ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.48.1
विष्णोः पुनर्महाभागः प्रादुर्भावो महात्मनः ।
दत्तात्रेय इति ख्यात ऋषिरासीन्महायशाः ॥ २.४८.१ ॥
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପୁଣି ମହାଭାଗ, ମହାତ୍ମାଙ୍କର ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ ହେଲା; ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ସେହି ମହାଯଶା ଋଷି ଥିଲେ।
2.48.2
तेन नष्टेषु वेदेषु क्रियासु च मखेषु च ।
चातुर्वर्ण्ये च सङ्कीर्णे धर्मे शिथिलतां गते ॥ २.४८.२ ॥
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା — ବେଦ, କ୍ରିୟା ଓ ଯଜ୍ଞ ନଷ୍ଟ ହୋଇ, ଚାତୁର୍ବର୍ଣ୍ଯ ସଙ୍କୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଧର୍ମ ଶିଥିଳ ହୋଇଗଲେ।
2.48.3
अभवर्धति चाधर्मे सत्ये नष्टे स्थितेऽनृते ।
प्रजासु क्षीयमाणासु धर्मे चामूलतां पते ॥ २.४८.३ ॥
ଅଧର୍ମ ବଢ଼ୁଥିଲା, ସତ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା, ଅସତ୍ୟ ସ୍ଥିର ରହିଥିଲା, ପ୍ରଜା କ୍ଷୀଣ ହେଉଥିଲେ ଏବଂ ଧର୍ମ ମୂଳହୀନ ହୋଇ ପଡ଼ୁଥିଲା।
2.48.4
सयज्ञाः सक्रिया वेदाः प्रत्यानीता हि तेन वै ।
चातुर्वर्ण्यमसङ्कीर्णं कृतं तेन महात्मना ॥ २.४८.४ ॥
ଯଜ୍ଞ ଓ କ୍ରିୟା ସହିତ ବେଦ ନିଶ୍ଚୟ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଫେରି ଆଣାଯାଇଥିଲା; ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାତୁର୍ବର୍ଣ୍ଯ ପୁଣି ଅସଙ୍କୀର୍ଣ୍ଣ କରାଯାଇଥିଲା।
2.48.5
स एव वै यदा प्रादाद्धैहयाधिपतेर्वरम् ।
तं हैहयानामधिपस्त्वर्जुनोऽभिप्रसादयन् ॥ २.४८.५ ॥
ସେ ହୈହୟାଧିପତିଙ୍କୁ ବର ଦେଲାବେଳେ, ହୈହୟମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଥିଲେ।
2.48.6
वनं पर्यचरन्सम्यक्छुश्रूषुरनुसूयकः ।
निर्ममो निरहङ्कारो दीर्घकालमतोषयत् ॥ २.४८.६ ॥
ବନରେ ଭଲ ଭାବେ ସେବା କଲେ; ସେବା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ, ଅସୂୟାହୀନ, ମମତା ଓ ଅହଂକାରହୀନ ହୋଇ ଦୀର୍ଘକାଳ ତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ।
2.48.7
आराध्य दत्तात्रेयं हि अगृङ्णात्स वरानिमान् ।
आप्तादाप्ततरान्विप्राद्विद्वान्विद्वन्निषेवितात् ॥ २.४८.७ ॥
ଦତ୍ତାତ୍ରେୟଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରି ସେ ଏହି ବରଗୁଡ଼ିକ ପାଇଲା; ବିଦ୍ୱାନମାନଙ୍କ ସେବିତ ସେହି ବିପ୍ରଙ୍କଠାରୁ, ପ୍ରାପ୍ତିଯୋଗ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର।
2.48.8
ऋतेऽमरत्वं विप्रेण दत्तात्रेयेण धीमता ।
वरैश्चतुर्भिः प्रवृत इमान्वव्रे वरान्नृपः ॥ २.४८.८ ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିପ୍ର ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ଅମରତ୍ୱ ବ୍ୟତୀତ ଚାରି ବର ଦେଲେ; ରାଜା ଏହି ବରଗୁଡ଼ିକ ବାଛିଲେ।
2.48.9
श्रीमान्मनस्वी बलवान्सत्यवागनसूयकः ।
सहस्रबाहुर्भूयासमेषु मे प्रथमो वरः ॥ २.४८.९ ॥
ମୁଁ ଶ୍ରୀମାନ, ମନସ୍ବୀ, ବଳବାନ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ଈର୍ଷାରହିତ ଓ ସହସ୍ରବାହୁ ହେଉ — ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ମୋର ପ୍ରଥମ ବର।
2.48.10
जरायुजाण्डजं सर्वं सर्वं चैव चराचरम् ।
शास्तुमिच्छामि धर्मेण द्वितीयस्त्वेष मे वरः ॥ २.४८.१० ॥
ଜରାୟୁଜ ଓ ଅଣ୍ଡଜ ସମସ୍ତଙ୍କୁ, ଓ ଚରାଚର ସବୁ ଧର୍ମରେ ଶାସନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ — ଏହା ମୋର ଦ୍ୱିତୀୟ ବର।
2.48.11
पितृन्देवानृषीन्विप्रान्यजेयं विपुलैर्मखैः ।
अमित्रांश्च शितैर्बाणैस्तृतीयो व्रर एष मे ॥ २.४८.११ ॥
ପିତୃ, ଦେବତା, ଋଷି ଓ ବିପ୍ରମାନଙ୍କୁ ବିପୁଳ ଯଜ୍ଞରେ ପୂଜା କରିବି, ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜିତିବି — ଏହା ମୋର ତୃତୀୟ ବର।
2.48.12
यस्य नासीन्न भविता न चास्ति सदृशः पुमान् ।
इह वा दिवि वा लोके स मे हन्ता भवेदिति ॥ २.४८.१२ ॥
ଯାହାର ସମାନ ପୁରୁଷ ଅତୀତରେ ନଥିଲା, ଭବିଷ୍ୟତରେ ହେବ ନାହିଁ, ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ନାହିଁ — ଏ ଲୋକରେ ବା ସ୍ୱର୍ଗରେ — ସେ ହିଁ ମୋର ହନ୍ତା ହେଉ।
2.48.13
सोऽर्जुनः कृतवीर्यस्य वरः पुत्रोऽभवद्युधि ।
स सहस्रं सहस्राणां माहिष्मत्यामवर्धत ॥ २.४८.१३ ॥
କୃତବୀର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ବରରୁ ଜାତ ପୁତ୍ର ସେ ଅର୍ଜୁନ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ସେ ମାହିଷ୍ମତୀରେ ହଜାର ହଜାରରେ ବଢ଼ିଲେ।
2.48.14
स भूमिमखिलां जित्वा द्वीपांश्चापि समुद्रिणः ।
नभसीवाज्वलत्सूर्यः पुण्यैः कर्मभिर्जुनः ॥ २.४८.१४ ॥
ସେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଏବଂ ସମୁଦ୍ରବେଷ୍ଟିତ ଦ୍ୱୀପସମୂହ ମଧ୍ୟ ଜିତିଲେ। ପୁଣ୍ୟକର୍ମରେ ଅର୍ଜୁନ ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଜ୍ୱଳିଲେ।
2.48.15
इन्द्रद्वीपं कशेरुं च कामद्वीपं गभस्तितम् ।
गन्धर्ववरुणद्वीपं सौहृष्टममितप्रभः ॥ २.४८.१५ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୱୀପ, କଶେରୁ, କାମଦ୍ୱୀପ, ଗଭସ୍ତିମାନ, ଗନ୍ଧର୍ବ-ବରୁଣଦ୍ୱୀପ ଏବଂ ସୌହୃଷ୍ଟ ସେ ଅମିତତେଜା ଜିତିଲେ।
2.48.16
पूर्वैरजितपूर्वांश्च द्वीपनजयदर्जुनः ।
इदं तु कार्तवीर्यस्य बभूवासदृशं जनैः ॥ २.४८.१६ ॥
ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଜିତ ଦ୍ୱୀପସମୂହ ଅର୍ଜୁନ ଜିତିଲେ। ଏହି କୀର୍ତ୍ତି କାର୍ତବୀର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତୁଳନୀୟ ଥିଲା।
2.48.17
न पूर्वे नापरे तस्य गमिष्यन्ति गतिं नृपाः ।
यदर्णवे प्रयातस्य वस्त्रं न परिषिच्यते ॥ २.४८.१७ ॥
ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ପରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କ ପଥରେ ଯିବେ ନାହିଁ; ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଇଥିବା ତାଙ୍କ ବସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଭିଜେ ନାହିଁ।
2.48.18
सौवर्णं सर्वमप्यासीद्विमानवरमुत्तमम् ।
चतुर्धा व्यभजद्राष्ट्रं तद्विभज्यान्वपालयत् ॥ २.४८.१८ ॥
ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁନାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉତ୍ତମ ବିମାନ ଥିଲା। ସେ ରାଜ୍ୟକୁ ଚାରି ଭାଗ କରି ବିଭାଗ କରି ପାଳନ କଲେ।
2.48.19
एकांशेनाहरत्सेनामेकांशेनावसद्गृहान् ।
यस्तु तस्य तृतीयांशो राज्ञोऽभूज्जनसङ्ग्रहे ॥ २.४८.१९ ॥
ଏକ ଅଂଶରେ ସେ ସେନା ସଂଗ୍ରହ କରୁଥିଲେ, ଏକ ଅଂଶରେ ଗୃହରେ ବାସ କରୁଥିଲେ; ତାଙ୍କର ତୃତୀୟ ଅଂଶ ଜନସଂଗ୍ରହ ପାଇଁ ରାଜାଙ୍କର ଥିଲା।
2.48.20
आप्तः परमकल्याणस्तेन यज्ञानकल्पयत् ।
ये दस्यवो ग्रामचरा अरम्ये च वसन्ति ये ॥ २.४८.२० ॥
ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଓ ପରମ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ସେ ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କର ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ। ଗ୍ରାମରେ ବୁଲୁଥିବା ଡାକୁ ଓ ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ—।
2.48.21
चतुर्थेन तु सोंऽशेन तान्सर्वान्प्रत्यषेधयत् ।
द्वाराणि नापिधीयन्ते पुरेषु नगरेषु च ॥ २.४८.२१ ॥
ଚତୁର୍ଥ ଅଂଶରେ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିବାରଣ କଲେ। ନଗର ଓ ପୁରରେ ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ କରାଯାଉ ନଥିଲା।
2.48.22
स एव राष्ट्रपालोऽभूत्स्रीपालोऽभवदर्जुनः ।
स एवासीद्जापालः सः गोपालो विशाम्पते ॥ २.४८.२२ ॥
ସେ ହିଁ ରାଷ୍ଟ୍ରପାଳକ ହେଲେ, ସେ ହିଁ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର ରକ୍ଷକ ହେଲେ। ସେହି ଅର୍ଜୁନ ହିଁ ପ୍ରଜାପାଳକ ଥିଲେ; ହେ ବିଶାମ୍ପତେ, ସେ ହିଁ ଗୋପାଳକ ଥିଲେ।
2.48.23
शतं वर्षसहस्राणामनुशिष्यार्जुनो महीम् ।
दत्तात्रेयप्रसादेन एवं राज्यं चकार सः ॥ २.४८.२३ ॥
ଶହେ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଅର୍ଜୁନ ପୃଥିବୀକୁ ଶାସନ କରି ସୁଶାସିତ ରଖିଲେ। ଦତ୍ତାତ୍ରେୟଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ଏହିପରି ସେ ରାଜ୍ୟ କଲେ।
2.48.24
एवं बहूनि कर्माणि चक्रे लोकहिताय सः ।
दत्तात्रेय इति ख्यातः प्रादुर्भावो ह्ययं हरेः।
कथितो भरतश्रेष्ट शृणु भूयो महात्मनः ॥ २.४८.२४ ॥
ଏହିପରି ସେ ଲୋକହିତ ପାଇଁ ଅନେକ କର୍ମ କଲେ। ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ଏହି ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ ହରିଙ୍କ ଅବତାର କୁହାଯାଏ। ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆହୁରି ଶୁଣ।