مهابهاراتا · أدهيايا 2.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.5.1
अथ तत्रोपविष्टेषु पाण्डवेषु महात्मसु ।
महत्सु चोपविष्टेषु गन्धर्वेषु च भारत ॥ २.५.१ ॥
ثم لما جلس هناك البانداويون العظام، وجلس العظماء والغاندهاروا أيضاً، يا بهاراتا.
2.5.2
वेदोपनिषदां वेत्ता ऋषिः सुरगणार्चितः ।
इतिहासपुराणज्ञः क्रियाकल्पविशेषवित् ॥ २.५.२ ॥
الحكيم العالم بالفيدا والأوبانيشاد، الذي تعبده جماعات الآلهة، العارف بالإيتيهاسا والبورانا، والعالم بالقواعد الخاصة لأداء الطقوس.
2.5.3
स्तुतस्तोमग्रहस्तोभपदक्रमविभागवित् ।
शिक्षाक्षरविभागज्ञः पुराकल्पविशेषवित् ॥ २.५.३ ॥
العالم بتقسيم ترتيب الكلمات في التسابيح والأناشيد وعبارات الإنشاد والستوبها، والعالم بتقسيم الحروف في علم الأصوات، والعارف بالقواعد الخاصة للطقوس القديمة.
2.5.4
आदिकल्पार्थवेत्ता च कल्पसूत्रार्थतत्त्ववित् ।
ब्रह्मचर्यव्रतपर ऊहापोहविशारदः ॥ २.५.४ ॥
العالم بمعنى الطقوس الأولى، والعارف بمعنى كالبا سوترا وجوهرها، المتفاني في نذر البراهماتشاريا، والماهر في الاستدلال والنقض.
2.5.5
नृत्तगान्धर्वसेवी च सर्वत्राप्रतिमस्तथा ।
अष्टादशानां विद्यानां कोशभूतो महाद्युतिः ॥ २.५.५ ॥
المواظب على الرقص وفن الغاندهاروا، لا نظير له في كل مكان، وكنز العلوم الثماني عشرة، عظيم البهاء.
2.5.6
न्यायविद्धर्मतत्त्वज्ञः षडङ्गविदनुत्तमः ।
ऐक्यसंयोगनानात्वसमवायविशारदः ॥ २.५.६ ॥
العالم بالمنطق، العارف بجوهر الدارما، الأعلى علماً بالأعضاء الستة للفيدا، الماهر في الوحدة والاقتران والتعدد والارتباط الذاتي.
2.5.7
वक्ता प्रगल्भो मेधावी स्मृतिमान्नयवित्कविः ।
परापरविभागज्ञः प्रमाणकृतनिश्चयः ॥ २.५.७ ॥
كان خطيبًا جريئًا ذكيًا ذا ذاكرة، عالمًا بالسياسة، شاعرًا؛ يعرف الفرق بين الأعلى والأدنى، ويحسم بالدليل الصحيح.
2.5.8
पञ्चावयवयुक्तस्य वाक्यस्य गुणदोषवित् ।
उत्तरोत्तरवक्ता च वदतोपि बृहस्पतेः ॥ २.५.८ ॥
كان عالمًا بمحاسن الكلام المؤلف من خمسة أجزاء ومساوئه، يردّ الجواب بعد الجواب، ويفوق بُرهَسْبَتي إذا تكلّم.
2.5.9
धर्मकामार्थमोक्षेषु यथावत्कृतनिश्चयः ।
तथा भुवनकोशस्य सर्वस्यास्य महामतिः ॥ २.५.९ ॥
كان ثابت العزم في الدهرمة والشهوة والمال والنجاة كما هي، وكذلك صاحب عقل عظيم في كنز العوالم كلها.
2.5.10
प्रत्यक्षदर्शी लोकस्य तिर्यगूर्ध्वमधस्तथा ।
साङ्ख्ययोगविभागज्ञो निर्विवित्सुः सुरासुरान् ॥ २.५.१० ॥
رائي العالم مباشرة في العرض والعلو والسفل؛ عالم بتقسيمات السانكهيا واليوغا، راغب في معرفة الآلهة والشياطين معرفةً تامة.
2.5.11
सन्धिविग्रहतत्त्वज्ञस्त्वनुमानविभागवित् ।
षाङ्गुण्यविधियुक्तश्च सर्वशास्त्रविशारदः ॥ २.५.११ ॥
عالم بحقيقة الصلح والحرب، عارف بأقسام الاستدلال، متمكّن من أساليب الدهاء الست، خبير بجميع العلوم.
2.5.12
युद्धगान्धर्वसेवी च सर्वत्राप्रतिघस्तथा ।
एतैश्चान्यैश्च बहुभिर्युक्तो गुणगणैर्मुनिः ॥ २.५.१२ ॥
ملازم للحرب وفنون الغاندهارفا، لا يصدّه شيء في أي مكان؛ متّصف بهذه الصفات وبكثير غيرها من مجموعات الفضائل، هو الحكيم.
2.5.13
लोकाननुचरन्सर्वानागमत्तां सभां नृप ।
नारदः सुमहातेजा ऋषिभिः सहितस्तदा ॥ २.५.१३ ॥
أيها الملك، جاء نارادا، عظيم الإشراق، الذي كان يجوب جميع العوالم، إلى تلك القاعة للاجتماع في ذلك الحين مصحوبًا بالحكماء.
2.5.14
पारिजातेन राजेन्द्र पर्वतेन च धीमता ।
सुमुखेन च सौम्येन देवर्षिरमितद्युतिः ॥ २.५.१४ ॥
أيها سيد الملوك، جاء الحكيم الإلهي عديم الإشراق مع باريجاتا والحكيم بارفاتا والوديع سوموخا.
2.5.15
सभास्थान्पाण्डवान्द्रष्टुं प्रीयमाणो मनोजवः ।
जयाशीर्भिस्तु तं विप्रो धर्मराजानमार्चयत् ॥ २.५.१५ ॥
فرحًا برؤية البانداڤيين جالسين في المجلس، أكرم البراهمي السريع كالفكر ملك الدارما بدعوات النصر.
2.5.16
तमागतमृषिं दृष्ट्वा नारदं सर्वधर्मवित् ।
सहसा पाण्डवश्रेष्ठः प्रत्युत्थायानुजैः सह ॥ २.५.१६ ॥
عندما رأى الحكيم نارادا قادمًا، نهض على الفور أفضل البانداڤيين، العالم بكل دارما، مع إخوته الأصغر.
2.5.17
अभ्यवादयत प्रीत्या विनयावनतस्तदा ।
तदर्हमासनं तस्मै सम्प्रदाय यथाविधि ॥ २.५.१७ ॥
ثم انحنى بتواضع وحب، فحيّاه بإجلال، وقدّم له مقعدًا يليق به وفق القاعدة.
2.5.18
गां चैव मधुपर्कं च सम्प्रदायार्घ्यमेव च ।
अर्चयामास रत्नैश्च सर्वकामैश्च धर्मवित् ॥ २.५.१८ ॥
قدّم بقرة ومادهوبركا وماء الترحيب، فأكرمه العالم بالدارما بالجواهر وكل ما يُشتهى.
2.5.19
तुतोष च यथावच्च पूजां प्राप्य युधिष्ठिरात् ।
सोऽर्चितः पाण्डवैः सर्वैर्महर्षिर्वेदपारगः।
धर्मकामार्थसंयुक्तं पप्रच्छेदं युधिष्ठिरम् ॥ २.५.१९ ॥
سُرَّ الحكيم العظيم بالتكريم الذي ناله من يُدهشثِرا على الوجه الصحيح، وقد أكرمه جميع الباندافا، وهو المتبحر في الفيدا، فسأل يُدهشثِرا هذا السؤال المتصل بالدهرما والرغبة والثروة.
2.5.20
कच्चिदर्थाश्च कल्पन्ते धर्मे च रमते मनः ।
सुखानि चानुभूयन्ते मनश्च न विहन्यते ॥ २.५.२० ॥
هل تتحقق مقاصدك؟ وهل يبتهج قلبك بالدهرما؟ وهل تنعم بالملذات؟ وهل لا يتأذى قلبك؟
2.5.21
कच्चिदाचरितां पूर्वैर्नरदेवपितामहैः ।
वर्तसे वृत्तिमक्षुद्रां धर्मार्थसहितां त्रिषु ॥ २.५.२१ ॥
هل تسلك السلوك الكريم الذي سار عليه الملوك الأوائل وأجداد الملوك، المتصل بالدهرما والثروة والقائم على الغايات الثلاث؟
2.5.22
कच्चिदर्थेन वा धर्मं धर्मेणार्थमथापि वा ।
उभौ वा प्रीतिसारेण न कामेन प्रबाधसे ॥ २.५.२२ ॥
هل تصون الدهرما بالثروة، أو الثروة بالدهرما، أو كليهما بجوهر المودة، ولا يُثقلك الهوى؟
2.5.23
कच्चिदर्थं च धर्मं च कामं च जयतां वर ।
विभज्य काले कालज्ञः सदा वरद सेवसे ॥ २.५.२३ ॥
يا خيرَ الظافرين، يا واهبَ الأُمنيات! هل تعرف الوقت، فتقسم الثروة والدهرما والرغبة في أوقاتها المناسبة، وتخدمها دائمًا؟
2.5.24
कच्चिद्राजगुणैः षड्भिः सप्तोपायांस्तथाऽनघ ।
बलाबलं तथा सम्यक्वतुर्दश परीक्षसे ॥ २.५.२४ ॥
يا من لا عيب فيه! هل تفحص جيدًا، بصفات الملك الست والوسائل السبع، قوةَ العناصر الأربعة عشر وضعفَها؟
2.5.25
कच्चिदात्सानमर्न्वाक्ष्य परांश्च जयतां वर ।
तथा सन्धाय कर्माणि अष्टौ भारत सेवसे ॥ २.५.२५ ॥
أتفحص نفسك وأعداءك بعناية، يا أفضل المنتصرين؟ وهل تواظب، بعد عقد التحالفات، على الأفعال الثمانية، يا بهارتا؟
2.5.26
कच्चित्प्रकृतयः सप्त न लुप्ता भरतर्षभ ।
आढ्यास्तथा व्यसनिनः स्वनुरक्ताश्च सर्वशः ॥ २.५.२६ ॥
أولم تهلك العناصر السبعة للمملكة، يا ثور البهاراتا؟ هل هي مزدهرة، وهل يُعتنى بالمتضررين، وهل هي مخلصة لك في كل شيء؟
2.5.27
कच्चिन्न कृतकैर्दूतैर्ये चाप्यपरिशङ्किताः ।
त्वत्तो वा तव चामात्यैर्भिद्यते मन्त्रितं तथा ॥ २.५.२७ ॥
ألا تُفشى مشورتك بواسطة رسل مزيفين لم تشك فيهم، أو بسببك، أو بسبب وزرائك؟
2.5.28
मित्रोदासीनशत्रूणां कच्चिद्वेत्सि चिकीर्षितम् ।
कच्चित्सन्धिं यथाकालं विग्रहं चोपसेवसे ॥ २.५.२८ ॥
هل تعرف مقاصد الأصدقاء والمحايدين والأعداء؟ وهل تمارس الصلح والحرب في وقتهما المناسب؟
2.5.29
कच्चिद्वृत्तिमुदासीने मध्यमे चानुमन्यसे ।
कच्चिदात्मसमा वृद्धाः शुद्धाः सम्बोधनक्षमाः ॥ २.५.२९ ॥
هل تقرّ السلوك تجاه المحايد والملك الوسيط؟ وهل لديك شيوخ يشبهونك، أطهار قادرون على إسداء المشورة؟
2.5.30
कुलीनाश्चानुरक्ताश्च कृतास्ते वीरमन्त्रिणः ।
विजयो मन्त्रमूलो हि राज्ञो भवति भारत ॥ २.५.३० ॥
هل عُيّن وزراؤك الأبطال من النبلاء والمخلصين؟ إن نصر الملك، يا بهارتا، إنما يقوم حقاً على المشورة كأصل له.
2.5.31
कच्चित्संवृतमन्त्रैस्ते अमात्यैः शास्त्रकोविदैः ।
राष्ट्रं सुरक्षितं तात शत्रुभिर्न विलुप्यते ॥ २.५.३१ ॥
هل يحمي وزراؤك العارفون بالعلوم المملكة حماية جيدة بالمشورة السرية، يا بني، حتى لا ينهبها الأعداء؟
2.5.32
कच्चिन्निद्रावशं नैषि कच्चित्काले विबुद्ध्यसे ।
कच्चिच्चापररात्रेषु चिन्तयस्यर्थमर्थवित् ॥ २.५.३२ ॥
ألا تقع تحت سلطان النوم؟ هل تستيقظ في الوقت المناسب؟ وفي ساعات الليل المتأخرة، هل تتأمل في شؤون الثروة والسياسة، يا عارف النافع؟
2.5.33
कच्चिन्मन्त्रयसे नैकः कच्चिन्न बहुभिः सह ।
कच्चित्ते मन्त्रितो मन्त्रो न राष्ट्रं परिधावति ॥ २.५.३३ ॥
هل تتشاور وحدك دون أن تتشاور مع كثيرين؟ ألا تنتشر مشورتك السرية بعد أن تُتداول في المملكة؟
2.5.34
कच्चिदर्थान्विनिश्चित्य लघुमूलान्महोदयान् ।
क्षिप्रमारभसे कर्तुं न विघ्नयसि तादृशान् ॥ २.५.३४ ॥
بعد أن تقرر أمورًا جذورها صغيرة وثمارها عظيمة، هل تبادر إلى تنفيذها سريعًا؟ وهل لا تعرقل أمثال تلك الأمور؟
2.5.35
कच्चिन्न स्रवे कर्मान्ताः परोक्षास्ते विशङ्किताः ।
सर्वे वा पुनरुत्सृष्टाः संसृष्टं चात्र कारणम् ॥ २.५.३५ ॥
ألا تتسرب نتائج أعمالك؟ هل تُترك من جديد جميع الأمور المخفية عنك والمشكوك فيها؟ وهل الاختلاط هنا هو السبب؟
2.5.36
आप्तैरलुब्धैः क्रमिकैस्ते च कच्चिदनुष्ठिताः ।
कच्चिद्राजन्कृतान्येव कृतप्रायाणि वा पुनः ॥ २.५.३६ ॥
هل تُنفَّذ أعمالك على يد رجال موثوقين غير طامعين يعملون بترتيب؟ وأيها الملك، هل ما أُنجز قد اكتمل حقًا، أم أنه مكتمل تقريبًا فقط؟
2.5.37
विदुस्ते वीर कर्माणि नानवाप्तानि कानिचित् ।
कच्चित्कारणिका धर्मे सर्वशास्त्रेषु कोविदाः।
कारयन्ति कुमारांश्च योधमुख्यांश्च सर्वशः ॥ २.५.३७ ॥
أيها البطل، هل تعلم أي أعمالك لم تنجز بعد؟ وهل يُشغل القضاة العارفون بالدارما وبجميع العلوم الأمراء وكبار المحاربين في كل شيء؟
2.5.38
कच्चित्सहस्रैर्मूर्खाणामेकं क्रीणासि पण्डितम् ।
पण्डितो ह्यर्थकृच्छ्रेषु कुर्यान्नः श्रेयसं परम् ॥ २.५.३८ ॥
هل تشتري حكيمًا واحدًا بثمن ألف من الحمقى؟ فإن الحكيم في شدائد الأمور يجلب لنا أعظم الخير.
2.5.39
कच्चिद्दुर्गाणि सर्वाणि धनधान्यायुधोदकैः ।
यन्त्रैश्च परिपूर्णानि तथा शिल्पिधनुर्धरैः ॥ २.५.३९ ॥
هل جميع الحصون مملوءة بالأموال والحبوب والسلاح والماء، وكذلك بالآلات والصناع والرماة؟
2.5.40
एकोप्यमात्यो मेधावी शूरो दान्तो विचक्षणः ।
राजानं राजपुत्रं वा प्रापयेन्महतीं श्रियम् ॥ २.५.४० ॥
حتى وزير واحد إذا كان حكيمًا شجاعًا ضابطًا لنفسه بصيرًا يستطيع أن يوصل الملك أو الأمير إلى ازدهار عظيم.
2.5.41
कच्चिदष्टादशान्येषु स्वपक्षे दश पञ्च च ।
त्रिभिस्त्रिभिरविज्ञातैर्वेत्सि तीर्थानि चारकैः ॥ २.५.४१ ॥
هل تعرف، بواسطة ثلاثة جواسيس مجهولين لكل مكان، الأماكن الثمانية عشر والعشرة والخمسة في جانبك وبين الآخرين؟
2.5.42
कच्चिद्द्विषामविदितः प्रतिपन्नश्च सरवदा ।
नित्ययुक्तो रिपून्सर्वान्वीक्षसे रिपुसूदन ॥ २.५.४२ ॥
أيها المهلك للأعداء، هل تتصرف دائمًا دون أن يعلم بك أعداؤك، متيقظًا على الدوام، وتراقب جميع أعدائك؟
2.5.43
कच्चिद्विनयसम्पन्नः कुलपुत्रो बहुश्रुतः ।
अनसूयुरनुप्रष्टा सत्कृतस्ते पुरोहितः ॥ २.५.४३ ॥
هل كاهنك الخاص متواضع، من أسرة كريمة، واسع العلم، خالٍ من الحسد، يُستشار ويُكرَّم عندك؟
2.5.44
कच्चिदग्निषु ते युक्तो विधिज्ञो मतिमानृजुः ।
हुतं च होष्यमाणं च काले वेदयते सदा ॥ २.५.४४ ॥
هل كاهنك منكبّ على النيران المقدسة، عالم بأحكام الطقوس، حكيم ومستقيم، ويخبرك دائماً في وقته بما قُدِّم وما سيُقدَّم؟
2.5.45
कच्चिदङ्गेषु निष्णातो ज्योतिपः प्रतिपादकः ।
उत्पातेषु च सर्वेषु दैवज्ञः कुशलस्तव ॥ २.५.४५ ॥
هل منجّمك خبير في علوم الفيدا المساعدة، ومفسّر لعلم الفلك، عارف بجميع العلامات، وماهر في خدمتك؟
2.5.46
कच्चिन्मुख्या महत्स्वेव मध्यमेषु च मध्यमाः ।
जघन्याश्च जघन्येषु भृत्याः कर्मसु योजिताः ॥ २.५.४६ ॥
هل عُيّن الأعيان للأعمال الكبرى، والمتوسطون للمتوسطة، والخدم الأدنى للأعمال الدنيا؟
2.5.47
अमात्यानुपधातीतान्पितृपैतामहाञ्शुचीन् ।
श्रेष्ठाञ्श्रेष्ठेषु कच्चित्त्वं नियोजयसि कर्मसु ॥ २.५.४७ ॥
هل تُعيّن للأعمال الأفضل الوزراء الذين لا تغريهم الرشوة، الموروثون عن الأب والجد، الأطهار والأفضل؟
2.5.48
कच्चिन्नोग्रेण दण्डेन भृशमुद्विजसे प्रजाः ।
राष्ट्रं तवानुशासन्ति मन्त्रिणो भरतर्षभ ॥ २.५.४८ ॥
يا ثور البهاراتا، ألا تُرهب رعيتك كثيرا بعقوبة قاسية؟ وهل يدير وزراؤك مملكتك؟
2.5.49
कच्चित्त्वां नावजानन्ति याजकाः पतितं यथा ।
उग्रप्रतिग्रहीतारं कामयानमिव स्त्रियः ॥ २.५.४९ ॥
أَلَا يَحْتَقِرُكَ الكَهَنَةُ القائِمُونَ بِالقَرَابِينِ كَمَا يُحْتَقَرُ السَّاقِطُ، كَمَا تَحْتَقِرُ النِّسَاءُ مُتَلَقِّيَ العَطَاءِ القاسِيَ الشَّهْوانِيَّ؟
2.5.50
कच्चिद्धृष्टश्च शूरश्च मतिमान्धृतिमाञ्शुचिः ।
कुलीनश्चानुरक्तश्च दक्षः सेनापतिस्तथा। ॥ २.५.५० ॥
أَقائِدُ جُنْدِكَ جَسُورٌ شُجاعٌ، حَكِيمٌ، ثابِتٌ، طاهِرٌ، كَرِيمُ المَحْتِدِ، مُخْلِصٌ، ماهِرٌ؟
2.5.51
कच्चिद्बलस्य ते मुख्याः सर्वयुद्धविशारदाः ।
धृष्टावदाता विक्रान्तास्त्वया सत्कृत्य मानिताः ॥ २.५.५१ ॥
أَكِبارُ جُنْدِكَ خُبَراءُ بِكُلِّ ضُرُوبِ الحَرْبِ، جَسُورُونَ، طاهِرُونَ، شُجْعانٌ؟ أَوَقَدْ أَكْرَمْتَهُمْ وَعَظَّمْتَهُمْ؟
2.5.52
कच्चिद्वलस्य भक्तं च वेतनं च यथोचितम् ।
सम्प्राप्तकाले दातव्यं ददासि न विकर्षसि ॥ २.५.५२ ॥
أَتُعْطِي الجُنْدَ طَعامَهُ وَأَجْرَهُ كَما يَنْبَغِي فِي وَقْتِهِ، وَلا تَنْقُصُهُ؟
2.5.53
कालातिक्रमणादेते भक्तवेतनयोर्भृताः ।
भर्तुः कुप्यन्ति दौर्गत्यात्सोऽनर्थः सुमहान्स्मृतः ॥ २.५.५३ ॥
إِذا تَأَخَّرَ عَنْ هَؤُلاءِ الأُجَراءِ طَعامُهُمْ وَأَجْرُهُمْ، غَضِبُوا عَلَى سَيِّدِهِمْ مِنْ شِدَّةِ العُسْرِ، وَذَلِكَ الشَّرُّ عَظِيمٌ جِدًّا كما يُذْكَرُ.
2.5.54
कच्चित्सर्वेऽनुरक्तास्त्वां कुलपुत्राः प्रधानतः ।
कच्चित्प्राणांस्तवार्थेषु सन्त्यजन्ति सदा युधि ॥ २.५.५४ ॥
أَلِجَمِيعِ أَبْناءِ الأُسَرِ الكَرِيمَةِ، ولا سِيَّما الأَعْيانِ، ولاءٌ لَكَ؟ أَيَبْذُلُونَ أَرْواحَهُمْ دائِمًا فِي الحَرْبِ لأَجْلِكَ؟
2.5.55
कच्चिन्नैको बहूनर्थान्सर्वशः साम्परायिकान् ।
अनुशास्ति यथाकामं कामात्मा शासनातिगः ॥ २.५.५५ ॥
أفلا تُصدر الأوامر وفق هواك، وحدك، مستسلماً للشهوة متجاوزاً الحكم، في كثير من الأمور وفي شؤون الآخرة؟
2.5.56
कच्चित्पुरुषकारेण पुरुषः कर्म शोभयन् ।
लभते मानमधिकं भूयो वा भक्तवेतनम् ॥ २.५.५६ ॥
أفيحصل الإنسان، بجهده الذاتي الذي يزين عمله، على شرف أعظم، أو على الطعام والأجر مجدداً؟
2.5.57
कच्चिद्विद्याविनीतांश्च नराञ्ज्ञानविशारदान् ।
यथार्हं गुणतश्चैव दानेनाभ्युपपद्यसे ॥ २.५.५७ ॥
أتُكرم بالعطاء المناسب لاستحقاقهم أولئك الرجال المتواضعين بالعلم، الماهرين في المعرفة؟
2.5.58
कच्चिद्दारान्मनुष्याणां तवार्थे मृत्युमीयुषाम् ।
व्यसनं चाभ्युपेतानां बिभर्षि भरतर्षभ ॥ २.५.५८ ॥
أتعيل، يا ثور البهاراتا، زوجات الرجال الذين لقوا الموت من أجلك، والذين وقعوا في النوائب؟
2.5.59
कच्चिद्भयादुपगतं क्षीणं वा रिपुमागतम् ।
युद्धे वा विजितं पार्थ पुत्रवत्परिरक्षसि ॥ २.५.५९ ॥
يا ابن بريتا، أتحمي كما تحمي أبناءك من جاءوا إليك خوفاً، والضعفاء، والعدو الذي أتى، أو المغلوبين في الحرب؟
2.5.60
कच्चित्त्वमेव सर्वस्याः पृथिव्याः पृथिवीपते ।
समश्चानभिशङ्क्यश्च यथा माता यथा पिता ॥ २.५.६० ॥
أيها سيد الأرض، أأنت وحدك المنصف لكل الأرض والذي لا يُشك فيه، كالأم والأب؟
2.5.61
कच्चिद्व्यसनिनं शत्रुं निशम्य भरतर्षभ ।
अभियासि जवेनैव समीक्ष्य त्रिविधं बलम् ॥ २.५.६१ ॥
يا ثور البهاراتا، أبعد أن سمعت أن عدوك واقع في الرذيلة تسرع بالزحف عليه بعد أن تتفحص جيشك الثلاثي؟
2.5.62
यात्रामारभसे दिष्ट्या प्राप्तकालमरिन्दम ।
पार्ष्णिमूलं च विज्ञाय व्यवसायं पराजयम् ॥ २.५.६२ ॥
يا قاهر الأعداء، لحسن الحظ تبدأ حملتك في الوقت المناسب؛ أبعد أن فهمت أصل المؤخرة، وزنت عزمك واحتمال الهزيمة؟
2.5.63
बलस्य च महाराज दत्त्वा वेतनमग्रतः ।
कच्चिच्च बलमुख्येभ्यः परराष्ट्रे परन्तप।
उपच्छन्नानि रत्नानि प्रयच्छसि यथार्हतः ॥ २.५.६३ ॥
أيها الملك العظيم، بعد أن تدفع الأجور للجيش مقدمًا، يا مُعذِّب الأعداء، أتعطي قادة الجيش في دولة العدو الجواهر المخفية بما يليق بهم؟
2.5.64
कच्चिदात्मानमेवाग्रे विजित्य विजितेन्द्रियः ।
पारञ्जिगीषसे पार्थ प्रमत्तानजितेन्द्रियान् ॥ २.५.६४ ॥
يا ابن برِثا، أبعد أن تغلب نفسك أولًا وتملك حواسك، تريد أن تغلب الأعداء الغافلين الذين لا يملكون حواسهم؟
2.5.65
कच्चित्ते यास्यतः शत्रून्पर्वं यान्ति स्वनुष्ठिताः ।
साम दानं च भेदश्च दण्डश्च विधिवद्गुणाः ॥ २.५.६५ ॥
عندما تزحف على أعدائك، أتُستعمل وسائل المصالحة والعطاء والتفريق والعقاب في وقتها وعلى الوجه الصحيح؟
2.5.66
तांश्च विक्रमसे जेतुं जित्वा च परिरक्षसि ।
कच्चिदष्टाङ्गसंयुक्ता चतुर्विधबला चमूः। ॥ २.५.६६ ॥
تجاهد لتغلبهم، وبعد أن تغلبهم تحميهم. أفي هذه الحال جيشك، المتصف بأركانه الثمانية وقواته الأربع؟
2.5.67
बलमुख्यैः सुनीता ते द्विषतां प्रतिवर्धिनी ।
कच्चिल्लवं च मुष्टिं च परराष्ट्रे परन्तप। ॥ २.५.६७ ॥
يا مُحرِق الأعداء، هل جيشك، المُدار جيدًا بيد كبار قادته والمانع لنمو أعدائك، يحفظ أيضًا اللافا (التجسس) والموشتي (الكنز السري) في الممالك الأجنبية؟
2.5.68
अविहाय महाराज निहंसि समरे रिपून् ।
कच्चित्स्वपरराष्ट्रेषु बहवोऽधिकृतास्तव। ॥ २.५.६८ ॥
أيها الملك العظيم، وأنت تقتل الأعداء في المعركة، ألا تترك الدارما؟ هل في مملكتك ومملكات الآخرين كثيرٌ من الموظفين الذين عيّنتهم؟
2.5.69
अर्थान्समधितिष्ठन्ति रक्षन्ति च परस्परम् ॥ २.५.६९ ॥
يتولّون شؤون الدولة بعناية ويحمي بعضهم بعضًا.
2.5.70
कच्चिदभ्यवहार्याणि गात्रसंस्पर्शनानि च ।
घ्रेयाणि च महाराज रक्षन्त्यनुमतास्तव। ॥ २.५.७० ॥
أيها الملك العظيم، هل يحرس من أقررتهم الطعام والشراب، ومواد التدليك على الجسد، والعطور؟
2.5.71
कच्चित्कोशश्च कोष्ठं च वाहनं द्वारमायुधम् ।
आयश्च कृतकल्याणैस्तव भक्तैरनुष्ठितः ॥ २.५.७१ ॥
هل تُدار خزينتك ومخزن غلالك، ووسائل نقلك وأبوابك وسلاحك، ودخلك، جيدًا على يد خدمك الأوفياء الذين أدوا خدمة حسنة؟
2.5.72
कच्चिदाभ्यन्तरेभ्यश्च बाह्येभ्यश्च विशाम्पते ।
रक्षस्यात्मानमेवाग्रे तांश्च स्वेभ्यो मिथश्च तान्। ॥ २.५.७२ ॥
أيها سيد الشعب، هل تحمي نفسك أولًا من الأخطار الداخلية والخارجية، وتحميهم أيضًا، وتحميهم من شعبك ومن العداوة المتبادلة؟
2.5.73
कच्चिन्न पाने द्यूते वा क्रीडासु प्रमदासु च ।
प्रतिजानन्ति पूर्वाह्णे व्ययं व्यसनजं तव ॥ २.५.७३ ॥
هل يدركون في الصباح ما ينشأ من نفقاتك بسبب لذائذك من الشراب والقمار واللهو والنساء؟
2.5.74
कच्चिदायस्य चार्धेन चतुर्भागेन वा पुनः ।
पादभागैस्त्रिभिर्वापि व्ययः संशुद्ध्यते तव ॥ २.५.७४ ॥
هل تتوازن نفقاتك على نحو سليم مع دخلك، بنصفه أو ربعه أو أجزاء منه؟
2.5.75
कच्चिज्ज्ञातीन्गुरून्वृद्धा-
न्वणिजः शिल्पिनः श्रितान्।
अभीक्ष्णमनुगृहाणिसि ।
धनधान्येन दुर्गतान् ॥ २.५.७५ ॥
هل تُسبغ دوماً عطفك على أقاربك وكبارك والشيوخ والتجار والصناع والمتكلين عليك ممن أضناهم الفقر وقلة المال والطعام؟
2.5.76
कच्चिच्चायव्यये युक्ताः सर्वे गणकलेखकाः ।
अनुतिष्ठन्ति पूर्वाह्णे नित्यमायं व्ययं तव ॥ २.५.७६ ॥
هل يتابع جميع المحاسبين والكتبة المكلفين بالدخل والنفقات، كل يوم في الصباح، دخلك ونفقاتك؟
2.5.77
कच्चिदर्थेषु सम्प्रौढान्हितकामाननुप्रियान् ।
नापकर्षसि कर्मभ्यः पूर्वमप्राप्य किल्बिषम् ॥ २.५.७७ ॥
ألا تُبعد، قبل ثبوت ذنب، عن أعمالهم الموظفين الأكفاء في الشؤون، الناصحين المحبوبين؟
2.5.78
कच्चिद्विदित्वा पुरुषानुत्तमाधममध्यमान् ।
त्वं कर्मस्वनुरूपेषु नियोजयसि भारत ॥ २.५.७८ ॥
يا بهاراتا، هل تعرف الرجال بين الأفضل والأدنى والأوسط فتعيّنهم في أعمال توافقهم؟
2.5.79
कच्चिन्न लुब्धाश्चौरा वा वैरिणो वा विशाम्पते ।
अप्राप्तव्यवहारा वा तव कर्मस्वनुष्ठिताः ॥ २.५.७९ ॥
يا سيد الشعوب، هل يُستخدم في أعمالك الطامعون أو اللصوص أو الأعداء، أو من لم تُنظر قضاياهم بعد؟
2.5.80
कच्चिन्न चौरैर्लुब्धैर्वा कुमारैः स्त्रीबलेन वा ।
त्वया वा पीड्यते राष्ट्रं कच्चित्तुष्टाः कृषीवलाः ॥ २.५.८० ॥
ألا يُضيَّق على المملكة من قِبل اللصوص أو الطامعين أو صغار الأمراء أو نفوذ النساء أو منك؟ وهل الفلاحون راضون؟
2.5.81
कच्चिद्राष्ट्रे तटाकानि पूर्णानि च बृहन्ति च ।
भागशो विनिविष्टानि न कृषिर्देवमातृका ॥ २.५.८१ ॥
هل البرك الكبيرة في المملكة ممتلئة ومُوزَّعة على أقسام، حتى لا تعتمد الزراعة على المطر وحده؟
2.5.82
कच्चिन्नं भक्तं बीजं च कर्षकस्यावसीदति ।
प्रत्येकं च शतं वृद्ध्या ददास्यृणमनुग्रहम् ॥ २.५.८२ ॥
ألا يغرق حبُّ الفلاح وطعامه وبذاره في الضيق؟ وهل تُعطي كل واحد قرضًا بفائدة مئة في المئة على سبيل المعروف؟
2.5.83
कच्चित्स्वनुष्ठिता तात वार्ता ते साधुभिर्जनैः ।
वार्तायां संश्रितस्तात लोकोऽयं सुखमेधते ॥ २.५.८३ ॥
يا بني، هل تُدار تجارتك وزراعتك (المعيشة) على أيدي الأخيار إدارةً حسنة؟ يا بني، إن هذا العالم المعتمد على الاقتصاد ينمو في السعادة.
2.5.84
कच्चिच्छूराः कृतप्रज्ञाः पञ्चपञ्च स्वनुष्ठिताः ।
क्षेमं कुर्वन्ति संहत्य राजञ्जनपदे तव ॥ २.५.८४ ॥
أيها الملك، هل يحفظ الأبطال الحكماء المعيَّنون في جماعات من خمسة الأمن في مملكتك بالتعاون؟
2.5.85
कच्चिन्नगरगुप्त्यर्थं ग्रामा नगरवत्कृताः ।
ग्रामवच्च कृताः प्रान्तास्ते च सर्वे त्वदर्पणाः ॥ २.५.८५ ॥
هل جُعلت القرى كالمدن لحماية المدن، وهل جُعلت الأطراف كالقرى؟ وهل هي جميعها مكرسة لك؟
2.5.86
कच्चिद्बलेनानुगताः समानि विषमाणि च ।
पुराणि चौरान्निघ्नन्तश्चरन्ति विषये तव ॥ २.५.८६ ॥
هل يجوب الذين يتبعون الجيش، يقتلون اللصوص في المدن، مملكتك في الأماكن المستوية والوعرة؟
2.5.87
कच्चित्स्रियः सान्त्वयसि कच्चित्ताश्च सुरक्षिताः ।
कच्चिन्न श्रद्दधास्यासां कच्चिद्गुह्यं न भाषसे ॥ २.५.८७ ॥
هل تواسي النساء؟ وهل هن محميات جيدًا؟ وهل لا تأتمنهن؟ وهل لا تبوح لهن بسرك؟
2.5.88
कच्चिदात्ययिकं श्रुत्वा तदर्थमनुचिन्त्य च ।
प्रियाण्यनुभवञ्शेषे न त्वमन्तः पुरे नृप ॥ २.५.८८ ॥
أيها الملك، هل تنام في الحرملك متمتعًا بالملذات بعد أن تسمع الأخبار العاجلة وتتأمل فيها، لا على غير ذلك؟
2.5.89
कच्चिद्द्वौ प्रथमौ यामौ रात्रेः सुप्त्वा विशाम्पते ।
सञ्चिन्तयसि धर्मार्थौ याम उत्थाय पश्चिमे ॥ २.५.८९ ॥
أيها سيد الرجال، هل تنام في الهزيعين الأولين من الليل، ثم تنهض في الهزيع الأخير فتتفكر في الدهرم والمال؟
2.5.90
कच्चिद्दर्शयसे नित्यं मनुष्यान्समलङ्कृतः ।
उत्थाय काले कालज्ञैः सह पाण्डव मन्त्रिभिः ॥ २.५.९० ॥
أيها ابن باندو، هل تظهر دائمًا للناس متزينًا، وتنهض في الوقت المناسب مع الوزراء العارفين بالوقت؟
2.5.91
कच्चिद्रक्ताम्बरधराः खड्गहस्ताः स्वलङ्कृताः ।
उपासते त्वामभितो रक्षणार्थमरिन्दम ॥ २.५.९१ ॥
هل يخدمك الحراس المزينون الحسنون، المرتدون ثياباً حمراء، حاملين السيوف بأيديهم، من كل جانب لحمايتك، يا قاهر الأعداء؟
2.5.92
कच्चिद्दण्ड्येषु यमवत्पूज्येषु च विशाम्पते ।
परीक्ष्य वर्तसे सम्यगप्रियेषु प्रियेषु च ॥ २.५.९२ ॥
يا سيد الشعوب، هل تتصرف بالحق، كيما ياما مع المستحقين للعقاب، وبعد اختبارهم مع المستحقين للتوقير، مع المكروهين والمحبوبين على حد سواء؟
2.5.93
कच्चिच्छारीरमाबाधमौषधैर्नियमेन वा ।
मानसं वृद्धसेवाभिः सदा पार्थापकर्षसि ॥ २.५.९३ ॥
يا ابن بريثا، هل تبعد دائماً عِلّة الجسد بالأدوية أو بالنظام، وعِلّة النفس بخدمة الشيوخ؟
2.5.94
कच्चिद्वैद्याश्चिकित्सायामष्टाङ्गायां विशारदाः ।
सुहृदश्चानुरक्ताश्च शरीरे ते हिताः सदा ॥ २.५.९४ ॥
هل أطباؤك، المتبحرون في العلاج ذي الأجزاء الثمانية، وأصدقاؤك المخلصون المحبون، نافعون لجسدك دائماً؟
2.5.95
कच्चिन्न लोभान्मोहाद्वा मानाद्वापि विशाम्पते ।
अर्थिप्रत्यर्थिनः प्राप्तान्नापास्यसि कथञ्चन ॥ २.५.९५ ॥
يا سيد الشعوب، هل لا تردّ البتة، من طمع أو وهم أو حتى كبرياء، المدّعي والمدّعى عليه الذين يأتون إليك؟
2.5.96
कच्चिन्न लोभान्मोहाद्वा विश्रम्भात्प्रणयेन वा ।
आश्रितानां मनुष्याणां वृत्तिं त्वं संरुणात्सि वै ॥ २.५.९६ ॥
ألا تقطع البتة، من طمع أو وهم أو ثقة أو مودة، أرزاق الناس المتكلين عليك؟
2.5.97
कच्चित्पौरा न सहिता ये च ते राष्ट्रवासिनः ।
त्वया सह विरुध्यन्ते परैः क्रीताः कथञ्चन ॥ २.५.९७ ॥
أليس أهل المدينة وسكان المملكة متحدين معك؟ أولئك الذين يشترونهم الأعداء بطريقة ما، ألا يعارضونك؟
2.5.98
कच्चिन्न दुर्बलः शत्रुर्बलेन परिपीडितः ।
मन्त्रेण बलवान्कश्चिदुभाभ्यां च कथञ्चन ॥ २.५.९८ ॥
أليس العدو الضعيف يُضغط عليه بالقوة؟ أليس أي عدو قوي يُضغط عليه بالمشورة، أو بكليهما بطريقة ما؟
2.5.99
कच्चित्सर्वेऽनुरक्तास्त्वां भूमिपालाः प्रधानतः ।
कच्चित्प्राणांस्त्वदर्थेषु सन्त्यजन्ति त्वया हृताः ॥ २.५.९९ ॥
أهل كل الملوك الحاكمين للأرض، ولا سيما الملوك العظام، متعلقون بك؟ أولئك الذين كسبتهم، أيضاً يبذلون أرواحهم من أجلك؟
2.5.100
कच्चित्ते सर्वविद्यासु गुणतोऽर्चा प्रवर्तते ।
ब्राह्मणानां च साधूनां तव नैः श्रेयसी शुभा।
दक्षिणास्त्वं ददास्येषां नित्यं स्वर्गापवर्गदाः ॥ २.५.१०० ॥
هل تكرم في كل العلوم بحسب الاستحقاق؟ هل إكرامك للبراهمة والأخيار مبارك ويفضي إلى الخير الأسمى؟ هل تعطيهم دائماً العطايا التي تمنح الجنة والتحرر؟
2.5.101
कच्चिद्धर्मे त्रयीमूले पूर्वैराचरिते जनैः ।
यतमानस्तथा कर्तुं तस्मिन्कर्मणि वर्तसे ॥ २.५.१०१ ॥
في الدهرما الراسخة في الفيدات الثلاثة، التي مارسها الأولون، هل أنت منخرط في ذلك العمل، ساعياً إلى أدائه كما ينبغي؟
2.5.102
कच्चित्तव गृहेऽन्नानि स्वादून्यश्रन्ति वै द्विजाः ।
गुणवन्ति गुणोपेतास्तवाध्यक्षं सदक्षिणम् ॥ २.५.१०२ ॥
هل يأكل المولودون مرتين في بيتك طعاماً لذيذاً فاخراً؟ وهل يأكل أولئك الفضلاء المتحلون بالخصال الحميدة، تحت إشرافك، مع الدَّكشِنا؟
2.5.103
कच्चित्क्रतूनेकचित्तो वाजपेयांश्च सर्वशः ।
पौण्डरीकांश्च कार्त्स्न्येन यतसे कर्तुमात्मवान् ॥ २.५.१०३ ॥
هل تسعى بعقل واحد ومتحكما في نفسك إلى إتمام جميع القرابين، وقرابين فاجاباييا وباوندريكا، على وجهها الكامل؟
2.5.104
कच्चिज्ज्ञातीन्गुरून्वृद्धान्दैवतांस्तापसानपि ।
चैत्यांश्च वृक्षान्कल्याणान्ब्राह्मणांश्च नमस्यसि ॥ २.५.१०४ ॥
هل تنحني للأقارب والمعلمين والشيوخ والآلهة والزهاد والمزارات المقدسة والأشجار المباركة والبراهمة؟
2.5.105
कच्चिच्छोको न मन्युर्वा त्वया प्रोत्पाद्यतेऽनघ ।
अपि मङ्गलहस्तश्च जनः पार्श्वे न तिष्ठति ॥ २.५.१०५ ॥
يا من لا ذنب له، ألا يُثار الحزن أو الغضب بسببك؟ أولا يقف إلى جانبك أهل الأيدي المباركة؟
2.5.106
कच्चिदेषा च ते बुद्धिर्वृत्तिरेषा च तेऽनघ ।
आयुष्या च यशस्या च धर्मकामार्थदर्शिनी ॥ २.५.१०६ ॥
يا من لا ذنب له، أهذا عقلك وهذا سلوكك، يمنحان الحياة الطويلة والمجد، ويكشفان الدهارما والشهوة والثروة؟
2.5.107
एतया वर्तमानस्य बुद्ध्या राष्ट्रं न सीदति ।
विजित्य च महीं राजा सोत्यन्तं सुखमेधते ॥ २.५.१०७ ॥
لا يتداعى ملك مَن يسير بهذا العقل، وبعد أن يفتح الأرض يزدهر ذلك الملك في سعادة عظيمة.
2.5.108
कच्चिदार्यो विशुद्धात्मा क्षारितश्चौरकर्मणि ।
अदृष्टशास्त्रकुशलैर्न लोभाद्वध्यते शुचि ॥ २.५.१०८ ॥
هل يوجد نبيل طاهر السريرة، وُسِم لجريمة سرقة، ولم يقتله من هم أكفاء ولكنهم جاهلون بالشاستر طمعًا، وهو طاهر؟
2.5.109
दुष्टो गृहीतस्तत्कारितज्ज्ञैर्दृष्टः सकारणः ।
कच्चिन्न मुच्यते स्तेनो द्रव्यलोभान्नरर्षभ ॥ २.५.१०९ ॥
يا أفضل الرجال، أفلا يُطلق سراح اللص الشرير الذي قبضه العارفون بتلك الأفعال ورأوه مع الدليل، طمعًا في المال؟
2.5.110
उत्पन्नानकच्चिदाढ्यस्य दरिद्रस्य च भारत ।
अर्थान्न मिथ्या पश्यन्ति तवामात्या हृता धनैः ॥ २.५.११० ॥
يا بهارَتا، أفلا يرى وزراؤك، وقد استولى عليهم المال، أمور الغني والفقير على غير حقيقتها؟
2.5.111
नास्तिक्यमनृतं क्रोधं प्रमादं दीर्घसूत्रताम् ।
अदर्शनं ज्ञानवतामालस्यं पञ्चवृत्तिताम्।
एकचिन्तनमर्थानामनर्थज्ञैश्च चिन्तनम् ॥ २.५.१११ ॥
الإلحاد، والكذب، والغضب، والغفلة، والتسويف، وعدم لقاء العلماء، والكسل، والانغماس في لذات الحواس الخمس، والتفكير الأحادي في المنافع، والتشاور مع من لا يعرفون الخير.
2.5.112
निश्चितानामनारम्भं मन्त्रस्यापरिरक्षणम् ।
मङ्गलाद्यप्रयोगं च प्रत्युत्थानं च सर्वतः ॥ २.५.११२ ॥
عدم الشروع فيما قُرِّر، وعدم حفظ السر في المشورة، وترك الطقوس المباركة ونحوها، وقيام الثورات من كل جانب.
2.5.113
कच्चित्त्वं वर्जयस्येतान्राजदोषांश्चतुर्दश ।
प्रायशोयैर्विनश्यन्ति कृतमूलापि पार्थिवः ॥ २.५.११३ ॥
أتتجنب هذه العيوب الأربعة عشر للملوك، التي يهلك بسببها غالبًا حتى الملك الراسخ الجذور؟
2.5.114
कच्चित्ते सफला वेदाः कच्चित्ते सफळं धनम् ।
कच्चित्ते सफला दाराः कच्चित्ते सफलं श्रुतम् ॥ २.५.११४ ॥
أَأثمرت لك الفيدات؟ أَأثمر مالك؟ أَأثمرت زوجاتك؟ أَأثمر ما سمعته من علم؟
2.5.115
कथं वै सफला वेदाः कथं वै सफलं धनम् ।
कथं वै सफला दाराः कथं वै सफलं श्रुतम् ॥ २.५.११५ ॥
كيف تُثمر الفيدات؟ وكيف يُثمر المال؟ وكيف تُثمر الزوجات؟ وكيف يُثمر ما سُمع من العلم؟
2.5.116
अग्निहोत्रफला वेदा दत्तभुक्तफलं धनम् ।
रतिपुत्रफला दाराः शीलवृत्तफलं श्रुतम् ॥ २.५.११६ ॥
ثمرة الفيدات هي قربان النار؛ وثمرة المال هي العطاء والتمتع به؛ وثمرة الزوجات هي اللذة والأبناء؛ وثمرة ما سُمع من العلم هي حسن السيرة والسلوك القويم.
2.5.117
एतदाख्याय स मुनिर्नारदो वै महातपाः ।
पप्रच्छानन्तरमिदं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ॥ २.५.११७ ॥
وبعد أن أعلن ذلك، سأل الحكيم ناراداُ، ذو التقشف العظيم، يوديشثيرا صاحب النفس الصالحة هذا.
2.5.118
कच्चिदभ्यागता दूराद्वणिजो लाभकारणात् ।
यथोक्तमवहार्यन्ते शुल्कं शुल्कोपजीविभिः ॥ २.५.११८ ॥
هل يأخذ الجُباة الذين يعيشون من الرسوم من التجار القادمين من بعيد طلبًا للربح، الرسوم المقررة فقط؟
2.5.119
कच्चित्ते पुरुषा राजन्पुरे राष्ट्रे च मानिताः ।
उपानयन्ति पण्यानि उपाधाभिरवञ्चिताः ॥ २.५.११९ ॥
أيها الملك، هل يأتي رجالك المكرّمون في المدينة والمملكة بالبضائع دون أن يُخدعوا بالحيل؟
2.5.120
कच्चिच्छृणोषि वृद्धानां धर्मार्थसहिता गिरः ।
नित्यमर्थविदां तात यथाधर्मार्थदर्शिनाम् ॥ २.५.१२० ॥
يا بني، هل تستمع دائمًا إلى كلام الشيوخ الجامع بين الدهرما والمنفعة، أولئك العارفين بالمعنى والذين يبصرون الدهرما والمنفعة على حقيقتهما؟
2.5.121
कच्चित्ते कृषितन्त्रेषु गोषु पुष्पफलेषु च ।
धर्मार्थं च द्विजातिभ्यो दीयेते मधुसर्पिषी ॥ २.५.१२१ ॥
هل يُعطى العسل والسمن المصفّى للمولودين مرتين من أجل الدهرما من أعمال الزراعة والماشية والأزهار والثمار؟
2.5.122
द्रव्योपकरणं किञ्चित्सर्वदा सर्वशिल्पिनाम् ।
चातुर्मास्यावरं सम्यङ्नियतं सम्प्रयच्छसि ॥ २.५.१२२ ॥
هل تقدّم دائماً لجميع الحرفيين، حتى في أشهر الأمطار الأربعة، ولو القليل من المواد والأدوات، بانتظام وعلى الوجه الصحيح؟
2.5.123
कच्चित्कृतं विजानीषे कर्तारं च प्रशंससि ।
सतां मध्ये महाराज सत्करोषि च पूजयन् ॥ २.५.१२३ ॥
هل تعرف العمل المنجز وتمدح صانعه؟ أيها الملك العظيم، هل تكرمه بين الأخيار وتوقّره بالتبجيل؟
2.5.124
कच्चित्सूत्राणि सर्वाणि गृह्णासि भरतर्षभ ।
हस्तिसूत्राश्वसूत्राणि रथसूत्राणि वा विभो ॥ २.५.१२४ ॥
هل تأخذ جميع الكتب والأصول، أيها ثور البهاراتا: كتب الفيلة والخيول والعربات، أيها القدير؟
2.5.125
कच्चिदभ्यस्यते सम्यग्गृहे ते भरतर्षभ ।
धनुर्वेदस्य सूत्रं वै यन्त्रसूत्रं च नागरम् ॥ २.५.१२५ ॥
هل يُدرس في بيتك على الوجه الصحيح كتاب علم القوس وكتاب الآلات المدنية، أيها ثور البهاراتا؟
2.5.126
कच्चिदस्त्राणि सर्वाणि ब्रह्मदण्डश्च तेऽनघ ।
विषयोगास्तथा सर्वे विदिताः शत्रुनाशनाः ॥ २.५.१२६ ॥
هل تعرف جميع الأسلحة وعصا البراهما، أيها البريء؟ وكذلك هل تُعلم لك جميع وسائل استعمال السم التي تهلك الأعداء؟
2.5.127
कच्चिदग्निभयाच्चैव सर्वं व्यालभयात्तथा ।
रोगरक्षोभयाच्चैव राष्ट्रं स्वं परिरक्षशि ॥ २.५.१२७ ॥
هل تحمي مملكتك جيدًا من خوف النار، ومن خوف جميع الوحوش الضارية، وكذلك من خوف الأمراض والرakshasas؟
2.5.128
कच्चिदन्धांश्च मूकांश्च पङ्गून्व्यङ्गानबान्धवान् ।
पितेव पासि धर्मज्ञ तथा प्रव्रजितानपि ॥ २.५.१२८ ॥
يا عارف الدهرما، هل تحمي كالأب العميان والبكم والعرج والمعوقين والذين لا أقارب لهم، وكذلك المتنسكين؟
2.5.129
षडवर्था महाराज कच्चित्ते पृष्ठतः कृताः ।
निद्राऽऽलस्यं भयं क्रोधो मार्दवं दीर्घसूत्रता ॥ २.५.१२९ ॥
أيها الملك العظيم، هل وضعت خلفك الأمور الستة: النوم والكسل والخوف والغضب واللين والتسويف؟
2.5.130
ततः कुरूणामृषभो महात्मा ।
श्रुत्वा गिरो ब्राह्मणसत्तमस्य।
प्रणम्य पादावभिवाद्य तुष्टो ।
राजाऽब्रवीन्नारदं देवरूपम् ॥ २.५.१३० ॥
فاستمع الملك، ثور الكورو العظيم النفس، إلى كلام خير البراهمة، فسجد عند قدميه وحيّاه بتوقير، ثم قال مسرورًا لنارادا ذي الهيئة الإلهية.
2.5.131
एवं करिष्यामि यथा त्वयोक्तं ।
प्रज्ञा हि मे भूय एवाभिवृद्धा।
उक्त्वा तथा चैव चकार राजा ।
लेभे महीं सागरमेखलां च ॥ २.५.१३१ ॥
«سأفعل كما قلت؛ فحكمتي قد ازدادت حقًا.» وبعد أن قال ذلك فعل الملك كذلك، فنال الأرض المحاطة بالبحر كالنطاق.
2.5.132
एवं यो वर्तते राजा चातुर्वर्ण्यस्य रक्षणे ।
स विहृत्येह सुसुखी शुक्रस्यैति सलोकताम् ॥ २.५.१३२ ॥
فالملك الذي يسلك هكذا في حماية الطبقات الأربع، يعيش هنا في غاية السعادة، ثم يبلغ عالم شوكرا نفسه.