マハーバーラタ · 章 2.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.36.1
रक्षणाद्धर्मराजस्य सत्यस्य परिपालनात् ।
शत्रूणां क्षपणाच्चैव स्वकर्मनिरताः प्रजाः ॥ २.३६.१ ॥
法王の庇護、真実の忠実な守護、そして敵の殲滅によって、臣民は皆それぞれの本分に励んでいた。
2.36.2
बलीनां सम्यगादानाद्धर्मतश्चानुशासनात् ।
निकामवर्षी पर्जन्यः स्फीतो जनपदोऽभवत् ॥ २.३६.२ ॥
租税を正しく徴収し、法に従って統治したので、雨雲は思うままに雨を降らせ、国は豊かになった。
2.36.3
सर्वारम्भाः सुप्रवृत्ता गोरक्षा कर्षणं वणिक् ।
विशेषात्सर्वमेवैतत्सञ्जज्ञे राजकर्मणः ॥ २.३६.३ ॥
牧畜、農耕、商業など、あらゆる事業がよく行われた。とりわけこれらすべては王の統治から生じたのである。
2.36.4
दस्युभ्यो वञ्चकेभ्यो वा राजन्प्रति परस्परम् ।
राजवल्लभतश्चैव नाश्रूयन्त मृषागिरः ॥ २.३६.४ ॥
王よ、盗賊や詐欺師から、互いに対して、王の寵臣からでさえ、偽りの言葉は聞かれなかった。
2.36.5
अवर्षं चातिवर्षं च व्याधिपावकमूर्छनम् ।
सर्वमेतत्तदा नासीद्धर्मनित्ये युधिष्ठिरे ॥ २.३६.५ ॥
旱魃、大雨、疫病、火災、失神——そのどれもがその時には無かった。法に常に堅固なユディシュティラが統治していたからである。
2.36.6
प्रियं कर्तुमुपस्थातुं बलिकर्म स्वभावजम् ।
अभिहर्तुं नृपा जग्मुर्नान्यैः कार्यैः कथञ्चनः ॥ २.३६.६ ॥
諸王は好意を示し、仕え、貢納を運ぶために赴いた。それは本性から生じた貢納の行いであり、他のいかなる目的のためでもなかった。
2.36.7
धर्मैर्धनागमैस्तस्य ववधे निचयो महान् ।
कर्तुं यस्य न शक्येन क्षयो वर्षशतैरपि ॥ २.३६.७ ॥
正しい方法と富の獲得によって、彼の蓄えは大きく増え、百年かけても使い尽くすことはできなかった。
2.36.8
स्वकोष्ठस्य परीमाणं कोशस्य च महीपतिः ।
विज्ञाय राजा कौन्तेयो यज्ञायैव मनो दधे ॥ २.३६.८ ॥
クンティーの息子の王は、自らの蔵と宝庫の規模を知ると、ただ祭祀に心を向けた。
2.36.9
सुहृदश्चैव ये सर्वे पृथक्च सहचाब्रुवन् ।
यज्ञकालस्तव विभो क्रियतामत्र साम्प्रतम् ॥ २.३६.९ ॥
すべての友人たちは、個別にも一緒にも言った。「おお偉大な方よ、あなたの祭祀の時が来ました。今まさにそれを行いなさい。」
2.36.10
अथैवं ब्रुवतामेव तेषामभ्याययौ हरिः ।
ऋषिः पुराणो वेदात्मा दृश्यश्चैव विजानताम् ॥ २.३६.१० ॥
彼らがこのように話している時、ハリが近づいてきた。ヴェーダを自己とする太古の聖者、知る者には見える者である。
2.36.11
जगतस्तस्थुषां श्रेष्ठः प्रभवश्चाप्ययश्च ह ।
भूतभव्यभवन्नाथः केशवः केशिसूदनः ॥ २.३६.११ ॥
動くものと動かぬものの中で最も優れた方、創造と帰滅の根源、過去・未来・現在の主——ケーシャヴァ、ケーシンを殺した方。
2.36.12
प्राकारः सर्ववृष्णीनामापत्स्वभयदोऽरिहा ।
बलाधिकारे निक्षिप्य सम्यगानकदुन्दुभिम् ॥ २.३६.१२ ॥
ヴリシュニ族すべての城壁、災いの時に安全を与える者、敵を滅ぼす者。軍の指揮をアーナカ・ドゥンドゥビ（ヴァスデーヴァ）に正しく託して、
2.36.13
उच्चावचमुपादाय धर्मराजाय माधवः ।
धनौघं पुरुषव्याघ्रो बलेन महता वृतः ॥ २.३६.१३ ॥
人中の虎マーダヴァは、大軍に囲まれ、高価なものも安価なものも含むあらゆる財宝の山を、ダルマ王のために携えて来た。
2.36.14
तं धनौघमपर्यन्तं रत्नसागरमक्षयम् ।
नादयन्रथघोषेण प्रविशेश पुरोत्तमम् ॥ २.३६.१४ ॥
無限で尽きることのない、宝石の海のような富の奔流を、戦車の轟きで響かせながら、彼は最上の都市に入った。
2.36.15
पूर्णमापूरयंस्तेषां द्विषच्छोकावहोऽभवत् ।
असूर्यमिव सूर्येण निवातमिव वायुना।
कृष्णेन समुपेतेन जहृषे भारतं पुरम् ॥ २.३६.१५ ॥
彼らの富で満たされた都は、敵にとって悲しみの種となった。太陽のある空や、風のある無風の地のように、クリシュナが共に来たので、バーラタの都は喜びに沸いた。
2.36.16
तं मुदाऽभिसमागम्य सत्कृत्य च यथाविधि ।
स पृष्ट्वा कुशलं चैव सुखासीनं युधिष्ठिरः ॥ २.३६.१६ ॥
喜んで彼に会い、作法通りに敬意を表し、無事を尋ねた後、ユディシュティラは安らかに座している彼に語りかけた。
2.36.17
म्यद्वैपायनमुखैर्ऋत्विग्भिः पुरुषर्षभः ।
भीमार्जुनयमैश्चैव सहितः कृष्णमब्रवीत् ॥ २.३६.१७ ॥
大聖仙ドヴァイパーヤナを筆頭とする祭官たち、ビーマ、アルジュナ、双子とともに、人中の牡牛ユディシュティラはクリシュナに言った。
2.36.18
त्वत्कृते पृथिवी सर्वा मद्वशे कृष्ण वर्तते ।
धनं च बहु वार्ष्णेय त्वत्प्रसादादुपार्जितम् ॥ २.३६.१८ ॥
クリシュナよ、あなたのおかげで大地全体が私の支配下にある。ヴリシュニの末裔よ、あなたの恩寵によって多くの富が得られたのだ。
2.36.19
सोऽहमिच्छामि तत्सर्वं विधिवद्देवकीसुत ।
उपयोक्तुं द्विजाग्र्येभ्यो हव्यवाहे च माधव ॥ २.३६.१९ ॥
デーヴァキーの御子よ、私はそのすべてを規定どおりに、最上の再生族と供物を運ぶ火に捧げたく思います。マーダヴァよ。
2.36.20
तदहं यष्टुमिच्छामि दाशार्ह सहितस्त्वया ।
अनुजैश्च महाबाहो तन्माऽनुज्ञातुमर्हसि ॥ २.३६.२० ॥
ゆえに私は、ダーシャールハよ、あなたと弟たちとともに祭祀を行いたいのです。大腕の方よ、どうかそれを私にお許しください。
2.36.21
तद्दीक्षापय गोविन्द त्वमात्मानं महाभुज ।
त्वयीष्टवति दाशार्ह विपाप्मा भविता ह्यहम् ॥ २.३६.२१ ॥
ゆえに、ゴーヴィンダよ、大腕の方よ、どうかご自身が灌頂をお受けください。ダーシャールハよ、あなたが祭祀を行えば、私は罪なき者となるでしょう。
2.36.22
मां वाप्यभ्यनुजानीह सहैभिरनुजैर्विभो ।
अनुज्ञातस्त्वया कृष्ण प्राप्नुयां क्रतुमुत्तमम् ॥ २.३६.२२ ॥
私とこれらの弟たちに、どうかお許しをください、全能の方よ。クリシュナよ、あなたのお許しを得て、私が最上の祭祀を成し遂げられますように。
2.36.23
तं कृष्णःस प्रत्युवाचेदं बहूक्त्वा गुणविस्तरम् ।
त्वमेव राजशार्दूल रम्राडर्हो महाक्रतुम्।
सम्प्राप्नुहि त्वया प्राप्ते कृतकृत्यास्ततो वयम् ॥ २.३६.२३ ॥
クリシュナは彼の徳を長々と述べたうえでこう答えた。「王者の中の虎よ、君主となるにふさわしいのは君ひとりだ。大祭祀を成し遂げよ。君が成し遂げてこそ、我らも務めを果たすのだ。」
2.36.24
यदस्वाभीप्सितं यज्ञं मयि श्रेयस्यवस्थिते ।
नियुङ्क्ष्व त्वं च मां कृत्ये सर्वं कर्तास्मि ते वचः ॥ २.३६.२४ ॥
あなたが望まれる祭祀は、私という至福の拠り所の上に成るもの。どうか私をその務めに任じてください。あなたの仰せはすべて果たしましょう。
2.36.25
सफलः कृष्ण सङ्कल्पः सिद्धिश्च नियता मम ।
यस्यमे त्वं हृषीकेश यथेप्सितमुपस्थितः ॥ २.३६.२५ ॥
クリシュナよ、私の決意は実を結び、成功は確実である。フリシケーシャよ、あなたが私の望むとおり目の前におられるのだから。
2.36.26
अनुज्ञातस्तु कृष्णेन पाण्डवो भ्रातृभिः सह ।
ईजितुं राजसूयेन साधनान्युपचक्रमे ॥ २.३६.२६ ॥
クリシュナの許しを得たパーンドゥの子は、兄弟たちとともに、ラージャスーヤの祭りを行う準備を始めた。
2.36.27
ततस्त्वाज्ञापयामास पाण्डवोऽरिनिबर्हणः ।
सहदेवं युधां श्रेष्ठं मन्त्रिणश्चैव सर्वशः ॥ २.३६.२७ ॥
そこで敵を討つパーンドゥの子は、戦士の中で最も優れたサハデーヴァと大臣たちに、あらゆる点で命令を下した。
2.36.28
अस्मिन्क्रतौ यथोक्तानि यज्ञाङ्गानि द्व्जातिभिः ।
यथोपकरणं सर्वं मङ्गलानि च सर्वशः ॥ २.३६.२८ ॥
この祭祀のために、再生族が定めたとおりの祭儀の全支分、すべての道具、そしてすべての吉祥な品々を、あらゆる面で整えよ。
2.36.29
अधियज्ञांश्च सम्भारान्दौम्योक्तान्क्षिप्रमेव हि ।
समानयन्तु पुरुषा यथायोगं यथाक्रमम् ॥ २.३६.२९ ॥
ダウミヤが述べた祭祀の品と材料を、人々は速やかに、適切な順序どおりに集めよ。
2.36.30
इन्द्रसेनो विशोकश्च पूरश्चार्जुनसारथिः ।
अन्नाद्याहरणे युक्ताः सन्तु मत्प्रियकाम्यया ॥ २.३६.३० ॥
インドラセーナ、ヴィショーカ、そしてアルジュナの御者プーラは、私の喜びのために食物などを運ぶ仕事に従事せよ。
2.36.31
सर्वकामाश्च कार्यन्तां रसगन्धसमन्विताः ।
मनोरथप्रीतिकरा द्विजानां कुरुसत्तम ॥ २.३६.३१ ॥
クル族の最良の者よ、再生族の心を喜ばせる、味と香りに満ちたあらゆる望みの食事を整えさせよ。
2.36.32
तद्वाक्यसमकालं च कृतं सर्वं न्यवेदयत् ।
सहदेवो युधां श्रेष्ठो धर्मराजो युधिष्ठिरे ॥ २.३६.३२ ॥
その言葉と同時にすべては成し遂げられ、戦士の中の最良者サハデーヴァは、法王ユディシュティラにそのすべてを報告した。
2.36.33
ततो द्वैपायनो राजन्नृत्विजः समुपानयत् ।
वेदानिव महाभागान्साक्षान्मूर्तिमतो द्विजान् ॥ २.३६.३३ ॥
さて王よ、ドヴァイパーヤナ（ヴィヤーサ）は祭官たちを連れてきた。彼らは吠陀のように大いに福徳があり、まさに身をもって現れた再生族であった。
2.36.34
स्वयं ब्रह्मत्वमकरोत्तस्य सत्यवतीसुतः ।
धनञ्जयानामृषभः सुसामा सामगोऽभवत् ॥ २.३६.३४ ॥
サティヤヴァティーの息子は自ら梵（ブラフマン）の任を引き受け、ダナンジャヤ族の雄牛スサーマンは娑摩歌の歌い手となった。
2.36.35
याज्ञवल्क्यो बभूवाथ ब्रह्मिष्ठोऽध्वर्युसत्तमः ।
पैलो होता वसोः पुत्रो धौम्येन सहितोऽभवत् ॥ २.३६.३५ ॥
次にヤージュニャヴァルキヤが、梵に通じた者の中の最良のアドヴァリュ（祭官）となった。ヴァス神の子パイラがホートリ（招請官）となり、ダウミヤと共に任じられた。
2.36.36
एतेषां पुत्रवर्गाश्च शिष्याश्च भरतर्षभ ।
बभूवुर्होत्रगाः सर्वे वेदवेदाङ्गपारगाः ॥ २.३६.३६ ॥
バラタの雄牛よ、彼らの息子の一群と弟子たちも皆ホートリの祭官となった。彼らはヴェーダとその支分の彼岸に達した者たちであった。
2.36.37
ते वाचयित्वा पुण्याहमूहयित्वा च तं विधिम् ।
शास्त्रोक्तं पूजयामासुस्तद्देवयजनं महत् ॥ २.३६.३७ ॥
吉祥の祝福を唱えさせ、その儀式を整えて、聖典に定められたとおり、あの偉大な神々の祭場を供養した。
2.36.38
तत्र चक्रुरनुज्ञाताः शरणान्युत शिल्पिनः ।
गन्धवन्ति विशालानि वेश्मानीव दिवौकसाम् ॥ २.३६.३८ ॥
そこで許可を得た職人たちは、天界の住人の館のように香り高く広大な宿所を造った。
2.36.39
तत आज्ञापयामास स राजा राजसत्तमः ।
सहदेवं तदा सद्यो मन्त्रिणं पुरुषर्षभः ॥ २.३६.३९ ॥
そこで王の中の最上の王、人中の雄牛は、すぐに大臣サハデーヴァに命じた。
2.36.40
आमन्त्रणार्थं दूतांस्त्वं प्रेषयस्वाशुगान्द्रुतम् ।
उपश्रुत्य वचो राज्ञः स दूतान्प्राहिणोत्तदा ॥ २.३६.४० ॥
「招請のために、速やかに足の速い使者を送れ。」王の言葉を聞いて、彼はそのとき使者たちを送り出した。
2.36.41
आमन्त्रयध्वं राष्ट्रेषु ब्राह्मणान्भूमिपानथ ।
विनाश्च मान्याञ्शूद्रांश्च सर्वानानयतेति च ॥ २.३६.४१ ॥
「諸国のバラモンと地上の王たちを招請せよ。ヴァイシャ、尊ばれる人々、シュードラも皆連れて来い。」
2.36.42
ते सर्वान्पृथिवीपालान्पाण्डवेयस्य शासनात् ।
आमन्त्रयाम्बभूवुस्ते प्रेषयामास चापरान् ॥ २.३६.४२ ॥
パーンドゥの息子の命により、彼らは地上のすべての王を招き、さらに他の者たちも送った。
2.36.43
दूताश्च वाहनैर्जग्भू राष्ट्राणि सुबहून्यपि ।
ततो युधिष्ठिरो राजा प्रेषयामास पाण्डवम् ॥ २.३६.४३ ॥
使者たちは乗り物で多くの国々へ向かった。やがてユディシュティラ王はパーンダヴァ（ナクラ）を遣わした。
2.36.44
नकुलं हास्तिनपुरं भीष्माय भरतर्षभ ।
द्रोणाय धृतराष्ट्राय विदुराय कृपाय च।
भ्रातृणां चैव सर्वेणां येऽनुरक्ता युधिष्ठिरे ॥ २.३६.४४ ॥
バラタの最良の者よ、ナクラはハスティナープラへ行き、ビーシュマ、ドローナ、ドリタラーシュトラ、ヴィドゥラ、クリパのもとへ、またユディシュティラに帰依するすべての兄弟のもとへ行った。
2.36.45
ततस्ते तु यथाकालं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
दीक्षयाञ्चक्रिरे विप्रा राजसूयाय भारत ॥ २.३६.४५ ॥
やがてバラモンたちは時を得て、クンティーの子ユディシュティラをラージャスーヤ祭のために灌頂させた、バーラタよ。
2.36.46
ज्येष्ठामूले अमावास्यां मृगाजिनसमावृतः ।
रौरवाजिनसंवीतो नवनीताक्तदेहवान् ॥ २.३६.४६ ॥
ジェーシュター・ムーラの星宿の下、新月の日に、鹿皮に身を包み、ルル鹿の皮をまとい、新鮮なバターで体を塗ったユディシュティラ。
2.36.47
दीक्षितः स तु धर्मात्मा धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
जगाम यज्ञायतनं वृतो विप्रैः सहस्रशः ॥ २.३६.४७ ॥
灌頂を受けた正法の心を持つ法王ユディシュティラは、幾千のバラモンに囲まれて祭場へ向かった。
2.36.48
भातृभिर्ज्ञातिभिश्चैव सुहृद्भिः सचिवैः सह ।
क्षत्रियैश्च मनुष्येन्द्रैर्नानादेशसमागतैः ॥ २.३६.४८ ॥
兄弟、親族、友人、大臣たちとともに、また諸国から集まったクシャトリヤと人間の王たちとともに。
2.36.49
अमात्यैश्च नरश्रेष्ठो धर्मो विग्रहवानिव। ॥ २.३६.४९ ॥
大臣たちとともに、人間の中の最上の者（ユディシュティラ）は、形をとった法のようであった。
2.36.50
सर्वविद्यासु निष्णाता वेदवेदाङ्गपारगाः ।
तेषामावसथांश्चक्रुर्धर्मराजस्य शासनात् ॥ २.३६.५० ॥
あらゆる学芸に熟達し、ヴェーダとその支分に通じた（工匠たち）が、法王の命によって彼らのために住居を造った。
2.36.51
बह्वन्नाच्छादनैर्युक्तान्सगणानां पृथक् पृथक् ।
सर्वर्तुगुणसम्पन्नाञ्शिल्पिनोऽथ सहस्रशः ॥ २.३६.५१ ॥
豊富な食物と衣服を備え、随行者を伴う各人ごとに別々に、すべての季節の利点を備えた（住居）——幾千もの工匠がそれを造った。
2.36.52
तेषु ते न्यवसन्राजन्ब्राह्मणा नृपसत्कृताः ।
कथयन्तः कथा बह्वीः पश्यन्तो नटनर्तकान् ॥ २.३६.५२ ॥
王よ、王に敬われたそれらのバラモンたちはそこに住み、多くの物語を語り、役者や舞踊家を見ていた。
2.36.53
भुञ्जतां चैव विप्राणां वदतां च महास्वनः ।
अनिशं श्रूयते तत्र मुदितानां महात्मनाम् ॥ २.३६.५३ ॥
そこでは、食事をし語り合うバラモンたちと、喜びに満ちた偉大な人々の大きな声が絶えず聞こえた。
2.36.54
दीयतां दीयतामेषां भुज्यतां भुज्यतामिति ।
एवम्प्रकाराः सञ्जल्पाः श्रूयन्तेस्मात्र नित्यशः ॥ २.३६.५४ ॥
「この人たちに与えよ、与えよ！」「食べよ、食べよ！」——このような話が毎日そこから聞こえた。
2.36.55
गवां शतसहस्राणि शयनानां च भारत ।
रुक्मस्य योषितां चैव धर्मराजः पृथक् ददौ ॥ २.३६.५५ ॥
バラタの子よ、法王は数十万頭の牛、寝台、黄金、女性を別々に施しました。
2.36.56
प्रावर्ततैव यज्ञः स पाण्डवस्य महात्मनः ।
पृथिव्यामेकवीरस्य शक्रस्येव त्रिविष्टपे ॥ २.३६.५६ ॥
偉大な魂を持つパーンダヴァの祭祀が始まった。あたかも天界で唯一の英雄インドラが行うかのように。
2.36.59
आजग्मुर्ब्राह्मणास्तत्र विषयेभ्यस्ततस्ततः ॥ २.३६.५९ ॥
そこへ、様々な地方からバラモンたちがやって来た。