Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.44

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

2.44.1

अव्यक्तो व्यक्तलिङ्गस्थो य एव भगवान्प्रभुः ।
नरनारायणो भूत्वा हरिरासीद्युधिष्ठिर ॥ २.४४.१ ॥

ଯିଏ ଅବ୍ୟକ୍ତ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତ ରୂପରେ ସ୍ଥିତ ଭଗବାନ ପ୍ରଭୁ, ସେ ନର-ନାରାୟଣ ହୋଇ ହରି ହେଲେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର।

2.44.2

ब्रह्मा च शक्रः सूर्यश्च धर्मश्चैव सनातनः ।
बहुशः सर्वभूतात्मा प्रादुर्भवति कार्यतः।
प्रादुर्भावांस्तु वक्ष्यामि दिव्यान्देवगणैर्युतान्। ॥ २.४४.२ ॥

ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ସନାତନ ଧର୍ମ, ଏବଂ ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ଆତ୍ମା କାର୍ଯ୍ୟ ଅନୁସାରେ ବହୁଥର ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି। ଦେବଗଣ ସହିତ ସେଇ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ ମୁଁ କହିବି।

2.44.3

सुप्त्वा युगसहस्रं स प्रादुर्भवति कार्यवान् ।
अनेकबहुसाहस्रैर्देवदेवो जगत्पतिः ॥ २.४४.३ ॥

ହଜାର ଯୁଗ ଶୋଇ, ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସହିତ ସେ ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି; ଅନେକ ହଜାର ରୂପରେ, ଦେବଦେବ, ଜଗତପତି।

2.44.4

ब्रह्माणं कपिलं चैव परमेष्ठिं तथैव च ।
देवान्सप्तर्षिभिश्चैव शङ्करं च महायशाः ॥ २.४४.४ ॥

ବ୍ରହ୍ମା, କପିଳ, ପରମେଷ୍ଠୀ, ସେହିପରି ଦେବଗଣଙ୍କୁ, ସପ୍ତର୍ଷିଙ୍କ ସହିତ, ଏବଂ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ, ସେ ମହାଯଶସ୍ୱୀ।

2.44.5

सनत्कुमारं भगवान्मनुं चैव प्रजापतिम् ।
पुरा चक्रे च देवादिः प्रदीप्ताग्निसमप्रभः ॥ २.४४.५ ॥

ସନତ୍କୁମାର, ଭଗବାନ ମନୁ ଓ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ପୂର୍ବରେ ସେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ଦେବତାଙ୍କ ଆଦି, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ସମାନ ପ୍ରଭାବିଶିଷ୍ଟ।

2.44.6

येन चार्णवमध्यस्थौ नष्टेस्थावरजङ्गमे ।
नष्टदेवासुरवरे प्रनष्टोरगराक्षसे ॥ २.४४.६ ॥

ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ, ସ୍ଥାବର-ଜଙ୍ଗମ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ଦେବ-ଅସୁରଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ନାଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେଲେ।

2.44.7

योद्धुकामौ सुदुर्धर्षौ भ्रातरौ मधुकैठभौ ।
हतौ भगवता तेन ततो दत्त्वा वरं परम् ॥ २.४४.७ ॥

ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛୁକ, ଅତି ଦୁର୍ଧର୍ଷ ଦୁଇ ଭାଇ ମଧୁ ଓ କୈଟଭ; ସେହି ଭଗବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ହତ ହେଲେ, ତା'ପରେ ପରମ ବର ଦେଇ।

2.44.8

भूमिं बद्ध्वा कृतौ पूर्वावजेयौ द्वौ महाऽसुरौ ।
तौ कर्णमलसंभूतौ विष्णोस्तस्य महात्मनः ॥ २.४४.८ ॥

ପୃଥିବୀକୁ ବାନ୍ଧି ପୂର୍ବରୁ ସୃଷ୍ଟ, ଅଜେୟ ସେହି ଦୁଇ ମହାସୁର; ସେମାନେ ସେହି ମହାତ୍ମା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କାନର ମଳରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ।

2.44.9

महार्णवे प्रस्वपतः शैलराजसमौ स्थितौ ।
तौ विवेश स्वयं वायुर्ब्रह्मणा साधु चोदितः ॥ २.४४.९ ॥

ମହାସମୁଦ୍ରରେ ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ଶୟନ କରୁଥିବା ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପର୍ବତରାଜଙ୍କ ପରି ସେ ଦୁଇଜଣ ଠିଆ ହେଲେ; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭଲ ଭାବେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ବାୟୁ ନିଜେ ସେମାନଙ୍କ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

2.44.10

तौ दिवं छादयित्वा तु ववृधाते महाऽसुरौ ।
वायुप्रमाणौ तौ दृष्ट्वा ब्रह्मा पर्यमृशच्छनैः ॥ २.४४.१० ॥

ସେହି ଦୁଇ ମହାସୁର ଆକାଶକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରି ବଢ଼ିଗଲେ; ବାୟୁ ପରିମାଣର ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ବ୍ରହ୍ମା ଧୀରେ ଧୀରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ।

2.44.11

एकं मृदुतरं वेत्ति कठिनं वेत्ति चापरम् ।
नामनी तु तयोश्चके सविता सलिलोद्भवः ॥ २.४४.११ ॥

ଜଣକୁ ଅଧିକ କୋମଳ ଓ ଅନ୍ୟକୁ କଠିନ ଜାଣାଗଲା; ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଜଳରୁ ଜନ୍ମିତ ସବିତା ରଖିଲେ।

2.44.12

मृदुस्त्वयं मधुर्नाम कठिनः कैठभः स्वयम् ।
तौ दैत्यौ कृतनामानौ चेरतुर्बलगर्वितौ ॥ २.४४.१२ ॥

ଏ ମୃଦୁ, ଏହାର ନାମ ମଧୁ; କଠିନ ନିଜେ କୈଟଭ। ନାମ ପାଇଥିବା ସେହି ଦୁଇ ଦୈତ୍ୟ ବଳ ଅହଙ୍କାରରେ ବିଚରଣ କଲେ।

2.44.13

तौ पुराऽथ दिवं सर्वां प्राप्तौ राजन्महासुरौ ।
प्रच्छाद्याथ दिवं सर्वां चेरतुर्मधुकैठभौ ॥ २.४४.१३ ॥

ରାଜନ୍, ପୂର୍ବେ ସେ ଦୁଇ ମହାସୁର ସମସ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ପହଞ୍ଚି ତାକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରି ମଧୁ ଓ କୈଟଭ ବିଚରଣ କଲେ।

2.44.14

सर्वमेकार्णवं लोकं योद्धुकामौ सुनिर्भयौ ।
तौ गतावसुरौ दृष्ट्वा ब्रह्मा लोकपितामहः ॥ २.४४.१४ ॥

ସମସ୍ତ ଲୋକ ଗୋଟିଏ ସମୁଦ୍ର ହୋଇଥିଲା; ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା, ଅତି ନିର୍ଭୟ ସେ ଦୁଇ ଅସୁରଙ୍କୁ ଯିବା ଦେଖି ଲୋକପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା [...]

2.44.15

एकार्णवाम्बुनिचये तत्रैवान्तरधीयत ।
स पद्मात्पद्मनाभस्य नाभिदेशात्समुत्थितात् ॥ २.४४.१५ ॥

ଏକାର୍ଣବର ଜଳରାଶିରେ ସେଠାରେ ହିଁ ସେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ। ପଦ୍ମନାଭ (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କ ନାଭିଦେଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପଦ୍ମରୁ […]

2.44.16

आससाद स्वयं जन्म तत्पङ्कजमपङ्कजम् ।
पूजयामास वसतिं ब्रह्मा लोकपितामहः ॥ २.४४.१६ ॥

ସେ କମଳରେ ସେ ନିଜେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କଲେ — ତାହା କାଦୁଅରେ ଜାତ ନ ଥିଲା। ଲୋକପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ବାସସ୍ଥାନର ପୂଜା କଲେ।

2.44.17

तावुभौ जलगर्भस्थौ नारायणचतुर्मुखौ ।
बहून्वर्षायुतानप्सु शयानौ न च कम्पितौ ॥ २.४४.१७ ॥

ଜଳଗର୍ଭସ୍ଥ ସେ ଦୁଇଜଣ — ନାରାୟଣ ଓ ଚତୁର୍ମୁଖ — ଜଳରେ ଶୟନ କରି ବହୁ ଅୟୁତ ବର୍ଷ ଧରି କମ୍ପିତ ହେଲେ ନାହିଁ।

2.44.18

अथ दीर्घस्य कालस्य तावुभौ मधुकैठभौ ।
आजग्मतुस्तौ तं देशं यत्र ब्रह्मा व्यवस्थितः ॥ २.४४.१८ ॥

ତା'ପରେ ବହୁ ସମୟ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ ସେ ଦୁଇ ମଧୁ ଓ କୈଟଭ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ବ୍ରହ୍ମା ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।

2.44.19

तौ दृष्ट्वा लोकनाथस्तु रोषात्संरक्तलोचनः ।
उत्पपाताथ शयनात्पद्मनाभो महाद्युतिः ॥ २.४४.१९ ॥

ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଲୋକନାଥ, ପଦ୍ମନାଭ, ମହାଦ୍ୟୁତିମାନ କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଆଖିରେ ଶଯ୍ୟାରୁ ଉଠିଲେ।

2.44.20

तद्युद्धमभवद्घोरं तयोस्तस्य च भारत ।
एकार्णवे तदा घोरे त्रैलोक्ये जलतां गते ॥ २.४४.२० ॥

ହେ ଭାରତ, ସେତେବେଳେ ତିନି ଲୋକ ଜଳମୟ ହୋଇ ଏକାର୍ଣବ ହୋଇଯାଇଥିବା ସେହି ଭୟଙ୍କର ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କ ଓ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘୋର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା।

2.44.21

तदभूत्तुमुलं युद्धं वर्षसङ्ख्यासहस्रशः ।
न च तावसुरौ युद्धे तदा श्रममवापतुः ॥ २.४४.२१ ॥

ସେ ଯୁଦ୍ଧ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଭୟଙ୍କର ଓ କୋଳାହଳପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା; କିନ୍ତୁ ସେହି ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ଦୁଇ ଅସୁର କ୍ଳାନ୍ତ ହେଲେ ନାହିଁ।

2.44.22

अथ दीर्घस्य कालस्य तौ दैत्यौ युद्धदुर्मदौ ।
ऊचतुः प्रीतमनसौ देवं नारायणं प्रभुम् ॥ २.४४.२२ ॥

ବହୁ ସମୟ ପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମଦୋନ୍ମତ୍ତ ସେହି ଦୁଇ ଦୈତ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ଦେବ ପ୍ରଭୁ ନାରାୟଣଙ୍କୁ କହିଲେ।

2.44.23

प्रीतौ स्वस्तव युद्धेन श्लाघ्यस्त्वं मृत्युरावयोः ।
आवां जहि न यत्रोर्वा सलिलेन पिरप्लुता ॥ २.४४.२३ ॥

ତୁମ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମେ ପ୍ରସନ୍ନ; ତୁମେ ପ୍ରଶଂସନୀୟ, ଆମ ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ। ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଭୂମି ଜଳରେ ଡୁବି ନାହିଁ ସେଠାରେ ଆମକୁ ବଧ କର।

2.44.24

हतौ च तव पुत्रत्वं प्राप्नुयाव सुरोत्तम ।
यो ह्यानां युधि निर्जेता तस्यावां विहितौ सुतौ ॥ २.४४.२४ ॥

ହେ ସୁରୋତ୍ତମ, ଆମେ ନିହତ ହେଲା ପରେ ତୁମର ପୁତ୍ରତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉ; ଯେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଜିତେ, ତାର ହିଁ ଆମେ ଦୁଇଜଣ ପୁତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେଉ।

2.44.25

तयोस्तु वचनं श्रुत्वा तदा नारायणः प्रभुः ।
तौ प्रहस्य मृधे दैत्यौ दोर्भ्यां च समपीडयम् ॥ २.४४.२५ ॥

ସେମାନଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ସେତେବେଳେ ପ୍ରଭୁ ନାରାୟଣ ହସି ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ଦୁଇ ଦୈତ୍ୟଙ୍କୁ ନିଜ ଦୁଇ ବାହୁରେ ଚାପି ଦେଲେ।

2.44.26

ऊरुभ्यां निधनं चक्रे तावुभौ मधुकैठबौ ।
तौ हतौ चाप्लुतौ तोये वपुर्भ्यामेकतां गतौ ॥ २.४४.२६ ॥

ସେ ନିଜ ଜଙ୍ଘ ଦ୍ୱାରା ସେହି ଦୁଇ ମଧୁ ଓ କୈଟଭଙ୍କୁ ବଧ କଲେ; ମରି ପାଣିରେ ବୁଡ଼ିଥିବା ସେମାନଙ୍କ ଦୁଇ ଶରୀର ଏକ ହୋଇଗଲା।

2.44.27

मेदो मुमुचतुर्दैत्यौ मज्जमानौ जलोर्मिभिः ।
मेदसा तज्जलं व्याप्तं ताभ्यामन्तर्दधे तदा ॥ २.४४.२७ ॥

ଜଳତରଙ୍ଗରେ ବୁଡ଼ିବା ସମୟରେ ସେହି ଦୁଇ ଦୈତ୍ୟ ମେଦ (ଚର୍ବି) ଛାଡ଼ିଲେ; ସେହି ଚର୍ବିରେ ସେ ଜଳ ବ୍ୟାପିଗଲା, ଏବଂ ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ଦୁହେଁ ତା'ରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।

2.44.28

नारायणश्च भगवानसृजद्विविधाः प्रजाः ।
दैत्ययोर्मेदसा छन्ना सर्वा राजन्वसुन्धरा ॥ २.४४.२८ ॥

ଭଗବାନ ନାରାୟଣ ବିବିଧ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ହେ ରାଜନ୍, ଦୈତ୍ୟଙ୍କ ମେଦରେ ଆବୃତ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀରେ।

2.44.29

तदाप्रभृति कौन्तेय मेदिनीति स्मृता मही ।
प्रभावात्पद्मनाभस्य शाश्वती च कृता नृणाम् ॥ २.४४.२९ ॥

ହେ କୌନ୍ତେୟ, ସେହିଦିନଠାରୁ ଏହି ପୃଥିବୀ 'ମେଦିନୀ' ନାମରେ ସ୍ମୃତ ହେଲା; ପଦ୍ମନାଭଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ଏହା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶାଶ୍ୱତ ମଧ୍ୟ କରାଗଲା।