മഹാഭാരതം · അധ്യായം 2.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.55.1
शूरसेनपुरं त्यक्त्वा ततो यादवनन्दनः ।
द्वारकां भगवान्कृष्णः प्रत्यपद्यत भारत ॥ २.५५.१ ॥
ഭാരതാ, ശൂരസേനപുരം വിട്ട് പിന്നീട് യാദവരുടെ ആനന്ദമായ ഭഗവാൻ കൃഷ്ണൻ ദ്വാരകയിലേക്ക് മടങ്ങി.
2.55.2
ततो महात्मा यानानि रत्नानि विविधानि च ।
यथार्हं पुण्डरीकाक्षो नैर्ऋतात्प्रत्यपद्यत ॥ २.५५.२ ॥
പിന്നെ മഹാത്മാവായ പുണ്ഡരീകാക്ഷൻ നൈർഋതനിൽ നിന്ന് യോഗ്യമായി വിവിധ വാഹനങ്ങളും രത്നങ്ങളും സ്വീകരിച്ചു.
2.55.3
तत्र विघ्नं चरन्ति स्म दैतेयाः सहदानवैः ।
ताञ्जघान महाबाहुर्वरमत्तान्महासुरान् ॥ २.५५.३ ॥
അവിടെ ദൈത്യരും ദാനവരും ചേർന്ന് വിഘ്നം ഉണ്ടാക്കി; വരങ്ങളാൽ മദിച്ച ആ മഹാസുരന്മാരെ മഹാബാഹു വധിച്ചു.
2.55.4
स विघ्नमकरोत्तत्र नरको नाम नैर्ऋतः ।
अदितिं धर्षयामास कुण्डलार्थं युधिष्ठिर ॥ २.५५.४ ॥
അവിടെ അവൻ വിഘ്നം ഉണ്ടാക്കി—നരകൻ എന്ന നൈർഋതൻ; യുധിഷ്ഠിരാ, കുണ്ഡലങ്ങൾക്കായി അദിതിയെ അപമാനിച്ചു.
2.55.5
न चासुरगणैः सर्वैः सहितैः कर्म तत्पुरा ।
कृतपूर्वं महाघोरं यदकार्षीन्महासुरः ॥ २.५५.५ ॥
മുൻപ് എല്ലാ അസുരഗണങ്ങളും ചേർന്നും ആ ഘോരകർമം ചെയ്തിട്ടില്ല; ആ മഹാസുരൻ അത് ചെയ്തു.
2.55.6
यं मही सुषुवे देवी यस्य प्राग्ज्योतिषं पुरम् ।
विषयान्तपालाश्चत्वारो यस्यासन्युद्धदुर्मदाः ॥ २.५५.६ ॥
ഭൂമിദേവി പ്രസവിച്ചവൻ; ആരുടെ നഗരം പ്രാഗ്ജ്യോതിഷമോ, ആരുടെ നാല് അതിർ കാവൽക്കാർ യുദ്ധത്തിൽ മദിച്ചവരായിരുന്നോ അവൻ.
2.55.7
आदेवयानमावृत्य पन्थानं पर्यवस्थिताः ।
त्रासनाः सुरसङ्घानां विरूपै राक्षसैः सह ॥ २.५५.७ ॥
ദേവയാന പാത വളഞ്ഞുനിന്നു, ദേവസംഘങ്ങളെ ഭയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട്, വികൃതരൂപികളായ രാക്ഷസരോടൊപ്പം.
2.55.8
हयग्रीवो निकुम्भश्च घोरः पञ्चजनस्तदा ।
मुरः पुत्रसहस्रैश्च वरमत्तो महासुरः ॥ २.५५.८ ॥
ഹയഗ്രീവൻ, നികുംഭൻ, ഘോരനായ പഞ്ചജനൻ, അന്ന് ആയിരം പുത്രന്മാരോടൊപ്പം മുരൻ, വരമദത്താൽ മത്തനായ മഹാസുരൻ.
2.55.9
तद्वधार्थं महाबाहुरेष चक्रगदासिभृत् ।
जातो वृष्णिषु देवक्यां वासुदेवो जनार्दनः ॥ २.५५.९ ॥
അവരെ വധിക്കാൻ, ചക്രവും ഗദയും വാളും ധരിച്ച ഈ മഹാബാഹു, വൃഷ്ണികുലത്തിൽ ദേവകിയിൽ വാസുദേവനായ ജനാർദനനായി ജനിച്ചു.
2.55.10
तस्यास्य पुरुषेन्द्रस्यलोकप्रथिततेजसः ।
निवासो द्वारकायां तु विदितो वः प्रधानतः ॥ २.५५.१० ॥
ലോകപ്രസിദ്ധമായ തേജസ്സുള്ള ആ പുരുഷേന്ദ്രന്റെ വാസം ദ്വാരകയിലാണ്; ഇത് നിങ്ങൾക്ക് പ്രധാനമായി അറിയാവുന്നതാണ്.
2.55.11
अतीव हि पुरी रम्या द्वारका वासवक्षयात् ।
अतिवैराजमप्यद्धा प्रत्यक्षस्ते युधिष्ठिर ॥ २.५५.११ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, ഇന്ദ്രലോകം നശിച്ചതുപോലെ ദ്വാരക നഗരം അതിമനോഹരമാണ്; വൈരാജത്തെയും കവിയുന്നു, ഇത് നിനക്ക് തീർച്ചയായും പ്രത്യക്ഷമാണ്.
2.55.12
तस्मिन्देवपुरप्रख्ये सा सभा वृष्ण्युपाश्रया ।
सुधर्मेति च विख्याता योजनायतविस्तृता ॥ २.५५.१२ ॥
ദേവപുരത്തോട് തുല്യമായ ആ നഗരത്തിൽ വൃഷ്ണികൾ അഭയം തേടുന്ന ആ സഭ സുധർമ്മ എന്നു പ്രസിദ്ധമാണ്; ഒരു യോജന നീളവും വീതിയുമുള്ളതാണ്.
2.55.13
तत्र वृष्ण्यन्दकाः सर्वे रामकृष्णपुरोगमाः ।
लोकयात्रामिमां कृत्स्नां परिरक्षन्त आसते ॥ २.५५.१३ ॥
അവിടെ രാമന്റെയും കൃഷ്ണന്റെയും നേതൃത്വത്തിൽ എല്ലാ വൃഷ്ണികളും അന്ധകരും ഈ സമസ്ത ലോകവ്യവഹാരത്തെയും സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് വസിച്ചു.
2.55.14
तत्रासीनेषु सर्वेषु कदाचिद्भरतर्षभ ।
दिव्यगन्धा ववुर्वाताः कुसुमानां च वृष्टयः ॥ २.५५.१४ ॥
അവിടെ എല്ലാവരും ഇരിക്കുമ്പോൾ ഒരിക്കൽ, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ദിവ്യസുഗന്ധമുള്ള കാറ്റുകൾ വീശി; പുഷ്പവൃഷ്ടികളും ഉണ്ടായി.
2.55.15
ततः सूर्यसहस्राभस्तेजोराशिर्महाद्भुतः ।
मध्ये तु तेजसस्तस्य पाण्डरं गजमास्थितः। ॥ २.५५.१५ ॥
അപ്പോൾ ആയിരം സൂര്യന്മാരുടെ പ്രഭയുള്ള, മഹാത്ഭുതമായ തേജോരാശി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; ആ തേജസ്സിന്റെ നടുവിൽ വെളുത്ത ആനപ്പുറത്ത് ഒരാൾ ഇരുന്നിരുന്നു.
2.55.16
वृतो देवगणैः सर्वैर्वासवः प्रत्यदृश्यत ।
रामकृष्णौ च राजा च वृष्ण्यन्धकगणैः सह। ॥ २.५५.१६ ॥
എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളാലും ചുറ്റപ്പെട്ട വാസവൻ (ഇന്ദ്രൻ) കാണപ്പെട്ടു; രാമനും കൃഷ്ണനും രാജാവും വൃഷ്ണി-അന്ധകഗണങ്ങളോടൊപ്പം കാണപ്പെട്ടു.
2.55.17
उत्पत्य सहसा देवे नमस्कारमकुर्वत ।
सोऽवतीर्य गजात्तूर्णं परिष्वज्य जनार्दनम्। ॥ २.५५.१७ ॥
പെട്ടെന്ന് എഴുന്നേറ്റ് അവർ ദേവന് നമസ്കരിച്ചു; അദ്ദേഹം ആനപ്പുറത്തുനിന്ന് വേഗം ഇറങ്ങി ജനാർദ്ദനനെ (കൃഷ്ണനെ) ആലിംഗനം ചെയ്തു.
2.55.18
सस्वजे बलदेवं च राजानं च तमाहुकम् ।
वासुदेवोद्धवौ चैव विकद्रुं च महामतिम्। ॥ २.५५.१८ ॥
അദ്ദേഹം ബലദേവനെയും രാജാവായ ആഹുകനെയും ആലിംഗനം ചെയ്തു; വാസുദേവനെയും ഉദ്ധവനെയും മഹാമതിയായ വികദ്രുവിനെയും ആലിംഗനം ചെയ്തു.
2.55.19
प्रद्युम्नसाम्बनिशठाननिरुद्धं च सात्यकिम् ।
गदं सारणमक्रूरं भानुझल्लिविडूरथान्। ॥ २.५५.१९ ॥
പ്രദ്യുമ്നൻ, സാംബൻ, നിശഠൻ, അനിരുദ്ധൻ, സാത്യകി, ഗദൻ, സാരണൻ, അക്രൂരൻ, ഭാനു, ഝല്ലി, വിദൂരഥൻ എന്നിവരെ.
2.55.20
तथैव कृतवर्णाणां चारुदेष्णं महाबलम् ।
देवकल्पान्महाराज तान्दाशार्हपुरोगमान्। ॥ २.५५.२० ॥
അതുപോലെ കൃതവർമ്മാവിനെയും, മഹാബലനായ ചാരുദേഷ്ണനെയും, മഹാരാജാവേ, ദേവതുല്യരായ ആ ദാശാർഹ പ്രമുഖരെയും.
2.55.21
पिरिष्वज्य च दृष्ट्वा च भगवान्भूतभावनः ।
वृष्ण्यन्धकमहामात्रान्परिष्वज्याथ वासवः। ॥ २.५५.२१ ॥
ഭഗവാനായ ഭൂതഭാവനൻ കണ്ട് ആലിംഗനം ചെയ്തു; വൃഷ്ണി-അന്ധകരുടെ മഹാമാത്യരെ ആലിംഗനം ചെയ്തു; പിന്നെ വാസവൻ.
2.55.22
प्रगृह्य पूजां तैर्दत्तां भगवान्पाकशासनः ।
सोऽदितेर्वचनात्तात कुण्डलार्थे जनार्दनम्। ॥ २.५५.२२ ॥
അവർ നൽകിയ പൂജ സ്വീകരിച്ച്, ഭഗവാൻ പാകശാസനൻ, അവൻ, പ്രിയനേ, അദിതിയുടെ വാക്കനുസരിച്ച് കുണ്ഡലങ്ങൾക്കായി ജനാർദ്ദനനോട്.
2.55.23
उवाच परमप्रीतो जहि भौमं नरेश्व ।
निहत्य नरकं भौममाहरिष्यामि कुण्डले। ॥ २.५५.२३ ॥
അത്യധികം സന്തോഷിച്ച് പറഞ്ഞു: 'നരേശ്വരാ, ഭൗമനെ വധിക്കൂ; ഭൗമനായ നരകനെ വധിച്ച് ഞാൻ കുണ്ഡലങ്ങൾ കൊണ്ടുവരാം.'
2.55.24
एवमुक्त्वाऽथ गोविन्दो राममेवाभ्यभाषत ।
प्रद्युम्नमनिरुद्धं च साम्बं चाप्रतिमं बले। ॥ २.५५.२४ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം ഗോവിന്ദൻ രാമനോടുതന്നെ സംസാരിച്ചു; പ്രദ്യുമ്നനോടും അനിരുദ്ധനോടും ബലത്തിൽ അതുല്യനായ സാംബനോടും.
2.55.25
एतांश्चोच्त्का तथा तत्र वासुदेवो महायशाः ।
अथारुह्य सुपर्णं वै शङ्खचक्रगदासिभृत्। ॥ २.५५.२५ ॥
ഇവരോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം മഹായശസ്വിയായ വാസുദേവൻ ഗരുഡനിൽ കയറി; ശംഖവും ചക്രവും ഗദയും വാളും ധരിച്ചിരുന്നു.
2.55.26
ययौ तदा हृषीकेशो देवानां हितकाम्यया ।
तं प्रयान्तममित्रघ्नं देवाः सहपुरन्दराः। ॥ २.५५.२६ ॥
ദേവന്മാരുടെ ഹിതം ആഗ്രഹിച്ച് അപ്പോൾ ഹൃഷീകേശൻ പുറപ്പെട്ടു; ശത്രുഘ്നനായ അദ്ദേഹം പോകുമ്പോൾ പുരന്ദരനോടൊപ്പം ദേവന്മാർ (അദ്ദേഹത്തെ അനുഗമിച്ചു).
2.55.27
पृष्ठतोऽनुययुः प्रीत्या स्तुवन्तो विष्णुमच्युतम् ।
उग्रान्त्रक्षोगणान्हत्वा नरकस्य महासुरान्। ॥ २.५५.२७ ॥
സ്നേഹത്തോടെ അച്യുതനായ വിഷ്ണുവിനെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് അവർ പിന്നാലെ പോയി; നരകന്റെ ഉഗ്ര രാക്ഷസഗണങ്ങളെയും മഹാസുരന്മാരെയും വധിച്ച് (അവർ മുന്നോട്ടുപോയി).
2.55.28
क्षुरान्तान्मौरवान्पाशान्षट्सहस्रं ददर्श सः ।
स़ञ्छिद्य पाशाच्छस्त्रेण मुरं हत्वा सहान्वयम्। ॥ २.५५.२८ ॥
കൂർത്ത അഗ്രമുള്ള മൂർവ നാരുകൊണ്ടുള്ള ആറായിരം പാശങ്ങൾ അദ്ദേഹം കണ്ടു; പാശങ്ങൾ ശസ്ത്രംകൊണ്ട് മുറിച്ച്, മുരനെയും അനുചരന്മാരെയും വധിച്ച് (അദ്ദേഹം മുന്നേറി).
2.55.29
शैलसङ्घानतिक्रम्य निशुम्भं च व्यपोथयत् ॥ २.५५.२९ ॥
മലകളുടെ നിരകൾ കടന്ന് നിശുംഭനെയും അദ്ദേഹം തകർത്തു.
2.55.30
यः सहस्रसहस्त्वेकः सर्वान्देवानपोथयत् ।
तं जघान महावीर्यं हयग्रीवं महाबलम् ॥ २.५५.३० ॥
ആയിരമായിരം പേരോടൊപ്പം ഒറ്റയ്ക്ക് എല്ലാ ദേവന്മാരെയും തകർത്ത മഹാവീര്യനും മഹാബലനുമായ ഹയഗ്രീവനെ അദ്ദേഹം വധിച്ചു.
2.55.31
अपारतेजा दुर्धर्षः सर्वयादवनन्दनः ।
मध्ये लोहितगङ्गायां भगवान्देवकीसुतः ॥ २.५५.३१ ॥
അപാരതേജസ്സുള്ളവനും അജേയനും സർവ്വയാദവരുടെയും ആനന്ദവുമായ ഭഗവാൻ ദേവകീപുത്രൻ ലോഹിതഗംഗയുടെ മധ്യത്തിൽ (ഉണ്ടായിരുന്നു).
2.55.32
औदकायां विरूपाक्षं जघान मधुसूदनः ।
ततः प्राग्ज्योतिषं नाम दीप्यमानमिव श्रिया।
पुरमासादयामास तत्र युद्धमवर्तत ॥ २.५५.३२ ॥
ജലത്തിൽ വസിക്കുന്ന വിരൂപാക്ഷനെ മധുസൂദനൻ വധിച്ചു. പിന്നീട് ശ്രീയാൽ ജ്വലിക്കുന്നതുപോലെയുള്ള പ്രാഗ്ജ്യോതിഷം എന്ന നഗരത്തിലെത്തി; അവിടെ യുദ്ധം നടന്നു.
2.55.33
तद्युद्धमभवद्घोरं तेन भौमेन भारत ।
कुण्डलार्थे सुरेशस्य नरकेण महात्मना ॥ २.५५.३३ ॥
ഭാരതാ, ആ യുദ്ധം ഭയങ്കരമായിരുന്നു. ദേവേന്ദ്രന്റെ കുണ്ഡലങ്ങൾക്കായി മഹാത്മാവായ ഭൗമനായ നരകനുമായി അത് നടന്നു.
2.55.34
मुहूर्तं लालयित्वा तु नरकं मधूसूदनः ।
प्रवृत्तचक्रं चक्रेण प्रममाथ बलाद्बली ॥ २.५५.३४ ॥
ഒരു നിമിഷം നരകനെ കളിപ്പിച്ചശേഷം, മധുസൂദനൻ ചക്രം തിരിച്ച് ബലവാനായി ബലത്താൽ അവനെ തകർത്തു.
2.55.35
चक्रप्रमथितं तस्य पपात सहसा भुवि ।
उत्तमाङ्गं हताङ्गस्य वृत्रे वज्रहते यथा ॥ २.५५.३५ ॥
ചക്രത്താൽ ചതയ്ക്കപ്പെട്ട അവന്റെ ശിരസ്സ് പെട്ടെന്ന് നിലത്തുവീണു; വജ്രത്താൽ അടിക്കപ്പെട്ട വൃത്രനെപ്പോലെ.
2.55.36
भूमिस्तु पतितं दृष्ट्वा प्रायच्छत्कुण्डले सुतम् ।
प्रदाय च महाबाहुमिदं वचनमब्रवीत् ॥ २.५५.३६ ॥
ഭൂമി വീണ മകനെ കണ്ട് കുണ്ഡലങ്ങൾ നൽകി; മഹാബാഹുവിനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
2.55.37
सृष्टस्त्वयैव मधुहंस्त्वयैव विनिपातितः ।
यथेच्छसि तथा क्रीडा प्रजास्तस्यानुपालय ॥ २.५५.३७ ॥
നീ തന്നെയാണ് അവനെ സൃഷ്ടിച്ചത്, നീ തന്നെയാണ് അവനെ വീഴ്ത്തിയത്. നിന്റെ ഇഷ്ടം പോലെ കളിക്കുക, അവന്റെ പ്രജകളെ പാലിക്കുക.
2.55.38
देवानां च मुनीनां च पितॄणां च महात्मनाम् ।
उद्वेजनीयो भूतानां ब्रह्मद्विद् पुरुषाधमः ॥ २.५५.३८ ॥
ദേവന്മാർക്കും മുനിമാർക്കും പിതൃക്കൾക്കും മഹാത്മാക്കൾക്കും സർവഭൂതങ്ങൾക്കും അവൻ ഭയകാരണമായിരുന്നു; ബ്രാഹ്മണദ്വേഷിയായ അവൻ മനുഷ്യരിൽ അധമനാണ്.
2.55.39
लोकद्विष्टः सुतस्ते तु देवारिर्लोककण्टकः ।
सर्वलोकनमस्कार्यामदितं बाधयद्वली ॥ २.५५.३९ ॥
ലോകം വെറുത്ത നിന്റെ പുത്രൻ ദേവന്മാരുടെ ശത്രുവും ലോകത്തിന്റെ മുള്ളുമായിരുന്നു. സർവലോകങ്ങളും വന്ദിക്കേണ്ടവനായിരുന്നിട്ടും, ബലവാനായി അദിതിയെ പീഡിപ്പിച്ചു.
2.55.40
कुण्डले हृतवान्दर्पात्ततस्ते निहतः सुतः ।
नैव मन्युस्त्वया कार्यो यत्कृतं मयि भामिनि ॥ २.५५.४० ॥
അവൻ അഹങ്കാരത്താൽ കുണ്ഡലങ്ങൾ അപഹരിച്ചു; അതിനാൽ നിന്റെ പുത്രൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഹേ ഭാമിനി, ഞാൻ ചെയ്തതിൽ നീ എന്നോട് കോപിക്കരുത്.
2.55.41
त्वत्प्रभावाच्च ते पुत्रो लब्धवान्गतिमुत्तमाम् ।
तस्माद्गच्छ महाभागे भारावतरणं कृतम् ॥ २.५५.४१ ॥
നിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ നിന്റെ പുത്രൻ ഉത്തമഗതി നേടി. അതിനാൽ ഹേ മഹാഭാഗേ, പോകുക; ഭൂമിയുടെ ഭാരം ഇറക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.