మహాభారతం · అధ్యాయం 2.44
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.44.1
अव्यक्तो व्यक्तलिङ्गस्थो य एव भगवान्प्रभुः ।
नरनारायणो भूत्वा हरिरासीद्युधिष्ठिर ॥ २.४४.१ ॥
అవ్యక్తుడైనప్పటికీ వ్యక్త రూపంలో నిలిచిన ఆ భగవంతుడు ప్రభువు, నర-నారాయణుడై హరిగా అయ్యాడు, యుధిష్ఠిరా.
2.44.2
ब्रह्मा च शक्रः सूर्यश्च धर्मश्चैव सनातनः ।
बहुशः सर्वभूतात्मा प्रादुर्भवति कार्यतः।
प्रादुर्भावांस्तु वक्ष्यामि दिव्यान्देवगणैर्युतान्। ॥ २.४४.२ ॥
బ్రహ్మ, ఇంద్రుడు, సూర్యుడు, సనాతన ధర్మం, మరియు సర్వభూతాత్మ ప్రయోజనం కోసం అనేక సార్లు ప్రత్యక్షమవుతారు. దేవగణాలతో కూడిన ఆ దివ్య అవతారాలను నేను చెబుతాను.
2.44.3
सुप्त्वा युगसहस्रं स प्रादुर्भवति कार्यवान् ।
अनेकबहुसाहस्रैर्देवदेवो जगत्पतिः ॥ २.४४.३ ॥
వేయి యుగాలు నిద్రించి, ఉద్దేశంతో ఆయన ప్రత్యక్షమవుతారు; అనేక వేల రూపాలలో, దేవదేవుడు, జగత్పతి.
2.44.4
ब्रह्माणं कपिलं चैव परमेष्ठिं तथैव च ।
देवान्सप्तर्षिभिश्चैव शङ्करं च महायशाः ॥ २.४४.४ ॥
బ్రహ్మ, కపిలుడు, పరమేష్ఠి, అలాగే దేవతలను, సప్తర్షులతో కూడి, శంకరుడిని కూడా ఆ మహాయశస్వి.
2.44.5
सनत्कुमारं भगवान्मनुं चैव प्रजापतिम् ।
पुरा चक्रे च देवादिः प्रदीप्ताग्निसमप्रभः ॥ २.४४.५ ॥
సనత్కుమారుడు, భగవాన్ మనువు, ప్రజాపతిని పూర్వం ఆయన సృష్టించాడు; దేవతలలో ఆదియైనవాడు, మండే అగ్ని కాంతి వంటి తేజస్సుగలవాడు.
2.44.6
येन चार्णवमध्यस्थौ नष्टेस्थावरजङ्गमे ।
नष्टदेवासुरवरे प्रनष्टोरगराक्षसे ॥ २.४४.६ ॥
ఎవరి ద్వారా, సముద్ర మధ్యలో నిలిచి, స్థావర జంగమాలు నశించినపుడు, దేవాసురులలో శ్రేష్ఠులు నశించినపుడు, నాగులు రాక్షసులు కూడా నశించినపుడు.
2.44.7
योद्धुकामौ सुदुर्धर्षौ भ्रातरौ मधुकैठभौ ।
हतौ भगवता तेन ततो दत्त्वा वरं परम् ॥ २.४४.७ ॥
యుద్ధం చేయగోరిన, అత్యంత దుర్ధర్షులైన సోదరులు మధు, కైటభులు; ఆ భగవానుడు వారిని సంహరించాడు, తరువాత ఉత్తమ వరాన్ని ఇచ్చి.
2.44.8
भूमिं बद्ध्वा कृतौ पूर्वावजेयौ द्वौ महाऽसुरौ ।
तौ कर्णमलसंभूतौ विष्णोस्तस्य महात्मनः ॥ २.४४.८ ॥
భూమిని బంధించి ముందు సృష్టించబడిన, జయింపరాని ఆ ఇద్దరు మహా అసురులు; వారు ఆ మహాత్ముడైన విష్ణువు చెవిమలం నుండి పుట్టినవారు.
2.44.9
महार्णवे प्रस्वपतः शैलराजसमौ स्थितौ ।
तौ विवेश स्वयं वायुर्ब्रह्मणा साधु चोदितः ॥ २.४४.९ ॥
మహాసముద్రంలో గాఢంగా నిద్రపోతున్న ఆయన ఎదుట పర్వతరాజుల వలె ఆ ఇద్దరు నిలిచారు; బ్రహ్మచేత చక్కగా ప్రేరితుడైన వాయువు స్వయంగా వారిలో ప్రవేశించాడు.
2.44.10
तौ दिवं छादयित्वा तु ववृधाते महाऽसुरौ ।
वायुप्रमाणौ तौ दृष्ट्वा ब्रह्मा पर्यमृशच्छनैः ॥ २.४४.१० ॥
ఆ ఇద్దరు మహా అసురులు ఆకాశాన్ని కప్పి పెరిగారు; వాయువంత పరిమాణం గల వారిని చూసి బ్రహ్మ నెమ్మదిగా వారిని తడిమి చూశాడు.
2.44.11
एकं मृदुतरं वेत्ति कठिनं वेत्ति चापरम् ।
नामनी तु तयोश्चके सविता सलिलोद्भवः ॥ २.४४.११ ॥
ఒకడు మరింత మృదువైనవాడని, మరొకడు కఠినుడని తెలిసింది; వారిద్దరికీ పేర్లను జలం నుండి పుట్టిన సవిత పెట్టాడు.
2.44.12
मृदुस्त्वयं मधुर्नाम कठिनः कैठभः स्वयम् ।
तौ दैत्यौ कृतनामानौ चेरतुर्बलगर्वितौ ॥ २.४४.१२ ॥
ఇతడు మృదువైనవాడు, ఇతని పేరు మధువు; కఠినుడు స్వయంగా కైటభుడు. పేర్లు పొందిన ఆ ఇద్దరు దైత్యులు బలగర్వంతో సంచరించారు.
2.44.13
तौ पुराऽथ दिवं सर्वां प्राप्तौ राजन्महासुरौ ।
प्रच्छाद्याथ दिवं सर्वां चेरतुर्मधुकैठभौ ॥ २.४४.१३ ॥
రాజా, పూర్వం ఆ ఇద్దరు మహా అసురులు స్వర్గమంతటికీ చేరి, దానిని కప్పివేస్తూ మధు, కైటభులు సంచరించారు.
2.44.14
सर्वमेकार्णवं लोकं योद्धुकामौ सुनिर्भयौ ।
तौ गतावसुरौ दृष्ट्वा ब्रह्मा लोकपितामहः ॥ २.४४.१४ ॥
లోకమంతా ఏకమైన సముద్రమే; యుద్ధాన్ని కోరిన, నిర్భయులైన ఆ ఇద్దరు అసురులు వెళ్లడం చూసి లోకపితామహుడైన బ్రహ్మ [...]
2.44.15
एकार्णवाम्बुनिचये तत्रैवान्तरधीयत ।
स पद्मात्पद्मनाभस्य नाभिदेशात्समुत्थितात् ॥ २.४४.१५ ॥
ఏకార్ణవ జలరాశిలో అక్కడే ఆయన అంతర్థానమయ్యాడు. పద్మనాభుని (విష్ణువు) నాభి ప్రదేశం నుండి ఉద్భవించిన పద్మం నుండి [...]
2.44.16
आससाद स्वयं जन्म तत्पङ्कजमपङ्कजम् ।
पूजयामास वसतिं ब्रह्मा लोकपितामहः ॥ २.४४.१६ ॥
ఆ పద్మంలో ఆయన స్వయంగా జన్మించాడు — అది బురదలో పుట్టినది కాదు. లోకపితామహుడైన బ్రహ్మ తన నివాసాన్ని పూజించాడు.
2.44.17
तावुभौ जलगर्भस्थौ नारायणचतुर्मुखौ ।
बहून्वर्षायुतानप्सु शयानौ न च कम्पितौ ॥ २.४४.१७ ॥
జలగర్భంలో ఉన్న ఆ ఇద్దరు — నారాయణుడు, చతుర్ముఖ బ్రహ్మ — నీటిలో శయనిస్తూ అనేక పదివేల సంవత్సరాలు కదలలేదు.
2.44.18
अथ दीर्घस्य कालस्य तावुभौ मधुकैठभौ ।
आजग्मतुस्तौ तं देशं यत्र ब्रह्मा व्यवस्थितः ॥ २.४४.१८ ॥
తరువాత చాలా కాలానికి ఆ ఇద్దరు మధు, కైటభులు బ్రహ్మ ఉన్న ఆ ప్రదేశానికి వచ్చారు.
2.44.19
तौ दृष्ट्वा लोकनाथस्तु रोषात्संरक्तलोचनः ।
उत्पपाताथ शयनात्पद्मनाभो महाद्युतिः ॥ २.४४.१९ ॥
ఆ ఇద్దరినీ చూసి, లోకనాథుడు, పద్మనాభుడు, మహాకాంతిమంతుడు కోపంతో ఎర్రబడిన కన్నులతో పాన్పు నుండి లేచాడు.
2.44.20
तद्युद्धमभवद्घोरं तयोस्तस्य च भारत ।
एकार्णवे तदा घोरे त्रैलोक्ये जलतां गते ॥ २.४४.२० ॥
భారతా, అప్పుడు మూడు లోకాలు జలమయమై ఏకార్ణవంగా మారిన ఆ భయంకర సమయంలో వారికి, అతనికి మధ్య ఘోరమైన యుద్ధం జరిగింది.
2.44.21
तदभूत्तुमुलं युद्धं वर्षसङ्ख्यासहस्रशः ।
न च तावसुरौ युद्धे तदा श्रममवापतुः ॥ २.४४.२१ ॥
ఆ యుద్ధం వేల సంవత్సరాల పాటు భయంకరంగా, కలకలంగా సాగింది; ఆ యుద్ధంలో ఆ ఇద్దరు అసురులు అలసిపోలేదు.
2.44.22
अथ दीर्घस्य कालस्य तौ दैत्यौ युद्धदुर्मदौ ।
ऊचतुः प्रीतमनसौ देवं नारायणं प्रभुम् ॥ २.४४.२२ ॥
తరువాత చాలాకాలం గడిచాక, యుద్ధ మదంతో ఉన్న ఆ ఇద్దరు దైత్యులు సంతోషమనస్కులై దేవుడు, ప్రభువు నారాయణునితో ఇలా అన్నారు.
2.44.23
प्रीतौ स्वस्तव युद्धेन श्लाघ्यस्त्वं मृत्युरावयोः ।
आवां जहि न यत्रोर्वा सलिलेन पिरप्लुता ॥ २.४४.२३ ॥
నీ యుద్ధంతో మేము సంతోషించాము; నీవు ప్రశంసార్హుడవు, మాకు మరణం నీవే. నేల నీటితో కప్పబడని చోట మమ్మల్ని చంపు.
2.44.24
हतौ च तव पुत्रत्वं प्राप्नुयाव सुरोत्तम ।
यो ह्यानां युधि निर्जेता तस्यावां विहितौ सुतौ ॥ २.४४.२४ ॥
సురోత్తమా, మేము చంపబడిన తరువాత నీ కుమారత్వాన్ని పొందుదుము; యుద్ధంలో ప్రాణులను జయించేవాడికే మేమిద్దరం కుమారులుగా నియమించబడి ఉంటాము.
2.44.25
तयोस्तु वचनं श्रुत्वा तदा नारायणः प्रभुः ।
तौ प्रहस्य मृधे दैत्यौ दोर्भ्यां च समपीडयम् ॥ २.४४.२५ ॥
ఆ ఇద్దరి మాటలు విని, అప్పుడు ప్రభువైన నారాయణుడు నవ్వుతూ యుద్ధంలో ఆ ఇద్దరు దైత్యులను తన రెండు భుజాలతో అణచివేశాడు.
2.44.26
ऊरुभ्यां निधनं चक्रे तावुभौ मधुकैठबौ ।
तौ हतौ चाप्लुतौ तोये वपुर्भ्यामेकतां गतौ ॥ २.४४.२६ ॥
ఆయన తన తొడలతో ఆ ఇద్దరు మధు, కైటభులకు మరణం కలిగించాడు; చనిపోయి నీటిలో మునిగిన వారి శరీరాలు ఏకమయ్యాయి.
2.44.27
मेदो मुमुचतुर्दैत्यौ मज्जमानौ जलोर्मिभिः ।
मेदसा तज्जलं व्याप्तं ताभ्यामन्तर्दधे तदा ॥ २.४४.२७ ॥
నీటి అలల్లో మునిగిపోతూ ఆ ఇద్దరు దైత్యులు మేదస్సు (కొవ్వు)ను విడిచారు; ఆ కొవ్వుతో ఆ నీరంతా నిండిపోయింది, అప్పుడు వారిద్దరూ అందులో అదృశ్యమయ్యారు.
2.44.28
नारायणश्च भगवानसृजद्विविधाः प्रजाः ।
दैत्ययोर्मेदसा छन्ना सर्वा राजन्वसुन्धरा ॥ २.४४.२८ ॥
భగవానుడైన నారాయణుడు వివిధ ప్రజలను సృష్టించాడు; ఓ రాజా, దైత్యుల మేదస్సుతో కప్పబడిన భూమి అంతటా.
2.44.29
तदाप्रभृति कौन्तेय मेदिनीति स्मृता मही ।
प्रभावात्पद्मनाभस्य शाश्वती च कृता नृणाम् ॥ २.४४.२९ ॥
ఓ కౌంతేయా, అప్పటినుండి ఈ భూమి 'మేదిని' అని స్మరించబడుతోంది; పద్మనాభుని ప్రభావం వల్ల అది మనుషులకు శాశ్వతంగా కూడా చేయబడింది.