Mahābhārata · Adhyāya 2.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.41.1
ततो युधिष्ठिरो राजा शिशुपालमुपाद्रवत् ।
उवाच चैनं मधुरं सान्त्वपूर्वमिदं वचः ॥ २.४१.१ ॥
Entonces el rey Yudhiṣṭhira se acercó a Śiśupāla y le dirigió estas palabras dulces, llenas de conciliación al principio.
2.41.2
नेदं युक्तं महीपाल यादृशं वै त्वमुक्तवान् ।
अधर्मश्च परो राजन्पारुष्यं च निरर्थकम् ॥ २.४१.२ ॥
Oh protector de la tierra, lo que has dicho no es apropiado. Oh rey, es una gran injusticia y una dureza inútil.
2.41.3
न हि धर्मं परं जातु नावबुध्येत पार्थिवः ।
भीष्मः शान्तनवस्त्वेनं मावमंस्थास्त्वमन्यथा ॥ २.४१.३ ॥
Ningún rey comprendería jamás el dharma supremo. Pero no deshonres de otro modo a Bhīṣma, hijo de Śantanu.
2.41.4
पश्य चैतान्महीपालांस्त्वत्तो वृद्धतरान्बहून् ।
मृष्यन्ते चार्हणां कृष्णे तद्वत्वं क्षन्तुमर्हसि ॥ २.४१.४ ॥
Mira, muchos reyes mayores que tú soportan el honor concedido a Kṛṣṇa; así también tú debes tolerarlo.
2.41.5
वेद तत्त्वेन कृष्णं हि भीष्णश्चेदिपते भृशम् ।
न ह्येनं त्वं तथा यथैनं वेद कौरवः ॥ २.४१.५ ॥
Oh señor de Cedi, Bhīṣma conoce a Kṛṣṇa plenamente en verdad; pero tú no lo conoces como lo conoce el Kaurava.
2.41.6
नास्मै देयो ह्यनुनयो नायमर्हति सान्त्वनम् ।
लोकवृद्धतमे कृष्णे योऽर्हणां नाभिमन्यते ॥ २.४१.६ ॥
No se le debe ofrecer conciliación; no merece consuelo quien no acepta el honor dado a Kṛṣṇa, el más anciano del mundo.
2.41.7
क्षत्रियः क्षत्रियं जित्वा रणे रणकृतां वरः ।
यो मुञ्चति वशे कृत्वा गुरुर्भवति तस्य सः ॥ २.४१.७ ॥
El kṣatriya que, tras vencer en la batalla a otro kṣatriya y someterlo, lo libera, se convierte en su maestro; es el mejor de los guerreros.
2.41.8
अस्यां हि समितौ राज्ञामेकमप्यजितं युधि ।
न पश्यामि महीपालं सात्वतीपुत्रतेजसा ॥ २.४१.८ ॥
En esta asamblea no veo a un solo rey que, en la batalla, haya permanecido invicto ante el esplendor del hijo de Sātvatī.
2.41.9
न हि केवलमस्माकमयमर्च्यतमोऽच्युतः ।
त्रयाणामपि लोकानामर्चनीयो महाभुजः ॥ २.४१.९ ॥
No solo para nosotros es Acyuta el más digno de adoración; el de grandes brazos es digno de culto para los tres mundos.
2.41.10
कृष्णेन हि जिता युद्धे बहवः क्षत्रियर्षभाः ।
जगत्सर्वं च वार्ष्णेये निखिलेन प्रतिष्ठितम् ॥ २.४१.१० ॥
Por Kṛṣṇa han sido vencidos en batalla muchos de los toros entre los kṣatriyas, y todo el mundo está firmemente establecido en el descendiente de Vṛṣṇi.
2.41.11
तस्मात्सत्स्वपि वृद्धेषु कृष्णमर्चाम नेतरान् ।
एवं वक्तुं न चार्हस्त्वं मा तेऽभूद्बुद्धिरीदृशी ॥ २.४१.११ ॥
Por tanto, aunque haya ancianos presentes, honremos a Kṛṣṇa y no a otros. No te corresponde hablar así; que no surja en ti tal pensamiento.
2.41.12
ज्ञानवृद्धा मया राजन्बहवः पर्युपासिताः ।
यस्य राजन्प्रभावज्ञाः पुरा सर्वे च रक्षिताः।
तेषां कथयतां शौरेरहं गुणवतो गुणान् ॥ २.४१.१२ ॥
Oh rey, he servido a muchos ancianos sabios, quienes, conocedores de su poder, en tiempos antiguos protegieron a todos. De aquellos que hablaban de ello he escuchado las virtudes de Śauri, el virtuoso.
2.41.13
समागतानामश्रौषं बहून्बहुमतान्सताम् ।
कर्माण्यपि च यान्यस्य जन्मप्रभृति धीमतः ॥ २.४१.१३ ॥
He oído de muchos hombres buenos y estimados reunidos aquí, y también las acciones de este sabio desde su nacimiento.
2.41.14
बहृशः कथ्यमानानि नरैर्भूयः श्रुतानि मे ।
न केवलं वयं कामाच्चेदिगज जनार्दनम् ॥ २.४१.१४ ॥
Estas cosas, contadas una y otra vez por los hombres, las he oído repetidamente. No solo por deseo honramos a Janārdana, si…
2.41.15
न सम्बन्धं पुरस्कृत्य कृतार्थं वा कथञ्चन ।
अर्चामहेऽर्चितं सद्भिर्भुवि भूतसुखावहम् ॥ २.४१.१५ ॥
No por poner el parentesco primero, ni de ninguna manera para cumplir nuestro propósito, lo veneramos; a aquel que es honrado por los buenos y trae felicidad a los seres sobre la tierra.
2.41.16
यशः शौर्यं जयं चास्य विज्ञायार्चां प्रयुञ्ज्महे ।
न च कश्चिदिहास्माभिः सुवालोप्यपरीक्षितः ॥ २.४१.१६ ॥
Conociendo su fama, valor y victoria, realizamos la veneración; y aquí ninguno de nosotros ha quedado sin ser puesto a prueba…
2.41.17
गुणैर्वृद्धानतिक्रम्य हरिरर्च्यतमो मतः ।
ज्ञानवृद्धो द्विजातीनां क्षत्रियाणां बलाधिकः ॥ २.४१.१७ ॥
Superando incluso a los ancianos en cualidades, Hari es considerado el más digno de veneración: mayor en sabiduría entre los dvijas, superior en fuerza entre los kṣatriyas.
2.41.18
वैश्यानां धान्यधनवाञ्शूद्राणामेव जन्मतः ।
पूज्यतायां च गोविन्दे हेतू द्वावपि संस्थितौ ॥ २.४१.१८ ॥
Entre los vaiśyas, el rico en grano y riqueza, y entre los śūdras, por nacimiento: en la dignidad de Govinda para ser venerado, ambas razones permanecen firmes.
2.41.19
वेदवेदाङ्गविज्ञानं बलं चाभ्यधिकं तथा ।
नृणां लोके हि कोऽन्योस्ति विशिष्टः केशवादृते ॥ २.४१.१९ ॥
El conocimiento de los Vedas y sus miembros, y también una fuerza mayor: en el mundo, ¿quién entre los hombres es distinguido sino Keśava?
2.41.20
दानं दाक्ष्यं श्रुतं शौर्यं ह्रीः कीर्तिर्बुद्धिरुत्तमा ।
संनतिः श्रीर्धृतिस्तुष्टिः पुष्टिश्च नियताऽच्युते ॥ २.४१.२० ॥
La generosidad, la destreza, el saber, el valor, la modestia, la fama, la inteligencia suprema, la humildad, la prosperidad, la firmeza, la satisfacción y el sustento están todos fijos de manera constante en el Infalible.
2.41.21
तमिमं लोकसम्पन्नमाचार्यं पितरं गुरुम् ।
अर्घ्यमर्चितमर्चामः सर्वे सङ्क्षन्तुमर्हथ ॥ २.४१.२१ ॥
Honremos todos a este maestro, padre y guru, dotado de las excelencias del mundo, digno de la ofrenda y honrado; vosotros debéis perdonar.
2.41.22
ऋत्विग्गुरुर्विवाह्यश्च स्नातको नृपतिः प्रियः ।
सर्वमेतद्धृषीकेशस्तस्मादभ्यर्चितोऽच्युतः ॥ २.४१.२२ ॥
El sacerdote oficiante, el maestro, el yerno casadero, el graduado de estudios, el rey y el amado: todos ellos son Hṛṣīkeśa; por eso se honra a Acyuta.
2.41.23
कृष्ण एव हि लोकानामुत्पत्तिरपि चाप्ययः ।
कृष्णस्य हि कृते विश्वमिदं भूतं चराचरम् ॥ २.४१.२३ ॥
Kṛṣṇa, en verdad, es el origen y también la disolución de los mundos; por causa de Kṛṣṇa este universo entero de seres móviles e inmóviles llegó a existir.
2.41.24
एष प्रकृतिरव्यक्ता कर्ता चैव सनातनः ।
परश्च सर्वभूतेभ्यस्तस्मात्पूज्यतमोऽच्युतः ॥ २.४१.२४ ॥
Él es la naturaleza primordial no manifestada, el hacedor eterno y superior a todos los seres; por eso Acyuta es el más digno de adoración.
2.41.25
द्धिर्मनो महद्वायुस्तेजोऽभः खं मही च या ।
चतुर्विधं च यद्भूतं सर्वं कृष्णे प्रतिष्ठितम् ॥ २.४१.२५ ॥
El intelecto, la mente, el gran principio, el aire, el fuego, el agua, el éter y la tierra, y los seres de cuatro clases: todo está establecido en Kṛṣṇa.
2.41.26
आदित्यश्चन्द्रमाश्चैव नक्षत्राणि ग्रहाश्च ये ।
दिशश्च विदिशश्चैव सर्वं कृष्णे प्रतिष्ठितम् ॥ २.४१.२६ ॥
El sol y la luna, las estrellas y los planetas, las direcciones y las direcciones intermedias: todo está establecido en Kṛṣṇa.
2.41.27
एष रुद्रश्च सर्वात्मा ब्रह्मा चैव सनातनः ।
अक्षरं क्षररूपेण मानुषत्वमुपागतः ॥ २.४१.२७ ॥
Él es Rudra y el Ser de todo, y es también el eterno Brahmā. Siendo imperecedero, ha asumido la naturaleza humana en una forma perecedera.
2.41.28
अग्निहोत्रमुखा वेदा गायत्री च्छन्दसां मुखम् ।
राजा मुखं मनुष्याणां नदीनां सागरो मुखम् ॥ २.४१.२८ ॥
Los Vedas, que tienen el sacrificio del fuego por rostro; la Gāyatrī es el rostro de los metros; el rey es el rostro de los hombres; el océano es el rostro de los ríos.
2.41.29
नक्षत्राणां मुखं चन्द्र आदित्यस्तेजसां मुखम् ।
पर्वतानां मुखं मेरुर्गरुडः पततां मुखम् ॥ २.४१.२९ ॥
La luna es el rostro de las estrellas; el sol es el rostro de los resplandores; el Meru es el rostro de las montañas; Garuḍa es el rostro de las aves.
2.41.30
ऊर्ध्वं तिर्यगधश्चैव यावती जगतो गतिः ।
सदेवकेषु लोकेषु भगवान्केशवो मुखम् ॥ २.४१.३० ॥
Arriba, a los lados y abajo, cuanto alcanza el curso del mundo, en los mundos junto con los dioses, el Bienaventurado Keśava es el rostro.
2.41.31
अयं तु पुरुषो बालः शिशुपालो न बुध्यते ।
सर्वत्र सर्वदा कृष्णं तस्मादेवं प्रभाषते ॥ २.४१.३१ ॥
Pero este hombre infantil Śiśupāla no comprende; por eso habla así de Kṛṣṇa en todas partes y siempre.
2.41.32
यो हि धर्मं विचिनुयादुत्कृष्टं मतिमान्नरः ।
स वै पश्येद्यथा धर्मं न तथा चेदिराडयम् ॥ २.४१.३२ ॥
El hombre sabio que discierne correctamente el dharma supremo ve el dharma tal como es; este rey de Cedi no lo ve así.
2.41.33
सवृद्धबालेष्वथवा पार्थिवेषु महात्मसु ।
को नार्हं मन्यते कृष्णं को वाप्येनं न पूजयेत् ॥ २.४१.३३ ॥
Entre los ancianos y los jóvenes, o entre los reyes magnánimos, ¿quién no consideraría digno a Kṛṣṇa? ¿O quién no lo honraría?
2.41.34
अथैनां दुष्कृतां पूजां शिशुपालो व्यवस्यति ।
दुष्कृतायां यथान्यायं तथाऽयं कर्तुमर्हति ॥ २.४१.३४ ॥
Ahora Śiśupāla decide ofrecer este honor equivocado; como es justo con quien obra mal, así debe obrar él también.