ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 2.50
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.50.1
शृणु राजंस्ततो विष्णोः प्रादुर्भावं महात्मनः ।
अष्टाविंशे युगे चापि मार्कण्डेयपुरः सरः ॥ २.५०.१ ॥
ರಾಜನೇ, ಕೇಳು. ಮಹಾತ್ಮನಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರವನ್ನು ಕೇಳು. ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟನೆಯ ಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನ ಮುಂದಾಳತ್ವದಲ್ಲಿ.
2.50.2
तिथौ नावमिके जज्ञे तथा दशरथादपि ।
कृत्वाऽऽत्मानं महाबाहुश्चतुर्धा विष्णुरव्ययः ॥ २.५०.२ ॥
ನವಮಿ ತಿಥಿಯಂದು ಜನಿಸಿದನು, ದಶರಥನಿಂದಲೂ. ಮಹಾಬಾಹುವಾದ ಅವ್ಯಯ ವಿಷ್ಣುವು ತನ್ನನ್ನು ನಾಲ್ಕಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಿ.
2.50.3
लोके राम इति ख्यातस्तेजसा भास्करोपमः ।
प्रसादनार्थं लोकस्य विष्णुस्तत्र सनातनः ॥ २.५०.३ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ರಾಮನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು, ತೇಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಸಮಾನ. ಲೋಕವನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಲು ಸನಾತನ ವಿಷ್ಣು ಅಲ್ಲಿ.
2.50.4
धर्मार्थमेव कौन्तेय जज्ञे तत्र महायशाः ।
तमप्याहुर्मनुष्येन्द्रं सर्वभूतपतेस्तनुम् ॥ २.५०.४ ॥
ಕೌಂತೇಯ, ಧರ್ಮಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ಜನಿಸಿದನು. ಅವನನ್ನೂ ಮನುಷ್ಯೇಂದ್ರ, ಸರ್ವಭೂತಪತಿಯ ತನು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
2.50.5
यज्ञविघ्नकरस्तत्र विश्वामित्रस्य भारत ।
सुबाहुर्निहतस्तेन मारीचस्ताडितो भृशम् ॥ २.५०.५ ॥
ಭಾರತ, ಅಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ವಿಘ್ನ ಉಂಟುಮಾಡಿದವರು — ಸುಬಾಹು ಅವನಿಂದ ಹತನಾದನು; ಮಾರೀಚನು ಬಹಳ ಹೊಡೆತಕ್ಕೊಳಗಾದನು.
2.50.6
तस्मै दत्तानि चास्राणि विश्वमित्रेण धीमता ।
वधार्थं सर्वशत्रूणां दुर्वाराणि सुरैरपि ॥ २.५०.६ ॥
ಅವನಿಗೆ ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು — ಎಲ್ಲ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು, ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ತಡೆಯಲಾಗದವು.
2.50.7
वर्तमाने महायज्ञे जनकस्य महात्मनः ।
भग्नं माहेश्वरं चापं क्रीडता लीलया भृशम् ॥ २.५०.७ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ಜನಕನ ಮಹಾಯಜ್ಞ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆಟವಾಡುತ್ತಲೇ ಅವನು ಮಾಹೇಶ್ವರ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಮುರಿದನು.
2.50.8
ततस्तु सीतां जग्राह भार्यार्थे जानकीं विभुः ।
नगरीं पुनरासाद्य मुमुदे तत्र सीतया ॥ २.५०.८ ॥
ಆಗ ಆ ಸಮರ್ಥನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಜಾನಕಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು; ನಗರಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಬಂದು ಅಲ್ಲಿ ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು.
2.50.9
कस्यचित्त्वथ कालस्य पित्रा तत्राभिचोदितः ।
कैकेय्याः प्रियमन्विच्छन्वनमभ्यवपद्यत ॥ २.५०.९ ॥
ಕೆಲವು ಕಾಲದ ನಂತರ ತಂದೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ, ಕೈಕೇಯಿಯ ಪ್ರಿಯವನ್ನು ಬಯಸಿ ಅವನು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋದನು.
2.50.10
यः समाः सर्वधर्मज्ञश्चतुर्दश वने वसन ।
लक्ष्मणानुचरो रामः सर्वभूतहिते रतः ॥ २.५०.१० ॥
ಸರ್ವಧರ್ಮಜ್ಞನಾದ ಆ ರಾಮನು ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಹಿತದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸಿದನು.
2.50.11
चतुर्दश वने तीर्त्वा तदा वर्षाणि भारत ।
रूपिणी यस्य पार्श्वस्था सीतेत्यभिहिता जनैः ॥ २.५०.११ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಕಳೆದು, ಅವನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ರೂಪಧಾರಿಣಿಯಾಗಿ ನಿಂತವಳನ್ನು ಜನರು ಸೀತೆ ಎಂದು ಕರೆದರು.
2.50.12
पूर्वोचितत्वात्सा लक्ष्मीर्भर्तारमनुशोचति ।
जनस्थाने वसन्कार्यं त्रिदशानां चकार सः ॥ २.५०.१२ ॥
ಹಿಂದಿನ ಅರ್ಹತೆಯಿಂದ ಆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ತನ್ನ ಪತಿಗಾಗಿ ದುಃಖಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಜನಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ದೇವತೆಗಳ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿದನು.
2.50.13
मारीचं दूषणं हुत्वा खरं त्रिशिरसं तथा ।
चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां घोरकर्मणाम् ॥ २.५०.१३ ॥
ಮಾರೀಚ, ದೂಷಣ, ಖರ ಮತ್ತು ತ್ರಿಶಿರನನ್ನು ಕೊಂದು, ಭಯಂಕರ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನೂ.
2.50.14
जघान रामो धर्मात्मा प्रजानां हितकाम्यय ।
विराधं च कबन्धं च राक्षसौ घोरकर्मिणौ ॥ २.५०.१४ ॥
ಧರ್ಮಾತ್ಮ ರಾಮನು ಪ್ರಜೆಗಳ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ, ಘೋರಕರ್ಮಿಗಳಾದ ವಿರಾಧ ಮತ್ತು ಕಬಂಧ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಕೊಂದನು.
2.50.15
जघान च तदा रामो गन्धर्वौ शाषविक्षतौ ।
स रावणस्य भगिनीनासाच्छेदमकारयत् ॥ २.५०.१५ ॥
ಆಗ ರಾಮನು ಶಾಪದಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡ ಇಬ್ಬರು ಗಂಧರ್ವರನ್ನು ಕೊಂದನು; ಅವನು ರಾವಣನ ತಂಗಿಯ ಮೂಗನ್ನು ಕೊಯ್ಸಿದನು.
2.50.16
भार्यावियोगं तं प्राप्य मृगयन्व्यचरद्वनम् ।
स तस्मादृश्यमूकं तु गत्वा पम्पामतीत्य च ॥ २.५०.१६ ॥
ಪತ್ನಿಯ ವಿಯೋಗವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಅವನು ಅವಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಲೆದನು; ಅಲ್ಲಿಂದ ಋಷ್ಯಮೂಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಪಂಪಾ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿದನು.
2.50.17
सुग्रीवं मारुतिं दृष्ट्वा चक्रे मैत्रीं तयोः स वै ।
अथ गत्वा स किष्किन्धां सुग्रीवेण तदा सह ॥ २.५०.१७ ॥
ಸುಗ್ರೀವ ಮತ್ತು ಮಾರುತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಸಿದನು; ಅನಂತರ ಅವನು ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಗೆ ಹೋಗಿ ಸುಗ್ರೀವನೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದನು.
2.50.18
निहत्य वालिनं युद्धे वानरेद्रं महाबलम् ।
अभ्यपिञ्चत्तदा रामः सुग्रीवं वानरेश्वरम् ॥ २.५०.१८ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಹಾಬಲಿ ವಾನರೇಂದ್ರ ವಾಲಿಯನ್ನು ಕೊಂದು, ಆಗ ರಾಮನು ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ವಾನರೇಶ್ವರನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದನು.
2.50.19
ततः स वीर्यवान्राजंस्त्वरया वै समुत्सुकः ।
विचित्य वायुपुत्रेण लङ्कादेशं निवेदितः ॥ २.५०.१९ ॥
ರಾಜನೇ, ಆಗ ಆ ವೀರ್ಯವಂತನು ವಾಯುಪುತ್ರನು ಹುಡುಕಿ ತಿಳಿಸಿದ ಲಂಕಾ ದೇಶದ ಸುದ್ದಿಯಿಂದ ತ್ವರೆಯಿಂದ ಉತ್ಸುಕನಾದನು.
2.50.20
मेतुं वद्ध्वा समुद्रस्य वानरैः स समुत्सुकः ।
सीतायाः पदमन्विच्छन्रामो लङ्कां विवेश वै ॥ २.५०.२० ॥
ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ವಾನರರೊಂದಿಗೆ ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟಿ, ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೀತೆಯ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ರಾಮನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಲಂಕೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
2.50.21
देवोरगगणानां हि यक्षराक्षसपक्षिणाम् ।
तत्रावद्यं राक्षसेन्द्रं रावणं युधि दुर्जयम् ॥ २.५०.२१ ॥
ದೇವತೆಗಳು, ನಾಗರು, ಯಕ್ಷರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಪಕ್ಷಿಗಳ ಗಣಗಳಿಗೂ ಅಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲಲಾಗದ, ನಿಂದ್ಯನಾದ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರ ರಾವಣನಿದ್ದನು.
2.50.22
युक्तं राक्षसकोटीभिर्भिन्नाञ्जनचयोपमम् ।
दुर्निरीक्ष्यं सुरगणैर्वरदानेन दर्पितम् ॥ २.५०.२२ ॥
ಕೋಟಿ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಕೂಡಿದವನು, ಮುರಿದ ಕಾಡಿಗೆಯ ರಾಶಿಯಂತಿರುವವನು, ದೇವಗಣಗಳಿಗೂ ನೋಡಲಾಗದವನು, ವರದಾನದಿಂದ ಗರ್ವಿತನಾದವನು.
2.50.23
जघान सचिवैः सार्धं सान्वयं रावणं रणे ॥ २.५०.२३ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ವಂಶಸಹಿತ ರಾವಣನನ್ನು (ರಾಮನು) ಕೊಂದನು.
2.50.24
त्रैलोक्यकण्टकं वीरं महाकायं महाबलम् ।
रावमं सगणं हत्वा रामो भूतपतिः पुरा ॥ २.५०.२४ ॥
ಮೂರು ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಮುಳ್ಳಾದ, ವೀರನೂ ದೊಡ್ಡ ದೇಹವುಳ್ಳವನೂ ಮಹಾಬಲನೂ ಆದ ರಾವಣನನ್ನು ಅವನ ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೊಂದ ರಾಮನು, ಹಿಂದೆ ಭೂತಪತಿಯಾಗಿದ್ದವನು.
2.50.25
लङ्कायां तं महात्मानं राक्षसेन्द्रं विभीषणम् ।
अभिषिच्य ततो राम अमरत्वं ददौ तदा ॥ २.५०.२५ ॥
ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರ ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ಅಭಿಷೇಕಿಸಿ, ರಾಮನೇ, ಆಗ ಅವನಿಗೆ ಅಮರತ್ವವನ್ನು ನೀಡಿದನು.
2.50.26
आरुह्य पुष्पकं रामः सीतामादाय पाण्डव ।
सबलं स्वपुरं गत्वा धर्मराज्यमपालयत् ॥ २.५०.२६ ॥
ಪುಷ್ಪಕ ವಿಮಾನವನ್ನೇರಿ, ಸೀತೆಯನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು, ಪಾಂಡವನೇ, ಸೇನೆಯೊಡನೆ ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ರಾಮನು ಧರ್ಮರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದನು.
2.50.27
दानवो लवणो नाम मधोः पुत्रो महाबलः ।
शत्रुघ्नेन हतो राजंस्तदा रामस्य शासनात् ॥ २.५०.२७ ॥
ಮಧುವಿನ ಮಗ ಲವಣ ಎಂಬ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ದಾನವನು, ರಾಜನೇ, ಆಗ ರಾಮನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಶತ್ರುಘ್ನನಿಂದ ಹತನಾದನು.
2.50.28
एवं बहूनि कर्माणि कृत्वा लोकहिताय सः ।
राजं चकार विधिवद्रामो धर्मभृतां वरः ॥ २.५०.२८ ॥
ಹೀಗೆ ಲೋಕಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ, ಧರ್ಮಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಮನು ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ರಾಜಸೂಯ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡಿದನು.
2.50.29
शताश्वमेधानाजह्रे ज्योतिरुक्थ्यान्निरर्गलान् ।
नाश्रूयन्ताशुभा वाचो नात्ययः प्राणिनां तदा। ॥ २.५०.२९ ॥
ನೂರು ಅಶ್ವಮೇಧಗಳನ್ನು, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಟೋಮ ಮತ್ತು ಉಕ್ಥ್ಯ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದನು; ಆಗ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಶುಭ ಮಾತುಗಳು ಕೇಳಿಬರಲಿಲ್ಲ, ಅಕಾಲ ಮರಣವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.
2.50.30
न दस्युजं भयं चासीद्रामे राज्यं प्रशसति ।
ऋषीणां देवतानां च मनुष्याणां तथैव च ॥ २.५०.३० ॥
ರಾಮನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ, ಹೊಗಳಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ದರೋಡೆಕೋರರಿಂದ ಯಾವ ಭಯವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಋಷಿಗಳಿಗೆ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರಿಗೂ ಹಾಗೆಯೇ.
2.50.31
पृथिव्यां धार्मिकाः सर्वे रामे राज्यं प्रशासति ।
नाधर्मिष्ठो नरः कश्चिद्बभूव प्राणिनां क्वचित् ॥ २.५०.३१ ॥
ರಾಮನು ರಾಜ್ಯವನ್ನಾಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಧಾರ್ಮಿಕರಾಗಿದ್ದರು; ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಅಧರ್ಮಿಷ್ಠನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
2.50.32
प्राणापानौ समौ ह्यास्तां रामे राज्यं प्रशासति ।
गाधामप्यत्र गायन्ति ये पुराणविदो जनाः ॥ २.५०.३२ ॥
ರಾಮನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಅಪಾನ ಸಮಾನವಾಗಿದ್ದವು; ಇದರ ಕುರಿತು ಪುರಾಣ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಒಂದು ಗಾಥೆಯನ್ನೂ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ.
2.50.33
श्यामो युवा लोहिताक्षो मातङ्गानामिवर्षभः ।
आजानुबाहुः सुमुखः सिंहस्कन्धो महाबलः ॥ २.५०.३३ ॥
ಅವನು ಶ್ಯಾಮವರ್ಣದವನು, ಯುವಕನು, ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣಿನವನು; ಆನೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೂಳಿಯಂತೆ, ಮೊಣಕಾಲವರೆಗೆ ತಲುಪುವ ಬಾಹುಗಳುಳ್ಳವನು, ಸುಂದರ ಮುಖದವನು, ಸಿಂಹದ ಭುಜದವನು, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ.
2.50.34
दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च ।
राज्यं भोगं च सम्प्राप्य शशास पृथिवीमिमाम् ॥ २.५०.३४ ॥
ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಭೋಗಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಅವನು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳಿದನು.
2.50.35
रामो रामो राम इति प्राजानामभवन्कथाः ।
रामभूतं जगदिदं रामे राज्यं प्रशासति ॥ २.५०.३५ ॥
"ರಾಮ, ರಾಮ, ರಾಮ" ಎಂಬುದೇ ಪ್ರಜೆಗಳ ಮಾತಾಗಿತ್ತು; ರಾಮನು ರಾಜ್ಯವನ್ನಾಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಈ ಜಗತ್ತು ರಾಮಮಯವಾಯಿತು.
2.50.36
ऋग्यजुः सामहीनाश्च न तदाऽसन्द्विजायः ।
उषित्वा दण्डके कार्यं त्रिदशानां चकार सः ॥ २.५०.३६ ॥
ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಋಕ್, ಯಜುಸ್, ಸಾಮ ವೇದಗಳಿಲ್ಲದ ದ್ವಿಜರು ಇರಲಿಲ್ಲ; ಅವನು ದಂಡಕ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ ದೇವತೆಗಳ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದನು.
2.50.37
पूर्वापकारिणं तं तु पौलस्त्यं मनुजर्षभम् ।
देवगन्धर्वनागानामरिं स निजघानह ॥ २.५०.३७ ॥
ಮೊದಲು ಅಪಕಾರ ಮಾಡಿದ ಆ ಪೌಲಸ್ತ್ಯನನ್ನು — ದೇವ, ಗಂಧರ್ವ, ನಾಗರ ಶತ್ರುವನ್ನು — ಆ ಮನುಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ಕೊಂದನು.
2.50.38
सत्ववान्गुणसम्पन्नो दीप्यमानः स्वतेजसा ।
एवमेव महाबाहुरिक्ष्वाकुकुलवर्धनः ॥ २.५०.३८ ॥
ಸತ್ವಗುಣವುಳ್ಳ, ಗುಣಸಂಪನ್ನ, ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಹಾಬಾಹು, ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ಕುಲವರ್ಧನನು (ರಾಮ).
2.50.39
रावणं सगणं हत्वा दिवमाक्रमताभिभूः ।
ति दाशरथेः ख्यातः प्रादुर्भावो महात्मनः ॥ २.५०.३९ ॥
ರಾವಣನನ್ನು ಅವನ ಪರಿವಾರದೊಂದಿಗೆ ಕೊಂದು, ಜಯಶಾಲಿಯು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಏರಿದನು. ಹೀಗೆ ದಶರಥಪುತ್ರ ಮಹಾತ್ಮನ ಅವತಾರ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
2.50.40
ततः कृष्णो महाबाहुर्भीतानामभयङ्करः ।
अष्टाविंशे युगे राजञ्जज्ञे श्रीवत्सलक्षणः ॥ २.५०.४० ॥
ಆಗ ಭೀತರಿಗೆ ಅಭಯ ನೀಡುವ ಮಹಾಬಾಹು ಕೃಷ್ಣನು, ಅರಸನೇ, ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟನೆಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವತ್ಸ ಲಕ್ಷಣದೊಂದಿಗೆ ಜನಿಸಿದನು.
2.50.41
पेशलश्च वदान्यश्चलोके बहुमतो नृषु ।
स्मृतिमान्देशकालज्ञः शङ्खचक्रगदासिभृत् ॥ २.५०.४१ ॥
ಮೃದುಭಾಷಿ, ಔದಾರ್ಯವಂತ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು, ಸ್ಮೃತಿವಂತ, ದೇಶಕಾಲ ಬಲ್ಲವನು, ಶಂಖ-ಚಕ್ರ-ಗದಾ-ಖಡ್ಗ ಧರಿಸಿದವನು.
2.50.42
वासुदेव इति ख्यातो लोकानां हितकृत्सदा ।
वृष्णीनां च कुले जातो भूमेः प्रियचिकीर्षया ॥ २.५०.४२ ॥
ವಾಸುದೇವನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ, ಸದಾ ಲೋಕಗಳ ಹಿತ ಮಾಡುವವನು, ಭೂಮಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ ವೃಷ್ಣಿ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು.
2.50.43
शत्रूणां भयकृद्दाता मधुहेति स विश्रुतः ।
शकटार्जुनरामाणां कीलस्थानान्यसूदयत् ॥ २.५०.४३ ॥
ಅವನು ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಭಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವವನು; ಮಧುವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದವನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಶಕಟ, ಅರ್ಜುನರು ಮತ್ತು ರಾಮರ ಕೀಲಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಅವನು ನಾಶಮಾಡಿದನು.
2.50.44
कंसादीन्निजघानाजौ दैत्यान्मानुषविग्रहान् ।
अयं लोकहितार्थाय प्रादुर्भावो महात्मनः ॥ २.५०.४४ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನು ಕಂಸ ಮೊದಲಾದ ಮಾನವ ದೇಹ ಧಾರಿಗಳಾದ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಇದು ಮಹಾತ್ಮನ ಅವತಾರ, ಲೋಕಹಿತಕ್ಕಾಗಿ.
2.50.45
कल्की विष्णुयशा नाम भूयश्चोत्पत्स्यते हरिः ।
लेर्युगान्ते सम्प्राप्ते धर्मे शिथिलतां गते ॥ २.५०.४५ ॥
ಕಲ್ಕಿ, ವಿಷ್ಣುಯಶಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹರಿ ಮತ್ತೆ ಜನಿಸುವನು; ಯುಗದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಧರ್ಮ ಶಿಥಿಲವಾದಾಗ.
2.50.46
पाषण्डिनां गणानां हि वधार्थं भरतर्षभ ।
धर्मस्य च विवृद्ध्यर्थं विप्राणां हितकाम्यया ॥ २.५०.४६ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಪಾಷಂಡಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು, ಧರ್ಮದ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ.
2.50.47
एते चान्ये च बहवो विष्णोर्देवगणैर्युताः ।
प्रादुर्भावाः पुराणेषु गीयन्ते ब्रह्मवादिभिः ॥ २.५०.४७ ॥
ಇವು ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರಗಳು, ದೇವಗಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವು; ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳಿಂದ ಹಾಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.