Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.46

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

2.46.1

दैत्येन्द्रो बलवान्त्राजन्सुरारिर्बलगर्वितः ।
हिरण्यकशिपुर्नाम आसीत्रैलोक्यकण्टकः ॥ २.४६.१ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଦୈତ୍ୟଙ୍କ ଅଧିପତି, ବଳବାନ, ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ନିଜ ବଳ ଗର୍ବରେ ଗର୍ବିତ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ନାମକ ଜଣେ ଥିଲେ; ସେ ତ୍ରିଲୋକର କଣ୍ଟକ ଥିଲେ।

2.46.2

दैत्यानामादिपुरुषो वीर्येणाप्रतिमो बली ।
प्रविश्य जलधं राजंश्चकार तप उत्तमम् ॥ २.४६.२ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଦୈତ୍ୟଙ୍କ ଆଦିପୁରୁଷ, ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ଅତୁଳନୀୟ ଓ ବଳବାନ ସେ ସମୁଦ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଉତ୍ତମ ତପସ୍ୟା କଲେ।

2.46.3

दशवर्षसहस्राणि शतानि दश पञ्च च ।
व्रतोपवासतस्तस्थौ स्याणुमौनव्रतो दृढः ॥ २.४६.३ ॥

ଦଶ ହଜାର ଓ ପନ୍ଦର ଶହ ବର୍ଷ ବ୍ରତ ଓ ଉପବାସ ସହିତ, ସ୍ଥାଣୁ ପରି ମୌନବ୍ରତ ଦୃଢ଼ରୂପେ ଧାରଣ କରି ସେ ଠିଆ ହୋଇ ରହିଲେ।

2.46.4

ततः शमदमाभ्यां च ब्रह्मचर्येण चानघ ।
ब्रह्मा प्रीतमनास्तस्य तपसा नियमेन च ॥ २.४६.४ ॥

ହେ ଅନଘ, ତାପରେ ଶମ-ଦମ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଓ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନମନା ହେଲେ।

2.46.5

ततः स्वयम्भूर्भगवान्स्वयमागम्य भूपते ।
विमानेनार्कवर्णेन हंसयुक्तेन भास्वता ॥ २.४६.५ ॥

ହେ ଭୂପତି, ତାପରେ ସ୍ୱୟମ୍ଭୂ ଭଗବାନ ନିଜେ ଆସିଲେ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ବର୍ଣ୍ଣର, ହଂସଯୁକ୍ତ ଦୀପ୍ତ ବିମାନରେ।

2.46.6

आदित्यैर्वसुभिः साध्यैर्मरुद्भिर्दैवतैस्तथा ।
रुद्रैर्विश्वसहायैश्च यक्षराक्षसकिन्नरैः ॥ २.४६.६ ॥

ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ସାଧ୍ୟ, ମରୁତ, ଅନ୍ୟ ଦେବତା, ରୁଦ୍ର, ବିଶ୍ୱଦେବଙ୍କ ସହଚର ଓ ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, କିନ୍ନରଙ୍କ ସହିତ।

2.46.7

दिशाभिर्विदिशाभिश्च नदीभिः सागरैः सह ।
नक्षत्रैश्च मुहूर्तैश्च खेचरैश्चापरैर्ग्रहैः ॥ २.४६.७ ॥

ଦିଗ ଓ ଉପଦିଗ, ନଦୀ ଓ ସମୁଦ୍ର, ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ମୁହୂର୍ତ୍ତ, ଆକାଶଚାରୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ସହିତ।

2.46.8

देवर्षिभिस्तपोयुक्तैः सिद्धैः सप्तर्षिभिस्तदा ।
राजर्षिभिः पुण्यतमैर्गन्धर्वैरप्सरोगणैः ॥ २.४६.८ ॥

ତପସ୍ୟାଯୁକ୍ତ ଦେବର୍ଷି, ସିଦ୍ଧ ଓ ସପ୍ତର୍ଷିମାନଙ୍କ ସହିତ; ସେତେବେଳେ ଅତିପବିତ୍ର ରାଜର୍ଷି, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରା ଗଣ ସହିତ।

2.46.9

चराचरगुरुः श्रीमान्वृतः सर्वसुरैस्तथा ।
ब्रह्मा ब्रह्मविदां श्रेष्ठो दैत्यमागम्य चाब्रवीत् ॥ २.४६.९ ॥

ଚରାଚରର ଗୁରୁ, ଶ୍ରୀମାନ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା, ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମା ଦୈତ୍ୟ ନିକଟକୁ ଆସି କହିଲେ।

2.46.10

प्रीतोऽस्मि तव भक्तस्य तपसाऽनेन सुव्रत ।
वरं वरय भद्रं ते यथेष्टं काममाप्नुहि ॥ २.४६.१० ॥

ହେ ସୁବ୍ରତ, ତୁମ ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତ ଏହି ତପସ୍ୟାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି। ବର ମାଗ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ କର।

2.46.11

न देवा न च गन्धर्वा न यक्षोरगराक्षसाः ।
न मानुषाः पिशाचाश्च हन्युर्मां देवसत्तम ॥ २.४६.११ ॥

ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ଉରଗ, ରାକ୍ଷସ, ମନୁଷ୍ୟ କିମ୍ବା ପିଶାଚ ମୋତେ ନ ମାରନ୍ତୁ।

2.46.12

ऋषयो वा न मां शापैः क्रुद्धा लोकपितामह ।
शपेयुस्तपसा युक्ता वर एष वृतो मया ॥ २.४६.१२ ॥

ହେ ଲୋକପିତାମହ, ତପସ୍ୟାଯୁକ୍ତ ଋଷିମାନେ କ୍ରୋଧରେ ମୋତେ ଶାପରେ ଅଭିଶାପ ନ ଦିଅନ୍ତୁ; ଏହି ବର ମୁଁ ବରଣ କରିଛି।

2.46.13

न शस्त्रेण नचास्त्रेण गिरिणा पादपेन च ।
न शुष्केण न चार्देण स्यान्न वाऽन्येन मे वधः ॥ २.४६.१३ ॥

ଶସ୍ତ୍ରରେ ନୁହେଁ, ଅସ୍ତ୍ରରେ ନୁହେଁ, ପର୍ବତରେ ନୁହେଁ, ବୃକ୍ଷରେ ନୁହେଁ; ଶୁଷ୍କ ବସ୍ତୁରେ ନୁହେଁ, ଆର୍ଦ୍ର ବସ୍ତୁରେ ନୁହେଁ, ଅନ୍ୟ କିଛିରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ବଧ ନ ହେଉ।

2.46.14

नाकाशे नाथ भूमौ वा रात्रौ वा दिवसेपि वा ।
नान्तर्वा न बहिर्वापि स्याद्वधो मे पितामह ॥ २.४६.१४ ॥

ଆକାଶରେ ନୁହେଁ, ହେ ନାଥ, ଭୂମିରେ ନୁହେଁ; ରାତ୍ରିରେ ନୁହେଁ, ଦିନରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ଭିତରେ ନୁହେଁ, ବାହାରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ହେ ପିତାମହ, ମୋର ବଧ ନ ହେଉ।

2.46.15

पशुभिर्वा मृगैर्न स्यात्पक्षिभिर्वा सरीसृपैः ।
ददासि चेद्वरानेतन्देवदेव वृणोम्यहम् ॥ २.४६.१५ ॥

ପଶୁ କିମ୍ବା ମୃଗରେ ନୁହେଁ, ପକ୍ଷୀ କିମ୍ବା ସରୀସୃପରେ ନୁହେଁ। ହେ ଦେବଦେବ, ଯଦି ଆପଣ ଏହି ବର ଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ମୁଁ ଏହାକୁ ହିଁ ବରଣ କରୁଛି।

2.46.16

एते दिव्या वरास्तात मया दत्तास्तवाद्भुताः ।
सर्वकामवरांस्तात प्राप्स्यसि त्वमसंशयम् ॥ २.४६.१६ ॥

ହେ ବତ୍ସ, ଏହି ଦିବ୍ୟ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ବରଗୁଡ଼ିକ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଇଛି। ହେ ବତ୍ସ, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ତୁମେ ସମସ୍ତ କାମନାର ବର ପାଇବ।

2.46.17

एवमुक्त्वा स भगवाञ्जगामाकाशमेव हि ।
रराज ब्रह्मलोके हि ब्रह्मर्षिगणसेवितः ॥ २.४६.१७ ॥

ଏପରି କହି ସେ ଭଗବାନ ଆକାଶକୁ ଚାଲିଗଲେ। ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ହୋଇ ସେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରେ ଶୋଭିତ ହେଲେ।

2.46.18

ततो देवाश्च नागाश्च गन्धर्वा मुनयस्तथा ।
वरप्रदानं श्रुत्वैव ते ब्रह्माणमुपस्थितः ॥ २.४६.१८ ॥

ତା'ପରେ ଦେବତା, ନାଗ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ମୁନିଗଣ ମଧ୍ୟ ବରଦାନ ବିଷୟରେ ଶୁଣି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।

2.46.19

वरेणाने भगवन्बाधिष्यति स नोऽसुरः ।
तत्प्रसीदस्व भगवन्वधोपायोऽस्य चिन्त्यताम् ॥ २.४६.१९ ॥

ହେ ଭଗବାନ, ସେ ବର ଯୋଗୁ ସେ ଅସୁର ଆମକୁ ପୀଡ଼ିତ କରିବ। ଅତଏବ ହେ ଭଗବାନ, ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ ଏବଂ ତାହାର ବଧର ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ।

2.46.20

ततो लोकहितं वाक्यं श्रुत्वा देवः प्रजापतिः ।
प्रोवाच भगवान्वाक्यं सर्वदेवगणांस्तदा ॥ २.४६.२० ॥

ତାପରେ ଲୋକହିତକର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଦେବ ପ୍ରଜାପତି ଭଗବାନ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।

2.46.21

अवश्यं त्रिदशास्तेन प्राप्तव्यं तपसः फलम् ।
तपसोऽन्तेऽस्य भगवान्वधं कृष्णः करिष्यति ॥ २.४६.२१ ॥

ହେ ତ୍ରିଦଶଗଣ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ତପସ୍ୟାର ଫଳ ପାଇବ; ସେହି ତପସ୍ୟାର ଶେଷରେ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ତାହାକୁ ବଧ କରିବେ।

2.46.22

एतच्छ्रुत्वा सुराः सर्वे ब्रह्मणा तस्य वै वधम् ।
स्वानि स्थानानि दिव्यानि जग्मुस्ते वै मुदान्विताः ॥ २.४६.२२ ॥

ଏହା ଶୁଣି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାହାର ବଧ ବିଷୟରେ ଶୁଣି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ନିଜ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ଧାମକୁ ଚାଲିଗଲେ।

2.46.23

लब्धमात्रे वरे चापि सर्वास्ता बाधते प्रजाः ।
हिरण्यकशिपुर्दैत्यो वरदानेन दर्पितः ॥ २.४६.२३ ॥

ବର ପାଇବା ମାତ୍ରେ ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ପୀଡ଼ନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲା। ବରଦାନରେ ଗର୍ବିତ ଦୈତ୍ୟ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଏପରି କଲା।

2.46.24

राज्यं चकार दैत्येन्द्रो दैत्यसङ्घैः समावृतः ।
सप्तद्वीपान्वशेचके लोकालोकान्तरं बलात् ॥ २.४६.२४ ॥

ଦୈତ୍ୟରାଜ ଦୈତ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ ରାଜ୍ୟ କରିବାକୁ ଲାଗିଲା। ସାତ ଦ୍ୱୀପ ଏବଂ ଲୋକାଲୋକର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳକୁ ସେ ବଳରେ ନିଜ ବଶରେ ଆଣିଲା।

2.46.25

दिव्यभोगान्समस्तान्वै लोके सर्वानवाप सः ।
देवांस्त्रिभुवनस्थांस्तु पराजित्य महासुरः ॥ २.४६.२५ ॥

ସେ ଲୋକରେ ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଭୋଗ ପାଇଲା; ତ୍ରିଭୁବନରେ ରହୁଥିବା ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରି ସେ ମହାସୁର (ସବୁକିଛି ପାଇଲା)।

2.46.26

त्रैलोक्यं वशमानीय स्वर्गे वसति दानवः ।
यदा वरमदोन्मत्तो न्यवसद्दानवो दिवि ॥ २.४६.२६ ॥

ତ୍ରିଲୋକକୁ ବଶ କରି ସେ ଦାନବ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରେ; ବରର ମଦରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ହୋଇ ସେ ଦାନବ ସ୍ୱର୍ଗରେ ରହିଲା।

2.46.27

अथ लोकान्सगस्तांश्च विजित्य स महाबलः ।
भवेयमहमेवेन्द्रः सोमोऽग्निर्मारुतो रविः ॥ २.४६.२७ ॥

ତା'ପରେ ସେହି ମହାବଳ ସେ ଲୋକ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଗଣମାନଙ୍କୁ ଜିତି (ଭାବିଲା): "ମୁଁ ହିଁ ଇନ୍ଦ୍ର, ସୋମ, ଅଗ୍ନି, ମାରୁତ ଓ ରବି ହେବି।"

2.46.28

सलिलं चान्तरिक्षं च नक्षत्राणि दिशो दश ।
अहं क्रोधश्च कामश्च वरुणो वसवोऽर्यमा ॥ २.४६.२८ ॥

ଜଳ, ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ, ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଦଶ ଦିଗ; ମୁଁ ହିଁ କ୍ରୋଧ ଓ କାମ, ବରୁଣ, ବସୁଗଣ ଓ ଅର୍ଯମା ହେବି।

2.46.29

धनदश्च धनाध्यक्षो यक्षकिम्पुरुषाधिपः ।
एते भवेयमित्युक्त्वा स्वयं भूत्वा बलात्स च ॥ २.४६.२९ ॥

ଧନଦ ଓ ଧନାଧ୍ୟକ୍ଷ, ଯକ୍ଷ ଓ କିମ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ଅଧିପତି (କୁବେର); "ମୁଁ ହିଁ ଏମାନେ ହେବି" ଏହା କହି, ସ୍ୱୟଂ ବଳରେ ସେ (ସବୁ ହେଲା)।

2.46.30

एषां गृहीत्वा स्थानानि तेषां कार्याण्यवाप सः ।
इज्यश्चासीन्मखवरैर्देवकिन्नरसत्तमैः ॥ २.४६.३० ॥

ଏମାନଙ୍କ ସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କରି ସେ ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପାଇଲା; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଓ ଦେବ-କିନ୍ନରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ପୂଜିତ ହେଲା।

2.46.31

नरकस्थान्समानीय स्वर्गस्थांश्च चकार सः ।
एवमादीनि कर्माणि कृत्वा दैत्यपतिर्बली ॥ २.४६.३१ ॥

ସେ ନରକରେ ଥିବାମାନଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣିଲେ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଥିବାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଅଧୀନକୁ ଆଣିଲେ। ଏପରି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କର୍ମ କରି ସେ ବଳବାନ ଦୈତ୍ୟପତି ଥିଲେ।

2.46.32

आश्रमेषु महाभागान्मुनीन्वै शंसितव्रतान् ।
सत्यधर्मपरान्दान्तान्पुरा धर्षितवांस्तु सः ॥ २.४६.३२ ॥

ଆଶ୍ରମରେ ରହୁଥିବା, ମହାଭାଗ୍ୟବାନ, ପ୍ରଶଂସିତ ବ୍ରତଧାରୀ, ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ନିରତ, ଦାନ୍ତ ମୁନିମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେ ପୂର୍ବରୁ ପୀଡ଼ିତ କରିଥିଲେ।

2.46.33

याज्ञीयान्कृतबान्दैत्यन्याजकांश्चैव देवताः ।
यत्रयत्र सुरा जग्मुस्तत्रतत्र व्रजत्युत ॥ २.४६.३३ ॥

ଦୈତ୍ୟ ଯଜ୍ଞସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କର୍ମ ଓ ଯଜ୍ଞ କରାଉଥିବା ପୁରୋହିତମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୀଡ଼ିତ କଲା; ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଗଲେ, ସେଠାରେ ସେ ମଧ୍ୟ ଅନୁସରଣ କଲା।

2.46.34

स्थानानि देवतानां तु हृत्वा राज्यमकारयत् ।
पञ्चकोट्यश्च वर्षाणि अयुतान्येकषष्टि च ॥ २.४६.३४ ॥

ଦେବତାମାନଙ୍କ ସ୍ଥାନ ହରଣ କରି ସେ ରାଜ୍ୟ ଚଳାଇଲେ; ପାଞ୍ଚ କୋଟି ବର୍ଷ ଏବଂ ଏକଷଠି ଅଯୁତ ବର୍ଷ।

2.46.35

षष्टिश्चैव सहस्राणां जग्मुस्तस्य दुरात्मनः ।
एतद्वर्षं स दैत्येन्द्रो भोगैश्चर्यमवाप सः ॥ २.४६.३५ ॥

ସେଇ ଦୁରାତ୍ମାଙ୍କର ଷାଠିଏ ହଜାର ବର୍ଷ ମଧ୍ୟ ବିତିଗଲା। ଏହି କାଳରେ ସେ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ର ଭୋଗ ଓ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ପାଇଲା।

2.46.36

तेनातिबाध्यमानास्ते दैत्येन्द्रेण बलीयसा ।
ब्रह्मलोकं सुरा जग्मुः शर्वशक्रपुरोगमाः ॥ २.४६.३६ ॥

ସେଇ ବଳବାନ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଦେବତାମାନେ ଶର୍ବ ଓ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଗଲେ।

2.46.37

पितामहं समासाद्य खिन्नाः प्राञ्जलयोऽब्रुवन् ॥ २.४६.३७ ॥

ପିତାମହଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଦୁଃଖିତ ଦେବତାମାନେ କରଯୋଡ଼ି କହିଲେ।

2.46.38

भगवन्भूतभव्येश नस्त्रायस्व इहागतान् ।
भयं दितिसुताद्घोराद्भवत्यद्य दिवानिशम् ॥ २.४६.३८ ॥

ହେ ଭଗବାନ, ଭୂତ-ଭବିଷ୍ୟତର ପ୍ରଭୁ, ଏଠାକୁ ଆସିଥିବା ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଦିତିଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କଠାରୁ ଆଜି ଦିନରାତି ଘୋର ଭୟ ଅଛି।

2.46.39

भगवन्सर्वदैत्यानां स्वयम्भूरादिकृत्प्रभुः ।
स्रष्टा त्वं हव्यकव्यानामव्यक्तः प्रकृतिर्ध्रुवः ॥ २.४६.३९ ॥

ହେ ଭଗବାନ, ଆପଣ ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟଙ୍କର ସ୍ୱୟମ୍ଭୂ, ଆଦି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପ୍ରଭୁ। ହବ୍ୟ-କବ୍ୟର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଆପଣ; ଆପଣ ଅବ୍ୟକ୍ତ, ପ୍ରକୃତି ଓ ଧ୍ରୁବ।

2.46.40

श्रूयतामापदेवं हि दुर्विज्ञेया मयापि च ।
नारायणस्तु पुरुषो विश्वरूपो महाद्युतिः ॥ २.४६.४० ॥

ଶୁଣନ୍ତୁ, ଏହି ବିପଦ ଏପରି; ଏହା ମୋ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ବୋଧ୍ୟ। ନାରାୟଣ ପୁରୁଷ, ବିଶ୍ୱରୂପ ଓ ମହାଦ୍ୟୁତିମାନ।

2.46.41

अव्यक्तः सर्वभूतानामचिन्त्यो विभुरव्ययः ।
ममापि स तु युष्माकं व्यसने परमा गतिः ॥ २.४६.४१ ॥

ସେ ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ପାଇଁ ଅବ୍ୟକ୍ତ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଓ ଅବ୍ୟୟ। ମୋ ପାଇଁ ଓ ତୁମମାନଙ୍କ ବିପଦରେ ସେ ହିଁ ପରମ ଆଶ୍ରୟ।

2.46.42

नारायणः परोऽव्यक्तादहमव्यक्तसम्भवः ।
मत्तो जज्ञुः प्रजा लोकाः सर्वे देवासुराश्च ते ॥ २.४६.४२ ॥

ନାରାୟଣ ଅବ୍ୟକ୍ତଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପର; ମୁଁ ଅବ୍ୟକ୍ତରୁ ଜାତ। ମୋଠାରୁ ପ୍ରଜା, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଓ ଦେବାସୁର ଜନ୍ମିଲେ।

2.46.43

देवा यथाहं युष्माकं तथा नारायणो मम ।
पितामहोऽहं सर्वस्य स विष्णुः प्रपितामहः ॥ २.४६.४३ ॥

ହେ ଦେବଗଣ, ଯେପରି ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କର (ପିତା), ସେପରି ନାରାୟଣ ମୋର (ପୁତ୍ର)। ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କର ପିତାମହ, ଏବଂ ସେ ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରପିତାମହ।

2.46.44

निश्चितं विषुधा दैत्यं स विष्णुस्तं हनिष्यति ।
तस्य नास्ति न शक्यं च तस्माद्व्रजत माचिरम् ॥ २.४६.४४ ॥

ହେ ଦେବଗଣ, ନିଶ୍ଚୟ ସେ ବିଷ୍ଣୁ ସେହି ଦୈତ୍ୟକୁ ବଧ କରିବେ। ତାଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ଅସମ୍ଭବ ନାହିଁ; ତେଣୁ ବିଳମ୍ବ ନ କରି ଯାଅ।

2.46.45

पितामहवचः श्रुत्वा सर्वे ते भरतर्षभ ।
विबुधा ब्रह्मणा सार्धं जग्मुः क्षीरोदधिं प्रति ॥ २.४६.४५ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପିତାମହଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେହି ସମସ୍ତ ଦେବତା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ କ୍ଷୀରସମୁଦ୍ର ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।

2.46.46

आदित्या वसवः साध्या विश्वे च मरुतस्तथा ।
रुद्रा महर्षयश्चैव अश्विनौ च सुरूपिणौ ॥ २.४६.४६ ॥

ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ସାଧ୍ୟ, ବିଶ୍ୱେଦେବ, ମରୁତ, ରୁଦ୍ର, ମହର୍ଷି ଏବଂ ସୁରୂପୀ ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର (ସେଠାକୁ ଗଲେ)।

2.46.47

अन्ये च दिव्या ये राजंस्ते सर्वे सगणाः सुराः ।
चतुर्मुखं पुरस्कृत्य श्वेतद्वीपमुपागताः ॥ २.४६.४७ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଅନ୍ୟ ଯେଉଁ ଦିବ୍ୟ ଦେବତା ଥିଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ଗଣ ସହିତ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।

2.46.48

त्रायस्व नोऽद्य देवेश हिरण्यकशिपोर्वधात् ।
त्वं हि नः परमो धाता ब्रह्मादीनां सुरोत्तम ॥ २.४६.४८ ॥

ହେ ଦେବେଶ, ଆଜି ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ବଧରୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର। ହେ ସୁରୋତ୍ତମ, ବ୍ରହ୍ମାଦିଙ୍କର ମଧ୍ୟ ତୁମେ ହିଁ ପରମ ପାଳକ।

2.46.49

उत्फुल्लाम्बुजपत्राक्ष शत्रुपक्षभयङ्कर ।
क्षयाय दितिवंशस्य शरणं त्वं भविष्यसि ॥ २.४६.४९ ॥

ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ପଦ୍ମପାଖୁଡ଼ା ପରି ନୟନ ଥିବା, ଶତ୍ରୁପକ୍ଷର ଭୟଙ୍କର! ଦିତି ବଂଶର ବିନାଶ ପାଇଁ ଆପଣ ଆମର ଶରଣ ହେବେ।

2.46.50

तद्देवानां वचः श्रुत्वा तदा विष्णुः शुचिश्रवाः ।
अदृश्यः सर्वभूतात्मा वक्तुमेवोपचक्रमे ॥ २.४६.५० ॥

ଦେବତାଙ୍କ ସେ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେତେବେଳେ ଶୁଚିଶ୍ରବା ବିଷ୍ଣୁ, ଯିଏ ଅଦୃଶ୍ୟ ଓ ସର୍ବଭୂତର ଆତ୍ମା, କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

2.46.51

भयं त्यजध्वममरा अभयं वो ददाम्यहम् ।
तदेव त्रिदिवं देवाः प्रतिपद्यत माचिरम् ॥ २.४६.५१ ॥

ହେ ଅମରଗଣ, ଭୟ ତ୍ୟାଗ କର; ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ଅଭୟ ଦେଉଛି। ହେ ଦେବତାମାନେ, ସେହି ତ୍ରିଦିବ (ସ୍ୱର୍ଗ) ଶୀଘ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅ।

2.46.52

एषोऽहं सगणं दैत्यं वरदानेन दर्पितम् ।
अवध्यममरेन्द्राणां दानवेन्द्रं निहन्म्यहम् ॥ २.४६.५२ ॥

ମୁଁ ହିଁ, ବରଦାନରେ ଦର୍ପିତ ଦୈତ୍ୟକୁ, ତା'ର ଗଣମାନଙ୍କ ସହିତ, ଦେବେନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅବଧ୍ୟ ଦାନବେନ୍ଦ୍ରକୁ, ବଧ କରିବି।

2.46.53

भहवन्देवदेवेश खिन्ना एते भृशं सुराः ।
तस्मात्त्वं जहि दैत्येन्द्रं क्षिप्रं कालोऽस्य माचिरम्।
एष त्वं सगणं दैत्यं वरदानेन दर्पितम् ॥ २.४६.५३ ॥

ହେ ଦେବଦେବେଶ, ଏହି ଦେବତାମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖିନ୍ନ। ତେଣୁ ତୁମେ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରକୁ ଶୀଘ୍ର ବଧ କର; ତାର ସମୟ ଆସିଛି, ବିଳମ୍ବ କର ନାହିଁ। ଏହି ସେହି ଦୈତ୍ୟ ଯିଏ ବରଦାନରେ ଦର୍ପିତ, ନିଜ ଗଣ ସହିତ।

2.46.54

क्षिप्रमेव करिष्यामि त्वरया दैत्यनाशनम् ।
तस्मात्त्वं विबुधाश्चैव प्रतिपद्यत वै दिवम् ॥ २.४६.५४ ॥

ମୁଁ ଶୀଘ୍ର, ଦ୍ରୁତ ଭାବରେ ଦୈତ୍ୟନାଶ କରିବି। ତେଣୁ ହେ ବିବୁଧଗଣ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅ।

2.46.55

एवमुक्त्वा तु भगवान्विसृज्य त्रिदिवेश्वरान् ।
नरस्यार्धतनुर्भूत्वा सिंहस्यार्धतनुः पुनः ॥ २.४६.५५ ॥

ଏହିପରି କହି ଭଗବାନ ତ୍ରିଦିବେଶ୍ୱରମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ। ପରେ ଅଧା ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଅଧା ସିଂହ ଶରୀର ଧାରଣ କଲେ।

2.46.56

नारसिंहेन वपुषा पाणिं संस्पृश्य पाणिना ।
भीमरूपो महातेजा व्यादितास्य इवान्तकः ॥ २.४६.५६ ॥

ନରସିଂହ ଶରୀରରେ, ହାତରେ ହାତ ସ୍ପର୍ଶ କରି ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଓ ମହାତେଜା ସେ ଖୋଲା ମୁଖ ଯମଙ୍କ ପରି ହେଲେ।

2.46.57

हिरण्यकशिपुं राजञ्जगाम हरिरीश्वरः ।
दैत्यास्तमागतं दृष्ट्वा नारसिंहं महाबलम् ॥ २.४६.५७ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଈଶ୍ୱର ହରି ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ଆସିଥିବା ସେହି ମହାବଳ ନରସିଂହଙ୍କୁ ଦେଖି ଦୈତ୍ୟମାନେ।

2.46.58

ववर्षुः शस्त्रवर्षैस्ते सुसङ्क्रुद्धास्तदा हरिम् ।
तैः सृष्टसर्वशस्त्राणि भक्षयामास वै हरिः ॥ २.४६.५८ ॥

ସେତେବେଳେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ସେମାନେ ହରି ଉପରେ ଅସ୍ତ୍ରବର୍ଷା କଲେ। ସେମାନେ ନିକ୍ଷେପ କରିଥିବା ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ହରି ଗିଳିଦେଲେ।

2.46.59

जघान न रणे दैत्यान्सहस्राणि बहूनि च ।
तान्निहत्य च दैतेयान्सर्वान्क्रुद्धान्महाबलान् ॥ २.४६.५९ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ, ହଜାର ହଜାର ଓ ବହୁତ ବଧ କଲେ। ସେହି କ୍ରୁଦ୍ଧ ମହାବଳ ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟଙ୍କୁ ବଧ କରି।

2.46.60

अभ्यधावत्सुसङ्क्रुद्धो दैत्येन्द्रं बलगर्वितम् ।
जीमूतघनसङ्काशो जीमूतघननिस्वनः ॥ २.४६.६० ॥

ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ବଳଗର୍ବୀ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଡ଼େ ଧାଇଁଲେ। ମେଘ ପରି, ମେଘ ଗର୍ଜନ ପରି ଶବ୍ଦ କରି।

2.46.61

जीमूत इव दीप्तौजा जीमूत इव वेगवान् ।
सोऽतिबलं दृप्तं दृप्तशार्दूलविक्रमम् ॥ २.४६.६१ ॥

ମେଘ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ମେଘ ପରି ବେଗବାନ ସେହି ହରି, ଅତି ବଳବାନ, ଗର୍ବିତ ଓ ଗର୍ବିତ ସିଂହ ପରି ପରାକ୍ରମୀ ସେହି ଦୈତ୍ୟ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।

2.46.62

दृप्तैर्दैत्यगणैर्गुप्तं खरैर्नखमुकैरुत ।
ततः कृत्वा तु युद्धं वै तेन दैत्येन वै हरिः ॥ २.४६.६२ ॥

ଗର୍ବିତ ଦୈତ୍ୟଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ଭୟଙ୍କର ନଖମୁଖ ସେହି ଦୈତ୍ୟ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରି ପରେ ହରି...

2.46.63

सन्ध्याकाले महातेजा भवनान्ते त्वरान्वितः ।
ऊरौ निधाय दैत्येन्द्रं निर्बिभेद नखैस्तदा ॥ २.४६.६३ ॥

ସନ୍ଧ୍ୟାକାଳରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ସେହି ହରି, ଗୃହଦ୍ୱାରରେ ତ୍ୱରାରେ, ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଊରୁ ଉପରେ ରଖି ସେତେବେଳେ ନଖରେ ତାଙ୍କୁ ବିଦାରି ଦେଲେ।

2.46.64

महाबलं महावीर्यं वरदानेन गर्वितम् ।
दैत्यश्रेष्ठं सुरश्रेष्ठो जघान तरसा हरिः ॥ २.४६.६४ ॥

ବରଦାନରେ ଗର୍ବିତ, ମହାବଳ ଓ ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ସେହି ଦୈତ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ ହରି ଶୀଘ୍ର ବଧ କଲେ।

2.46.65

हिरण्यकशिपुं हत्वा सर्वदैत्यांश्च वै तदा ।
विबुधानां प्रजानां च हितं कृत्वा महाद्युतिः ॥ २.४६.६५ ॥

ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଓ ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟଙ୍କୁ ବଧ କରି, ଦେବତା ଓ ପ୍ରଜାଙ୍କର ହିତ କରି ସେହି ମହାଦ୍ୟୁତି...

2.46.66

प्रमुमोद हरिर्देवः प्राप्य धर्मं तदा भुवि ।
एष ते नारसिंहोऽत्र कथितः पाण्डुनन्दन। ॥ २.४६.६६ ॥

ସେତେବେଳେ ପୃଥିବୀରେ ଧର୍ମ ପାଇ ଦେବ ହରି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ହେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ, ଏହି ନରସିଂହ କାହାଣୀ ତୁମକୁ ଏଠାରେ କୁହାଯାଇଛି।

2.46.67

शृणु त्वं वामनं नाम प्रादुर्भावं महात्मनः ॥ २.४६.६७ ॥

ମହାତ୍ମାଙ୍କର ବାମନ ନାମକ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ ତୁମେ ଶୁଣ।