Mahābhārata · Adhyāya 2.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.55.1
शूरसेनपुरं त्यक्त्वा ततो यादवनन्दनः ।
द्वारकां भगवान्कृष्णः प्रत्यपद्यत भारत ॥ २.५५.१ ॥
Oh Bhārata, tras abandonar la ciudad de Śūrasena, el deleite de los Yādavas, el bienaventurado Kṛṣṇa regresó a Dvārakā.
2.55.2
ततो महात्मा यानानि रत्नानि विविधानि च ।
यथार्हं पुण्डरीकाक्षो नैर्ऋतात्प्रत्यपद्यत ॥ २.५५.२ ॥
Entonces el magnánimo de ojos de loto recibió, como correspondía, diversos vehículos y joyas del Nairṛta.
2.55.3
तत्र विघ्नं चरन्ति स्म दैतेयाः सहदानवैः ।
ताञ्जघान महाबाहुर्वरमत्तान्महासुरान् ॥ २.५५.३ ॥
Allí los Daityas, junto con los Dānavas, causaban obstrucciones; el de grandes brazos abatió a aquellos grandes asuras, embriagados por sus dones.
2.55.4
स विघ्नमकरोत्तत्र नरको नाम नैर्ऋतः ।
अदितिं धर्षयामास कुण्डलार्थं युधिष्ठिर ॥ २.५५.४ ॥
Él causó allí un obstáculo: Naraka por nombre, un Nairṛta, que, oh Yudhiṣṭhira, ultrajó a Aditi por los pendientes.
2.55.5
न चासुरगणैः सर्वैः सहितैः कर्म तत्पुरा ।
कृतपूर्वं महाघोरं यदकार्षीन्महासुरः ॥ २.५५.५ ॥
En tiempos pasados, ni siquiera todas las huestes de asuras juntas habían hecho aquella acción terrible que realizó el gran asura.
2.55.6
यं मही सुषुवे देवी यस्य प्राग्ज्योतिषं पुरम् ।
विषयान्तपालाश्चत्वारो यस्यासन्युद्धदुर्मदाः ॥ २.५५.६ ॥
Aquel a quien la diosa Tierra dio a luz, cuya ciudad es Prāgjyotiṣa, y cuyos cuatro guardianes de las fronteras de los reinos eran arrogantes en la batalla.
2.55.7
आदेवयानमावृत्य पन्थानं पर्यवस्थिताः ।
त्रासनाः सुरसङ्घानां विरूपै राक्षसैः सह ॥ २.५५.७ ॥
Rodeando el camino de los dioses, se mantenían de pie, aterrorizando a las huestes de los dioses, junto con los rākṣasas deformes.
2.55.8
हयग्रीवो निकुम्भश्च घोरः पञ्चजनस्तदा ।
मुरः पुत्रसहस्रैश्च वरमत्तो महासुरः ॥ २.५५.८ ॥
Hayagrīva y Nikumbha, el terrible Pañcajana, y entonces Mura con sus mil hijos, el gran asura ebrio de dones.
2.55.9
तद्वधार्थं महाबाहुरेष चक्रगदासिभृत् ।
जातो वृष्णिषु देवक्यां वासुदेवो जनार्दनः ॥ २.५५.९ ॥
Para destruirlos, este de brazos poderosos, portador del disco, la maza y la espada, nació entre los Vṛṣṇis de Devakī como Vāsudeva Janārdana.
2.55.10
तस्यास्य पुरुषेन्द्रस्यलोकप्रथिततेजसः ।
निवासो द्वारकायां तु विदितो वः प्रधानतः ॥ २.५५.१० ॥
La morada de aquel señor de los hombres, cuyo esplendor es renombrado en los mundos, está en Dvārakā, como bien os es conocido.
2.55.11
अतीव हि पुरी रम्या द्वारका वासवक्षयात् ।
अतिवैराजमप्यद्धा प्रत्यक्षस्ते युधिष्ठिर ॥ २.५५.११ ॥
En verdad la ciudad de Dvārakā es sumamente hermosa, como surgida de la ruina de la morada de Indra; superando incluso a Vairāja, verdaderamente te es visible, oh Yudhiṣṭhira.
2.55.12
तस्मिन्देवपुरप्रख्ये सा सभा वृष्ण्युपाश्रया ।
सुधर्मेति च विख्याता योजनायतविस्तृता ॥ २.५५.१२ ॥
En aquella ciudad semejante a la de los dioses se halla la sala de asamblea donde se reúnen los Vṛṣṇis, famosa como Sudharmā, de un yojana de largo y ancho.
2.55.13
तत्र वृष्ण्यन्दकाः सर्वे रामकृष्णपुरोगमाः ।
लोकयात्रामिमां कृत्स्नां परिरक्षन्त आसते ॥ २.५५.१३ ॥
Allí habitaban todos los Vṛṣṇis y Andhakas, encabezados por Rāma y Kṛṣṇa, protegiendo todo este curso del mundo.
2.55.14
तत्रासीनेषु सर्वेषु कदाचिद्भरतर्षभ ।
दिव्यगन्धा ववुर्वाताः कुसुमानां च वृष्टयः ॥ २.५५.१४ ॥
Mientras todos estaban sentados allí, una vez, toro de los Bharatas, soplaron vientos de fragancia divina y cayeron lluvias de flores.
2.55.15
ततः सूर्यसहस्राभस्तेजोराशिर्महाद्भुतः ।
मध्ये तु तेजसस्तस्य पाण्डरं गजमास्थितः। ॥ २.५५.१५ ॥
Entonces apareció una masa de esplendor, radiante como mil soles y muy maravillosa; y en medio de aquel resplandor estaba uno montado en un elefante blanco.
2.55.16
वृतो देवगणैः सर्वैर्वासवः प्रत्यदृश्यत ।
रामकृष्णौ च राजा च वृष्ण्यन्धकगणैः सह। ॥ २.५५.१६ ॥
Apareció Vāsava (Indra), rodeado por todas las huestes de dioses; y también se vieron Rāma, Kṛṣṇa y el rey, junto con las huestes de los Vṛṣṇis y Andhakas.
2.55.17
उत्पत्य सहसा देवे नमस्कारमकुर्वत ।
सोऽवतीर्य गजात्तूर्णं परिष्वज्य जनार्दनम्। ॥ २.५५.१७ ॥
De pronto se levantaron y rindieron homenaje al dios; y él, descendiendo rápidamente del elefante, abrazó a Janārdana (Kṛṣṇa).
2.55.18
सस्वजे बलदेवं च राजानं च तमाहुकम् ।
वासुदेवोद्धवौ चैव विकद्रुं च महामतिम्। ॥ २.५५.१८ ॥
Abrazó también a Balarāma y al rey Āhuka; y abrazó a Vāsudeva, a Uddhava y al magnánimo Vikadru.
2.55.19
प्रद्युम्नसाम्बनिशठाननिरुद्धं च सात्यकिम् ।
गदं सारणमक्रूरं भानुझल्लिविडूरथान्। ॥ २.५५.१९ ॥
A Pradyumna, Sāmba, Niśaṭha, Aniruddha y Sātyaki, Gada, Sāraṇa, Akrūra, Bhānu, Jhallī y Vidūratha.
2.55.20
तथैव कृतवर्णाणां चारुदेष्णं महाबलम् ।
देवकल्पान्महाराज तान्दाशार्हपुरोगमान्। ॥ २.५५.२० ॥
Asimismo a Kṛtavarman, al poderoso Cārudeṣṇa y, oh gran rey, a aquellos principales de los Dāśārha, semejantes a dioses.
2.55.21
पिरिष्वज्य च दृष्ट्वा च भगवान्भूतभावनः ।
वृष्ण्यन्धकमहामात्रान्परिष्वज्याथ वासवः। ॥ २.५५.२१ ॥
Abrazando y mirando, el bienaventurado Bhūtabhāvana abrazó a los grandes ministros de los Vṛṣṇi y Andhaka; luego Vāsava.
2.55.22
प्रगृह्य पूजां तैर्दत्तां भगवान्पाकशासनः ।
सोऽदितेर्वचनात्तात कुण्डलार्थे जनार्दनम्। ॥ २.५५.२२ ॥
Aceptando el homenaje que le ofrecieron, el bienaventurado Pākaśāsana, por palabra de Aditi, oh querido, habló a Janārdana sobre los pendientes.
2.55.23
उवाच परमप्रीतो जहि भौमं नरेश्व ।
निहत्य नरकं भौममाहरिष्यामि कुण्डले। ॥ २.५५.२३ ॥
Muy complacido, dijo: 'Oh señor de los hombres, mata a Bhauma; habiendo dado muerte a Naraka, hijo de la Tierra, traeré los pendientes.'
2.55.24
एवमुक्त्वाऽथ गोविन्दो राममेवाभ्यभाषत ।
प्रद्युम्नमनिरुद्धं च साम्बं चाप्रतिमं बले। ॥ २.५५.२४ ॥
Dicho esto, Govinda habló a Rāma mismo, y también a Pradyumna, Aniruddha y Sāmba, incomparable en fuerza.
2.55.25
एतांश्चोच्त्का तथा तत्र वासुदेवो महायशाः ।
अथारुह्य सुपर्णं वै शङ्खचक्रगदासिभृत्। ॥ २.५५.२५ ॥
Tras decir esto, el glorioso Vāsudeva montó entonces a Suparṇa (Garuḍa), portando concha, disco, maza y espada.
2.55.26
ययौ तदा हृषीकेशो देवानां हितकाम्यया ।
तं प्रयान्तममित्रघ्नं देवाः सहपुरन्दराः। ॥ २.५५.२६ ॥
Entonces Hṛṣīkeśa partió, deseando el bien de los dioses; mientras el destructor de enemigos avanzaba, los dioses junto con Purandara (lo siguieron).
2.55.27
पृष्ठतोऽनुययुः प्रीत्या स्तुवन्तो विष्णुमच्युतम् ।
उग्रान्त्रक्षोगणान्हत्वा नरकस्य महासुरान्। ॥ २.५५.२७ ॥
Alabando con afecto a Viṣṇu el inmutable, lo seguían por detrás; tras matar a los feroces ejércitos de devoradores de hombres y a los grandes asuras de Naraka,
2.55.28
क्षुरान्तान्मौरवान्पाशान्षट्सहस्रं ददर्श सः ।
स़ञ्छिद्य पाशाच्छस्त्रेण मुरं हत्वा सहान्वयम्। ॥ २.५५.२८ ॥
Vio seis mil lazos de fibra de Mūrva, con puntas afiladas como navajas; cortando los lazos con su arma y matando a Mura junto con sus seguidores,
2.55.29
शैलसङ्घानतिक्रम्य निशुम्भं च व्यपोथयत् ॥ २.५५.२९ ॥
Cruzando las cadenas de montañas, también aplastó a Niśumbha.
2.55.30
यः सहस्रसहस्त्वेकः सर्वान्देवानपोथयत् ।
तं जघान महावीर्यं हयग्रीवं महाबलम् ॥ २.५५.३० ॥
Mató a Hayagrīva, de gran poder y gran fuerza, quien, solo con miles y miles, había aplastado a todos los dioses.
2.55.31
अपारतेजा दुर्धर्षः सर्वयादवनन्दनः ।
मध्ये लोहितगङ्गायां भगवान्देवकीसुतः ॥ २.५५.३१ ॥
De esplendor sin límite, invencible, deleite de todos los Yādavas, el bendito hijo de Devakī estaba en medio del Lohita Gaṅgā.
2.55.32
औदकायां विरूपाक्षं जघान मधुसूदनः ।
ततः प्राग्ज्योतिषं नाम दीप्यमानमिव श्रिया।
पुरमासादयामास तत्र युद्धमवर्तत ॥ २.५५.३२ ॥
Madhusūdana derribó a Virūpākṣa, que habitaba en el agua. Luego llegó a la ciudad llamada Prāgjyotiṣa, que resplandecía como si tuviera fortuna, y allí se libró la batalla.
2.55.33
तद्युद्धमभवद्घोरं तेन भौमेन भारत ।
कुण्डलार्थे सुरेशस्य नरकेण महात्मना ॥ २.५५.३३ ॥
Aquella batalla, oh Bhārata, se volvió terrible, librada con Bhauma, con el magnánimo Naraka, por los pendientes de Indra, señor de los dioses.
2.55.34
मुहूर्तं लालयित्वा तु नरकं मधूसूदनः ।
प्रवृत्तचक्रं चक्रेण प्रममाथ बलाद्बली ॥ २.५५.३४ ॥
Tras jugar con Naraka un momento, Madhusūdana, el poderoso, puso en movimiento su disco y con fuerza lo aplastó con el disco.
2.55.35
चक्रप्रमथितं तस्य पपात सहसा भुवि ।
उत्तमाङ्गं हताङ्गस्य वृत्रे वज्रहते यथा ॥ २.५५.३५ ॥
Su cabeza, aplastada por el disco, cayó de pronto al suelo, como cae Vṛtra cuando lo hiere el rayo.
2.55.36
भूमिस्तु पतितं दृष्ट्वा प्रायच्छत्कुण्डले सुतम् ।
प्रदाय च महाबाहुमिदं वचनमब्रवीत् ॥ २.५५.३६ ॥
Al ver caído a su hijo, la Tierra entregó los pendientes, y tras entregarlos pronunció estas palabras al de brazos poderosos.
2.55.37
सृष्टस्त्वयैव मधुहंस्त्वयैव विनिपातितः ।
यथेच्छसि तथा क्रीडा प्रजास्तस्यानुपालय ॥ २.५५.३७ ॥
Tú mismo lo creaste, y tú mismo lo derribaste. Juega como quieras, y protege a sus súbditos.
2.55.38
देवानां च मुनीनां च पितॄणां च महात्मनाम् ।
उद्वेजनीयो भूतानां ब्रह्मद्विद् पुरुषाधमः ॥ २.५५.३८ ॥
Era un terror para los dioses, los sabios, los antepasados, los magnánimos y todos los seres; aquel el más vil de los hombres, enemigo de los brahmanes.
2.55.39
लोकद्विष्टः सुतस्ते तु देवारिर्लोककण्टकः ।
सर्वलोकनमस्कार्यामदितं बाधयद्वली ॥ २.५५.३९ ॥
Tu hijo, odiado por el mundo, era enemigo de los dioses y espina del mundo. Aunque digno de reverencia de todos los mundos, siendo poderoso, atormentaba a Aditi.
2.55.40
कुण्डले हृतवान्दर्पात्ततस्ते निहतः सुतः ।
नैव मन्युस्त्वया कार्यो यत्कृतं मयि भामिनि ॥ २.५५.४० ॥
En su orgullo, arrebató los pendientes, y por eso tu hijo fue muerto. Oh bhāminī, no debes sentir ira hacia mí por lo que he hecho.
2.55.41
त्वत्प्रभावाच्च ते पुत्रो लब्धवान्गतिमुत्तमाम् ।
तस्माद्गच्छ महाभागे भारावतरणं कृतम् ॥ २.५५.४१ ॥
Por tu poder, tu hijo alcanzó el estado supremo. Por tanto, oh gran afortunada, ve; la carga de la tierra ha sido aliviada.