ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.50
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.50.1
शृणु राजंस्ततो विष्णोः प्रादुर्भावं महात्मनः ।
अष्टाविंशे युगे चापि मार्कण्डेयपुरः सरः ॥ २.५०.१ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଶୁଣ। ମହାତ୍ମା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ କଥା। ଅଷ୍ଟାବିଂଶ ଯୁଗରେ ମଧ୍ୟ, ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି।
2.50.2
तिथौ नावमिके जज्ञे तथा दशरथादपि ।
कृत्वाऽऽत्मानं महाबाहुश्चतुर्धा विष्णुरव्ययः ॥ २.५०.२ ॥
ନବମୀ ତିଥିରେ ଜନ୍ମିଲେ, ଦଶରଥଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ। ମହାବାହୁ ଅବ୍ୟୟ ବିଷ୍ଣୁ ନିଜକୁ ଚାରି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରି।
2.50.3
लोके राम इति ख्यातस्तेजसा भास्करोपमः ।
प्रसादनार्थं लोकस्य विष्णुस्तत्र सनातनः ॥ २.५०.३ ॥
ଲୋକରେ ରାମ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ତେଜରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ। ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ସନାତନ ବିଷ୍ଣୁ ସେଠାରେ।
2.50.4
धर्मार्थमेव कौन्तेय जज्ञे तत्र महायशाः ।
तमप्याहुर्मनुष्येन्द्रं सर्वभूतपतेस्तनुम् ॥ २.५०.४ ॥
ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଧର୍ମ ପାଇଁ ହିଁ ସେଠାରେ ସେ ମହାଯଶସ୍ୱୀ ଜନ୍ମିଲେ। ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟେନ୍ଦ୍ର, ସର୍ବଭୂତପତିଙ୍କ ଶରୀର କୁହାଯାଏ।
2.50.5
यज्ञविघ्नकरस्तत्र विश्वामित्रस्य भारत ।
सुबाहुर्निहतस्तेन मारीचस्ताडितो भृशम् ॥ २.५०.५ ॥
ହେ ଭାରତ, ସେଠାରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ବିଘ୍ନ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ସୁବାହୁ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲା; ମାରୀଚ ଅତ୍ୟଧିକ ଆହତ ହେଲା।
2.50.6
तस्मै दत्तानि चास्राणि विश्वमित्रेण धीमता ।
वधार्थं सर्वशत्रूणां दुर्वाराणि सुरैरपि ॥ २.५०.६ ॥
ସେଥିପାଇଁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଲେ — ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁ ବଧ ପାଇଁ, ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଅଟକାଇ ନ ହେଉଥିବା।
2.50.7
वर्तमाने महायज्ञे जनकस्य महात्मनः ।
भग्नं माहेश्वरं चापं क्रीडता लीलया भृशम् ॥ २.५०.७ ॥
ମହାତ୍ମା ଜନକଙ୍କ ମହାଯଜ୍ଞ ଚାଲୁଥିବା ବେଳେ, ଖେଳଛଳରେ ସେ ମାହେଶ୍ୱର ଧନୁକୁ ପ୍ରବଳ ବଳରେ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ।
2.50.8
ततस्तु सीतां जग्राह भार्यार्थे जानकीं विभुः ।
नगरीं पुनरासाद्य मुमुदे तत्र सीतया ॥ २.५०.८ ॥
ତା'ପରେ ସେ ସମର୍ଥ ଜାନକୀ ସୀତାକୁ ପତ୍ନୀରୂପେ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ନଗରକୁ ପୁଣି ଫେରି ସେଠାରେ ସୀତା ସହିତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
2.50.9
कस्यचित्त्वथ कालस्य पित्रा तत्राभिचोदितः ।
कैकेय्याः प्रियमन्विच्छन्वनमभ्यवपद्यत ॥ २.५०.९ ॥
କିଛି କାଳ ପରେ ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେଠାରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, କୈକେୟୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ସେ ବନକୁ ଗଲେ।
2.50.10
यः समाः सर्वधर्मज्ञश्चतुर्दश वने वसन ।
लक्ष्मणानुचरो रामः सर्वभूतहिते रतः ॥ २.५०.१० ॥
ସର୍ବଧର୍ମଜ୍ଞ ସେ ରାମ ଚଉଦ ବର୍ଷ ବନରେ ବାସ କଲେ; ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହିତରେ ରତ ରହିଲେ।
2.50.11
चतुर्दश वने तीर्त्वा तदा वर्षाणि भारत ।
रूपिणी यस्य पार्श्वस्था सीतेत्यभिहिता जनैः ॥ २.५०.११ ॥
ହେ ଭାରତ, ଚଉଦ ବର୍ଷ ବନରେ କାଟି, ସେ ସମୟରେ ଯାହାର ପାଖରେ ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତା ହୋଇ ଠିଆ ହେଉଥିବା ନାରୀକୁ ଲୋକେ ସୀତା ବୋଲି କହୁଥିଲେ।
2.50.12
पूर्वोचितत्वात्सा लक्ष्मीर्भर्तारमनुशोचति ।
जनस्थाने वसन्कार्यं त्रिदशानां चकार सः ॥ २.५०.१२ ॥
ପୂର୍ବ ଯୋଗ୍ୟତା ହେତୁ ସେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନିଜ ସ୍ୱାମୀ ପାଇଁ ଶୋକ କରନ୍ତି। ଜନସ୍ଥାନରେ ବାସ କରି ସେ ଦେବତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
2.50.13
मारीचं दूषणं हुत्वा खरं त्रिशिरसं तथा ।
चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां घोरकर्मणाम् ॥ २.५०.१३ ॥
ମାରୀଚ, ଦୂଷଣ, ଖର ଓ ତ୍ରିଶିରାଙ୍କୁ ବଧ କରି, ଏବଂ ଘୋରକର୍ମା ଚଉଦ ହଜାର ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
2.50.14
जघान रामो धर्मात्मा प्रजानां हितकाम्यय ।
विराधं च कबन्धं च राक्षसौ घोरकर्मिणौ ॥ २.५०.१४ ॥
ଧର୍ମାତ୍ମା ରାମ ପ୍ରଜାଙ୍କ ହିତ ଇଚ୍ଛାରେ ଘୋରକର୍ମା ବିରାଧ ଓ କବନ୍ଧ ଦୁଇ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
2.50.15
जघान च तदा रामो गन्धर्वौ शाषविक्षतौ ।
स रावणस्य भगिनीनासाच्छेदमकारयत् ॥ २.५०.१५ ॥
ତା'ପରେ ରାମ ଅଭିଶାପରେ ଆହତ ଦୁଇ ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କୁ ବଧ କଲେ; ସେ ରାବଣଙ୍କ ଭଉଣୀର ନାକ କଟାଇଲେ।
2.50.16
भार्यावियोगं तं प्राप्य मृगयन्व्यचरद्वनम् ।
स तस्मादृश्यमूकं तु गत्वा पम्पामतीत्य च ॥ २.५०.१६ ॥
ପତ୍ନୀ ବିୟୋଗ ପାଇ ସେ ତାଙ୍କୁ ଖୋଜି ବନରେ ବୁଲିଲେ; ସେଠାରୁ ଋଷ୍ୟମୂକକୁ ଯାଇ ପମ୍ପା ଅତିକ୍ରମ କଲେ।
2.50.17
सुग्रीवं मारुतिं दृष्ट्वा चक्रे मैत्रीं तयोः स वै ।
अथ गत्वा स किष्किन्धां सुग्रीवेण तदा सह ॥ २.५०.१७ ॥
ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ମାରୁତିଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ମିତ୍ରତା କଲେ; ତାପରେ ସେ କିଷ୍କିନ୍ଧା ଯାଇ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସହିତ ରହିଲେ।
2.50.18
निहत्य वालिनं युद्धे वानरेद्रं महाबलम् ।
अभ्यपिञ्चत्तदा रामः सुग्रीवं वानरेश्वरम् ॥ २.५०.१८ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ମହାବଳୀ ବାନରେନ୍ଦ୍ର ବାଳୀଙ୍କୁ ବଧ କରି ସେତେବେଳେ ରାମ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ବାନରେଶ୍ବର ରୂପେ ଅଭିଷେକ କଲେ।
2.50.19
ततः स वीर्यवान्राजंस्त्वरया वै समुत्सुकः ।
विचित्य वायुपुत्रेण लङ्कादेशं निवेदितः ॥ २.५०.१९ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେତେବେଳେ ସେ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ବାୟୁପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନୁସନ୍ଧାନିତ ଲଙ୍କାଦେଶର ସମ୍ବାଦ ଜଣାଯିବାରେ ଶୀଘ୍ର ଉତ୍ସୁକ ହେଲେ।
2.50.20
मेतुं वद्ध्वा समुद्रस्य वानरैः स समुत्सुकः ।
सीतायाः पदमन्विच्छन्रामो लङ्कां विवेश वै ॥ २.५०.२० ॥
ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ବାନରମାନଙ୍କ ସହିତ ସେତୁ ବାନ୍ଧି, ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ସୀତାଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନ ଖୋଜିବାକୁ ରାମ ପ୍ରକୃତରେ ଲଙ୍କାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
2.50.21
देवोरगगणानां हि यक्षराक्षसपक्षिणाम् ।
तत्रावद्यं राक्षसेन्द्रं रावणं युधि दुर्जयम् ॥ २.५०.२१ ॥
ଦେବତା, ନାଗ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ପକ୍ଷୀଗଣଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜେୟ, ନିନ୍ଦନୀୟ ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣ ଥିଲେ।
2.50.22
युक्तं राक्षसकोटीभिर्भिन्नाञ्जनचयोपमम् ।
दुर्निरीक्ष्यं सुरगणैर्वरदानेन दर्पितम् ॥ २.५०.२२ ॥
କୋଟି କୋଟି ରାକ୍ଷସଙ୍କ ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ଭାଙ୍ଗିଥିବା କଜ୍ଜଳ ରାଶି ସଦୃଶ, ଦେବଗଣଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ନିରୀକ୍ଷ୍ୟ, ବରଦାନରେ ଗର୍ବିତ।
2.50.23
जघान सचिवैः सार्धं सान्वयं रावणं रणे ॥ २.५०.२३ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ, ବଂଶ ସହିତ ରାବଣଙ୍କୁ (ରାମ) ବଧ କଲେ।
2.50.24
त्रैलोक्यकण्टकं वीरं महाकायं महाबलम् ।
रावमं सगणं हत्वा रामो भूतपतिः पुरा ॥ २.५०.२४ ॥
ତ୍ରିଲୋକର କଣ୍ଟକ, ବୀର, ବିଶାଳଦେହୀ ଓ ମହାବଳୀ ରାବଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଗଣ ସହିତ ବଧ କରି ରାମ, ଯିଏ ପୂର୍ବେ ଭୂତପତି ଥିଲେ।
2.50.25
लङ्कायां तं महात्मानं राक्षसेन्द्रं विभीषणम् ।
अभिषिच्य ततो राम अमरत्वं ददौ तदा ॥ २.५०.२५ ॥
ଲଙ୍କାରେ ସେହି ମହାତ୍ମା ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ର ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରି, ହେ ରାମ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଅମରତ୍ୱ ଦେଲେ।
2.50.26
आरुह्य पुष्पकं रामः सीतामादाय पाण्डव ।
सबलं स्वपुरं गत्वा धर्मराज्यमपालयत् ॥ २.५०.२६ ॥
ପୁଷ୍ପକ ବିମାନରେ ଚଢ଼ି, ସୀତାଙ୍କୁ ନେଇ, ହେ ପାଣ୍ଡବ, ସେନା ସହିତ ନିଜ ନଗରକୁ ଯାଇ ରାମ ଧର୍ମରାଜ୍ୟ ପାଳନ କଲେ।
2.50.27
दानवो लवणो नाम मधोः पुत्रो महाबलः ।
शत्रुघ्नेन हतो राजंस्तदा रामस्य शासनात् ॥ २.५०.२७ ॥
ମଧୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଲବଣ ନାମକ ମହାବଳୀ ଦାନବ, ହେ ରାଜନ, ସେତେବେଳେ ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲା।
2.50.28
एवं बहूनि कर्माणि कृत्वा लोकहिताय सः ।
राजं चकार विधिवद्रामो धर्मभृतां वरः ॥ २.५०.२८ ॥
ଏହିପରି ଲୋକହିତ ପାଇଁ ବହୁ କର୍ମ କରି, ଧର୍ମଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ ବିଧିବଦ୍ଧ ଭାବେ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ କଲେ।
2.50.29
शताश्वमेधानाजह्रे ज्योतिरुक्थ्यान्निरर्गलान् ।
नाश्रूयन्ताशुभा वाचो नात्ययः प्राणिनां तदा। ॥ २.५०.२९ ॥
ଶହେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଏବଂ ଜ୍ୟୋତିଷ୍ଟୋମ ଓ ଉକ୍ଥ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ସେ ନିର୍ବିଘ୍ନରେ କଲେ; ସେତେବେଳେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଶୁଭ ବାକ୍ୟ ଶୁଣାଗଲା ନାହିଁ, ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ହେଲା ନାହିଁ।
2.50.30
न दस्युजं भयं चासीद्रामे राज्यं प्रशसति ।
ऋषीणां देवतानां च मनुष्याणां तथैव च ॥ २.५०.३० ॥
ରାମଙ୍କ ଶାସନରେ, ଯାହାର ପ୍ରଶଂସା ହେଉଥିଲା, ଡକାୟତମାନଙ୍କ ଭୟ ନଥିଲା; ଋଷି, ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।
2.50.31
पृथिव्यां धार्मिकाः सर्वे रामे राज्यं प्रशासति ।
नाधर्मिष्ठो नरः कश्चिद्बभूव प्राणिनां क्वचित् ॥ २.५०.३१ ॥
ରାମ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରୁଥିବା ସମୟରେ ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତେ ଧାର୍ମିକ ଥିଲେ; ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେହି ଅଧାର୍ମିକ ହୋଇନଥିଲେ।
2.50.32
प्राणापानौ समौ ह्यास्तां रामे राज्यं प्रशासति ।
गाधामप्यत्र गायन्ति ये पुराणविदो जनाः ॥ २.५०.३२ ॥
ରାମ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରୁଥିବା ସମୟରେ ପ୍ରାଣ ଓ ଅପାନ ସମାନ ଥିଲେ; ଏ ବିଷୟରେ ପୁରାଣଜ୍ଞ ଲୋକମାନେ ଏକ ଗାଥା ମଧ୍ୟ ଗାଆନ୍ତି।
2.50.33
श्यामो युवा लोहिताक्षो मातङ्गानामिवर्षभः ।
आजानुबाहुः सुमुखः सिंहस्कन्धो महाबलः ॥ २.५०.३३ ॥
ସେ ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ଯୁବା, ଲାଲ ନୟନ ବିଶିଷ୍ଟ ଥିଲେ; ହାତୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ ପରି, ଆଣ୍ଠୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲମ୍ବା ବାହୁ ଥିବା, ସୁନ୍ଦର ମୁଖ ଥିବା, ସିଂହ ସ୍କନ୍ଧ ଥିବା ଏବଂ ମହାବଳୀ ଥିଲେ।
2.50.34
दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च ।
राज्यं भोगं च सम्प्राप्य शशास पृथिवीमिमाम् ॥ २.५०.३४ ॥
ରାଜ୍ୟ ଓ ଭୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ସେ ଦଶ ହଜାର ଓ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ଏହି ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରିଥିଲେ।
2.50.35
रामो रामो राम इति प्राजानामभवन्कथाः ।
रामभूतं जगदिदं रामे राज्यं प्रशासति ॥ २.५०.३५ ॥
"ରାମ, ରାମ, ରାମ" ଏହା ହିଁ ପ୍ରଜାଙ୍କ କଥା ହୋଇଗଲା; ରାମ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରୁଥିବା ସମୟରେ ଏହି ଜଗତ ରାମମୟ ହୋଇଗଲା।
2.50.36
ऋग्यजुः सामहीनाश्च न तदाऽसन्द्विजायः ।
उषित्वा दण्डके कार्यं त्रिदशानां चकार सः ॥ २.५०.३६ ॥
ସେ ସମୟରେ ଋକ୍, ଯଜୁଃ, ସାମ ବିହୀନ ଦ୍ୱିଜ ନଥିଲେ; ସେ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ବାସ କରି ଦେବତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କଲେ।
2.50.37
पूर्वापकारिणं तं तु पौलस्त्यं मनुजर्षभम् ।
देवगन्धर्वनागानामरिं स निजघानह ॥ २.५०.३७ ॥
ପୂର୍ବେ ଅପକାର କରିଥିବା ସେହି ପୌଲସ୍ତ୍ୟ (ରାବଣ)ଙ୍କୁ — ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ନାଗମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁକୁ — ସେ ମନୁଷ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଧ କଲେ।
2.50.38
सत्ववान्गुणसम्पन्नो दीप्यमानः स्वतेजसा ।
एवमेव महाबाहुरिक्ष्वाकुकुलवर्धनः ॥ २.५०.३८ ॥
ସତ୍ତ୍ୱଗୁଣୀ, ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ, ନିଜ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ସେହିପରି ମହାବାହୁ ଇକ୍ଷ୍ବାକୁକୁଳବର୍ଧନ (ରାମ)।
2.50.39
रावणं सगणं हत्वा दिवमाक्रमताभिभूः ।
ति दाशरथेः ख्यातः प्रादुर्भावो महात्मनः ॥ २.५०.३९ ॥
ରାବଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଗଣ ସହିତ ବଧ କରି ସେ ବିଜେତା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଆରୋହଣ କଲେ। ଏହିପରି ଦଶରଥପୁତ୍ର ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଅବତାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
2.50.40
ततः कृष्णो महाबाहुर्भीतानामभयङ्करः ।
अष्टाविंशे युगे राजञ्जज्ञे श्रीवत्सलक्षणः ॥ २.५०.४० ॥
ତା'ପରେ ଭୀତମାନଙ୍କୁ ଅଭୟ ଦେଉଥିବା ମହାବାହୁ କୃଷ୍ଣ, ହେ ରାଜନ୍, ଅଷ୍ଟାବିଂଶ ଯୁଗରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ସହିତ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କଲେ।
2.50.41
पेशलश्च वदान्यश्चलोके बहुमतो नृषु ।
स्मृतिमान्देशकालज्ञः शङ्खचक्रगदासिभृत् ॥ २.५०.४१ ॥
ସେ ମଧୁର, ଉଦାର, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ମାନିତ, ସ୍ମୃତିମାନ, ଦେଶକାଳଜ୍ଞ, ଶଙ୍ଖ-ଚକ୍ର-ଗଦା-ଖଡ୍ଗଧାରୀ।
2.50.42
वासुदेव इति ख्यातो लोकानां हितकृत्सदा ।
वृष्णीनां च कुले जातो भूमेः प्रियचिकीर्षया ॥ २.५०.४२ ॥
ବାସୁଦେବ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଯିଏ ସଦା ଲୋକହିତକାରୀ, ପୃଥିବୀର ପ୍ରିୟ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ବୃଷ୍ଣିକୁଳରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କଲେ।
2.50.43
शत्रूणां भयकृद्दाता मधुहेति स विश्रुतः ।
शकटार्जुनरामाणां कीलस्थानान्यसूदयत् ॥ २.५०.४३ ॥
ସେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଭୟ ଦେବାବାଲା; ମଧୁଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିବା ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଶକଟ, ଅର୍ଜୁନମାନେ ଏବଂ ରାମଙ୍କ କୀଳସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ସେ ବିନଷ୍ଟ କଲେ।
2.50.44
कंसादीन्निजघानाजौ दैत्यान्मानुषविग्रहान् ।
अयं लोकहितार्थाय प्रादुर्भावो महात्मनः ॥ २.५०.४४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ କଂସ ଆଦି ମାନବ-ଦେହଧାରୀ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ। ଏହା ମହାତ୍ମାଙ୍କର ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ ଲୋକହିତ ପାଇଁ।
2.50.45
कल्की विष्णुयशा नाम भूयश्चोत्पत्स्यते हरिः ।
लेर्युगान्ते सम्प्राप्ते धर्मे शिथिलतां गते ॥ २.५०.४५ ॥
କଲ୍କି, ବିଷ୍ଣୁଯଶା ନାମରେ, ହରି ପୁଣି ଜନ୍ମ ନେବେ; ଯୁଗାନ୍ତରେ, ଧର୍ମ ଶିଥିଳ ହୋଇଗଲେ।
2.50.46
पाषण्डिनां गणानां हि वधार्थं भरतर्षभ ।
धर्मस्य च विवृद्ध्यर्थं विप्राणां हितकाम्यया ॥ २.५०.४६ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପାଷଣ୍ଡୀମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ବଧ କରିବା ପାଇଁ, ଧର୍ମର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ହିତ କାମନାରେ।
2.50.47
एते चान्ये च बहवो विष्णोर्देवगणैर्युताः ।
प्रादुर्भावाः पुराणेषु गीयन्ते ब्रह्मवादिभिः ॥ २.५०.४७ ॥
ଏହି ଓ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ, ଦେବଗଣ ସହିତ; ପୁରାଣରେ ବ୍ରହ୍ମବାଦୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗାଯାଯାଏ।