ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 2.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.48.1
विष्णोः पुनर्महाभागः प्रादुर्भावो महात्मनः ।
दत्तात्रेय इति ख्यात ऋषिरासीन्महायशाः ॥ २.४८.१ ॥
ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮಹಾಭಾಗನಾದ ಮಹಾತ್ಮನ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವವು ಮತ್ತೆ ಸಂಭವಿಸಿತು; ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ಋಷಿಯಾಗಿದ್ದನು.
2.48.2
तेन नष्टेषु वेदेषु क्रियासु च मखेषु च ।
चातुर्वर्ण्ये च सङ्कीर्णे धर्मे शिथिलतां गते ॥ २.४८.२ ॥
ಅವನಿಂದ — ವೇದಗಳು, ಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಯಜ್ಞಗಳು ನಾಶವಾಗಿ, ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯ ಕಲಸಿಹೋಗಿ, ಧರ್ಮ ಶಿಥಿಲವಾದಾಗ.
2.48.3
अभवर्धति चाधर्मे सत्ये नष्टे स्थितेऽनृते ।
प्रजासु क्षीयमाणासु धर्मे चामूलतां पते ॥ २.४८.३ ॥
ಅಧರ್ಮ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರಲು, ಸತ್ಯ ನಾಶವಾಗಿ, ಸುಳ್ಳು ನೆಲೆಗೊಂಡು, ಪ್ರಜೆಗಳು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರಲು, ಧರ್ಮ ಬೇರಿಲ್ಲದೆ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ.
2.48.4
सयज्ञाः सक्रिया वेदाः प्रत्यानीता हि तेन वै ।
चातुर्वर्ण्यमसङ्कीर्णं कृतं तेन महात्मना ॥ २.४८.४ ॥
ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವೇದಗಳನ್ನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅವನಿಂದಲೇ ಮರಳಿ ತರಲಾಯಿತು; ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಂದ ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕಲಬೆರಕೆಯಿಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
2.48.5
स एव वै यदा प्रादाद्धैहयाधिपतेर्वरम् ।
तं हैहयानामधिपस्त्वर्जुनोऽभिप्रसादयन् ॥ २.४८.५ ॥
ಅವನು ಹೈಹಯಾಧಿಪತಿಗೆ ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಾಗ, ಹೈಹಯರ ಅಧಿಪತಿ ಅರ್ಜುನನು ಅವನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
2.48.6
वनं पर्यचरन्सम्यक्छुश्रूषुरनुसूयकः ।
निर्ममो निरहङ्कारो दीर्घकालमतोषयत् ॥ २.४८.६ ॥
ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದನು; ಸೇವೆಗೆ ಬಯಸಿದವನಾಗಿ, ಅಸೂಯೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಮಮಕಾರ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದೆ, ದೀರ್ಘಕಾಲ ಅವನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದನು.
2.48.7
आराध्य दत्तात्रेयं हि अगृङ्णात्स वरानिमान् ।
आप्तादाप्ततरान्विप्राद्विद्वान्विद्वन्निषेवितात् ॥ २.४८.७ ॥
ದತ್ತಾತ್ರೇಯನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ ಅವನು ಈ ವರಗಳನ್ನು ಪಡೆದನು; ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸೇವಿಸಿದ ಆ ವಿಪ್ರನಿಂದ, ಪಡೆಯಬಹುದಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದವುಗಳನ್ನು.
2.48.8
ऋतेऽमरत्वं विप्रेण दत्तात्रेयेण धीमता ।
वरैश्चतुर्भिः प्रवृत इमान्वव्रे वरान्नृपः ॥ २.४८.८ ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತ ವಿಪ್ರ ದತ್ತಾತ್ರೇಯನು ಅಮರತ್ವವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ನಾಲ್ಕು ವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು; ರಾಜನು ಈ ವರಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡನು.
2.48.9
श्रीमान्मनस्वी बलवान्सत्यवागनसूयकः ।
सहस्रबाहुर्भूयासमेषु मे प्रथमो वरः ॥ २.४८.९ ॥
ನಾನು ಶ್ರೀಮಂತನೂ, ಮನಸ್ವಿಯೂ, ಬಲಶಾಲಿಯೂ, ಸತ್ಯವಾದಿಯೂ, ಅಸೂಯೆರಹಿತನೂ, ಸಹಸ್ರಬಾಹುವೂ ಆಗಲಿ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ನನ್ನ ಮೊದಲ ವರ.
2.48.10
जरायुजाण्डजं सर्वं सर्वं चैव चराचरम् ।
शास्तुमिच्छामि धर्मेण द्वितीयस्त्वेष मे वरः ॥ २.४८.१० ॥
ಜರಾಯುಜ, ಅಂಡಜ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ, ಚರಾಚರಗಳನ್ನೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಧರ್ಮದಿಂದ ಆಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ಇದು ನನ್ನ ಎರಡನೆಯ ವರ.
2.48.11
पितृन्देवानृषीन्विप्रान्यजेयं विपुलैर्मखैः ।
अमित्रांश्च शितैर्बाणैस्तृतीयो व्रर एष मे ॥ २.४८.११ ॥
ಪಿತೃಗಳನ್ನು, ದೇವತೆಗಳನ್ನು, ಋಷಿಗಳನ್ನು, ವಿಪ್ರರನ್ನು ವಿಪುಲ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸುವೆನು; ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವೆನು; ಇದು ನನ್ನ ಮೂರನೆಯ ವರ.
2.48.12
यस्य नासीन्न भविता न चास्ति सदृशः पुमान् ।
इह वा दिवि वा लोके स मे हन्ता भवेदिति ॥ २.४८.१२ ॥
ಯಾರಿಗೆ ಸಮಾನನು ಹಿಂದೆ ಇರಲಿಲ್ಲವೋ, ಮುಂದೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಈಗಲೂ ಇಲ್ಲವೋ — ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಾಗಲಿ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಾಗಲಿ — ಅವನೇ ನನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವನಾಗಲಿ ಎಂದು.
2.48.13
सोऽर्जुनः कृतवीर्यस्य वरः पुत्रोऽभवद्युधि ।
स सहस्रं सहस्राणां माहिष्मत्यामवर्धत ॥ २.४८.१३ ॥
ಕೃತವೀರ್ಯನ ವರದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಆ ಅರ್ಜುನನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು. ಅವನು ಮಾಹಿಷ್ಮತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರರಾಗಿ ಬೆಳೆದನು.
2.48.14
स भूमिमखिलां जित्वा द्वीपांश्चापि समुद्रिणः ।
नभसीवाज्वलत्सूर्यः पुण्यैः कर्मभिर्जुनः ॥ २.४८.१४ ॥
ಅವನು ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದನು. ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಅರ್ಜುನನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಬೆಳಗಿದನು.
2.48.15
इन्द्रद्वीपं कशेरुं च कामद्वीपं गभस्तितम् ।
गन्धर्ववरुणद्वीपं सौहृष्टममितप्रभः ॥ २.४८.१५ ॥
ಇಂದ್ರದ್ವೀಪ, ಕಶೇರು, ಕಾಮದ್ವೀಪ, ಗಭಸ್ತಿಮಂತ, ಗಂಧರ್ವ-ವರುಣ ದ್ವೀಪ, ಸೌಹೃಷ್ಟ ಇವುಗಳನ್ನು ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ವಿ ಗೆದ್ದನು.
2.48.16
पूर्वैरजितपूर्वांश्च द्वीपनजयदर्जुनः ।
इदं तु कार्तवीर्यस्य बभूवासदृशं जनैः ॥ २.४८.१६ ॥
ಹಿಂದಿನವರು ಗೆಲ್ಲದ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಅರ್ಜುನನು ಗೆದ್ದನು. ಈ ಸಾಧನೆ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯನಿಗೂ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲದದ್ದಾಗಿತ್ತು.
2.48.17
न पूर्वे नापरे तस्य गमिष्यन्ति गतिं नृपाः ।
यदर्णवे प्रयातस्य वस्त्रं न परिषिच्यते ॥ २.४८.१७ ॥
ಹಿಂದಿನ ಅಥವಾ ಮುಂದಿನ ರಾಜರು ಅವನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹೋದ ಅವನ ವಸ್ತ್ರವೂ ತೋಯುವುದಿಲ್ಲ.
2.48.18
सौवर्णं सर्वमप्यासीद्विमानवरमुत्तमम् ।
चतुर्धा व्यभजद्राष्ट्रं तद्विभज्यान्वपालयत् ॥ २.४८.१८ ॥
ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಮಾನವಾಗಿತ್ತು. ಅವನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ಆಳಿದನು.
2.48.19
एकांशेनाहरत्सेनामेकांशेनावसद्गृहान् ।
यस्तु तस्य तृतीयांशो राज्ञोऽभूज्जनसङ्ग्रहे ॥ २.४८.१९ ॥
ಒಂದು ಭಾಗದಿಂದ ಸೇನೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದನು, ಒಂದು ಭಾಗದಿಂದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದನು; ಅವನ ಮೂರನೆಯ ಭಾಗ ಜನಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜನದಾಗಿತ್ತು.
2.48.20
आप्तः परमकल्याणस्तेन यज्ञानकल्पयत् ।
ये दस्यवो ग्रामचरा अरम्ये च वसन्ति ये ॥ २.४८.२० ॥
ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹನೂ ಪರಮ ಮಂಗಳಕರನೂ ಆದ ಅವನು ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿದನು. ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುಗುವ ದರೋಡೆಕೋರರು ಮತ್ತು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು—.
2.48.21
चतुर्थेन तु सोंऽशेन तान्सर्वान्प्रत्यषेधयत् ।
द्वाराणि नापिधीयन्ते पुरेषु नगरेषु च ॥ २.४८.२१ ॥
ನಾಲ್ಕನೆಯ ಭಾಗದಿಂದ ಅವನು ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನು ತಡೆದನು. ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಗರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
2.48.22
स एव राष्ट्रपालोऽभूत्स्रीपालोऽभवदर्जुनः ।
स एवासीद्जापालः सः गोपालो विशाम्पते ॥ २.४८.२२ ॥
ಅವನೇ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪಾಲಕನಾದನು, ಸ್ತ್ರೀಯರ ರಕ್ಷಕನಾದನು. ಆ ಅರ್ಜುನನೇ ಪ್ರಜೆಗಳ ಪಾಲಕನಾಗಿದ್ದನು; ಓ ವಿಶಾಂಪತಿ, ಅವನೇ ಗೋಪಾಲಕನೂ ಆಗಿದ್ದನು.
2.48.23
शतं वर्षसहस्राणामनुशिष्यार्जुनो महीम् ।
दत्तात्रेयप्रसादेन एवं राज्यं चकार सः ॥ २.४८.२३ ॥
ನೂರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅರ್ಜುನನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದನು. ದತ್ತಾತ್ರೇಯರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಈ ರೀತಿ ಅವನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಿದನು.
2.48.24
एवं बहूनि कर्माणि चक्रे लोकहिताय सः ।
दत्तात्रेय इति ख्यातः प्रादुर्भावो ह्ययं हरेः।
कथितो भरतश्रेष्ट शृणु भूयो महात्मनः ॥ २.४८.२४ ॥
ಹೀಗೆ ಅವನು ಲೋಕಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ದತ್ತಾತ್ರೇಯನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಇದು ಹರಿಯ ಅವತಾರವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಕುರಿತು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕೇಳು.