ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.51.1
एवमुक्ते तु कौन्तेयस्ततः कौरवनन्दनः ।
आबभाषे पुनर्भीष्णे धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ २.५१.१ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବା ପରେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, କୌରବମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପୁନର୍ବାର ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ କହିଲେ।
2.51.2
भूय एव मनुष्येन्द्र उपेन्द्रस्य यशस्विनः ।
जन्म वृष्णिषु विज्ञातुमिच्छामि वदतां वर ॥ २.५१.२ ॥
ହେ ମନୁଷ୍ୟେନ୍ଦ୍ର, ବକ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଯଶସ୍ୱୀ ଉପେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ (କୃଷ୍ଣଙ୍କ) ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ପୁନର୍ବାର ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
2.51.3
यथैव भगवाञ्जातः क्षिताविह जनार्दनः ।
माधवेषु महाबुद्धिस्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ २.५१.३ ॥
ଭଗବାନ ଜନାର୍ଦନ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ମାଧବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ ହୋଇ ଯେପରି ଜନ୍ମିଲେ, ହେ ପିତାମହ, ତାହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
2.51.4
एवमुक्तस्ततो भीष्मः केशवस्य महात्मनः ।
माधवेषु तथा जन्म कथयामास वीर्यवान् ॥ २.५१.४ ॥
ଏପରି ପଚରାଯିବା ପରେ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଭୀଷ୍ମ ମହାତ୍ମା କେଶବଙ୍କର ମାଧବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ଏହିପରି କହିଲେ।
2.51.5
हन्त ते कथयिष्यामि युधिष्ठिर यथातथम् ।
यतो नारायणस्येह जन्म वृष्णिषु कौरव ॥ २.५१.५ ॥
ଭଲ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ନାରାୟଣ ଏଠାରେ ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି ଜନ୍ମିଲେ, ତାହା ମୁଁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ତୁମକୁ କହିବି, ହେ କୌରବ।
2.51.6
पुरा लोके महाराज वर्तमाने कृते युगे ।
आसीत्रैलोक्यविख्यातः सङ्ग्रामस्तारकामयः ॥ २.५१.६ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ପୂର୍ବେ କୃତଯୁଗ ଚାଲୁଥିବା ସମୟରେ ଜଗତରେ ତ୍ରିଲୋକ-ବିଖ୍ୟାତ ତାରକଙ୍କୁ ନେଇ ଏକ ସଂଗ୍ରାମ ହୋଇଥିଲା।
2.51.7
विरोचनो मयस्तारो वराहः श्वेत एव च ।
विप्रचित्तिः प्रलम्बश्च वृत्रजम्भबलादयः ॥ २.५१.७ ॥
ବିରୋଚନ, ମୟ, ତାର, ବରାହ, ଶ୍ବେତ, ବିପ୍ରଚିତ୍ତି, ପ୍ରଲମ୍ବ, ବୃତ୍ର, ଜମ୍ଭ, ବଳ ପ୍ରଭୃତି।
2.51.8
नमुचिः कालनेमिश्च प्रह्लाद इति विश्रुतः ।
लम्बः किशोरः स्वर्भानुररिष्टो राक्षसेश्वरः ॥ २.५१.८ ॥
ନମୁଚି, କାଳନେମି, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ଲମ୍ବ, କିଶୋର, ସ୍ବର୍ଭାନୁ ଏବଂ ରାକ୍ଷସେଶ୍ବର ଅରିଷ୍ଟ।
2.51.9
एते चान्ये च बहवो दैत्यसङ्घाः सहस्रशः ।
नानाशस्त्रधरा राजन्नानाभूषणवाहनाः ॥ २.५१.९ ॥
ଏମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ବହୁତ, ହଜାର ହଜାର ଦୈତ୍ୟଦଳ, ହେ ରାଜନ୍, ନାନା ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ନାନା ଅଳଙ୍କାର ଓ ବାହନରେ ସଜ୍ଜିତ।
2.51.10
देवतानामभिमुखास्तस्थुर्दैतेयदानवाः ।
देवास्तु युध्यमानास्ते दानवानभ्ययू रणे ॥ २.५१.१० ॥
ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହେଲେ; ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରି ରଣରେ ଦାନବଙ୍କ ଉପରକୁ ଆଗେଇଲେ।
2.51.11
आदित्या वसवो रुद्राः साध्या विश्वे मरुद्गणाः ।
इन्द्रो यमश्च वरुणश्चन्द्रश्चैव धनेश्वरः ॥ २.५१.११ ॥
ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ସାଧ୍ୟ, ବିଶ୍ୱଦେବ, ମରୁଦ୍ଗଣ; ଇନ୍ଦ୍ର, ଯମ, ବରୁଣ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଧନେଶ୍ୱର କୁବେର।
2.51.12
अश्विनौ च महावीर्यौ ये चान्ये देवतागणाः ।
चक्रुर्युद्धं महाघोरं दानवैश्च यथाक्रमम् ॥ २.५१.१२ ॥
ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ଅଶ୍ୱିନୀ ଦ୍ୱୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେବଗଣ ଦାନବଙ୍କ ସହ ଯଥାକ୍ରମେ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
2.51.13
युध्यमानाः समेयुश्च देवा दैतेयदानवैः ।
तद्युद्धमभवद्घोरं देवदानवसङ्कुलम् ॥ २.५१.१३ ॥
ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଦେବତାମାନେ ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ସହିତ ସଂଘର୍ଷ କଲେ। ଦେବ-ଦାନବ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ଭୟଙ୍କର ହେଲା।
2.51.14
ताभ्यां बलाभ्यां सञ्जज्ञे तुमुलो विग्रहस्तदा ।
तीक्ष्णशस्त्रैः किरन्तोऽथ अभ्ययुर्देवदानवाः ॥ २.५१.१४ ॥
ସେହି ଦୁଇ ସେନାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେତେବେଳେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ସଂଘର୍ଷ ହେଲା। ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରବର୍ଷଣ କରି ଦେବ-ଦାନବମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
2.51.15
घ्रन्ति देवान्सगन्धर्वान्सयक्षोरगचारणान् ।
ते वध्यमाना दैतेयैर्देवसङ्घास्तदा रणे ॥ २.५१.१५ ॥
ଦୈତ୍ୟମାନେ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ନାଗ ଓ ଚାରଣ ସହିତ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ବଧ କରୁଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ରଣରେ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ୍ୟମାନ ଦେବଗଣ।
2.51.16
त्रातारं मनसा जग्मुर्देवं नारायमं प्रभुम् ।
एतस्मिन्नन्तरे तत्र जगाम हरिरीश्वरः ॥ २.५१.१६ ॥
ମନରେ ରକ୍ଷକ ଦେବ ନାରାୟଣ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସେମାନେ ଶରଣ ନେଲେ। ଏହି ଅବସରରେ ସେଠାକୁ ଈଶ୍ୱର ହରି ଆସିଲେ।
2.51.17
दीपयञ्ज्योतिषा भूमिं शङ्खचक्रगदाधरः ।
तमागतं सुपर्णस्थं विष्णुं लोकनमस्कृतम् ॥ २.५१.१७ ॥
ତେଜରେ ପୃଥିବୀକୁ ଆଲୋକିତ କରି, ଶଙ୍ଖ-ଚକ୍ର-ଗଦା ଧାରଣ କରି, ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ବସି ଆସିଥିବା, ଲୋକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଣତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ।
2.51.18
दृष्ट्वा मुदा युताः सर्वे भयं त्यक्त्वा रमे सुराः ।
चक्रुर्युद्धं पुनः सर्वे देवा दैतेयदानवैः ॥ २.५१.१८ ॥
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭୟ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ହେ ରାମ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ପୁନର୍ବାର ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
2.51.19
तद्युद्धमभवद्घोरमचिन्त्यं रोमहर्षणम् ।
जघ्रुर्दैत्यान्त्रणे घोराः सर्वे शक्रपुरोगमाः ॥ २.५१.१९ ॥
ସେ ଯୁଦ୍ଧ ଭୟଙ୍କର, ଅଚିନ୍ତନୀୟ ଓ ରୋମାଞ୍ଚକର ଥିଲା। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଗ୍ରଣୀ କରି ସମସ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଦେବତା ରଣରେ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
2.51.20
ते बाध्यमाना बिबुधैर्दुद्रुवुदैत्यदानवाः ॥ २.५१.२० ॥
ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସେହି ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ ପଳାଇଗଲେ।
2.51.21
विद्रुतान्दानवान्दृष्ट्वा तदा भारत संयुगे ।
कालनेमिरिति ख्यातो दानवः प्रत्यदृश्यता ॥ २.५१.२१ ॥
ହେ ଭରତ! ଯୁଦ୍ଧରେ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ପଳାଇବାର ଦେଖି ସେତେବେଳେ କାଳନେମି ନାମକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦାନବ ପ୍ରକଟ ହେଲା।
2.51.22
शत्रुप्रहरणे घोरः शतबाहुः शताननः ।
शतशीर्षः स्थितः श्रीमाञ्छतशृङ्गं इवाचलः ॥ २.५१.२२ ॥
ଶତ୍ରୁ ପ୍ରହାରରେ ଭୟଙ୍କର, ଶହେ ବାହୁ, ଶହେ ମୁଖ ଓ ଶହେ ମୁଣ୍ଡବିଶିଷ୍ଟ ସେହି ଶ୍ରୀମାନ ଶହେ ଶିଖରବିଶିଷ୍ଟ ପର୍ବତ ପରି ଠିଆ ହେଲା।
2.51.23
भास्कराकारमुकुटः शिञ्जिताभरणाङ्गदः ।
धूम्रकेतुर्हरिश्मश्रुर्निर्दष्टोष्ठपुटाननः ॥ २.५१.२३ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ମୁକୁଟଧାରୀ, ଝଣଝଣ ଅଳଙ୍କାର ଓ ବାହୁବଳୟ ପରିଧାନ, ଧୂଆଁ ଧ୍ୱଜାଧାରୀ, ପିଙ୍ଗଳ ଦାଢ଼ିଧାରୀ, ଦାନ୍ତରେ କାମୁଡ଼ା ଓଠ ଓ ମୁଖ ବିଶିଷ୍ଟ।
2.51.24
त्रैलोक्यान्तरविस्तारं धारयन्विपुलं वपुः ।
तर्जयन्वै रणे देवाञ्छादयन्वै दिशो दश ॥ २.५१.२४ ॥
ତ୍ରିଲୋକର ମଧ୍ୟଭାଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ବିଶାଳ ଦେହ ଧାରଣ କରି, ରଣରେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଖାଇ ଓ ଦଶଦିଗକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରି।
2.51.25
अभ्यधावत्सुसङ्क्रुद्धो व्यादितास्य इवान्तकः ।
तत्र शस्त्रप्रतानैश्च देवान्धर्षितवान्त्रणे ॥ २.५१.२५ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧରେ ଖୋଲା ମୁଖ ଯମ ପରି ସେ ଧାଇଁଲା; ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅସ୍ତ୍ରବର୍ଷଣରେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ପୀଡ଼ିତ କଲା।
2.51.26
अभ्याययुः सुरान्सर्वान्पुनस्ते दैत्यदानवाः ।
आपीडयन्त्रणे क्रुद्धास्ततो देवान्युधिष्ठिर ॥ २.५१.२६ ॥
ପୁଣି ସେ ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ କ୍ରୋଧରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିଲେ; ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କଲେ।
2.51.27
ते वध्यमाना विबुधाः समरे कालनेमिना ।
दैत्यैश्चैव महाराज दुद्रुवुस्ते दिशो दश ॥ २.५१.२७ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ କାଳନେମି ଓ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଉଥିବା ସେହି ଦେବତାମାନେ, ହେ ମହାରାଜ, ଦଶ ଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ।
2.51.28
विबुधान्विद्रुतान्दृष्ट्वा कालनेमिर्महा।ञसुरः ।
इन्द्रं यमं च वरुणं वायुं च धनदं रविम् ॥ २.५१.२८ ॥
ଦେବତାମାନେ ପଳାଉଥିବା ଦେଖି ମହାସୁର କାଳନେମି ଇନ୍ଦ୍ର, ଯମ, ବରୁଣ, ବାୟୁ, କୁବେର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲା।
2.51.29
एतांश्चान्यान्बलाञ्जित्वा तेषां कार्याण्यवाप सः ।
तान्सर्वान्सहसा जित्वा कालनेमिर्महासुरः ॥ २.५१.२९ ॥
ଏମାନଙ୍କୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବଳରେ ଜିଣି ସେ ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ନିଜ ହାତକୁ ନେଲା; ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଅକସ୍ମାତ୍ ଜିତି ମହାସୁର କାଳନେମି ଏପରି କଲା।
2.51.30
ददर्श गगने विष्णुं सुपर्णस्थं महाद्युतिम् ।
तं दृष्ट्वा क्रोधताम्राक्षस्तर्जयन्नभ्ययात्तदा ॥ २.५१.३० ॥
ଆକାଶରେ ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ମହାତେଜସ୍ୱୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସେ ଦେଖିଲା; ତାଙ୍କୁ ଦେଖି କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତିମ ଆଖିରେ ସେ ତର୍ଜନ କରି ସେତେବେଳେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା।
2.51.31
स बाहुशतमुद्यम्य सर्वास्त्रग्रहणं रणे ।
रोषाद्भारत दैत्येन्द्रो विष्णोरुरसि पातयत् ॥ २.५१.३१ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଥିବା ଶହେ ବାହୁ ଉଠାଇ, ହେ ଭାରତ, କ୍ରୋଧରେ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ପ୍ରହାର କଲା।
2.51.32
दैत्याश्च दानवाश्चैव सर्वे मयपुरोगमाः ।
स्वान्यायुधानि सङ्गृह्य सर्वे विष्णुमुपाद्रवन् ॥ २.५१.३२ ॥
ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ, ମୟଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତେ, ନିଜ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।
2.51.33
स ताड्यमानो।ञतिबलैर्दैत्यैः सर्वायुघोद्यतैः ।
न चचाल हरिर्युद्धेऽकम्पमान इवाचलः ॥ २.५१.३३ ॥
ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇଥିବା ଅତି ବଳଶାଳୀ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରହାରିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ହରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଟଳିଲେ ନାହିଁ, ଅଚଳ ପର୍ବତ ପରି।
2.51.34
पुनरुद्यम्य सङ्क्रुद्धः कालनेमिर्दृढां गदाम् ।
जघान गदया राजंस्तं विष्णुं गरुडं च वै ॥ २.५१.३४ ॥
ପୁଣି କ୍ରୋଧରେ କାଳନେମି ଦୃଢ଼ ଗଦା ଉଠାଇ, ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ଗଦାରେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଗରୁଡ଼ ଉଭୟଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲା।
2.51.35
तं दृष्ट्वा गुरडं श्रान्तं चक्रमुद्यस्य वै हरिः ।
शतं शिरांसि बाहूंश्च सोच्छिनत्कालनेमिनः ॥ २.५१.३५ ॥
ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ କ୍ଳାନ୍ତ ଦେଖି ହରି ଚକ୍ର ଉଠାଇଲେ, ଓ କାଳନେମିଙ୍କ ଶହେ ମୁଣ୍ଡ ଓ ବାହୁ କାଟିଦେଲେ।
2.51.36
जघानान्यांस्च तान्सर्वान्समरे दैत्यदानवान् ।
विबुधानामृषीणां च स्वानि स्थानानि वै ददौ ॥ २.५१.३६ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବଙ୍କୁ ସେ ବଧ କଲେ, ଓ ଦେବତା ଏବଂ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ନିଜ ସ୍ଥାନ ଫେରାଇ ଦେଲେ।
2.51.37
दत्त्वा सुराणां सुग्रीतो योग्यकर्माणि भारत ।
जगाम ब्रह्मणा सार्धं ब्रह्मलोकं तदा हरिः ॥ २.५१.३७ ॥
ହେ ଭାରତ, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଦେଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହରି ତଦା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଗଲେ।
2.51.38
ब्रह्मलोकं प्रविश्याश्च प्राप्य नारायणः प्रभुः ।
पौराणं ब्रह्मसदनं दिव्यं नारायणाश्रयम् ॥ २.५१.३८ ॥
ବ୍ରହ୍ମଲୋକରେ ପ୍ରବେଶ କରି ପ୍ରଭୁ ନାରାୟଣ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସେହି ପୁରାତନ, ଦିବ୍ୟ ନିବାସରେ ପହଞ୍ଚିଲେ; ତାହା ନାରାୟଣଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ଥିଲା।
2.51.39
स प्रविश्य तदा देवः स्तूयमानो महर्षिभिः ।
सहस्रशीर्षा भूत्वा च शयनायोपचक्रमे ॥ २.५१.३९ ॥
ସେହି ଦେବ ସେଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ ହୋଇ, ସହସ୍ରଶୀର୍ଷ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଶୟନ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ।
2.51.40
आदिदेवः पुराणात्मा निद्रावशमुपागतः ।
शेते सुखं सदा विष्णुर्मोहयञ्जगदव्ययः ॥ २.५१.४० ॥
ଆଦିଦେବ, ପୁରାଣାତ୍ମା, ନିଦ୍ରାର ବଶୀଭୂତ ହୋଇ, ଅବ୍ୟୟ ବିଷ୍ଣୁ ଜଗତକୁ ମୋହିତ କରି ସଦା ସୁଖରେ ଶୟନ କରନ୍ତି।
2.51.41
जग्मुस्तस्याथ वर्षाणि शयानस्य महात्मनः ।
षट्त्रिंशच्छतसाहस्रं मानुषेणेह सङ्ख्यया ॥ २.५१.४१ ॥
ଶୟନ କରିଥିବା ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କର ମାନବ ଗଣନା ଅନୁସାରେ ଏଠାରେ ଛତ୍ରିଶ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ବିତିଗଲା।
2.51.42
जग्मुः कृतयुगत्रेताद्वापरान्ते बुबोध ह ।
ब्रह्मादिभिः स्तूयमानः सुरैश्चापि सहर्षिभिः ॥ २.५१.४२ ॥
କୃତ, ତ୍ରେତା, ଦ୍ୱାପର ଯୁଗର ଶେଷରେ ସେ ଜାଗ୍ରତ ହେଲେ; ବ୍ରହ୍ମାଦି, ଦେବତା ଓ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ ହୋଇ।
2.51.43
उत्पत्य शयनाद्विष्णुर्ब्रह्मणा विबुधैः सह ।
देवानां च हितार्थाय ययौ देवसभां प्रति ॥ २.५१.४३ ॥
ବିଷ୍ଣୁ ଶଯ୍ୟାରୁ ଉଠି ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ ଦେବସଭା ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
2.51.44
मेरोः शिरसि विन्यस्तां ज्वलन्तीं तां शुभां सभाम् ।
विविशुस्ते सुराः सर्वे ब्रह्मणा सह भारत ॥ २.५१.४४ ॥
ହେ ଭାରତ, ମେରୁ ଶିଖରରେ ସ୍ଥାପିତ ସେହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶୁଭ ସଭାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବତା ପ୍ରବେଶ କଲେ।
2.51.45
जग्मुस्तत्र निषेदुस्ते सा निःशब्दा ह्यभूत्तदा ।
तत्र भूमिरुवाचाथ खेदात्करुणभाषिणी ॥ २.५१.४५ ॥
ସେମାନେ ସେଠାକୁ ଯାଇ ବସିଲେ; ସେତେବେଳେ ସେ ସଭା ନୀରବ ହେଲା। ସେଠାରେ ଦୁଃଖରେ କରୁଣ ସ୍ୱରରେ ପୃଥିବୀ କହିଲେ।
2.51.46
राज्ञां बलैर्बलवतां खिन्नास्मि भृशपीडिता ।
नित्यं भारपरिश्रान्ता दुःखं जीवाम्यहं सुराः ॥ २.५१.४६ ॥
ବଳବାନ ରାଜାମାନଙ୍କ ସେନାରେ ମୁଁ କ୍ଳାନ୍ତ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡ଼ିତ। ସର୍ବଦା ଭାରରେ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ, ହେ ଦେବତାଗଣ, ମୁଁ ଦୁଃଖରେ ବଞ୍ଚୁଛି।
2.51.47
पुरे पुरे च नृपतिः कोटिसङ्ख्यैर्बलैर्वृतः ।
राष्ट्रे राष्ट्रे च शतशो ग्रामाः कुलसहस्रिणः ॥ २.५१.४७ ॥
ପ୍ରତି ନଗରରେ କୋଟି ସଂଖ୍ୟକ ସେନାରେ ଘେରା ଏକ ରାଜା ଅଛନ୍ତି; ପ୍ରତି ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ହଜାର ହଜାର ପରିବାରବିଶିଷ୍ଟ ଶହ ଶହ ଗ୍ରାମ ଅଛି।
2.51.48
भूमिपानां सहस्रैश्च तेषां च बिलनां बलैः ।
ग्रामायुतैः पुरै राष्ट्रैरहं निर्विवरीकृता ॥ २.५१.४८ ॥
ହଜାର ହଜାର ଭୂପତି ଓ ସେମାନଙ୍କ ସେନାରେ, ଦଶ ହଜାର ଗ୍ରାମ, ନଗର ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ମୁଁ ଏପରି ଭରି ଯାଇଛି ଯେ ମୋ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଖାଲି ସ୍ଥାନ ନାହିଁ।
2.51.49
तस्माद्धारयितुं शक्त्या न क्षमासि जनानहम् ।
दैत्यैश्च बाध्यमानास्ताः प्राज नित्यं दुरात्मभिः ॥ २.५१.४९ ॥
ତେଣୁ ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ମୋତେ ଧାରଣ କରିବାକୁ ତୁମେ ସମର୍ଥ ନୁହଁ। ଦୁରାତ୍ମା ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବଦା ପୀଡ଼ିତା ହୋଇ ମୁଁ…
2.51.50
भूमेस्तु वचनं श्रुत्वा देवो नारायणस्तदा ।
व्यादिश्य तान्सुरान्सर्वान्क्षितौ वस्तुं मनो दधे ॥ २.५१.५० ॥
ପୃଥିବୀର ବଚନ ଶୁଣି ସେତେବେଳେ ଦେବ ନାରାୟଣ ସେହି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଇ ପୃଥିବୀରେ ବାସ କରିବାକୁ ମନ ସ୍ଥିର କଲେ।