ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 2.47
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.47.1
पुरा त्रेतायुगे राजन्बलिर्वैरोजनोऽभवत् ।
दैत्यानां पार्थिवो वीरो बलेनाप्रतिमो बली ॥ २.४७.१ ॥
ರಾಜನೇ, ಹಿಂದೆ ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ವಿರೋಚನನ ಮಗ ಬಲಿ ದೈತ್ಯರ ವೀರ ಅರಸನಾದನು; ಅವನ ಬಲಕ್ಕೆ ಸಮಾನರು ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಅವನು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದನು.
2.47.2
तदा बलिर्महाराज दैत्यसङ्घैः समावृतः ।
विजेतुं तरसा शक्रमिन्द्रस्थानमवाप सः ॥ २.४७.२ ॥
ಆಗ, ಮಹಾರಾಜನೇ, ದೈತ್ಯ ಸೇನೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಬಲಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ವೇಗದಿಂದ ಇಂದ್ರಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದನು.
2.47.3
तेन वित्रासिता देवा बलिनाऽऽखण्डलादयः ।
ब्रह्माणं तु पुरस्कृत्य गत्वा क्षीरोदधिं तदा ॥ २.४७.३ ॥
ಬಲಿಯಿಂದ ಭಯಗೊಂಡ ದೇವತೆಗಳು, ಆಖಂಡಲ (ಇಂದ್ರ) ಮೊದಲಾದವರೊಂದಿಗೆ, ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಆಗ ಕ್ಷೀರಸಾಗರಕ್ಕೆ ಹೋದರು.
2.47.4
तुष्टुवुः सहिताः सर्वे देवं नारायणं प्रभुम् ।
स तेषां दर्शनं चक्रे विबुधानां हरिस्तदा ॥ २.४७.४ ॥
ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪ್ರಭುವಾದ ದೇವ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು; ಆಗ ಹರಿ ಆ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡಿದನು.
2.47.5
प्रसादजं तस्य विभोरदित्यां जन्म उच्यते ।
अदितेरपि पुत्रत्वमेत्य यादवनन्दनः ॥ २.४७.५ ॥
ಆ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಭುವಿನ ಜನ್ಮ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅದಿತಿಯಿಂದ ಆಯಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅದಿತಿಯ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಬಂದು ಅವನು ಯಾದವರ ಆನಂದದಾಯಕನಾದನು.
2.47.6
एष विष्णुरिति ख्यात इन्द्रस्यावरजोऽभवत् ।
तस्मिन्नेव च काले तु दैत्येन्द्रो बलवीर्यवान् ॥ २.४७.६ ॥
ಇವನು ವಿಷ್ಣು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿ ಇಂದ್ರನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರನಾದನು; ಅದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಲ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮವುಳ್ಳ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರ (ಬಲಿ) ಇದ್ದನು.
2.47.7
अश्वमेधं क्रतुश्रेष्ठमाहर्तुमुपचक्रमे ।
वर्तमाने तदा यज्ञे दैत्येन्द्रस्य युधिष्ठिर ॥ २.४७.७ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಆಗ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯಜ್ಞವಾದ ಅಶ್ವಮೇಧವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು; ಆ ಯಜ್ಞ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ…
2.47.8
स विष्णुर्मानवो भूत्वा प्रच्छन्नो ब्रह्मसंवृतः ।
मुण्डो यत्रोपवीती च कृष्णाजिनधरः शिखी ॥ २.४७.८ ॥
ಆ ವಿಷ್ಣು ಮಾನವ ರೂಪ ಧರಿಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗಿ, ಬೋಳು ತಲೆಯೊಂದಿಗೆ, ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಧರಿಸಿ, ಕಪ್ಪು ಜಿಂಕೆ ಚರ್ಮ ಹೊದ್ದು, ಶಿಖೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಂದನು.
2.47.9
पालाशदण्डं सङ्गृह्य वामनोऽद्भुतदर्शनः ।
विश्य स बलेर्यज्ञे वर्तमानो च दक्षिणाम् ॥ २.४७.९ ॥
ಪಾಲಾಶ ದಂಡವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಅದ್ಭುತ ರೂಪದ ವಾಮನನು ಬಲಿಯ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ದಕ್ಷಿಣೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿದ್ದನು.
2.47.10
देहीत्युवाच दैत्येन्द्रं विक्रमांस्त्रीनिहैव ह ।
दीयतां त्रिपदीमात्रमित्ययाचन्महासुरम् ॥ २.४७.१० ॥
ಅವನು ದೈತ್ಯೇಂದ್ರನಿಗೆ ‘ಇಲ್ಲಿಯೇ ನನಗೆ ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆ ನೀಡು’ ಎಂದನು; ‘ಕೇವಲ ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆ ಭೂಮಿ ಕೊಡಲಿ’ ಎಂದು ಆ ಮಹಾಸುರನನ್ನು ಯಾಚಿಸಿದನು.
2.47.11
स तथेति प्रतिश्रुत्य प्रददौ विष्णवे तदा ।
तेन लब्ध्वा हिरर्भूमिं जृम्भयामास वै भृशम् ॥ २.४७.११ ॥
ಅವನು ‘ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ’ ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿ, ಆಗ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಿದನು; ಅವನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡನು.
2.47.12
स शिशुः सदिवं खं च पृथिवीं वच विशाम्पते ।
त्रिभिर्विक्रमणैश्चैव सर्वमाक्रमताभिभूः ॥ २.४७.१२ ॥
ಓ ನರಾಧಿಪನೇ, ಆ ಶಿಶು (ವಿಷ್ಣು) ಸ್ವರ್ಗ, ಆಕಾಶ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ವಾಕ್ಕು—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆಗಳಿಂದ ಆಕ್ರಮಿಸಿದನು; ಅವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೀರಿದವನು.
2.47.13
बलेर्बलवतो यज्ञे बलिना विष्णुना पुरा ।
विक्रमैस्त्रिभिरक्षोभ्याः क्षोभितास्ते महासुराः ॥ २.४७.१३ ॥
ಹಿಂದೆ ಬಲಿಯ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ, ಬಲಶಾಲಿ ಬಲಿಯ ಮಹಾ ಅಸುರರು ಅಚಲನಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆಗಳಿಂದ ಕಂಗೆಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.
2.47.14
विप्रचित्तिमुखाः क्रुद्धाः सर्वसङ्घा महासुराः ।
नानावक्रा महाकाया नानावेषधरा नृप ॥ २.४७.१४ ॥
ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿ ಮುಖ್ಯರಾದ, ಕ್ರೋಧಗೊಂಡ, ಎಲ್ಲ ಗುಂಪುಗಳ ಮಹಾ ಅಸುರರು, ನಾನಾ ವಕ್ರ ರೂಪಗಳು, ದೊಡ್ಡ ದೇಹಗಳು, ನಾನಾ ವೇಷಧಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದರು, ಓ ರಾಜನೇ.
2.47.15
नानाप्रहरणा रौद्रा नानामाल्यानुलेपनाः ।
स्वान्यायुधानि सङ्गृह्य प्रदीप्ता इव तेजसा ॥ २.४७.१५ ॥
ನಾನಾ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ, ಭಯಂಕರ, ನಾನಾ ಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಲೇಪನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ, ತಮ್ಮ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊಳೆಯುವಂತೆ.
2.47.16
क्रममाणं हरि तत्र उपावर्तन्त भारत ।
प्रमथ्य सर्वान्दैतेयान्पादहस्ततलैस्तु तान् ॥ २.४७.१६ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುತ್ತಿದ್ದ ಹರಿಯ ಕಡೆಗೆ ಅವರು ತಿರುಗಿದರು, ಓ ಭಾರತ. ಕಾಲುಗಳು, ಕೈಗಳು, ಅಂಗೈಗಳಿಂದ ಆ ದೈತ್ಯರೆಲ್ಲರನ್ನು ಮಥಿಸಿ.
2.47.17
रूपं कृत्वा महाभीमं जहाराशु स मेदिनीम् ।
सम्प्राप्य दिवमाकाशमादित्यसदने स्थितः ॥ २.४७.१७ ॥
ಅತ್ಯಂತ ಭಯಾನಕ ರೂಪ ಧರಿಸಿ ಅವನು ಶೀಘ್ರವೇ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ. ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಆಕಾಶವನ್ನು ತಲುಪಿ ಸೂರ್ಯನ ಆಲಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತನು.
2.47.18
अत्यरोचत भूतात्मा आदित्यस्यैव तेजसा ।
प्रकाशयन्दिशः सर्वाः प्रदिशश्च महायशाः ॥ २.४७.१८ ॥
ಸರ್ವ ಭೂತಗಳ ಆತ್ಮನಾದ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಅವನು ಸೂರ್ಯನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೊಳೆದು, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ಉಪದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ಬೆಳಗಿಸಿದನು.
2.47.19
शुशुभे स महाबाहुः सर्वलोकान्प्रकाशयन् ।
तस्य विक्रमतो भूमिं चन्द्रादित्यौ स्तनान्तरे ॥ २.४७.१९ ॥
ಆ ಮಹಾಬಾಹುವು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತಾ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೆಜ್ಜೆಯಿಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯರು ಅವನ ಎದೆಗಳ ನಡುವೆ ಇದ್ದರು.
2.47.20
नभस्तु क्रममाणस्य नाभ्यां किल तदा स्थितौ ।
परमाक्रममाणस्य नानुभ्यां तौ व्यवस्थितौ ॥ २.४७.२० ॥
ಆಕಾಶವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನ ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ಆಗ ಆ ಇಬ್ಬರು ಇದ್ದರು. ಪರಮವಾಗಿ ದಾಟುತ್ತಿದ್ದವನಿಗೆ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಕಿರಿದರ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲ, ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು.
2.47.21
विष्णोरमितवीर्यस्य वदन्त्येवं द्विजातयः ।
अथास्य पादाक्रमणात्पफालाण्डो युधिष्ठिरः ॥ २.४७.२१ ॥
ಅಪಾರ ಪರಾಕ್ರಮಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕುರಿತು ದ್ವಿಜರು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಅವನ ಪಾದದ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಂದ ಅಂಡವು ಒಡೆಯಿತು, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೇ.
2.47.22
तच्छिद्रात्स्यन्दिनी तस्य पादभ्रष्टा तु निम्नगा ।
ससार सागरं सा तु पावनी सागरंगमा ॥ २.४७.२२ ॥
ಆ ರಂಧ್ರದಿಂದ ಅವನ ಪಾದದಿಂದ ಬಿದ್ದ ಹರಿಯುವ ನದಿ ಹೊರಬಂದಿತು. ಪಾವನವಾದ ಆ ನದಿ ಸಮುದ್ರದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿದು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರಿತು.
2.47.23
जहार मेदिनीं सर्वां हत्वा दानवपुङ्गवान् ।
आसुरी श्रियमाहृत्य त्रील्लोकान्स जनार्दन ॥ २.४७.२३ ॥
ದಾನವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ಕೊಂದು ಅವನು ಇಡೀ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಜನಾರ್ದನನೇ, ಅಸುರರ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದನು.
2.47.24
सपुत्रदारानसुरान्पाताले संन्यवेशयत् ।
नमुचिः शम्बरश्चैव प्रह्लादश्च महामनाः ॥ २.४७.२४ ॥
ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಅಸುರರನ್ನು ಅವನು ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದನು. ನಮುಚಿ, ಶಂಬರ ಮತ್ತು ಮಹಾಮನಸ್ಕ ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಕೂಡ ಅಲ್ಲಿಯೇ.
2.47.25
महाभूतानि भूतात्मा सविशेषानि वै हरिः ।
कालं च सकलं राजन्गात्रभूतान्यदर्शयत् ॥ २.४७.२५ ॥
ರಾಜನೇ, ಭೂತಾತ್ಮನಾದ ಹರಿ ಮಹಾಭೂತಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ವಿಶೇಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ಕಾಲವನ್ನೂ ತನ್ನ ದೇಹದ ಅಂಗಗಳಾಗಿ ತೋರಿಸಿದನು.
2.47.26
तस्य गात्रे जगत्सर्वमानीतमधिपश्यति ।
न किञ्चिदस्ति लोकेषु यदनाप्तं महात्मना ॥ २.४७.२६ ॥
ಅವನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ತರಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ಪಡೆಯಲಾಗದ್ದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ.
2.47.27
तद्धि रूपमुपेन्द्रस्य देवदानवमानवाः ।
दृष्ट्वा संमुमुहुः सर्वे विष्णुतेजोऽभिपीडिताः ॥ २.४७.२७ ॥
ಉಪೇಂದ್ರನ (ವಿಷ್ಣುವಿನ) ಆ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿ, ದೇವ-ದಾನವ-ಮಾನವರೆಲ್ಲರೂ ವಿಷ್ಣುವಿನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಮೋಹಗೊಂಡರು.
2.47.28
बलिर्बद्धोऽभिमानी च यज्ञवाटे महात्मना ।
विरोचनकुलं सर्वं पाताले विनिवेशितम् ॥ २.४७.२८ ॥
ಯಜ್ಞಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿಮಾನಿಯಾದ ಬಲಿಯನ್ನು ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಬಂಧಿಸಿದನು; ವಿರೋಚನನ ಸಮಸ್ತ ವಂಶವನ್ನು ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು.
2.47.29
एवंविधानि कर्माणि कृत्वा गरुडावाहनः ।
न विस्मयमुपागच्छत्पारमेष्ठ्येन तेजसा ॥ २.४७.२९ ॥
ಇಂತಹ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ, ಗರುಡವಾಹನನು ತನ್ನ ಪರಮೇಷ್ಠಿ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ವಿಸ್ಮಯಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.
2.47.30
स सर्वमसुरैश्वर्यं सम्प्रदाय शचीपतेः ।
त्रैलोक्यं च ददौ शक्रे विष्णुर्दानवसूदनः ॥ २.४७.३० ॥
ಅವನು ಅಸುರರ ಸಮಸ್ತ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಶಚೀಪತಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ, ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವನ್ನೂ ಶಕ್ರನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು — ದಾನವಸೂದನ ವಿಷ್ಣು ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದನು.
2.47.31
एष ते वामनो नाम प्रादुर्भावो महात्मनः ।
वेदविद्भिर्द्विजैरेतच्छ्रूयते वैष्णवं यशः।
मानुषेषु ततो विष्णोः प्रादुर्भावांस्तथा शृणु ॥ २.४७.३१ ॥
ಇದು ಮಹಾತ್ಮನಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಾಮನ ಎಂಬ ಅವತಾರ. ವೇದವಿದರಾದ ದ್ವಿಜರಿಂದ ಈ ವೈಷ್ಣವ ಯಶಸ್ಸು ಕೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಇತರ ಅವತಾರಗಳನ್ನೂ ಕೇಳು.