ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 2.50
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.50.1
शृणु राजंस्ततो विष्णोः प्रादुर्भावं महात्मनः ।
अष्टाविंशे युगे चापि मार्कण्डेयपुरः सरः ॥ २.५०.१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੁਣੋ। ਮਹਾਤਮਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ। ਅਠਾਈਵੇਂ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ।
2.50.2
तिथौ नावमिके जज्ञे तथा दशरथादपि ।
कृत्वाऽऽत्मानं महाबाहुश्चतुर्धा विष्णुरव्ययः ॥ २.५०.२ ॥
ਨੌਮੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਜਨਮੇ, ਦਸਰਥ ਤੋਂ ਵੀ। ਮਹਾਬਾਹੂ ਅਵਿਅਯ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ।
2.50.3
लोके राम इति ख्यातस्तेजसा भास्करोपमः ।
प्रसादनार्थं लोकस्य विष्णुस्तत्र सनातनः ॥ २.५०.३ ॥
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ, ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ। ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਨਾਤਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਉੱਥੇ।
2.50.4
धर्मार्थमेव कौन्तेय जज्ञे तत्र महायशाः ।
तमप्याहुर्मनुष्येन्द्रं सर्वभूतपतेस्तनुम् ॥ २.५०.४ ॥
ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਧਰਮ ਲਈ ਹੀ ਉੱਥੇ ਉਹ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਜਨਮੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਇੰਦਰ, ਸਰਬ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
2.50.5
यज्ञविघ्नकरस्तत्र विश्वामित्रस्य भारत ।
सुबाहुर्निहतस्तेन मारीचस्ताडितो भृशम् ॥ २.५०.५ ॥
ਹੇ ਭਰਤ, ਉੱਥੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਦੇ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੁਬਾਹੂ ਉਹਨਾਂ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਮਾਰੀਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਇਆ।
2.50.6
तस्मै दत्तानि चास्राणि विश्वमित्रेण धीमता ।
वधार्थं सर्वशत्रूणां दुर्वाराणि सुरैरपि ॥ २.५०.६ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੇ ਅਸਤਰ ਦਿੱਤੇ — ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਅਟੱਲ।
2.50.7
वर्तमाने महायज्ञे जनकस्य महात्मनः ।
भग्नं माहेश्वरं चापं क्रीडता लीलया भृशम् ॥ २.५०.७ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਜਨਕ ਦਾ ਮਹਾਯੱਗ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮਾਹੇਸ਼ਵਰ ਧਨੁਸ਼ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।
2.50.8
ततस्तु सीतां जग्राह भार्यार्थे जानकीं विभुः ।
नगरीं पुनरासाद्य मुमुदे तत्र सीतया ॥ २.५०.८ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਸਮਰੱਥ ਨੇ ਜਾਨਕੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ; ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉੱਥੇ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ।
2.50.9
कस्यचित्त्वथ कालस्य पित्रा तत्राभिचोदितः ।
कैकेय्याः प्रियमन्विच्छन्वनमभ्यवपद्यत ॥ २.५०.९ ॥
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਉੱਥੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਕੈਕੇਈ ਦਾ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦਿਆਂ ਉਹ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
2.50.10
यः समाः सर्वधर्मज्ञश्चतुर्दश वने वसन ।
लक्ष्मणानुचरो रामः सर्वभूतहिते रतः ॥ २.५०.१० ॥
ਸਰਬਧਰਮ ਦਾ ਜਾਣੂ ਉਹ ਰਾਮ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ; ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦਿਆਂ, ਸਰਬ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਿਹਾ।
2.50.11
चतुर्दश वने तीर्त्वा तदा वर्षाणि भारत ।
रूपिणी यस्य पार्श्वस्था सीतेत्यभिहिता जनैः ॥ २.५०.११ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾ ਕੇ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੋਲ ਰੂਪਧਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਖੜ੍ਹੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸੀਤਾ ਆਖਦੇ ਸਨ।
2.50.12
पूर्वोचितत्वात्सा लक्ष्मीर्भर्तारमनुशोचति ।
जनस्थाने वसन्कार्यं त्रिदशानां चकार सः ॥ २.५०.१२ ॥
ਪਹਿਲੀ ਯੋਗਤਾ ਕਾਰਨ ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਲਈ ਸੋਗ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ।
2.50.13
मारीचं दूषणं हुत्वा खरं त्रिशिरसं तथा ।
चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां घोरकर्मणाम् ॥ २.५०.१३ ॥
ਮਾਰੀਚ, ਦੂਸ਼ਣ, ਖਰ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਵੀ।
2.50.14
जघान रामो धर्मात्मा प्रजानां हितकाम्यय ।
विराधं च कबन्धं च राक्षसौ घोरकर्मिणौ ॥ २.५०.१४ ॥
ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਮ ਨੇ ਪਰਜਾ ਦੇ ਭਲੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਰਾਧ ਅਤੇ ਕਬੰਧ ਦੋਹਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
2.50.15
जघान च तदा रामो गन्धर्वौ शाषविक्षतौ ।
स रावणस्य भगिनीनासाच्छेदमकारयत् ॥ २.५०.१५ ॥
ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਸਰਾਪ ਨਾਲ ਜ਼ਖਮੀ ਦੋ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਉਸਨੇ ਰਾਵਣ ਦੀ ਭੈਣ ਦਾ ਨੱਕ ਵੱਢਵਾਇਆ।
2.50.16
भार्यावियोगं तं प्राप्य मृगयन्व्यचरद्वनम् ।
स तस्मादृश्यमूकं तु गत्वा पम्पामतीत्य च ॥ २.५०.१६ ॥
ਪਤਨੀ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਲੱਭਦਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦਾ ਰਿਹਾ; ਉੱਥੋਂ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਜਾ ਕੇ ਪੰਪਾ ਪਾਰ ਕੀਤੀ।
2.50.17
सुग्रीवं मारुतिं दृष्ट्वा चक्रे मैत्रीं तयोः स वै ।
अथ गत्वा स किष्किन्धां सुग्रीवेण तदा सह ॥ २.५०.१७ ॥
ਸੁਗਰੀਵ ਅਤੇ ਮਾਰੁਤਿ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕੀਤੀ; ਫਿਰ ਉਹ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਜਾ ਕੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨਾਲ ਰਿਹਾ।
2.50.18
निहत्य वालिनं युद्धे वानरेद्रं महाबलम् ।
अभ्यपिञ्चत्तदा रामः सुग्रीवं वानरेश्वरम् ॥ २.५०.१८ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਬਲੀ ਵਾਨਰੇਂਦਰ ਬਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਤਦ ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਈਸ਼ਵਰ ਬਣਾ ਕੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ।
2.50.19
ततः स वीर्यवान्राजंस्त्वरया वै समुत्सुकः ।
विचित्य वायुपुत्रेण लङ्कादेशं निवेदितः ॥ २.५०.१९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਦ ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਵਾਯੂਪੁੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਖੋਜੇ ਲੰਕਾ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦੱਸੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਗਿਆ।
2.50.20
मेतुं वद्ध्वा समुद्रस्य वानरैः स समुत्सुकः ।
सीतायाः पदमन्विच्छन्रामो लङ्कां विवेश वै ॥ २.५०.२० ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਪੁਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੱਭਦਿਆਂ ਰਾਮ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।
2.50.21
देवोरगगणानां हि यक्षराक्षसपक्षिणाम् ।
तत्रावद्यं राक्षसेन्द्रं रावणं युधि दुर्जयम् ॥ २.५०.२१ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਨਾਗਾਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਲਈ ਵੀ ਉੱਥੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਜਿੱਤ, ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਸੀ।
2.50.22
युक्तं राक्षसकोटीभिर्भिन्नाञ्जनचयोपमम् ।
दुर्निरीक्ष्यं सुरगणैर्वरदानेन दर्पितम् ॥ २.५०.२२ ॥
ਕਰੋੜਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਟੁੱਟੇ ਸੁਰਮੇ ਦੇ ਢੇਰ ਵਰਗਾ, ਦੇਵ-ਸਮੂਹਾਂ ਲਈ ਵੀ ਦੇਖਣਾ ਔਖਾ, ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਹੰਕਾਰਿਆ ਹੋਇਆ।
2.50.23
जघान सचिवैः सार्धं सान्वयं रावणं रणे ॥ २.५०.२३ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਵੰਸ਼ ਸਮੇਤ ਰਾਵਣ ਨੂੰ (ਰਾਮ ਨੇ) ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
2.50.24
त्रैलोक्यकण्टकं वीरं महाकायं महाबलम् ।
रावमं सगणं हत्वा रामो भूतपतिः पुरा ॥ २.५०.२४ ॥
ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕੰਡਾ, ਵੀਰ, ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰ ਕੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਭੂਤਪਤੀ ਸਨ।
2.50.25
लङ्कायां तं महात्मानं राक्षसेन्द्रं विभीषणम् ।
अभिषिच्य ततो राम अमरत्वं ददौ तदा ॥ २.५०.२५ ॥
ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦਾ ਰਾਜ-ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਮ, ਤਦ ਉਸਨੂੰ ਅਮਰਤਾ ਦਿੱਤੀ।
2.50.26
आरुह्य पुष्पकं रामः सीतामादाय पाण्डव ।
सबलं स्वपुरं गत्वा धर्मराज्यमपालयत् ॥ २.५०.२६ ॥
ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਜਾ ਕੇ ਰਾਮ ਨੇ ਧਰਮ-ਰਾਜ ਪਾਲਿਆ।
2.50.27
दानवो लवणो नाम मधोः पुत्रो महाबलः ।
शत्रुघ्नेन हतो राजंस्तदा रामस्य शासनात् ॥ २.५०.२७ ॥
ਮਧੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਲਵਣ ਨਾਮਕ ਮਹਾਬਲੀ ਦਾਨਵ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਦ ਰਾਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਸ਼ਤਰੂਘਨ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
2.50.28
एवं बहूनि कर्माणि कृत्वा लोकहिताय सः ।
राजं चकार विधिवद्रामो धर्मभृतां वरः ॥ २.५०.२८ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕ-ਭਲਾਈ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਧਰਮ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਮ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜਸੂਯ ਯੱਗ ਕੀਤਾ।
2.50.29
शताश्वमेधानाजह्रे ज्योतिरुक्थ्यान्निरर्गलान् ।
नाश्रूयन्ताशुभा वाचो नात्ययः प्राणिनां तदा। ॥ २.५०.२९ ॥
ਸੌ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਅਤੇ ਜਯੋਤਿਸ਼ਟੋਮ ਤੇ ਉਕਥਯ ਯੱਗ ਉਸਨੇ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਕੀਤੇ; ਤਦ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਨਹੀਂ ਸੁਣੇ ਗਏ ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
2.50.30
न दस्युजं भयं चासीद्रामे राज्यं प्रशसति ।
ऋषीणां देवतानां च मनुष्याणां तथैव च ॥ २.५०.३० ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਜਿਸਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਡਾਕੂਆਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ।
2.50.31
पृथिव्यां धार्मिकाः सर्वे रामे राज्यं प्रशासति ।
नाधर्मिष्ठो नरः कश्चिद्बभूव प्राणिनां क्वचित् ॥ २.५०.३१ ॥
ਰਾਮ ਰਾਜ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਨ; ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਅਧਰਮੀ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
2.50.32
प्राणापानौ समौ ह्यास्तां रामे राज्यं प्रशासति ।
गाधामप्यत्र गायन्ति ये पुराणविदो जनाः ॥ २.५०.३२ ॥
ਰਾਮ ਰਾਜ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਾਣ ਤੇ ਅਪਾਨ ਬਰਾਬਰ ਸਨ; ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਲੋਕ ਇੱਕ ਗਾਥਾ ਵੀ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
2.50.33
श्यामो युवा लोहिताक्षो मातङ्गानामिवर्षभः ।
आजानुबाहुः सुमुखः सिंहस्कन्धो महाबलः ॥ २.५०.३३ ॥
ਉਹ ਸਾਂਵਲੇ ਰੰਗ ਦੇ, ਜਵਾਨ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ; ਹਾਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਲਦ ਵਰਗੇ, ਗੋਡਿਆਂ ਤੱਕ ਲੰਮੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੁੰਦਰ ਮੁੱਖ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਮੋਢਿਆਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਸਨ।
2.50.34
दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च ।
राज्यं भोगं च सम्प्राप्य शशास पृथिवीमिमाम् ॥ २.५०.३४ ॥
ਰਾਜ ਅਤੇ ਭੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਤੇ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
2.50.35
रामो रामो राम इति प्राजानामभवन्कथाः ।
रामभूतं जगदिदं रामे राज्यं प्रशासति ॥ २.५०.३५ ॥
"ਰਾਮ, ਰਾਮ, ਰਾਮ" ਇਹੀ ਪਰਜਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੋ ਗਈਆਂ; ਰਾਮ ਰਾਜ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਰਾਮਮਯ ਹੋ ਗਿਆ।
2.50.36
ऋग्यजुः सामहीनाश्च न तदाऽसन्द्विजायः ।
उषित्वा दण्डके कार्यं त्रिदशानां चकार सः ॥ २.५०.३६ ॥
ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ, ਸਾਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਦ੍ਵਿਜ ਨਹੀਂ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੰਡਕ ਵਨ ਵਿੱਚ ਵਸ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ।
2.50.37
पूर्वापकारिणं तं तु पौलस्त्यं मनुजर्षभम् ।
देवगन्धर्वनागानामरिं स निजघानह ॥ २.५०.३७ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਅਪਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਪੌਲਸਤਯ ਨੂੰ — ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ — ਉਸ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
2.50.38
सत्ववान्गुणसम्पन्नो दीप्यमानः स्वतेजसा ।
एवमेव महाबाहुरिक्ष्वाकुकुलवर्धनः ॥ २.५०.३८ ॥
ਸਤ੍ਵਗੁਣੀ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਬਾਹੂ ਇਕ੍ਸ਼ਵਾਕੂ ਕੁਲ ਦੇ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ (ਰਾਮ)।
2.50.39
रावणं सगणं हत्वा दिवमाक्रमताभिभूः ।
ति दाशरथेः ख्यातः प्रादुर्भावो महात्मनः ॥ २.५०.३९ ॥
ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਜੇਤੂ ਸਵਰਗ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
2.50.40
ततः कृष्णो महाबाहुर्भीतानामभयङ्करः ।
अष्टाविंशे युगे राजञ्जज्ञे श्रीवत्सलक्षणः ॥ २.५०.४० ॥
ਫਿਰ ਡਰੇ ਹੋਇਆਂ ਨੂੰ ਅਭੈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਠਾਈਵੇਂ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਜਨਮੇ।
2.50.41
पेशलश्च वदान्यश्चलोके बहुमतो नृषु ।
स्मृतिमान्देशकालज्ञः शङ्खचक्रगदासिभृत् ॥ २.५०.४१ ॥
ਉਹ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਵਾਲਾ, ਉਦਾਰ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਾਨੇ ਜਾਂਦਾ, ਯਾਦਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਦੇਸ਼-ਕਾਲ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੰਖ-ਚੱਕਰ-ਗਦਾ-ਤਲਵਾਰ ਧਾਰੀ ਹੈ।
2.50.42
वासुदेव इति ख्यातो लोकानां हितकृत्सदा ।
वृष्णीनां च कुले जातो भूमेः प्रियचिकीर्षया ॥ २.५०.४२ ॥
ਵਾਸੁਦੇਵ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਜੋ ਸਦਾ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ।
2.50.43
शत्रूणां भयकृद्दाता मधुहेति स विश्रुतः ।
शकटार्जुनरामाणां कीलस्थानान्यसूदयत् ॥ २.५०.४३ ॥
ਉਹ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭੈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਮਧੂ ਦਾ ਵਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਸ਼ਕਟ, ਅਰਜੁਨਾਂ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਕੀਲ-ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ।
2.50.44
कंसादीन्निजघानाजौ दैत्यान्मानुषविग्रहान् ।
अयं लोकहितार्थाय प्रादुर्भावो महात्मनः ॥ २.५०.४४ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕੰਸ ਆਦਿ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਧਾਰੀ ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਇਹ ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਲੋਕ-ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੈ।
2.50.45
कल्की विष्णुयशा नाम भूयश्चोत्पत्स्यते हरिः ।
लेर्युगान्ते सम्प्राप्ते धर्मे शिथिलतां गते ॥ २.५०.४५ ॥
ਕਲਕੀ, ਵਿਸ਼ਣੂਯਸ਼ਾ ਨਾਮ ਨਾਲ, ਹਰੀ ਫਿਰ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ; ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਢਿੱਲਾ ਪੈ ਜਾਵੇਗਾ।
2.50.46
पाषण्डिनां गणानां हि वधार्थं भरतर्षभ ।
धर्मस्य च विवृद्ध्यर्थं विप्राणां हितकाम्यया ॥ २.५०.४६ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪਾਖੰਡੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ, ਧਰਮ ਦੀ ਵਾਧੇ ਲਈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ।
2.50.47
एते चान्ये च बहवो विष्णोर्देवगणैर्युताः ।
प्रादुर्भावाः पुराणेषु गीयन्ते ब्रह्मवादिभिः ॥ २.५०.४७ ॥
ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ, ਦੇਵ-ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ; ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।