മഹാഭാരതം · അധ്യായം 2.50
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.50.1
शृणु राजंस्ततो विष्णोः प्रादुर्भावं महात्मनः ।
अष्टाविंशे युगे चापि मार्कण्डेयपुरः सरः ॥ २.५०.१ ॥
രാജാവേ, കേൾക്കുക. മഹാത്മാവായ വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരത്തെക്കുറിച്ച് കേൾക്കുക. ഇരുപത്തെട്ടാം യുഗത്തിലും മാർക്കണ്ഡേയന്റെ മുന്നിൽ.
2.50.2
तिथौ नावमिके जज्ञे तथा दशरथादपि ।
कृत्वाऽऽत्मानं महाबाहुश्चतुर्धा विष्णुरव्ययः ॥ २.५०.२ ॥
നവമി തിഥിയിൽ ജനിച്ചു, ദശരഥനിൽ നിന്നും. മഹാബാഹുവായ അവ്യയനായ വിഷ്ണു തന്നെ നാലായി വിഭജിച്ച്.
2.50.3
लोके राम इति ख्यातस्तेजसा भास्करोपमः ।
प्रसादनार्थं लोकस्य विष्णुस्तत्र सनातनः ॥ २.५०.३ ॥
ലോകത്തിൽ രാമനെന്ന് പ്രസിദ്ധനായി, തേജസ്സിൽ സൂര്യനു തുല്യൻ. ലോകത്തെ പ്രസാദിപ്പിക്കാൻ സനാതനനായ വിഷ്ണു അവിടെ.
2.50.4
धर्मार्थमेव कौन्तेय जज्ञे तत्र महायशाः ।
तमप्याहुर्मनुष्येन्द्रं सर्वभूतपतेस्तनुम् ॥ २.५०.४ ॥
കൗന്തേയ, ധർമ്മത്തിനായി തന്നെ അവിടെ ആ മഹായശസ്വി ജനിച്ചു. അവനെ മനുഷ്യേന്ദ്രനെന്നും സർവഭൂതപതിയുടെ ശരീരമെന്നും വിളിക്കുന്നു.
2.50.5
यज्ञविघ्नकरस्तत्र विश्वामित्रस्य भारत ।
सुबाहुर्निहतस्तेन मारीचस्ताडितो भृशम् ॥ २.५०.५ ॥
ഭാരതാ, അവിടെ വിശ്വാമിത്രന്റെ യാഗത്തിന് വിഘ്നം വരുത്തിയ സുബാഹു അവനാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു; മാരീചൻ കഠിനമായി അടിയേറ്റു.
2.50.6
तस्मै दत्तानि चास्राणि विश्वमित्रेण धीमता ।
वधार्थं सर्वशत्रूणां दुर्वाराणि सुरैरपि ॥ २.५०.६ ॥
ബുദ്ധിമാനായ വിശ്വാമിത്രൻ അവന് അസ്ത്രങ്ങൾ നൽകി — എല്ലാ ശത്രുക്കളെയും വധിക്കാൻ; ദേവന്മാർക്കുപോലും തടുക്കാനാവാത്തവ.
2.50.7
वर्तमाने महायज्ञे जनकस्य महात्मनः ।
भग्नं माहेश्वरं चापं क्रीडता लीलया भृशम् ॥ २.५०.७ ॥
മഹാത്മാവായ ജനകന്റെ മഹായജ്ഞം നടക്കുമ്പോൾ, കളിയായി അവൻ മാഹേശ്വര ധനുസ്സിനെ ശക്തിയോടെ ഒടിച്ചു.
2.50.8
ततस्तु सीतां जग्राह भार्यार्थे जानकीं विभुः ।
नगरीं पुनरासाद्य मुमुदे तत्र सीतया ॥ २.५०.८ ॥
പിന്നെ ആ ശക്തൻ ഭാര്യയായി ജാനകി സീതയെ സ്വീകരിച്ചു; നഗരത്തിൽ തിരിച്ചെത്തി അവിടെ സീതയോടൊപ്പം സന്തോഷിച്ചു.
2.50.9
कस्यचित्त्वथ कालस्य पित्रा तत्राभिचोदितः ।
कैकेय्याः प्रियमन्विच्छन्वनमभ्यवपद्यत ॥ २.५०.९ ॥
കുറച്ചു കാലം കഴിഞ്ഞ് പിതാവിനാൽ അവിടെ പ്രേരിതനായി, കൈകേയിക്ക് പ്രിയം നൽകാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അവൻ കാട്ടിലേക്ക് പോയി.
2.50.10
यः समाः सर्वधर्मज्ञश्चतुर्दश वने वसन ।
लक्ष्मणानुचरो रामः सर्वभूतहिते रतः ॥ २.५०.१० ॥
സർവധർമ്മജ്ഞനായ ആ രാമൻ പതിനാല് വർഷം കാട്ടിൽ വസിച്ചു; ലക്ഷ്മണനെ അനുഗമിച്ച്, സർവഭൂതഹിതത്തിൽ രമിച്ചു.
2.50.11
चतुर्दश वने तीर्त्वा तदा वर्षाणि भारत ।
रूपिणी यस्य पार्श्वस्था सीतेत्यभिहिता जनैः ॥ २.५०.११ ॥
ഭാരതാ, പതിനാല് വർഷം കാട്ടിൽ കഴിച്ചശേഷം, അവന്റെ അരികിൽ രൂപംപൂണ്ടു നിന്നവളെ ജനങ്ങൾ സീത എന്ന് വിളിച്ചു.
2.50.12
पूर्वोचितत्वात्सा लक्ष्मीर्भर्तारमनुशोचति ।
जनस्थाने वसन्कार्यं त्रिदशानां चकार सः ॥ २.५०.१२ ॥
മുൻപുള്ള യോഗ്യതകൊണ്ട് ആ ലക്ഷ്മി ഭർത്താവിനെക്കുറിച്ച് ദുഃഖിക്കുന്നു. ജനസ്ഥാനത്ത് വസിച്ച് അവൻ ദേവകളുടെ കാര്യം നടത്തി.
2.50.13
मारीचं दूषणं हुत्वा खरं त्रिशिरसं तथा ।
चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां घोरकर्मणाम् ॥ २.५०.१३ ॥
മാരീചനെയും ദൂഷണനെയും ഖരനെയും ത്രിശിരസ്സിനെയും കൊന്ന്, ഘോരകർമ്മികളായ പതിനാലായിരം രാക്ഷസന്മാരെയും.
2.50.14
जघान रामो धर्मात्मा प्रजानां हितकाम्यय ।
विराधं च कबन्धं च राक्षसौ घोरकर्मिणौ ॥ २.५०.१४ ॥
ധർമ്മാത്മാവായ രാമൻ പ്രജകളുടെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിച്ച് ഘോരകർമ്മികളായ വിരാധനെയും കബന്ധനെയും കൊന്നു.
2.50.15
जघान च तदा रामो गन्धर्वौ शाषविक्षतौ ।
स रावणस्य भगिनीनासाच्छेदमकारयत् ॥ २.५०.१५ ॥
അപ്പോൾ രാമൻ ശാപമേറ്റ് മുറിവേറ്റ രണ്ട് ഗന്ധർവന്മാരെ കൊന്നു; രാവണന്റെ സഹോദരിയുടെ മൂക്ക് മുറിക്കുകയും ചെയ്തു.
2.50.16
भार्यावियोगं तं प्राप्य मृगयन्व्यचरद्वनम् ।
स तस्मादृश्यमूकं तु गत्वा पम्पामतीत्य च ॥ २.५०.१६ ॥
ഭാര്യാവിയോഗം നേരിട്ട അവൻ അവളെ അന്വേഷിച്ച് കാട്ടിൽ അലഞ്ഞു; അവിടെനിന്ന് ഋശ്യമൂകത്തിലേക്ക് പോയി പമ്പ കടന്നു.
2.50.17
सुग्रीवं मारुतिं दृष्ट्वा चक्रे मैत्रीं तयोः स वै ।
अथ गत्वा स किष्किन्धां सुग्रीवेण तदा सह ॥ २.५०.१७ ॥
സുഗ്രീവനെയും മാരുതിയെയും കണ്ട് അവൻ അവരുമായി സൗഹൃദം സ്ഥാപിച്ചു; പിന്നീട് കിഷ്കിന്ധയിലേക്ക് പോയി സുഗ്രീവനോടൊപ്പം ചേർന്നു.
2.50.18
निहत्य वालिनं युद्धे वानरेद्रं महाबलम् ।
अभ्यपिञ्चत्तदा रामः सुग्रीवं वानरेश्वरम् ॥ २.५०.१८ ॥
യുദ്ധത്തിൽ മഹാബലനായ വാനരേന്ദ്രൻ വാലിയെ കൊന്ന്, രാമൻ സുഗ്രീവനെ വാനരേശ്വരനായി അഭിഷേകം ചെയ്തു.
2.50.19
ततः स वीर्यवान्राजंस्त्वरया वै समुत्सुकः ।
विचित्य वायुपुत्रेण लङ्कादेशं निवेदितः ॥ २.५०.१९ ॥
രാജാവേ, അപ്പോൾ ആ വീര്യവാൻ വായുപുത്രൻ അന്വേഷിച്ചു കണ്ടെത്തിയ ലങ്കാദേശത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരം അറിയിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ത്വരയോടെ ഉത്സുകനായി.
2.50.20
मेतुं वद्ध्वा समुद्रस्य वानरैः स समुत्सुकः ।
सीतायाः पदमन्विच्छन्रामो लङ्कां विवेश वै ॥ २.५०.२० ॥
സമുദ്രത്തിനു മീതെ വാനരന്മാരോടൊപ്പം പാലം കെട്ടി, ഉത്സുകനായി സീതയുടെ പാദചിഹ്നം തേടി രാമൻ ലങ്കയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
2.50.21
देवोरगगणानां हि यक्षराक्षसपक्षिणाम् ।
तत्रावद्यं राक्षसेन्द्रं रावणं युधि दुर्जयम् ॥ २.५०.२१ ॥
ദേവന്മാർ, നാഗങ്ങൾ, യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, പക്ഷികൾ എന്നിവർക്കും അവിടെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാനാവാത്ത, നിന്ദ്യനായ രാക്ഷസേന്ദ്രൻ രാവണനുണ്ടായിരുന്നു.
2.50.22
युक्तं राक्षसकोटीभिर्भिन्नाञ्जनचयोपमम् ।
दुर्निरीक्ष्यं सुरगणैर्वरदानेन दर्पितम् ॥ २.५०.२२ ॥
കോടിക്കണക്കിന് രാക്ഷസന്മാരോടൊപ്പമുള്ളവൻ, പൊടിഞ്ഞ കണ്മഷിക്കൂമ്പാരം പോലെയുള്ളവൻ, ദേവഗണങ്ങൾക്കും നോക്കാനാവാത്തവൻ, വരദാനത്താൽ അഹങ്കരിച്ചവൻ.
2.50.23
जघान सचिवैः सार्धं सान्वयं रावणं रणे ॥ २.५०.२३ ॥
യുദ്ധത്തിൽ മന്ത്രിമാരോടും വംശത്തോടും കൂടെ രാവണനെ (രാമൻ) വധിച്ചു.
2.50.24
त्रैलोक्यकण्टकं वीरं महाकायं महाबलम् ।
रावमं सगणं हत्वा रामो भूतपतिः पुरा ॥ २.५०.२४ ॥
മൂന്നുലോകങ്ങൾക്കും മുള്ളായ, വീരനും വലിയ ശരീരവും മഹാബലവുമുള്ള രാവണനെ അവന്റെ ഗണങ്ങളോടൊപ്പം വധിച്ച രാമൻ, മുമ്പ് ഭൂതപതിയായിരുന്നവൻ.
2.50.25
लङ्कायां तं महात्मानं राक्षसेन्द्रं विभीषणम् ।
अभिषिच्य ततो राम अमरत्वं ददौ तदा ॥ २.५०.२५ ॥
ലങ്കയിൽ ആ മഹാത്മാവായ രാക്ഷസേന്ദ്രൻ വിഭീഷണനെ അഭിഷേകം ചെയ്ത്, രാമാ, അപ്പോൾ അവനു അമരത്വം നൽകി.
2.50.26
आरुह्य पुष्पकं रामः सीतामादाय पाण्डव ।
सबलं स्वपुरं गत्वा धर्मराज्यमपालयत् ॥ २.५०.२६ ॥
പുഷ്പകവിമാനത്തിൽ കയറി, സീതയെ കൂട്ടി, പാണ്ഡവാ, സേനയോടൊപ്പം സ്വന്തം നഗരത്തിലെത്തി രാമൻ ധർമരാജ്യം പരിപാലിച്ചു.
2.50.27
दानवो लवणो नाम मधोः पुत्रो महाबलः ।
शत्रुघ्नेन हतो राजंस्तदा रामस्य शासनात् ॥ २.५०.२७ ॥
മധുവിന്റെ പുത്രനായ ലവണൻ എന്ന മഹാബലനായ ദാനവൻ, രാജാവേ, അപ്പോൾ രാമന്റെ ശാസനപ്രകാരം ശത്രുഘ്നനാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു.
2.50.28
एवं बहूनि कर्माणि कृत्वा लोकहिताय सः ।
राजं चकार विधिवद्रामो धर्मभृतां वरः ॥ २.५०.२८ ॥
ഇങ്ങനെ ലോകഹിതത്തിനായി പല കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്ത, ധർമ്മപാലകരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാമൻ വിധിപ്രകാരം രാജസൂയ യാഗം നടത്തി.
2.50.29
शताश्वमेधानाजह्रे ज्योतिरुक्थ्यान्निरर्गलान् ।
नाश्रूयन्ताशुभा वाचो नात्ययः प्राणिनां तदा। ॥ २.५०.२९ ॥
നൂറ് അശ്വമേധയാഗങ്ങളും, ജ്യോതിഷ്ടോമ, ഉക്ത്യ യാഗങ്ങളും തടസ്സമില്ലാതെ നടത്തി; അപ്പോൾ ജീവികൾക്കിടയിൽ അശുഭവാക്കുകൾ കേട്ടില്ല, അകാലമരണവും ഉണ്ടായില്ല.
2.50.30
न दस्युजं भयं चासीद्रामे राज्यं प्रशसति ।
ऋषीणां देवतानां च मनुष्याणां तथैव च ॥ २.५०.३० ॥
രാമന്റെ ഭരണത്തിൽ, പ്രശംസിക്കപ്പെട്ട രാജ്യത്തിൽ, കള്ളന്മാരിൽനിന്ന് ഭയമുണ്ടായിരുന്നില്ല; ഋഷിമാർക്കും ദേവന്മാർക്കും മനുഷ്യർക്കും അങ്ങനെതന്നെ.
2.50.31
पृथिव्यां धार्मिकाः सर्वे रामे राज्यं प्रशासति ।
नाधर्मिष्ठो नरः कश्चिद्बभूव प्राणिनां क्वचित् ॥ २.५०.३१ ॥
രാമൻ രാജ്യം ഭരിക്കുമ്പോൾ ഭൂമിയിൽ എല്ലാവരും ധാർമ്മികരായിരുന്നു; ജീവികളിൽ ഒരാളും അധർമ്മിയായി ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
2.50.32
प्राणापानौ समौ ह्यास्तां रामे राज्यं प्रशासति ।
गाधामप्यत्र गायन्ति ये पुराणविदो जनाः ॥ २.५०.३२ ॥
രാമൻ രാജ്യം ഭരിക്കുമ്പോൾ പ്രാണനും അപാനനും സമമായിരുന്നു; ഇതേക്കുറിച്ച് പുരാണജ്ഞരായവർ ഒരു ഗാഥയും പാടുന്നു.
2.50.33
श्यामो युवा लोहिताक्षो मातङ्गानामिवर्षभः ।
आजानुबाहुः सुमुखः सिंहस्कन्धो महाबलः ॥ २.५०.३३ ॥
അദ്ദേഹം കറുത്ത നിറമുള്ളവനും യുവാവും ചുവന്ന കണ്ണുകളുള്ളവനും ആയിരുന്നു; ആനകളിലെ കാളയെപ്പോലെ, മുട്ടുവരെ നീണ്ട കൈകളും സുന്ദരമുഖവും സിംഹത്തോളുകളും മഹാബലവും ഉള്ളവൻ.
2.50.34
दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च ।
राज्यं भोगं च सम्प्राप्य शशास पृथिवीमिमाम् ॥ २.५०.३४ ॥
രാജ്യവും ഭോഗങ്ങളും നേടി, അദ്ദേഹം പതിനായിരം വർഷങ്ങളും ആയിരം വർഷങ്ങളും ഈ ഭൂമിയെ ഭരിച്ചു.
2.50.35
रामो रामो राम इति प्राजानामभवन्कथाः ।
रामभूतं जगदिदं रामे राज्यं प्रशासति ॥ २.५०.३५ ॥
"രാമ, രാമ, രാമ" എന്നതായിരുന്നു പ്രജകളുടെ സംസാരം; രാമൻ രാജ്യം ഭരിക്കുമ്പോൾ ഈ ലോകം രാമമയമായി.
2.50.36
ऋग्यजुः सामहीनाश्च न तदाऽसन्द्विजायः ।
उषित्वा दण्डके कार्यं त्रिदशानां चकार सः ॥ २.५०.३६ ॥
അക്കാലത്ത് ഋക്ക്, യജുസ്, സാമം എന്നിവ ഇല്ലാത്ത ദ്വിജന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; അദ്ദേഹം ദണ്ഡകവനത്തിൽ വസിച്ച് ദേവകളുടെ കാര്യം നിറവേറ്റി.
2.50.37
पूर्वापकारिणं तं तु पौलस्त्यं मनुजर्षभम् ।
देवगन्धर्वनागानामरिं स निजघानह ॥ २.५०.३७ ॥
മുമ്പ് ദ്രോഹം ചെയ്ത ആ പൗലസ്ത്യനെ — ദേവന്മാർക്കും ഗന്ധർവന്മാർക്കും നാഗന്മാർക്കും ശത്രുവായവനെ — ആ മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠൻ വധിച്ചു.
2.50.38
सत्ववान्गुणसम्पन्नो दीप्यमानः स्वतेजसा ।
एवमेव महाबाहुरिक्ष्वाकुकुलवर्धनः ॥ २.५०.३८ ॥
സത്ത്വഗുണമുള്ള, ഗുണസമ്പന്നനായ, സ്വന്തം തേജസ്സാൽ ശോഭിക്കുന്ന, അതുപോലെ മഹാബാഹുവും ഇക്ഷ്വാകുകുലം വളർത്തിയവനും (രാമൻ).
2.50.39
रावणं सगणं हत्वा दिवमाक्रमताभिभूः ।
ति दाशरथेः ख्यातः प्रादुर्भावो महात्मनः ॥ २.५०.३९ ॥
രാവണനെയും അവന്റെ പരിവാരത്തെയും വധിച്ച്, വിജയി സ്വർഗ്ഗം കയറി. ഇങ്ങനെ ദശരഥപുത്രനായ മഹാത്മാവിന്റെ അവതാരം പ്രസിദ്ധമാണ്.
2.50.40
ततः कृष्णो महाबाहुर्भीतानामभयङ्करः ।
अष्टाविंशे युगे राजञ्जज्ञे श्रीवत्सलक्षणः ॥ २.५०.४० ॥
പിന്നെ ഭയപ്പെട്ടവർക്ക് അഭയം നൽകുന്ന മഹാബാഹുവായ കൃഷ്ണൻ, രാജാവേ, ഇരുപത്തെട്ടാം യുഗത്തിൽ ശ്രീവത്സ ലക്ഷണത്തോടെ ജനിച്ചു.
2.50.41
पेशलश्च वदान्यश्चलोके बहुमतो नृषु ।
स्मृतिमान्देशकालज्ञः शङ्खचक्रगदासिभृत् ॥ २.५०.४१ ॥
മധുരനും ഉദാരനുമായ, ലോകത്ത് മനുഷ്യരിൽ ഏറെ ആദരിക്കപ്പെടുന്നവനും, ഓർമ്മയുള്ളവനും, ദേശകാലം അറിയുന്നവനും, ശംഖം ചക്രം ഗദ വാൾ ധരിക്കുന്നവനും ആണ്.
2.50.42
वासुदेव इति ख्यातो लोकानां हितकृत्सदा ।
वृष्णीनां च कुले जातो भूमेः प्रियचिकीर्षया ॥ २.५०.४२ ॥
വാസുദേവൻ എന്ന് പ്രസിദ്ധനായ, എപ്പോഴും ലോകങ്ങളുടെ നന്മ ചെയ്യുന്നവൻ, ഭൂമിക്ക് പ്രിയം ചെയ്യാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ വൃഷ്ണികുലത്തിൽ ജനിച്ചു.
2.50.43
शत्रूणां भयकृद्दाता मधुहेति स विश्रुतः ।
शकटार्जुनरामाणां कीलस्थानान्यसूदयत् ॥ २.५०.४३ ॥
അവൻ ശത്രുക്കൾക്ക് ഭയം നൽകുന്നവനാണ്; മധുവിനെ വധിച്ചവനെന്ന് പ്രസിദ്ധനാണ്. ശകടൻ, അർജുനന്മാർ, രാമൻ എന്നിവരുടെ കീലസ്ഥാനങ്ങളെ അവൻ നശിപ്പിച്ചു.
2.50.44
कंसादीन्निजघानाजौ दैत्यान्मानुषविग्रहान् ।
अयं लोकहितार्थाय प्रादुर्भावो महात्मनः ॥ २.५०.४४ ॥
യുദ്ധത്തിൽ അവൻ കംസൻ തുടങ്ങിയ മനുഷ്യരൂപികളായ ദൈത്യരെ വധിച്ചു. ഇത് ലോകഹിതത്തിനായുള്ള മഹാത്മാവിന്റെ പ്രത്യക്ഷതയാണ്.
2.50.45
कल्की विष्णुयशा नाम भूयश्चोत्पत्स्यते हरिः ।
लेर्युगान्ते सम्प्राप्ते धर्मे शिथिलतां गते ॥ २.५०.४५ ॥
കൽക്കി, വിഷ്ണുയശസ് എന്ന പേരിൽ ഹരി വീണ്ടും ജനിക്കും; യുഗാന്ത്യത്തിൽ, ധർമം ശിഥിലമാകുമ്പോൾ.
2.50.46
पाषण्डिनां गणानां हि वधार्थं भरतर्षभ ।
धर्मस्य च विवृद्ध्यर्थं विप्राणां हितकाम्यया ॥ २.५०.४६ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, പാഷണ്ഡികളുടെ കൂട്ടങ്ങളെ വധിക്കുന്നതിനും, ധർമത്തിന്റെ വളർച്ചയ്ക്കും, ബ്രാഹ്മണരുടെ ഹിതം ആഗ്രഹിച്ചും.
2.50.47
एते चान्ये च बहवो विष्णोर्देवगणैर्युताः ।
प्रादुर्भावाः पुराणेषु गीयन्ते ब्रह्मवादिभिः ॥ २.५०.४७ ॥
ഇവയും മറ്റു പല വിഷ്ണു പ്രത്യക്ഷങ്ങളും, ദേവഗണങ്ങളോടു കൂടിയവ; പുരാണങ്ങളിൽ ബ്രഹ്മവാദികളാൽ പാടപ്പെടുന്നു.