ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 2.46
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.46.1
दैत्येन्द्रो बलवान्त्राजन्सुरारिर्बलगर्वितः ।
हिरण्यकशिपुर्नाम आसीत्रैलोक्यकण्टकः ॥ २.४६.१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੈਂਤਾਂ ਦਾ ਸਰਦਾਰ, ਬਲਵਾਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵੈਰੀ, ਆਪਣੇ ਬਲ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਵਾਲਾ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸੀ; ਉਹ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੰਡਾ ਸੀ।
2.46.2
दैत्यानामादिपुरुषो वीर्येणाप्रतिमो बली ।
प्रविश्य जलधं राजंश्चकार तप उत्तमम् ॥ २.४६.२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੈਂਤਾਂ ਦਾ ਆਦਿ ਪੁਰਖ, ਪਰਾਕਰਮ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਉਸ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਉੱਤਮ ਤਪ ਕੀਤਾ।
2.46.3
दशवर्षसहस्राणि शतानि दश पञ्च च ।
व्रतोपवासतस्तस्थौ स्याणुमौनव्रतो दृढः ॥ २.४६.३ ॥
ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਪੰਦਰਾਂ ਸੌ ਸਾਲ ਵਰਤ ਅਤੇ ਉਪਵਾਸ ਨਾਲ, ਥੰਮ੍ਹ ਵਾਂਗ ਮੌਨ-ਵਰਤ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਾਲ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ।
2.46.4
ततः शमदमाभ्यां च ब्रह्मचर्येण चानघ ।
ब्रह्मा प्रीतमनास्तस्य तपसा नियमेन च ॥ २.४६.४ ॥
ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ, ਫਿਰ ਸ਼ਮ-ਦਮ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਤਪ ਤੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਹੋਏ।
2.46.5
ततः स्वयम्भूर्भगवान्स्वयमागम्य भूपते ।
विमानेनार्कवर्णेन हंसयुक्तेन भास्वता ॥ २.४६.५ ॥
ਹੇ ਭੂਪਤੀ, ਫਿਰ ਸਵੈਭੂ ਭਗਵਾਨ ਆਪ ਆਏ; ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਹੰਸਾਂ ਜੁੜੇ ਚਮਕਦੇ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ।
2.46.6
आदित्यैर्वसुभिः साध्यैर्मरुद्भिर्दैवतैस्तथा ।
रुद्रैर्विश्वसहायैश्च यक्षराक्षसकिन्नरैः ॥ २.४६.६ ॥
ਆਦਿੱਤਿਆਂ, ਵਸੂਆਂ, ਸਾਧਿਆਂ, ਮਰੁਤਾਂ, ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰੁਦਰਾਂ, ਵਿਸ਼ਵਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਯਕਸ਼, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਕਿੰਨਰਾਂ ਸਮੇਤ।
2.46.7
दिशाभिर्विदिशाभिश्च नदीभिः सागरैः सह ।
नक्षत्रैश्च मुहूर्तैश्च खेचरैश्चापरैर्ग्रहैः ॥ २.४६.७ ॥
ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਪ-ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਗਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮੁਹੂਰਤਾਂ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਹੋਰ ਗ੍ਰਹਾਂ ਸਮੇਤ।
2.46.8
देवर्षिभिस्तपोयुक्तैः सिद्धैः सप्तर्षिभिस्तदा ।
राजर्षिभिः पुण्यतमैर्गन्धर्वैरप्सरोगणैः ॥ २.४६.८ ॥
ਤਪ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਸਪਤਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਤਿ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਸਮੇਤ।
2.46.9
चराचरगुरुः श्रीमान्वृतः सर्वसुरैस्तथा ।
ब्रह्मा ब्रह्मविदां श्रेष्ठो दैत्यमागम्य चाब्रवीत् ॥ २.४६.९ ॥
ਚਰਾਚਰ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਬ੍ਰਹਮਵਿਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੈਤ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਬੋਲੇ।
2.46.10
प्रीतोऽस्मि तव भक्तस्य तपसाऽनेन सुव्रत ।
वरं वरय भद्रं ते यथेष्टं काममाप्नुहि ॥ २.४६.१० ॥
ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਵਾਲੀ ਇਸ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਵਰ ਮੰਗ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇਂ ਕਾਮਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ।
2.46.11
न देवा न च गन्धर्वा न यक्षोरगराक्षसाः ।
न मानुषाः पिशाचाश्च हन्युर्मां देवसत्तम ॥ २.४६.११ ॥
ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਨਾ ਦੇਵਤੇ, ਨਾ ਗੰਧਰਵ, ਨਾ ਯਕਸ਼, ਉਰਗ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਨਾ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਨਾ ਪਿਸ਼ਾਚ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਨ।
2.46.12
ऋषयो वा न मां शापैः क्रुद्धा लोकपितामह ।
शपेयुस्तपसा युक्ता वर एष वृतो मया ॥ २.४६.१२ ॥
ਹੇ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹ, ਤਪ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਰਿਸ਼ੀ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਰਾਪਾਂ ਨਾਲ ਸਰਾਪ ਨਾ ਦੇਣ; ਇਹ ਵਰ ਮੈਂ ਚੁਣਿਆ ਹੈ।
2.46.13
न शस्त्रेण नचास्त्रेण गिरिणा पादपेन च ।
न शुष्केण न चार्देण स्यान्न वाऽन्येन मे वधः ॥ २.४६.१३ ॥
ਸ਼ਸਤਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਪਰਬਤ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਨਹੀਂ; ਸੁੱਕੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਗਿੱਲੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਵੀ ਮੇਰਾ ਵਧ ਨਾ ਹੋਵੇ।
2.46.14
नाकाशे नाथ भूमौ वा रात्रौ वा दिवसेपि वा ।
नान्तर्वा न बहिर्वापि स्याद्वधो मे पितामह ॥ २.४६.१४ ॥
ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਨਾਥ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ; ਰਾਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ, ਦਿਨ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ, ਬਾਹਰ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਮੇਰਾ ਵਧ ਨਾ ਹੋਵੇ।
2.46.15
पशुभिर्वा मृगैर्न स्यात्पक्षिभिर्वा सरीसृपैः ।
ददासि चेद्वरानेतन्देवदेव वृणोम्यहम् ॥ २.४६.१५ ॥
ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਜਾਂ ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਜਾਂ ਰੀਂਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਦੇਵਦੇਵ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵਰ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਹੀ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ।
2.46.16
एते दिव्या वरास्तात मया दत्तास्तवाद्भुताः ।
सर्वकामवरांस्तात प्राप्स्यसि त्वमसंशयम् ॥ २.४६.१६ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਦਿਵ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਵਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਤੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਵਰ ਪਾਵੇਂਗਾ।
2.46.17
एवमुक्त्वा स भगवाञ्जगामाकाशमेव हि ।
रराज ब्रह्मलोके हि ब्रह्मर्षिगणसेवितः ॥ २.४६.१७ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਸੇਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਏ।
2.46.18
ततो देवाश्च नागाश्च गन्धर्वा मुनयस्तथा ।
वरप्रदानं श्रुत्वैव ते ब्रह्माणमुपस्थितः ॥ २.४६.१८ ॥
ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ, ਨਾਗ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਮੁਨੀ ਵੀ ਵਰਦਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਏ।
2.46.19
वरेणाने भगवन्बाधिष्यति स नोऽसुरः ।
तत्प्रसीदस्व भगवन्वधोपायोऽस्य चिन्त्यताम् ॥ २.४६.१९ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਉਸ ਵਰ ਕਾਰਨ ਉਹ ਅਸੁਰ ਸਾਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਧ ਦਾ ਉਪਾਯ ਸੋਚੋ।
2.46.20
ततो लोकहितं वाक्यं श्रुत्वा देवः प्रजापतिः ।
प्रोवाच भगवान्वाक्यं सर्वदेवगणांस्तदा ॥ २.४६.२० ॥
ਤਦ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਵਾਲੇ ਵਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਦੇਵ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਗਣਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
2.46.21
अवश्यं त्रिदशास्तेन प्राप्तव्यं तपसः फलम् ।
तपसोऽन्तेऽस्य भगवान्वधं कृष्णः करिष्यति ॥ २.४६.२१ ॥
ਹੇ ਦੇਵਤਿਓ, ਉਹ ਤਪ ਦਾ ਫਲ ਜ਼ਰੂਰ ਪਾਏਗਾ; ਉਸ ਤਪ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉਸ ਦਾ ਵਧ ਕਰਨਗੇ।
2.46.22
एतच्छ्रुत्वा सुराः सर्वे ब्रह्मणा तस्य वै वधम् ।
स्वानि स्थानानि दिव्यानि जग्मुस्ते वै मुदान्विताः ॥ २.४६.२२ ॥
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਦਿਵ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
2.46.23
लब्धमात्रे वरे चापि सर्वास्ता बाधते प्रजाः ।
हिरण्यकशिपुर्दैत्यो वरदानेन दर्पितः ॥ २.४६.२३ ॥
ਵਰ ਮਿਲਦੇ ਸਾਰ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਹੰਕਾਰੀ ਹੋਇਆ ਦੈਤ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
2.46.24
राज्यं चकार दैत्येन्द्रो दैत्यसङ्घैः समावृतः ।
सप्तद्वीपान्वशेचके लोकालोकान्तरं बलात् ॥ २.४६.२४ ॥
ਦੈਂਤਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਦੈਂਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਰਾਜ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਨੇ ਸੱਤ ਦੀਪਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਅਲੋਕ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ।
2.46.25
दिव्यभोगान्समस्तान्वै लोके सर्वानवाप सः ।
देवांस्त्रिभुवनस्थांस्तु पराजित्य महासुरः ॥ २.४६.२५ ॥
ਉਸਨੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਦਿਵ ਭੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ; ਤ੍ਰਿਭੁਵਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਸੁਰ ਨੇ (ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ)।
2.46.26
त्रैलोक्यं वशमानीय स्वर्गे वसति दानवः ।
यदा वरमदोन्मत्तो न्यवसद्दानवो दिवि ॥ २.४६.२६ ॥
ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਦਾਨਵ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਵਰ ਦੇ ਮਦ ਨਾਲ ਉਨਮੱਤ ਹੋਇਆ ਉਹ ਦਾਨਵ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਿਆ।
2.46.27
अथ लोकान्सगस्तांश्च विजित्य स महाबलः ।
भवेयमहमेवेन्द्रः सोमोऽग्निर्मारुतो रविः ॥ २.४६.२७ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਬਲ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ (ਸੋਚਿਆ): "ਮੈਂ ਹੀ ਇੰਦਰ, ਸੋਮ, ਅਗਨੀ, ਮਾਰੁਤ ਅਤੇ ਰਵੀ ਬਣਾਂਗਾ।"
2.46.28
सलिलं चान्तरिक्षं च नक्षत्राणि दिशो दश ।
अहं क्रोधश्च कामश्च वरुणो वसवोऽर्यमा ॥ २.४६.२८ ॥
ਜਲ, ਅੰਤਰਿਕਸ਼, ਨਛੱਤਰ ਅਤੇ ਦਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ; ਮੈਂ ਹੀ ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਕਾਮ, ਵਰੁਣ, ਵਸੂ ਅਤੇ ਅਰਯਮਾ ਬਣਾਂਗਾ।
2.46.29
धनदश्च धनाध्यक्षो यक्षकिम्पुरुषाधिपः ।
एते भवेयमित्युक्त्वा स्वयं भूत्वा बलात्स च ॥ २.४६.२९ ॥
ਧਨਦ ਅਤੇ ਧਨ ਦਾ ਅਧਿਅਕਸ਼, ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਕਿੰਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ (ਕੁਬੇਰ); "ਮੈਂ ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਬਣਾਂਗਾ" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਆਪ ਬਲ ਨਾਲ ਉਹ (ਸਭ ਕੁਝ ਬਣ ਗਿਆ)।
2.46.30
एषां गृहीत्वा स्थानानि तेषां कार्याण्यवाप सः ।
इज्यश्चासीन्मखवरैर्देवकिन्नरसत्तमैः ॥ २.४६.३० ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ; ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਯੱਗਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਕਿੰਨਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ।
2.46.31
नरकस्थान्समानीय स्वर्गस्थांश्च चकार सः ।
एवमादीनि कर्माणि कृत्वा दैत्यपतिर्बली ॥ २.४६.३१ ॥
ਉਸਨੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਂਦਾ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਅਜਿਹੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ।
2.46.32
आश्रमेषु महाभागान्मुनीन्वै शंसितव्रतान् ।
सत्यधर्मपरान्दान्तान्पुरा धर्षितवांस्तु सः ॥ २.४६.३२ ॥
ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਭਾਗ, ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਵਰਤ ਵਾਲੇ, ਸੱਚ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਸੰਜਮੀ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਤਾਇਆ ਸੀ।
2.46.33
याज्ञीयान्कृतबान्दैत्यन्याजकांश्चैव देवताः ।
यत्रयत्र सुरा जग्मुस्तत्रतत्र व्रजत्युत ॥ २.४६.३३ ॥
ਦੈਂਤ ਨੇ ਯੱਗ ਸੰਬੰਧੀ ਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਯੱਗ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਤਾਇਆ; ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਗਏ, ਉੱਥੇ ਉੱਥੇ ਉਹ ਵੀ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਗਿਆ।
2.46.34
स्थानानि देवतानां तु हृत्वा राज्यमकारयत् ।
पञ्चकोट्यश्च वर्षाणि अयुतान्येकषष्टि च ॥ २.४६.३४ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਥਾਨ ਖੋਹ ਕੇ ਉਸਨੇ ਰਾਜ ਚਲਾਇਆ; ਪੰਜ ਕਰੋੜ ਸਾਲ ਅਤੇ ਇਕਾਠ ਅਯੁਤ ਸਾਲ।
2.46.35
षष्टिश्चैव सहस्राणां जग्मुस्तस्य दुरात्मनः ।
एतद्वर्षं स दैत्येन्द्रो भोगैश्चर्यमवाप सः ॥ २.४६.३५ ॥
ਉਸ ਦੁਰਾਤਮਾ ਦੇ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਵੀ ਬੀਤ ਗਏ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੈਤੇਂਦਰ ਨੇ ਭੋਗ ਅਤੇ ਐਸ਼ਵਰਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
2.46.36
तेनातिबाध्यमानास्ते दैत्येन्द्रेण बलीयसा ।
ब्रह्मलोकं सुरा जग्मुः शर्वशक्रपुरोगमाः ॥ २.४६.३६ ॥
ਉਸ ਬਲਵਾਨ ਦੈਤੇਂਦਰ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਸਤਾਏ ਗਏ ਦੇਵਤੇ ਸ਼ਰਵ ਅਤੇ ਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਗਏ।
2.46.37
पितामहं समासाद्य खिन्नाः प्राञ्जलयोऽब्रुवन् ॥ २.४६.३७ ॥
ਪਿਤਾਮਹ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਦੁਖੀ ਦੇਵਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੋਲੇ।
2.46.38
भगवन्भूतभव्येश नस्त्रायस्व इहागतान् ।
भयं दितिसुताद्घोराद्भवत्यद्य दिवानिशम् ॥ २.४६.३८ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਭੂਤ-ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਇੱਥੇ ਆਏ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਅੱਜ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਘੋਰ ਡਰ ਹੈ।
2.46.39
भगवन्सर्वदैत्यानां स्वयम्भूरादिकृत्प्रभुः ।
स्रष्टा त्वं हव्यकव्यानामव्यक्तः प्रकृतिर्ध्रुवः ॥ २.४६.३९ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਦੈਂਤਾਂ ਦੇ ਸਵੈਭੂ, ਆਦਿ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋ। ਹਵਯ-ਕਵਯ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਅਵਿਅਕਤ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਧ੍ਰੁਵ ਹੋ।
2.46.40
श्रूयतामापदेवं हि दुर्विज्ञेया मयापि च ।
नारायणस्तु पुरुषो विश्वरूपो महाद्युतिः ॥ २.४६.४० ॥
ਸੁਣੋ, ਇਹ ਆਫ਼ਤ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਔਖੀ ਸਮਝ ਹੈ। ਨਾਰਾਇਣ ਪੁਰਖ ਹਨ, ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਅਤੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ।
2.46.41
अव्यक्तः सर्वभूतानामचिन्त्यो विभुरव्ययः ।
ममापि स तु युष्माकं व्यसने परमा गतिः ॥ २.४६.४१ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅਵਿਅਕਤ, ਅਚਿੰਤ੍ਯ, ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਆਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਪਰਮ ਆਸਰਾ ਹਨ।
2.46.42
नारायणः परोऽव्यक्तादहमव्यक्तसम्भवः ।
मत्तो जज्ञुः प्रजा लोकाः सर्वे देवासुराश्च ते ॥ २.४६.४२ ॥
ਨਾਰਾਇਣ ਅਵਿਅਕਤ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਅਵਿਅਕਤ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰਜਾ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਦੇਵ-ਅਸੁਰ ਜਨਮੇ।
2.46.43
देवा यथाहं युष्माकं तथा नारायणो मम ।
पितामहोऽहं सर्वस्य स विष्णुः प्रपितामहः ॥ २.४६.४३ ॥
ਹੇ ਦੇਵਤਿਓ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ (ਪਿਤਾ) ਹਾਂ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਨਾਰਾਇਣ ਮੇਰੇ (ਪੁੱਤਰ) ਹਨ। ਮੈਂ ਸਭ ਦਾ ਪਿਤਾਮਹ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੂ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹ ਹਨ।
2.46.44
निश्चितं विषुधा दैत्यं स विष्णुस्तं हनिष्यति ।
तस्य नास्ति न शक्यं च तस्माद्व्रजत माचिरम् ॥ २.४६.४४ ॥
ਹੇ ਦੇਵਤਿਓ, ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੂ ਉਸ ਦੈਂਤ ਨੂੰ ਮਾਰਨਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਓ।
2.46.45
पितामहवचः श्रुत्वा सर्वे ते भरतर्षभ ।
विबुधा ब्रह्मणा सार्धं जग्मुः क्षीरोदधिं प्रति ॥ २.४६.४५ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪਿਤਾਮਹ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀਰ ਸਾਗਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
2.46.46
आदित्या वसवः साध्या विश्वे च मरुतस्तथा ।
रुद्रा महर्षयश्चैव अश्विनौ च सुरूपिणौ ॥ २.४६.४६ ॥
ਆਦਿੱਤ, ਵਸੂ, ਸਾਧਯ, ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ, ਮਰੁਤ, ਰੁਦ੍ਰ, ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਦੋ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰ (ਉੱਥੇ ਗਏ)।
2.46.47
अन्ये च दिव्या ये राजंस्ते सर्वे सगणाः सुराः ।
चतुर्मुखं पुरस्कृत्य श्वेतद्वीपमुपागताः ॥ २.४६.४७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੋਰ ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਦੇਵਤੇ ਸਨ, ਉਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਚਤੁਰਮੁਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਸ਼ਵੇਤਦ੍ਵੀਪ ਪਹੁੰਚੇ।
2.46.48
त्रायस्व नोऽद्य देवेश हिरण्यकशिपोर्वधात् ।
त्वं हि नः परमो धाता ब्रह्मादीनां सुरोत्तम ॥ २.४६.४८ ॥
ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼, ਅੱਜ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਦੇ ਵਧ ਤੋਂ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਹੇ ਸੁਰੋਤਮ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਆਂ ਦੇ ਵੀ ਆਪ ਹੀ ਪਰਮ ਪਾਲਕ ਹੋ।
2.46.49
उत्फुल्लाम्बुजपत्राक्ष शत्रुपक्षभयङ्कर ।
क्षयाय दितिवंशस्य शरणं त्वं भविष्यसि ॥ २.४६.४९ ॥
ਖਿੜੇ ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਿਆ, ਵੈਰੀ ਪੱਖ ਲਈ ਭਿਆਨਕ! ਦਿਤਿ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਹੋਵੇਂਗਾ।
2.46.50
तद्देवानां वचः श्रुत्वा तदा विष्णुः शुचिश्रवाः ।
अदृश्यः सर्वभूतात्मा वक्तुमेवोपचक्रमे ॥ २.४६.५० ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਤਦ ਸ਼ੁਚਿਸ਼ਰਵਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਬੋਲਣ ਲੱਗੇ।
2.46.51
भयं त्यजध्वममरा अभयं वो ददाम्यहम् ।
तदेव त्रिदिवं देवाः प्रतिपद्यत माचिरम् ॥ २.४६.५१ ॥
ਹੇ ਅਮਰੋ, ਡਰ ਤਿਆਗੋ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਭੈ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਓ, ਉਸੇ ਤ੍ਰਿਦਿਵ (ਸਵਰਗ) ਨੂੰ ਝੱਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ।
2.46.52
एषोऽहं सगणं दैत्यं वरदानेन दर्पितम् ।
अवध्यममरेन्द्राणां दानवेन्द्रं निहन्म्यहम् ॥ २.४६.५२ ॥
ਮੈਂ ਹੀ, ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਹੰਕਾਰੇ ਦੈਂਤ ਨੂੰ, ਉਸਦੇ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ, ਦੇਵੇਂਦਰਾਂ ਤੋਂ ਅਵੱਧ ਦਾਨਵੇਂਦਰ ਨੂੰ, ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ।
2.46.53
भहवन्देवदेवेश खिन्ना एते भृशं सुराः ।
तस्मात्त्वं जहि दैत्येन्द्रं क्षिप्रं कालोऽस्य माचिरम्।
एष त्वं सगणं दैत्यं वरदानेन दर्पितम् ॥ २.४६.५३ ॥
ਹੇ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼, ਇਹ ਦੇਵਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਦੈਂਤੇਂਦਰ ਨੂੰ ਝੱਟ ਮਾਰ ਦੇ; ਇਸਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਦੇਰ ਨਾ ਕਰ। ਇਹ ਉਹੀ ਦੈਂਤ ਹੈ ਜੋ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਹੰਕਾਰੀ ਹੈ।
2.46.54
क्षिप्रमेव करिष्यामि त्वरया दैत्यनाशनम् ।
तस्मात्त्वं विबुधाश्चैव प्रतिपद्यत वै दिवम् ॥ २.४६.५४ ॥
ਮੈਂ ਝੱਟ, ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਦੈਂਤਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਵਿਬੁਧੋ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੋ।
2.46.55
एवमुक्त्वा तु भगवान्विसृज्य त्रिदिवेश्वरान् ।
नरस्यार्धतनुर्भूत्वा सिंहस्यार्धतनुः पुनः ॥ २.४६.५५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਤ੍ਰਿਦਿਵੇਸ਼ਵਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਅੱਧਾ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਅੱਧਾ ਸ਼ੇਰ ਦਾ ਸਰੀਰ ਧਾਰਿਆ।
2.46.56
नारसिंहेन वपुषा पाणिं संस्पृश्य पाणिना ।
भीमरूपो महातेजा व्यादितास्य इवान्तकः ॥ २.४६.५६ ॥
ਨਰਸਿੰਘ ਸਰੀਰ ਨਾਲ, ਹੱਥ ਨਾਲ ਹੱਥ ਛੂਹ ਕੇ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਤੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਯਮ ਵਰਗੇ ਹੋ ਗਏ।
2.46.57
हिरण्यकशिपुं राजञ्जगाम हरिरीश्वरः ।
दैत्यास्तमागतं दृष्ट्वा नारसिंहं महाबलम् ॥ २.४६.५७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਈਸ਼ਵਰ ਹਰੀ ਹਿਰਨਯਕਸ਼ਿਪੂ ਕੋਲ ਗਏ। ਆਏ ਉਸ ਮਹਾਬਲ ਨਰਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦੈਂਤ।
2.46.58
ववर्षुः शस्त्रवर्षैस्ते सुसङ्क्रुद्धास्तदा हरिम् ।
तैः सृष्टसर्वशस्त्राणि भक्षयामास वै हरिः ॥ २.४६.५८ ॥
ਤਦ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰੀ ਉੱਤੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੱਡੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰ ਹਰੀ ਨੇ ਨਿਗਲ ਲਏ।
2.46.59
जघान न रणे दैत्यान्सहस्राणि बहूनि च ।
तान्निहत्य च दैतेयान्सर्वान्क्रुद्धान्महाबलान् ॥ २.४६.५९ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੇ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਮਹਾਬਲੀ ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ।
2.46.60
अभ्यधावत्सुसङ्क्रुद्धो दैत्येन्द्रं बलगर्वितम् ।
जीमूतघनसङ्काशो जीमूतघननिस्वनः ॥ २.४६.६० ॥
ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਬਲ-ਗਰਵੀ ਦੈਂਤੇਂਦਰ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ। ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ, ਬੱਦਲ-ਗਰਜਣ ਵਰਗੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ।
2.46.61
जीमूत इव दीप्तौजा जीमूत इव वेगवान् ।
सोऽतिबलं दृप्तं दृप्तशार्दूलविक्रमम् ॥ २.४६.६१ ॥
ਮੇਘ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਅਤੇ ਮੇਘ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਉਹ ਹਰੀ, ਅਤਿ ਬਲਵਾਨ, ਹੰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰੀ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕਰਮ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੈਤ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ।
2.46.62
दृप्तैर्दैत्यगणैर्गुप्तं खरैर्नखमुकैरुत ।
ततः कृत्वा तु युद्धं वै तेन दैत्येन वै हरिः ॥ २.४६.६२ ॥
ਹੰਕਾਰੀ ਦੈਤ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਭਿਆਨਕ ਨਹੁੰ-ਮੁੱਖ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੈਤ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਹਰੀ...
2.46.63
सन्ध्याकाले महातेजा भवनान्ते त्वरान्वितः ।
ऊरौ निधाय दैत्येन्द्रं निर्बिभेद नखैस्तदा ॥ २.४६.६३ ॥
ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਮਹਾਂਤੇਜਸਵੀ ਉਹ ਹਰੀ, ਘਰ ਦੀ ਦਹਿਲੀ ਤੇ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ, ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੱਟ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਦੋਂ ਨਹੁੰਆਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ।
2.46.64
महाबलं महावीर्यं वरदानेन गर्वितम् ।
दैत्यश्रेष्ठं सुरश्रेष्ठो जघान तरसा हरिः ॥ २.४६.६४ ॥
ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਹੰਕਾਰੀ, ਮਹਾਬਲੀ ਅਤੇ ਮਹਾਵੀਰਜ ਵਾਲੇ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਰੀ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
2.46.65
हिरण्यकशिपुं हत्वा सर्वदैत्यांश्च वै तदा ।
विबुधानां प्रजानां च हितं कृत्वा महाद्युतिः ॥ २.४६.६५ ॥
ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਅਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਾਰੇ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮਹਾਦਿਊਤੀ...
2.46.66
प्रमुमोद हरिर्देवः प्राप्य धर्मं तदा भुवि ।
एष ते नारसिंहोऽत्र कथितः पाण्डुनन्दन। ॥ २.४६.६६ ॥
ਤਦ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਧਰਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਹਰਿ ਦੇਵ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਹੇ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਨਰਸਿੰਘ ਕਥਾ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸੁਣਾਈ ਗਈ।
2.46.67
शृणु त्वं वामनं नाम प्रादुर्भावं महात्मनः ॥ २.४६.६७ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਵਾਮਨ ਨਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਨੂੰ ਤੂੰ ਸੁਣ।