മഹാഭാരതം · അധ്യായം 2.47
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.47.1
पुरा त्रेतायुगे राजन्बलिर्वैरोजनोऽभवत् ।
दैत्यानां पार्थिवो वीरो बलेनाप्रतिमो बली ॥ २.४७.१ ॥
രാജാവേ, പണ്ട് ത്രേതായുഗത്തിൽ വൈരോചനന്റെ പുത്രനായ ബലി ദൈത്യരുടെ വീരനായ രാജാവായിരുന്നു; അവന്റെ ബലത്തിന് തുല്യനായി ആരുമില്ലായിരുന്നു, അവൻ മഹാബലവാനായിരുന്നു.
2.47.2
तदा बलिर्महाराज दैत्यसङ्घैः समावृतः ।
विजेतुं तरसा शक्रमिन्द्रस्थानमवाप सः ॥ २.४७.२ ॥
അപ്പോൾ, മഹാരാജാവേ, ദൈത്യസംഘങ്ങളാൽ വളയപ്പെട്ട ബലി ഇന്ദ്രനെ ജയിക്കാൻ വേഗത്തിൽ ഇന്ദ്രസ്ഥാനം നേടി.
2.47.3
तेन वित्रासिता देवा बलिनाऽऽखण्डलादयः ।
ब्रह्माणं तु पुरस्कृत्य गत्वा क्षीरोदधिं तदा ॥ २.४७.३ ॥
ബലിയാൽ ഭയപ്പെട്ട ദേവന്മാർ, ആഖണ്ഡലൻ (ഇന്ദ്രൻ) മുതലായവരോടൊപ്പം, ബ്രഹ്മാവിനെ മുന്നിൽ നിർത്തി അപ്പോൾ ക്ഷീരസാഗരത്തിലേക്ക് പോയി.
2.47.4
तुष्टुवुः सहिताः सर्वे देवं नारायणं प्रभुम् ।
स तेषां दर्शनं चक्रे विबुधानां हरिस्तदा ॥ २.४७.४ ॥
എല്ലാവരും ഒന്നിച്ച് പ്രഭുവായ ദേവൻ നാരായണനെ സ്തുതിച്ചു; അപ്പോൾ ഹരി ആ ദേവന്മാർക്ക് ദർശനം നൽകി.
2.47.5
प्रसादजं तस्य विभोरदित्यां जन्म उच्यते ।
अदितेरपि पुत्रत्वमेत्य यादवनन्दनः ॥ २.४७.५ ॥
ആ സർവവ്യാപിയായ പ്രഭുവിന്റെ ജനനം അനുഗ്രഹത്താൽ അദിതിയിൽ നിന്നുണ്ടായി എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; അദിതിയുടെ പുത്രനായി വന്ന് അവൻ യാദവരുടെ ആനന്ദമായിത്തീർന്നു.
2.47.6
एष विष्णुरिति ख्यात इन्द्रस्यावरजोऽभवत् ।
तस्मिन्नेव च काले तु दैत्येन्द्रो बलवीर्यवान् ॥ २.४७.६ ॥
ഇദ്ദേഹം വിഷ്ണു എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായി ഇന്ദ്രന്റെ അനുജനായി; അതേ കാലത്ത് ബലവും വീര്യവുമുള്ള ദൈത്യേന്ദ്രൻ (ബലി) ഉണ്ടായിരുന്നു.
2.47.7
अश्वमेधं क्रतुश्रेष्ठमाहर्तुमुपचक्रमे ।
वर्तमाने तदा यज्ञे दैत्येन्द्रस्य युधिष्ठिर ॥ २.४७.७ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, അപ്പോൾ ദൈത്യേന്ദ്രൻ ശ്രേഷ്ഠമായ അശ്വമേധയജ്ഞം ആരംഭിച്ചു; ആ യജ്ഞം നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ…
2.47.8
स विष्णुर्मानवो भूत्वा प्रच्छन्नो ब्रह्मसंवृतः ।
मुण्डो यत्रोपवीती च कृष्णाजिनधरः शिखी ॥ २.४७.८ ॥
ആ വിഷ്ണു മനുഷ്യരൂപം ധരിച്ച്, ബ്രാഹ്മണവേഷത്തിൽ മറഞ്ഞ്, മുണ്ഡിതശിരസ്സും പൂണൂലും കറുത്ത മാൻതോലും ശിഖയുമായി എത്തി.
2.47.9
पालाशदण्डं सङ्गृह्य वामनोऽद्भुतदर्शनः ।
विश्य स बलेर्यज्ञे वर्तमानो च दक्षिणाम् ॥ २.४७.९ ॥
പാലാശദണ്ഡം എടുത്ത്, അത്ഭുതരൂപിയായ വാമനൻ ബലിയുടെ യജ്ഞത്തിൽ പ്രവേശിച്ച്, ദക്ഷിണാസമയത്ത് അവിടെ നിന്നു.
2.47.10
देहीत्युवाच दैत्येन्द्रं विक्रमांस्त्रीनिहैव ह ।
दीयतां त्रिपदीमात्रमित्ययाचन्महासुरम् ॥ २.४७.१० ॥
അവൻ ദൈത്യേന്ദ്രനോട് ‘ഇവിടെത്തന്നെ എനിക്ക് മൂന്ന് അടി തരൂ’ എന്ന് പറഞ്ഞു; ‘മൂന്നടി ഭൂമി മാത്രം നൽകപ്പെടട്ടെ’ എന്ന് ആ മഹാസുരനോട് യാചിച്ചു.
2.47.11
स तथेति प्रतिश्रुत्य प्रददौ विष्णवे तदा ।
तेन लब्ध्वा हिरर्भूमिं जृम्भयामास वै भृशम् ॥ २.४७.११ ॥
അവൻ ‘അങ്ങനെയാകട്ടെ’ എന്ന് വാക്ക് നൽകി, അപ്പോൾ വിഷ്ണുവിന് ദാനം ചെയ്തു; ഭൂമി ലഭിച്ചതോടെ അവൻ വളരെയധികം വളർന്നു.
2.47.12
स शिशुः सदिवं खं च पृथिवीं वच विशाम्पते ।
त्रिभिर्विक्रमणैश्चैव सर्वमाक्रमताभिभूः ॥ २.४७.१२ ॥
ഹേ പ്രജാധിപാ, ആ ശിശു (വിഷ്ണു) സ്വർഗ്ഗം, ആകാശം, ഭൂമി, വാക്ക് എന്നിവയെല്ലാം മൂന്നടികൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു കീഴടക്കി; അവൻ എല്ലാത്തിനെയും അതിജീവിക്കുന്നവനായിരുന്നു.
2.47.13
बलेर्बलवतो यज्ञे बलिना विष्णुना पुरा ।
विक्रमैस्त्रिभिरक्षोभ्याः क्षोभितास्ते महासुराः ॥ २.४७.१३ ॥
പണ്ട് ബലിയുടെ യജ്ഞത്തിൽ, ബലവാനായ ബലിയുടെ മഹാസുരന്മാർ, അചഞ്ചലനായ വിഷ്ണുവിന്റെ മൂന്ന് ചുവടുകളാൽ ഇളക്കപ്പെട്ടു.
2.47.14
विप्रचित्तिमुखाः क्रुद्धाः सर्वसङ्घा महासुराः ।
नानावक्रा महाकाया नानावेषधरा नृप ॥ २.४७.१४ ॥
വിപ്രചിത്തി മുഖ്യരായ, കോപിച്ച, സർവസംഘങ്ങളോടുകൂടിയ മഹാസുരന്മാർ, വിവിധ വക്രരൂപങ്ങളും വലിയ ശരീരങ്ങളും വിവിധ വേഷങ്ങളും ധരിച്ചവരായിരുന്നു, രാജാവേ.
2.47.15
नानाप्रहरणा रौद्रा नानामाल्यानुलेपनाः ।
स्वान्यायुधानि सङ्गृह्य प्रदीप्ता इव तेजसा ॥ २.४७.१५ ॥
വിവിധ ആയുധങ്ങളേന്തിയ, ഭീകരരായ, വിവിധ മാലകളും ലേപനങ്ങളും അണിഞ്ഞ, സ്വന്തം ആയുധങ്ങൾ എടുത്ത്, തേജസ്സിൽ ജ്വലിക്കുന്നവരെപ്പോലെ.
2.47.16
क्रममाणं हरि तत्र उपावर्तन्त भारत ।
प्रमथ्य सर्वान्दैतेयान्पादहस्ततलैस्तु तान् ॥ २.४७.१६ ॥
അവിടെ ചുവടുവെക്കുന്ന ഹരിയുടെ നേർക്ക് അവർ തിരിഞ്ഞു, ഭാരതാ. കാലുകൾകൊണ്ടും കൈകൾകൊണ്ടും കൈപ്പത്തികൾകൊണ്ടും ആ ദൈത്യരെയെല്ലാം തകർത്ത്.
2.47.17
रूपं कृत्वा महाभीमं जहाराशु स मेदिनीम् ।
सम्प्राप्य दिवमाकाशमादित्यसदने स्थितः ॥ २.४७.१७ ॥
അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ രൂപം ധരിച്ച് അവൻ വേഗം ഭൂമിയെ അപഹരിച്ചു. സ്വർഗ്ഗവും ആകാശവും പ്രാപിച്ച് സൂര്യന്റെ ഭവനത്തിൽ നിലകൊണ്ടു.
2.47.18
अत्यरोचत भूतात्मा आदित्यस्यैव तेजसा ।
प्रकाशयन्दिशः सर्वाः प्रदिशश्च महायशाः ॥ २.४७.१८ ॥
സർവഭൂതങ്ങളുടെയും ആത്മാവായ, മഹായശസ്സുള്ളവൻ സൂര്യന്റെ തേജസ്സിനാൽ തന്നെ അത്യന്തം പ്രകാശിച്ച്, എല്ലാ ദിക്കുകളെയും ഉപദിക്കുകളെയും പ്രകാശിപ്പിച്ചു.
2.47.19
शुशुभे स महाबाहुः सर्वलोकान्प्रकाशयन् ।
तस्य विक्रमतो भूमिं चन्द्रादित्यौ स्तनान्तरे ॥ २.४७.१९ ॥
ആ മഹാബാഹു സർവലോകങ്ങളെയും പ്രകാശിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ശോഭിച്ചു. അവൻ ഭൂമിയെ ചവിട്ടിക്കടന്നപ്പോൾ ചന്ദ്രനും സൂര്യനും അവന്റെ മാറിടങ്ങൾക്കിടയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.
2.47.20
नभस्तु क्रममाणस्य नाभ्यां किल तदा स्थितौ ।
परमाक्रममाणस्य नानुभ्यां तौ व्यवस्थितौ ॥ २.४७.२० ॥
ആകാശത്തെ കടക്കുമ്പോൾ അവന്റെ നാഭിയിൽ അന്നേരം ആ ഇരുവരും സ്ഥിതി ചെയ്തു. പരമമായി കടക്കുന്നവന് അവർ ഇരുവരും ചെറിയവയിലല്ല, ഉറപ്പായി നിലകൊണ്ടു.
2.47.21
विष्णोरमितवीर्यस्य वदन्त्येवं द्विजातयः ।
अथास्य पादाक्रमणात्पफालाण्डो युधिष्ठिरः ॥ २.४७.२१ ॥
അമിതവീര്യനായ വിഷ്ണുവിനെക്കുറിച്ച് ദ്വിജന്മാർ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു. അപ്പോൾ അവന്റെ കാലടിയുടെ ആക്രമണത്താൽ അണ്ഡം പിളർന്നു, യുധിഷ്ഠിരാ.
2.47.22
तच्छिद्रात्स्यन्दिनी तस्य पादभ्रष्टा तु निम्नगा ।
ससार सागरं सा तु पावनी सागरंगमा ॥ २.४७.२२ ॥
ആ സുഷിരത്തിൽനിന്ന്, അവന്റെ പാദത്തിൽനിന്ന് വീണ ഒഴുകുന്ന നദി പുറപ്പെട്ടു. പവിത്രമായ ആ നദി സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകി സമുദ്രത്തിൽ ചേർന്നു.
2.47.23
जहार मेदिनीं सर्वां हत्वा दानवपुङ्गवान् ।
आसुरी श्रियमाहृत्य त्रील्लोकान्स जनार्दन ॥ २.४७.२३ ॥
ദാനവരിൽ ശ്രേഷ്ഠരെ വധിച്ച് അവൻ ഭൂമി മുഴുവനും പിടിച്ചെടുത്തു. ജനാർദനാ, അസുരരുടെ സമ്പത്ത് കൈക്കൊണ്ട് അവൻ മൂന്നു ലോകങ്ങളും നേടി.
2.47.24
सपुत्रदारानसुरान्पाताले संन्यवेशयत् ।
नमुचिः शम्बरश्चैव प्रह्लादश्च महामनाः ॥ २.४७.२४ ॥
പുത്രന്മാരും ഭാര്യമാരുമായി അസുരന്മാരെ അവൻ പാതാളത്തിൽ പാർപ്പിച്ചു. നമുചിയും ശംബരനും മഹാമനസ്കനായ പ്രഹ്ലാദനും അവിടെ തന്നെ.
2.47.25
महाभूतानि भूतात्मा सविशेषानि वै हरिः ।
कालं च सकलं राजन्गात्रभूतान्यदर्शयत् ॥ २.४७.२५ ॥
രാജാവേ, ഭൂതാത്മാവായ ഹരി മഹാഭൂതങ്ങളെയും അവയുടെ വിശേഷങ്ങളെയും, സകലകാലത്തെയും തന്റെ ശരീരാവയവങ്ങളായി കാണിച്ചു.
2.47.26
तस्य गात्रे जगत्सर्वमानीतमधिपश्यति ।
न किञ्चिदस्ति लोकेषु यदनाप्तं महात्मना ॥ २.४७.२६ ॥
അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശരീരത്തിൽ സകല ജഗത്തും കൊണ്ടുവരപ്പെട്ടതായി കാണുന്നു. ലോകങ്ങളിൽ ആ മഹാത്മാവിന് ലഭിക്കാത്തതായി ഒന്നുമില്ല.
2.47.27
तद्धि रूपमुपेन्द्रस्य देवदानवमानवाः ।
दृष्ट्वा संमुमुहुः सर्वे विष्णुतेजोऽभिपीडिताः ॥ २.४७.२७ ॥
ഉപേന്ദ്രന്റെ (വിഷ്ണുവിന്റെ) ആ രൂപം കണ്ട്, ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും മനുഷ്യരും എല്ലാവരും വിഷ്ണുവിന്റെ തേജസ്സിൽ പീഡിതരായി മോഹിച്ചുപോയി.
2.47.28
बलिर्बद्धोऽभिमानी च यज्ञवाटे महात्मना ।
विरोचनकुलं सर्वं पाताले विनिवेशितम् ॥ २.४७.२८ ॥
യജ്ഞശാലയിൽ അഹങ്കാരിയായ ബലി ആ മഹാത്മാവിനാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടു; വിരോചനന്റെ കുലം മുഴുവൻ പാതാളത്തിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.
2.47.29
एवंविधानि कर्माणि कृत्वा गरुडावाहनः ।
न विस्मयमुपागच्छत्पारमेष्ठ्येन तेजसा ॥ २.४७.२९ ॥
ഇത്തരം കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തിട്ടും ഗരുഡവാഹനൻ തന്റെ പരമേഷ്ഠി തേജസ്സിനാൽ വിസ്മയത്തിലേക്ക് എത്തിയില്ല.
2.47.30
स सर्वमसुरैश्वर्यं सम्प्रदाय शचीपतेः ।
त्रैलोक्यं च ददौ शक्रे विष्णुर्दानवसूदनः ॥ २.४७.३० ॥
അസുരൈശ്വര്യം മുഴുവൻ ശചീപതിക്ക് ഏൽപ്പിച്ച്, ത്രൈലോക്യവും ശക്രന് നൽകി — ദാനവസൂദനനായ വിഷ്ണു അങ്ങനെ ചെയ്തു.
2.47.31
एष ते वामनो नाम प्रादुर्भावो महात्मनः ।
वेदविद्भिर्द्विजैरेतच्छ्रूयते वैष्णवं यशः।
मानुषेषु ततो विष्णोः प्रादुर्भावांस्तथा शृणु ॥ २.४७.३१ ॥
ഇത് മഹാത്മാവായ വിഷ്ണുവിന്റെ വാമനൻ എന്ന അവതാരമാണ്. വേദജ്ഞരായ ദ്വിജന്മാർ വൈഷ്ണവ യശസ്സിനെ ഇങ്ങനെ കേൾക്കുന്നു. പിന്നെ മനുഷ്യരിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ മറ്റ് അവതാരങ്ങളെയും കേൾക്കുക.