരിവാരങ്ങളോടു കൂടിയവർക്ക് വെവ്വേറെയുള്ള, എല്ലാ ഋതുക്കളുടെയും ഗുണങ്ങളുള്ള (ഗൃഹങ്ങൾ) — ആയിരക്കണക്കിന് ശില്പികൾ നിർമ്മിച്ചു.
2.36.52
तेषु ते न्यवसन्राजन्ब्राह्मणा नृपसत्कृताः ।
कथयन्तः कथा बह्वीः पश्यन्तो नटनर्तकान् ॥ २.३६.५२ ॥
രാജാവേ! അവിടെ രാജാവിനാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട ആ ബ്രാഹ്മണർ താമസിച്ചു, പല കഥകൾ പറഞ്ഞും നടന്മാരെയും നർത്തകരെയും കണ്ടും.
2.36.53
भुञ्जतां चैव विप्राणां वदतां च महास्वनः ।
अनिशं श्रूयते तत्र मुदितानां महात्मनाम् ॥ २.३६.५३ ॥
അവിടെ ഭക്ഷിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണരുടെയും സംസാരിക്കുന്നവരുടെയും, സന്തുഷ്ടരായ മഹാത്മാക്കളുടെയും വലിയ ശബ്ദം ഇടവിടാതെ കേൾക്കപ്പെട്ടു.
2.36.54
दीयतां दीयतामेषां भुज्यतां भुज्यतामिति ।
एवम्प्रकाराः सञ्जल्पाः श्रूयन्तेस्मात्र नित्यशः ॥ २.३६.५४ ॥
'ഇവർക്ക് കൊടുക്കൂ, കൊടുക്കൂ!' 'ഭക്ഷിക്കൂ, ഭക്ഷിക്കൂ!' — ഇങ്ങനെയുള്ള വാക്കുകൾ അവിടെനിന്ന് നിത്യവും കേൾക്കപ്പെട്ടു.
2.36.55
गवां शतसहस्राणि शयनानां च भारत ।
रुक्मस्य योषितां चैव धर्मराजः पृथक् ददौ ॥ २.३६.५५ ॥
ഭാരതാ, ധർമ്മരാജാവ് ലക്ഷക്കണക്കിന് പശുക്കളെയും കിടക്കകളെയും സ്വർണ്ണത്തെയും സ്ത്രീകളെയും വെവ്വേറെ ദാനം ചെയ്തു.
2.36.56
प्रावर्ततैव यज्ञः स पाण्डवस्य महात्मनः ।
पृथिव्यामेकवीरस्य शक्रस्येव त्रिविष्टपे ॥ २.३६.५६ ॥
മഹാത്മാവായ പാണ്ഡവന്റെ ആ യജ്ഞം, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ഏകവീരനായ ഇന്ദ്രന്റേതുപോലെ ഭൂമിയിൽ ആരംഭിച്ചു.
2.36.59
आजग्मुर्ब्राह्मणास्तत्र विषयेभ्यस्ततस्ततः ॥ २.३६.५९ ॥
അവിടേക്ക് വിവിധ ദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് ബ്രാഹ്മണർ എത്തി.