マハーバーラタ · 章 2.39
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.39.1
ततोऽभिषेचनीयेऽह्नि ब्राह्मणा राजभिः सह ।
अन्तर्वेदीं प्रविविशुः सत्कारार्हा महर्षयः ॥ २.३९.१ ॥
その後、灌頂の日に、バラモンたちは王たちとともに、尊敬に値する大仙たちが内祭壇に入った。
2.39.2
नारदप्रमुखास्तस्यामन्तर्वेद्यां महात्मनः ।
समासीनाः शुशुभिरे सहराजर्षिभिस्तदा ॥ २.३९.२ ॥
その偉大な人の内祭壇で、ナーラダを筆頭とする人々は王仙たちとともに座し、そのとき輝いた。
2.39.3
समेता ब्रह्मभवने देवा देवर्षयस्तथा ।
कर्मान्तरमुपासन्तो जजल्पुरमितौजसः ॥ २.३९.३ ॥
梵天の館に集まった神々と神仙たちは、祭儀の合間を待ちながら、無限の威光をもって語り合った。
2.39.4
एवमेतन्न चाप्येवमेवं चैतन्न चान्यथा ।
इत्यूचुर्बहवस्तत्र वितण्डां वै परस्परम् ॥ २.३९.४ ॥
「これはこうであり、またこうではない。これはこうであり、別様でもない」——こうしてそこでは多くの者が互いに空しい論争を交わした。
2.39.5
कृशानर्थांस्ततः केचिदकृशांस्तत्र कुर्वते ।
अकृशांश्च कृशांश्चक्रुर्हेतुभिः शास्त्रनिश्चयैः ॥ २.३९.५ ॥
そこで或る者は弱い論点を強くし、強い論点を弱くした。理由と経典の結論によって、彼らはそのようにした。
2.39.6
तत्र मेधाविनः केचिदर्थमन्यैरुदीरितम् ।
विचिक्षिपुर्यथा श्येना नभोगतमिवामिषम् ॥ २.३९.६ ॥
そこでは、ある賢者たちは他者の述べた論点を、空中の肉を鷹が投げ捨てるように退けた。
2.39.7
केचिद्धर्मार्थकुशलाः केचित्तत्र महाव्रताः ।
रेमिरे कथयन्तश्च सर्वभाष्यविदां वराः ॥ २.३९.७ ॥
そこには法と利に通じた者もあり、大誓を守る者もあった。あらゆる言葉に通じた最勝の人々は語り合って喜んだ。
2.39.8
सा वेदिर्वेदसम्पन्नैर्देवद्विजमहर्षिभिः ।
आबभासे समाकीर्णा नक्षत्रैर्द्यौरिवायता ॥ २.३९.८ ॥
ヴェーダに満ち足りた神々・再生者・大仙人で埋め尽くされたその祭壇は、星々に満ちた広い空のように輝いた。
2.39.9
न तस्यां सन्निधौ शूद्रः कश्चिदासीन्न चाव्रती ।
अन्तर्वेद्यां तदा राजन्युधिष्ठिरनिवेशने ॥ २.३९.९ ॥
王よ、そのとき、ユディシュティラの住居の内祭壇の近くには、シュードラもおらず、誓いを持たぬ者もいなかった。
2.39.10
तां तु लक्ष्मीवतो लक्ष्मीं तदा यज्ञविधानजाम् ।
तुतोष नारदः पश्यन्धर्मराजस्य धीमतः ॥ २.३९.१० ॥
そのとき、幸運な王が祭儀によって得た繁栄を見て、ナーラダは喜んだ。知恵ある法王の輝きを眺めながら。
2.39.11
अथ चिन्तां समापेदे स मुनिर्मनुजाधिप ।
नारदस्तु तदा पश्यन्सर्वक्षत्रसमागमम् ॥ २.३९.११ ॥
人の主よ、そのとき聖者ナーラダは、すべての王族が集まった様子を見て思いに沈んだ。
2.39.12
सस्मार च पुरावृत्तां कथां तां पुरुषर्षभ ।
अंशावतरणे याऽसौ ब्रह्मणो भवनेऽभवत् ॥ २.३९.१२ ॥
人中の牡牛よ、彼は神々の分身が降下した時にブラフマーの館で起きた、あの古い物語を思い起こした。
2.39.13
देवानां सङ्गमं तं तु विज्ञाय कुरुनन्दन ।
नारदः पुण्डरीकाक्षं सस्मार मनसा हरिम् ॥ २.३९.१३ ॥
クルの喜び者よ、神々の集会を知ったナーラダは、蓮華眼のハリを心に念じた。
2.39.14
साक्षात्स विबुधारिघ्नः क्षत्रे नारायणो विभुः ।
प्रतिज्ञां पालयंश्चेमां जातः परपुरञ्जयः ॥ २.३९.१४ ॥
神々の敵を滅ぼす遍在のナーラーヤナは、この誓いを守るため、クシャトリヤの家に自ら生まれた。敵の都を征服する者として。
2.39.15
न्दिदेश पुरा योऽसौ विबुधान्भूतकृत्स्वयम् ।
न्योन्यमभिनिघ्नन्तः पुनर्लोकानवाप्स्यथ ॥ २.३९.१५ ॥
……かつて万物の創造主である彼自ら神々に命じた。互いに打ち合えば、お前たちは再び世界を得るであろう、と。
2.39.16
इति नारायणः शम्भुर्भगवान्भूतभावनः ।
आदिश्य विबुधान्सर्वानजायत यदुक्षये ॥ २.३९.१६ ॥
こうして、祝福された主ナーラーヤナ、シャンブ、万有を養う者は、すべての神々に命じた後、ヤドゥ族の滅びる時に生まれた。
2.39.17
क्षितावन्धकवृष्णीनां वंशे वंशभृतां वरः ।
परया शुशुभे लक्ष्म्या नक्षत्राणामिवोडुराट् ॥ २.३९.१७ ॥
地上でアンダカとヴリシュニの一族において、一族の担い手の中で最も優れた者は、星々の中の月のように至高の輝きで輝いた。
2.39.18
यस्य बाहुबलं सेन्द्राः सुराः सर्व उपासते ।
सोयं मानुषवन्नाम हरिरास्तेऽरिमर्दनः ॥ २.३९.१८ ॥
その腕力を、インドラを含むすべての神々が敬う。敵を砕くハリは、人間のような名のもとに住んでいる。
2.39.19
अहो बत महद्भूतं स्वयम्भूर्यदिदं स्वयम् ।
आदास्यति पुनः क्षत्रमेवं बलसमन्वितम् ॥ २.३९.१९ ॥
ああ、なんという不思議か。自存者ご自身が、力を備えたクシャトリヤ階級を再び取り上げるであろう。
2.39.20
इत्येतां नारदश्चिन्तां चिन्तयामास सर्ववित् ।
हरिं नारायणं ज्ञात्वा यज्ञैरीज्यं तमीश्वरम् ॥ २.३९.२० ॥
こうして全知のナーラダはこの思いを巡らし、供犠によって崇拝されるべき主ハリ・ナーラーヤナを知った。
2.39.21
तस्मिन्धर्मविदां श्रेष्ठो धर्मराजस्य धीमतः ।
महाध्वरे महाबुद्धिस्तस्थौ स बहुमानतः ॥ २.३९.२१ ॥
法王の賢明な大供犠において、法に通じる者の中で最もすぐれ、大いなる智慧を持つナーラダは、大きな敬意をもってそこに立った。
2.39.22
ततः समुदिता मुख्यैर्गुणैर्गुणवतां वराः ।
बहवो भावितात्मानः पृथक्पृथगरिन्दमाः ॥ २.३९.२२ ॥
そのとき、主要な徳性を備えた有徳者の中の最も優れた者たち、心清らかで敵を制する多くの人々が、それぞれ別々に集まった。
2.39.23
आत्मकृत्यमिति ज्ञात्वा पाञ्चालास्तत्र सर्वशः ।
समीयुर्वृष्णयश्चैव तदाऽनीकाग्रहारिणः ॥ २.३९.२३ ॥
これは自分たちの務めだと知り、パンチャーラ族もヴリシュニ族も皆そこに集まった。軍の先陣を担う者たちも来た。
2.39.24
दाराः सजनामात्या वहन्तो रत्नसञ्चयान् ।
विकृष्टत्वाच्च देशस्य गुरुभारतया च ते ॥ २.३९.२४ ॥
妻たち、民、大臣たちは宝石の山を運びながらやって来た。国は遠く、荷は重かったからである。
2.39.25
ययुः प्रमुदिताः पश्चाद्भगवन्तं समन्वयुः ।
बलशेषं समुदितं परिगृह्य समन्ततः ॥ २.३९.२५ ॥
喜びに満ちて彼らは進み、世尊に従った。残りの軍勢を四方から集めて。
2.39.26
अजश्चक्रायुधः शौरिरमित्रगणमर्दनः ।
बलाधिकारे निक्षिप्य संमान्यानकदुन्दुभिम् ॥ २.३९.२६ ॥
不生にして円盤を持つ者、シューラの子、敵軍を砕く者は、軍の統率を託し、アーナカドゥンドゥビを敬った。
2.39.27
सम्प्रायाद्यादवश्रेष्ठो जयमाने युधिष्ठिरे ।
उच्चावचमुपादाय धर्मराजाय माधवः ॥ २.३९.२७ ॥
ヤーダヴァの最良の者マーダヴァは、ユディシュティラが勝利を収める時、様々な品々を携えて法王のもとへ出発した。
2.39.28
धनौघं पुरतः कृत्वा खाण्डवप्रस्थमाययौ ।
तत्र यज्ञगतान्पश्यंश्चैद्यवर्गसमागतान् ॥ २.३९.२८ ॥
富の奔流を先に立てて、彼はカーンダヴァプラスタに来た。そこで祭祀に集まったチェーディ族の王たちなどを見ながら。
2.39.29
भूमिपालगणान्सर्वान्सप्रभानिव तोयदान् ।
घकायान्निवसतो यूथपानिव यूथपः ॥ २.३९.२९ ॥
光輝ある雲のような大地の守護者たちの群れ全てを、森に住む群れの長のように。
2.39.30
बलिनः सिंहसङ्काशान्महीमावृत्य तिष्ठतः ।
ततो जनौघसम्बाधं राजसागरमव्ययम् ॥ २.३९.३० ॥
獅子のような力ある者たちが大地を覆って立っている。そして人の群れで満ちた、尽きることのない王たちの大海。
2.39.31
नादयन्रथघोषेण ह्युपायान्मधुसूदनः ।
असूर्यमिव सूर्येण निवातमिव वायुना ॥ २.३९.३१ ॥
マドゥスーダナは戦車の轟音を響かせて到来した。太陽なき地のように、風なき静けさのように。
2.39.32
कृष्णेन समुपेतेन जहर्षे भारतं पुरम् ।
ब्राह्मणक्षत्रियाणां तु पूजार्थं ह्यर्थधर्मवित् ॥ २.३९.३२ ॥
クリシュナが到着し、バーラタの都は喜びに湧いた。利と法に通じたバラモンとクシャトリヤを敬うために。
2.39.33
सहदेवो विशेषज्ञो माद्रीपुत्रः कृतोऽभवत् ।
भगवन्तं तु भूतानां भास्वन्तमिव तेजसा ॥ २.३९.३३ ॥
マードリーの子サハデーヴァは、区別に通じた者として任じられた。彼は生きとし生けるものの主のようで、輝く太陽のように威光に満ちていた。
2.39.34
विशन्तं यज्ञभूमिं तां सितस्यावरजं प्रभुम् ।
तेजोराशिमृषिं विप्रमदृश्यं वै विजानताम् ॥ २.३९.३४ ॥
その祭場に入るのは、シタの弟、主、輝きの塊、聖仙にして婆羅門であり、知る者にも見えない者である。
2.39.35
वयोधिकानां वृद्धानां मार्गमात्मनि तिष्ठताम् ।
जगतस्तस्थुषश्चैव प्रभवाप्ययमच्युतम् ॥ २.३९.३५ ॥
自らの内に立つ者、年長の長老たちの道、動くものと動かざるものの世界の生起と消滅、不滅の者。
2.39.36
अनन्तमन्तं शत्रूणाममित्रगणमर्दनम् ।
प्रभवं सर्वभूतानामापत्स्वभयमच्युतम् ॥ २.३९.३६ ॥
無限であるのに、敵の終わりであり、敵の群れを砕く者、一切の存在の源、災難における無畏の庇護、不滅の者。
2.39.37
भविष्यं भावनं भूतं द्वारवत्यामरिन्दमम् ।
स दृष्ट्वा कृष्णमायान्तं प्रतिपूज्यामितौजसम् ॥ २.३९.३७ ॥
ドヴァーラヴァティーで、過去・現在・未来の根源であり、敵を制する、無限の威力を持つクリシュナが来るのを見て、彼は相応しく敬意を示した。
2.39.38
यथार्हं केशवे वृत्तिं प्रत्यपद्यत पाण्डवः ।
ज्यैष्ठ्यकानिष्ठ्यसंयोगं सम्प्रधार्य गुणागुणैः ॥ २.३९.३८ ॥
パーンダヴァは、長幼の関係を美点と欠点によって考え、ケーシャヴァに対して相応しい振る舞いをとった。
2.39.39
आरिराधयिषुर्धर्मः पूजयित्वा द्विजोत्तमान् ।
महदादित्यसङ्काशमासनं च जगत्पतेः। ॥ २.३९.३९ ॥
ダルマは世界の主を喜ばせようと望み、最上の再生者たちを供養し、世界の主のために大いなる太陽のように輝く座を用意した。
2.39.40
ददौ नासादितं कैश्चित्तस्मिन्नुपविवेश सः ।
ततो भीष्मोऽब्रवीद्राजन्धर्मराजं युधिष्ठिरम्।
क्रियतामर्हणं राज्ञां यथार्हमिति भारत ॥ २.३९.४० ॥
誰も得たことのない座が彼に与えられ、彼はそこに座った。そこでビーシュマはダルマ王ユディシュティラに言った。「王よ、バーラタよ、王たちに相応しい敬意を払いなさい。」
2.39.41
आचार्यमृत्विजं चैव संयुजं च युधिष्ठिर ।
स्नातकं च प्रियं प्राहुः षडर्घार्हान्नृपं तथा ॥ २.३९.४१ ॥
ユディシュティラよ、師、祭官、親族、学びを終えた者、愛する友、そして王——これらは六種の供養に値する者だと言われる。
2.39.42
एतानर्घ्यानभिगतानाहुः संवत्सरोषितान् ।
त इमे कालपूगस्य महतोऽस्मानुपागताः ॥ २.३९.४२ ॥
来て一年留まった者は供養に値すると言われる。これらの客人は、長い時を経て我々のもとに来られたのだ。
2.39.43
एषामेकैकशो राजन्नर्घ आनीयतामिति ।
अथ तैषां वरिष्ठाय समर्थायोपनीयताम् ॥ २.३९.४३ ॥
王よ、彼らの一人一人に敬意の供物を運ばせよ。そして彼らのうちで最も優れ、ふさわしい者にそれを捧げよ。
2.39.44
कस्मै भवान्मन्यतेऽर्घमेकस्मै कुरुनन्दन ।
उपनीयमानं युक्तं च तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ २.३९.४४ ॥
クルの喜びよ、この敬意の供物を誰に捧げるべきだとお考えですか。捧げるべきで適切なものを私に告げてください、祖父よ。
2.39.45
ततो भीष्मः शान्तनवो बुद्ध्या निश्चित्य वीर्यवान् ।
वार्ष्णेयं मन्यते कृष्णमर्हणीयतमं भुवि ॥ २.३९.४५ ॥
そこで、シャンタヌの子、勇猛なビーシュマは智慧によって決断し、大地において最も敬意に値する者としてヴリシュニ族のクリシュナを認めた。
2.39.46
एष ह्येषां समस्तानां तेजोबलपराक्रमैः ।
मध्ये तपन्निवाभाति ज्योतिषामिव भास्करः ॥ २.३९.४६ ॥
この人は彼らすべての中で、光輝と力と勇猛によって、光の中の燃える太陽のように輝いている。
2.39.47
असूर्यमिव सूर्येण निर्वातमिव वायुना ।
भासितं ह्लादितं चैव कृष्णेनेदं सदो हि नः ॥ २.३९.४७ ॥
太陽のない所が太陽に照らされ、風のない所が風に喜ばれるように、クリシュナによって我らのこの集会は照らされ、喜ばされた。
2.39.48
तस्मै भीष्माभ्यनुज्ञातः सहदेवः प्रतापवान् ।
उपजह्रेऽथ विधिवद्वार्ष्णेयायार्घ्यमुत्तमम् ॥ २.३९.४८ ॥
ビーシュマの許しを得て、勇猛なサハデーヴァは規定どおりに、ヴリシュニ族の末裔に最上の敬意の供物を捧げた。
2.39.49
गामर्घ्यं मधुपर्कं च ह्यानीयोपाहरत्तदा ।
एतस्मिन्नन्तरे राजन्निदमासीत्तदाऽद्भुतम् ॥ २.३९.४९ ॥
牛と、アルギャ（敬意の水）とマドゥパルカを持ってきて、彼はそれを捧げた。王よ、そのとき、この不思議なことが起きた。
2.39.50
तां दृष्ट्वा क्षत्रियाः सर्वे पूजां कृष्णस्य भूयसीम् ।
सम्प्रेक्ष्यान्योन्यमासीना हृदयैस्तामधारयन् ॥ २.३९.५० ॥
それを見て、すべてのクシャトリヤは、クリシュナへの大いなる敬意を目にし、互いに見つめ合いながら座り、それを心に留めた。
2.39.51
प्रतिजग्राह तां कृष्णः शास्त्रदृष्टेन कर्मणा ।
शिशुपालस्तु तां पूजां वासुदेवे न चक्षमे ॥ २.३९.५१ ॥
クリシュナは聖典に定められた儀礼に従ってそれを受けた。しかしシシュパーラは、ヴァスデーヴァに与えられたその敬意に耐えられなかった。
2.39.52
उपालभ्य स भीष्मं च धर्मराजं च संसदि ।
अवाक्षिपद्वासुदेवं चेदिराजो महाबलः ॥ २.३९.५२ ॥
集会でビーシュマと法王（ユディシュティラ）を非難したのち、かの大力のチェディ王はヴァスデーヴァを罵った。
2.39.53
तेषामाकारभावज्ञः सहदेवो न चक्षमे ।
मानिनां बलिनां राज्ञां पुरुः सन्दर्शिते पदे ॥ २.३९.५३ ॥
彼らの意図と心情を知るサハデーヴァは、傲慢で強大な王たちの前で自分の席が示されたことに耐えられなかった。
2.39.54
पुष्पवृष्टिर्महत्यासीत्सहदेवस्य मूर्धनि ।
जन्मप्रभृति वृष्णीना सुनीथः शत्रुरब्रवीत् ॥ २.३९.५४ ॥
サハデーヴァの頭上に大きな花の雨が降った。そのとき、生まれながらにヴリシュニ族の敵であったスニータが語った。
2.39.55
प्रष्टा वियोनिजो राजा प्रतिवक्ता नदीसुतः ।
प्रतिग्रहीता गोपालः प्रदाता च वियोनिजः ॥ २.३९.५५ ॥
問う者は胎から生まれなかった王であり、答える者は河の息子であり、施しを受ける者は牧童であり、施す者もまた胎から生まれなかった者である。
2.39.56
सदस्या मूकवत्सर्वे आसतेऽत्र किमुच्यते ।
इत्युक्त्वा स विहस्याशु पाण्डुं पुनरब्रवीत् ॥ २.३९.५६ ॥
ここに集まる者たちは皆、唖のように座っている。これについて何を言えようか。そう言って彼は笑い、すぐにパーンドゥの子に再び語りかけた。
2.39.57
अतिपश्यसि वा सर्वान्न वा पश्यसि पाण्डव ।
तिष्ठत्स्वन्येषु पूज्येषु गोपमर्चितवानसि ॥ २.३९.५७ ॥
パーンドゥの子よ、お前はすべての人を見ているのか、それとも見ていないのか。他の尊敬すべき人々がまだいるのに、お前は牧童を敬ったのだ。
2.39.58
एते चैवोभये तात कार्यस्य तु विनाशके ।
अतिदृष्टिरदृष्टिर्वा तयोः किं त्वं समास्थितः ॥ २.३९.५८ ॥
愛しい子よ、この二つはどちらも事を壊すものだ。見過ぎることと見ないことと、そのどちらをお前は取ったのか。