Mahābhārata · Adhyāya 2.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.57.1
तां पुरी द्वारकीं दृष्ट्वा विभुर्नारायणो हरिः ।
हृष्टः सर्वार्थसम्पन्नः प्रवेष्टुमुपचक्रमे ॥ २.५७.१ ॥
Al ver aquella ciudad de Dvārakā, el omnipresente Nārāyaṇa Hari, lleno de alegría y dotado de toda prosperidad, comenzó a entrar en ella.
2.57.2
सोऽपश्यद्वृक्षषण्डांश्च रम्यान्नानाजनान्वहून् ।
समन्ततो द्वारवत्यां नानापुष्पफलान्वितान् ॥ २.५७.२ ॥
Vio por todas partes en Dvāravatī bosquecillos de árboles agradables y muchas gentes, provistos de diversas flores y frutos.
2.57.3
अर्कचन्द्रप्रतीकाशैर्मेरुकूटनिभैर्गृहैः ।
द्वारकामावृतां रम्यां सुकृतां विश्वकर्मणा ॥ २.५७.३ ॥
Dvārakā, encantadora, rodeada de casas que brillaban como el sol y la luna y se alzaban como las cumbres del Meru, bien construida por Viśvakarman.
2.57.4
पद्मषण्डाकुलाभिश्च हंससेवितवारिभिः ।
गङ्गासिन्धुप्रकाशाभिः परिघाभिरलङ्कृताम् ॥ २.५७.४ ॥
Adornada con fosos que brillaban como el Gangā y el Sindhu, llenos de racimos de lotos, con aguas frecuentadas por cisnes.
2.57.5
प्राकारेणार्कवर्णेन पाण्डरेण विराजिताम् ।
वियन्मूर्ध्नि निविष्टेन द्यामिवाभ्रपरिच्छदाम् ॥ २.५७.५ ॥
Resplandecía con una muralla blanca del color del sol, asentada en la cima del cielo, de modo que parecía el cielo revestido de nubes.
2.57.6
नन्दनप्रतिमैश्वापि मिश्रकप्रतिमैर्वनैः ।
तत्र सा विहिता साक्षान्नगरी विश्वकर्मणा ॥ २.५७.६ ॥
Aquella ciudad, con bosques semejantes a los jardines Nandana y Miśraka, fue verdaderamente erigida allí por Viśvakarman.
2.57.7
काञ्चनैर्मणिसोपानैरुपेता जनहर्षिणी ।
गीतघोषमहाघोषैः प्रसादप्रवरैः शुभा ॥ २.५७.७ ॥
Adornada con escaleras de oro y gemas, que alegra a la gente, hermosa con los grandes sonidos del canto y los mejores palacios.
2.57.8
तस्मिन्पुरवारश्रेष्ठे दाशार्हाणां यशस्विनाम् ।
नेश्मानि जहृषे दृष्ट्वा भगवान्पाकशासनः ॥ २.५७.८ ॥
En aquella mejor de las ciudades, al ver las moradas de los renombrados Dāśārhas, el venerable Indra, vencedor de Paka, se regocijó.
2.57.9
समुच्छ्रितपताकानि पारिप्लवनिभानि च ।
काञ्चनाभानि भाखन्ति मेरुकूटनिभानि च ॥ २.५७.९ ॥
Con estandartes levantados en alto, semejantes a los del Pāriplava, de color dorado, brillaban como las cumbres del Meru.
2.57.10
सुधापाण्डरशृङ्गैश्च शातकुम्भपरिच्छदैः ।
रत्नसानुमहाशृङ्गैः सर्वरत्नसमन्वितैः ॥ २.५७.१० ॥
Con cumbres blancas como el néctar, cubiertas de oro refinado, grandes picos y crestas de joyas, dotadas de toda clase de gemas.
2.57.11
सहर्म्यैः सार्धचन्द्रैश्च सनिर्यूहैः सपञ्ज्अरैः ।
सयन्त्रगृहसंबाधैः सधातुभिरिवाद्रिभिः ॥ २.५७.११ ॥
Con mansiones, arcos en media luna, balcones salientes y celosías, abarrotada de casas de máquinas, como montañas con vetas minerales.
2.57.12
मणिकाञ्चनभ्ॐऐश्च सुधामृष्टतलैस्तथा ।
जाम्बूनदमयद्वारैर्वैडूर्यविकृतार्गलैः ॥ २.५७.१२ ॥
Con suelos de gemas y oro, superficies pulidas como cal, puertas de oro Jāmbūnada y cerrojos de gema vaiḍūrya.
2.57.13
सर्वर्तुसुखसंस्यर्शैर्महाधनपरिच्छदैः ।
रम्यसानुगृहैः शृङ्गैर्विचित्रैरिव पर्वतैः ॥ २.५७.१३ ॥
Estaba llena de mansiones hermosas en las laderas y de picos, agradables al tacto en todas las estaciones, provista de grandes riquezas y mobiliario, como montañas variopintas.
2.57.14
पञ्चवर्णसवर्णैश्च पुष्पवृष्टिसमप्रभैः ।
तुल्यैः पर्जन्यनिर्घोषैर्ह्रादैर्भोगवती यथा ॥ २.५७.१४ ॥
Era de cinco colores y tonos afines, brillante como una lluvia de flores, resonando con ecos iguales al estruendo de nubes de tormenta, como la ciudad de Bhogavatī.
2.57.15
कृष्णध्वजोपवाह्यैश्च दाशार्हायुधरोहितैः ।
वृष्णिवीरमयूरैश्च स्त्रीसहस्रप्रजाकुलैः ॥ २.५७.१५ ॥
Estaba abarrotada de estandartes oscuros y de los carros que los llevaban, de las armas de los Dāśārhas y de estandartes rojos, de héroes Vṛṣṇi como pavos reales, y de miles de mujeres y gentes.
2.57.16
वासुदेवैन्द्रपर्जन्यैर्गृहमेघैरलङ्कृता ।
ददृशे द्वारकाऽतीव मेघैर्द्यैरिव संवृता ॥ २.५७.१६ ॥
Dvārakā, adornada con las nubes de Vāsudeva, Indra y Parjanya y con nubes de palacio, se veía extremadamente como si estuviera envuelta por las nubes del cielo.
2.57.17
साक्षाद्भगवतो वेश्म विहितं विश्वकर्मणा ।
ददृशुर्वासुदेवस्य चतुर्योजनमायतम् ॥ २.५७.१७ ॥
Vieron la morada misma del Señor, labrada por Viśvakarman: el palacio de Vāsudeva, de cuatro yojanas de extensión.
2.57.18
तावदेव सुविस्तीर्णं सुसम्पूर्णं महाधनैः ।
प्रासादवरसम्पन्नं युक्तं जगति पर्वतैः ॥ २.५७.१८ ॥
Igualmente amplio, muy colmado de grandes riquezas, dotado de excelentes palacios, unido a las montañas del mundo.
2.57.19
यं चकार महाभागस्त्वष्टा वासवचोदितः ।
प्रासादं हेमनाभस्य सर्वतो योजनायतम् ॥ २.५७.१९ ॥
El palacio de Hemanābha, que el gran afortunado Tvaṣṭṛ construyó por orden de Vāsava, se extendía un yojana en todas direcciones.
2.57.20
मेरोरिव गिरेः शृङ्गमुच्छ्रितं काञ्चनालयम् ।
रुक्मिण्याः प्रवरो वासो निर्मितः सुमहात्मना ॥ २.५७.२० ॥
La morada dorada, alzada alta como la cima del monte Meru: la excelente residencia de Rukmiṇī, que aquel gran ser exaltado construyó.
2.57.21
सत्यभामा पुनर्वेश्म सदा वसति पाण्डरम् ।
विचित्रमणिसोपानं यं विदुः शीतवानिति ॥ २.५७.२१ ॥
La morada de Satyabhāmā también permanece siempre allí: la mansión blanca de escalones de variadas gemas, a la que llaman Śītavān.
2.57.22
विमलादित्यवर्णाभिः पताकाभिरलङ्कृतम् ।
व्यक्तबद्धं यथोद्देशे चतुर्दशमहाध्वजम् ॥ २.५७.२२ ॥
Adornado con banderas del color del sol inmaculado, con catorce grandes estandartes firmemente sujetos en sus lugares señalados.
2.57.23
सर्वप्रासादमुख्योऽत्र जाम्बवत्या विभूषितः ।
प्रभाया जृम्भणैश्चित्रैस्त्रैलोक्यमिव भासयन् ॥ २.५७.२३ ॥
La mejor de todas las mansiones es aquí la de Jāmbavatī, adornada con los maravillosos resplandores de Prabhā, como si iluminara los tres mundos.
2.57.24
यस्तु पाण्डरवर्णाभस्तयोरन्तरमाश्रितः ।
विश्वकर्माकरोदेनं कैलासशिखरोपमम् ॥ २.५७.२४ ॥
Pero la mansión blanca situada entre aquellas dos fue construida por Viśvakarman; es semejante a la cima del Kailāsa.
2.57.25
जाम्बूनदप्रदीप्ताग्रः प्रदीप्तज्वलनोपमः ।
सागरप्रतिमोऽतिष्ठन्मेरुरित्यभिविश्रुतः ॥ २.५७.२५ ॥
Con una cumbre que resplandecía como oro, semejante a un fuego ardiente y parecido al océano, se alzaba, renombrado como Meru.
2.57.26
तस्मिन्गान्धारराजस्य दुहिता कुलशालिनी ।
सुकेशी नाम विख्याता केशवेन निवेशिता ॥ २.५७.२६ ॥
En él residía la hija del rey de Gandhāra, ornato de su linaje, renombrada con el nombre de Sukeśī, a quien Keśava había establecido allí.
2.57.27
पद्मकूट इति ख्यातः पद्मवर्णो महाप्रभः ।
सुप्रभाया महाबाहो वासः स परमोच्छ्रितः ॥ २.५७.२७ ॥
Conocido como Padmakūṭa, de color de loto, de gran esplendor, ¡oh de brazos poderosos!, era la morada de Suprabhā, sumamente elevado.
2.57.28
यस्तु सूर्यप्रभो नाम प्रासादवर उच्यते ।
लक्षणायाः कुरुश्रेष्ठ स दत्तः शार्ङ्गधन्वना ॥ २.५७.२८ ॥
Aquel excelente palacio llamado Sūryaprabha, ¡oh el mejor de los Kurus!, fue dado a Lakṣaṇā por el portador del arco Śārṅga.
2.57.29
वैडूर्यवरवर्णाभः प्रासादो हरितप्रभः ।
श्वेतजाला हि यत्रैव यत्रैव च निवेशिता ॥ २.५७.२९ ॥
El palacio del excelente color del lapislázuli, de brillo verdoso, con celosías blancas, dondequiera que fue establecido.
2.57.30
यं विदुः सर्वभूतानि हरिरित्येव भारत ।
सुमित्रविजयावासो देवर्षिगणपूजितः ॥ २.५७.३० ॥
Aquel que todos los seres conocen simplemente como Hari, ¡oh Bhārata!, morada de Sumitra y Vijaya, venerada por las huestes de dioses y sabios.
2.57.31
महिष्या वासुदेवस्य भूषणं सर्ववेश्मनाम् ।
यस्तु प्रासादमुख्योऽत्र विहितः सर्वशिल्पिभिः ॥ २.५७.३१ ॥
Esta morada de la reina principal de Vāsudeva era el adorno de todas las casas; el palacio principal aquí fue construido por todos los artesanos.
2.57.32
महिष्या वासुदेवस्य केतुमानिति विश्रुतः ।
प्रसादो विरजो नाम विरजस्को महात्मनः ॥ २.५७.३२ ॥
La reina principal de Vāsudeva tenía una morada famosa llamada Ketumān; era el palacio Viraja del magnánimo, conocido como Virajaska.
2.57.33
उपस्थानगृहं तात केशवस्य महात्मनः ।
यस्तु प्रासादमुख्योऽत्र यं त्वष्टा व्यदधात्स्वयम् ॥ २.५७.३३ ॥
Querido, este es el salón de audiencias del magnánimo Keśava; el palacio principal aquí fue hecho por el mismo Tvaṣṭṛ.
2.57.34
योजनायतविष्कम्भं सर्वरत्नमयं विभोः ।
तेषां तु विहिताः सर्वे रुक्मदण्डाः पताकिनः ॥ २.५७.३४ ॥
Era la morada del señor, de un yojana de largo y ancho, toda de joyas; en todas ellas se colocaron mástiles dorados con banderas.
2.57.35
सदने वासुदेवस्य मार्गसञ्जनना ध्वजाः ।
घण्टाजालानि तत्रैव सर्वेषां निवेशने ॥ २.५७.३५ ॥
En la morada de Vāsudeva había banderas que marcaban el camino; y allí mismo, en las moradas de todos, había redes de campanillas.
2.57.36
आहृत्य यदुसिंहेन वैजयन्तच्छलो महात् ।
हंसकूटस्य यच्छ्रङ्गमिन्द्रद्युम्नसरो महत् ॥ २.५७.३६ ॥
Traído por el león de los Yadu, el gran semejante del Vaijayanta; el pico de Haṃsakūṭa, y el gran lago Indradyumna.
2.57.37
षष्टितालसमुत्सेधमर्धयोजनविस्तृतम् ।
सकिन्नरमहानादं तदप्यमिततेजसः ॥ २.५७.३७ ॥
De sesenta palmeras de altura y medio yojana de ancho, resonando con el gran clamor de los kinnaras: también aquello era del de esplendor sin límites.
2.57.38
पश्यतां सर्वभूतानां त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
आदित्यपथगं यत्तन्मेरोः शिखरमुत्तमम् ॥ २.५७.३८ ॥
Aquella cima suprema del Meru, renombrada en los tres mundos, que alcanza la senda del sol, a la vista de todos los seres.
2.57.39
जाम्बूनदमयं दिव्यं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
तदप्युत्पाट्य कुच्छ्रेण स्वं निवेशनमाहृतम् ॥ २.५७.३९ ॥
Aquello también, de oro jāmbūnada, divino y renombrado en los tres mundos, lo arrancó con dificultad y lo llevó a su propia morada.
2.57.40
भ्राजमानं पुरा तत्र सर्वौषधिविदीपितम् ।
यमिन्द्रभवनाच्छौरिराजहार परन्तपः ॥ २.५७.४० ॥
Aquello que antes resplandecía allí, iluminado por todas las hierbas, que Śauri, abrasador de enemigos, trajo del palacio de Indra.
2.57.41
पारिजातः स तत्रैव केशवेन निवेशितः ।
लेपहस्तशतैर्जुष्टो विमानैश्च हिरण्मयैः ॥ २.५७.४१ ॥
Aquel árbol pārijāta lo plantó allí mismo Keśava, atendido por cientos de obreros de manos untadas, y rodeado de mansiones celestiales de oro.
2.57.42
विहिता वासुदेवेन तत्रैव च महाद्रुमाः ।
पद्माकुलजलोपेता रक्तसौगन्धिकोत्पलाः ॥ २.५७.४२ ॥
Vāsudeva había plantado también allí grandes árboles, con aguas llenas de loto, con saugandhika rojos y lotos azules en flor.
2.57.43
मणिमौक्तिकवालूकाः पुष्करिण्यः सरांसि च ।
तासां परमकूलि शोभयन्ति महाद्रुमाः ॥ २.५७.४३ ॥
Había estanques de loto y lagos con arena como joyas y perlas, y grandes árboles adornaban sus orillas más elevadas.
2.57.44
सालतालाश्वकर्णाश्च शतशाखाश्च रोहिणः ।
भल्लातककपित्थाश्च इन्द्रवृक्षाश्च चम्पकाः ॥ २.५७.४४ ॥
Había árboles sāla, tāla, aśvakarṇa, rohiṇa de cien ramas, bhallātaka, kapittha, indra y campaka.
2.57.45
खादिरा मृतकाश्चैव समन्तात्परिरोपिताः ।
ये च हैमवता वृक्षा ये च नन्दनजास्तथा ॥ २.५७.४५ ॥
Se plantaron por todas partes árboles khadira y mṛtaka, y asimismo los árboles del Himalaya y los nacidos en Nandana.
2.57.46
आहृत्य यदुसिंहेन तेऽपि तत्र निवेशिताः ।
रत्नपीतारुणप्रख्याः सितपुष्पाश्च पादपाः ॥ २.५७.४६ ॥
Traídos por el león de los Yadu, también fueron colocados allí: árboles semejantes a joyas, amarillos y rojos, de flores blancas.
2.57.47
सर्वर्तुफलपूर्णोस्ते ते च काननसिन्धुषु ।
सहस्रपत्रपद्माश्च मन्दराश्च सहस्रशः ॥ २.५७.४७ ॥
Todos ellos estaban llenos de fruto en todas las estaciones; en los bosques y ríos había lotos de mil pétalos, y miles de montañas Mandara.
2.57.48
अशोकाः कर्णिकाराश्च तिलका नाग मल्लिकाः ।
कुरका नागपुष्पाश्च चम्पकास्तृणपुल्लिकाः ॥ २.५७.४८ ॥
Había aśoka, karṇikāra, tilaka, nāga y mallikā, kuraka, flores nāga, campaka y tṛṇapullikā.
2.57.49
सप्तवर्णाः कबन्धाश्च नीपाः कुरवकास्तथा ।
केतकाः केसराश्चैव हिनतालतलताटकाः ॥ २.५७.४९ ॥
Árboles saptavarṇa, kabandha, nīpa y kuravaka, así como ketaka y kesara, y las palmeras hintāla, tāla y tāṭaka.
2.57.50
तालाः प्रलम्बा वकुलाः पिण्डिका बीजपूरकाः ।
द्रुतामलकखर्जूरा महिता जम्बुकास्तथा ॥ २.५७.५० ॥
Palmeras, pralamba, vakula, piṇḍika, cidros, drutāmalaka y palmas datileras, mahita y jambu, asimismo.
2.57.51
आम्राः पनसवृक्षाश्च चम्पकास्तिलतिन्दुकाः ।
लिकुचामृताश्चैव क्षीरिका कर्णिका तथा ॥ २.५७.५१ ॥
Mangos y árboles de jaca, campaka, sésamo y tinduka, likuca y amṛta, así como los árboles kṣīrikā y karṇikā.
2.57.52
नालिकेरेङ्गुदाश्चैव उत्क्रोशकवनानि च ।
कदली जातमल्ली च पाटली कुमुदोत्पलाः ॥ २.५७.५२ ॥
Cocoteros e iṅgudī, bosques de utkrośaka, plátanos, jāti-mallī, pāṭalī, y loto blanco y azul.
2.57.53
नीलोत्पलकपूर्णाश्च वाप्यः कूपाः सहस्रशः ।
फुल्लाशाककपित्थाश्च तैस्तीर्त्वा बन्धुजीवकाः ॥ २.५७.५३ ॥
Pozos escalonados llenos de loto azul y kapūrṇa, y miles de pozos; śāka en flor y manzanos de madera; atravesándolos, árboles bandhujīvaka.
2.57.54
प्रियालाशोकवादिर्याः प्राचीनाश्चापि सर्वशः ।
प्रियङ्गुबदरीभिश्च यवैः स्यन्दनचन्दनैः ॥ २.५७.५४ ॥
Árboles priyāla, aśoka y vādirya; árboles antiguos por todas partes; con priyaṅgu y badarī, cebada, árboles syandana y sándalo.
2.57.55
शचीपीलुपलाश्चैश्च पलाशवधपिप्लैः ।
उदुम्बरैश्च बिल्वैश्च पालाशैः पारिभद्रकैः ॥ २.५७.५५ ॥
Con los árboles śacī, pīlu, palāśa, aśva, palāśa-vadha y pippala, con los árboles udumbara y bilva, con los árboles pālāśa y pāribhadraka.
2.57.56
इन्द्रवृक्षार्जुनैश्चैव अश्वत्थैश्चिरबिल्वकैः ।
भौमगञ्जनवृक्षैश्च भल्लाभैरश्वसाह्वयैः ॥ २.५७.५६ ॥
Con los árboles indra-vṛkṣa y arjuna, con los árboles aśvattha y cira-bilvaka, con los árboles bhauma y gañjana, con los árboles bhallāta y aśva-sāhvaya.
2.57.57
सज्जैस्ताम्बूलवल्लीभिर्लवङ्गैः क्रमुकैस्तथा ।
वंशैश्च विविधैस्तत्र समन्तात्परिरोपितैः ॥ २.५७.५७ ॥
Con árboles sajja, enredaderas de betel, árboles de clavo y palmeras areca, y con bambúes de diversas clases plantados por todas partes.
2.57.58
ये च नन्दनजा वृक्षा ये च चैत्ररथे वने ।
सर्वे ते यदुनाथेन समन्तात्परिरोपिताः ॥ २.५७.५८ ॥
Los árboles nacidos en Nandana y los del bosque de Caitraratha: todos ellos fueron plantados por todas partes por el señor de los Yadu.
2.57.59
समाहिता महानद्यः पीतलोहितवालुकाः ।
तस्मिन्गृहवरे रम्ये मणिशक्रसवालुकाः ॥ २.५७.५९ ॥
En aquella excelente y encantadora morada, los grandes ríos fluían en buen orden, con arenas amarillas y rojas, con arena semejante a joyas y a la de Indra.
2.57.60
मत्तबर्हिणनादाश्च कोकिलाश्च मदावहाः ।
बभूवुः परमोपेताः सर्वे जगति पर्वताः ॥ २.५७.६० ॥
Con los gritos de los pavos reales embriagados y los cucos que despiertan el deleite, todas las montañas del mundo quedaron sumamente dotadas.
2.57.61
तत्रैव गजयूथानि तत्र गोमहिषास्तथा ।
निवासाश्च कृतास्तत्र वराहा मृगपक्षिणाम् ॥ २.५७.६१ ॥
Allí mismo había manadas de elefantes, y también vacas y búfalos; y allí se habían construido moradas para ciervos, aves y jabalíes.
2.57.62
विश्वकर्मकृतः शैलः प्राकारस्तत्र वेश्मनि ।
व्यक्तकिष्कुशतोद्यामः सुधारससमप्रभः ॥ २.५७.६२ ॥
Allí, en torno a la mansión, había una muralla semejante a una montaña, obra de Viśvakarman, claramente visible a una altura de cien kiṣkus, y que brillaba como un raudal de néctar.
2.57.63
तेन ते च महाशैलाः सरितश्च सरांसि च ।
परिक्षिप्तानि वै तस्य वनान्युपवनानि च ॥ २.५७.६३ ॥
Por ello, aquellas grandes montañas, ríos y lagos, así como sus bosques y arboledas, estaban verdaderamente rodeados.