મહાભારત · અધ્યાય 2.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.57.1
तां पुरी द्वारकीं दृष्ट्वा विभुर्नारायणो हरिः ।
हृष्टः सर्वार्थसम्पन्नः प्रवेष्टुमुपचक्रमे ॥ २.५७.१ ॥
તે દ્વારકા નગરીને જોઈને સર્વવ્યાપી નારાયણ હરિ પ્રસન્ન થઈને, સર્વ સંપત્તિથી યુક્ત થઈને, તેમાં પ્રવેશવા લાગ્યા.
2.57.2
सोऽपश्यद्वृक्षषण्डांश्च रम्यान्नानाजनान्वहून् ।
समन्ततो द्वारवत्यां नानापुष्पफलान्वितान् ॥ २.५७.२ ॥
તેમણે દ્વારવતીમાં ચારે તરફ સુંદર વૃક્ષસમૂહો અને અનેક લોકો જોયા; તે નાના પ્રકારનાં ફૂલો અને ફળોથી યુક્ત હતાં.
2.57.3
अर्कचन्द्रप्रतीकाशैर्मेरुकूटनिभैर्गृहैः ।
द्वारकामावृतां रम्यां सुकृतां विश्वकर्मणा ॥ २.५७.३ ॥
સૂર્ય અને ચંદ્ર સમાન તેજસ્વી, મેરુશિખર જેવા ઊંચા ગૃહોથી ઘેરાયેલી, વિશ્વકર્માએ સુંદર રીતે રચેલી તે રમણીય દ્વારકા.
2.57.4
पद्मषण्डाकुलाभिश्च हंससेवितवारिभिः ।
गङ्गासिन्धुप्रकाशाभिः परिघाभिरलङ्कृताम् ॥ २.५७.४ ॥
કમળોના સમૂહોથી ભરેલી, હંસો સેવિત જળવાળી, ગંગા અને સિંધુ સમાન પ્રકાશતી ખાઈઓથી તે અલંકૃત હતી.
2.57.5
प्राकारेणार्कवर्णेन पाण्डरेण विराजिताम् ।
वियन्मूर्ध्नि निविष्टेन द्यामिवाभ्रपरिच्छदाम् ॥ २.५७.५ ॥
આકાશના શિખર પર સ્થાપિત સૂર્યવર્ણ શ્વેત પ્રાકારથી તે શોભતી હતી; મેઘોથી આચ્છાદિત સ્વર્ગ જેવી લાગતી હતી.
2.57.6
नन्दनप्रतिमैश्वापि मिश्रकप्रतिमैर्वनैः ।
तत्र सा विहिता साक्षान्नगरी विश्वकर्मणा ॥ २.५७.६ ॥
નંદન અને મિશ્રક વન સમાન વનોથી યુક્ત તે નગરી સાક્ષાત્ વિશ્વકર્માએ ત્યાં રચી હતી.
2.57.7
काञ्चनैर्मणिसोपानैरुपेता जनहर्षिणी ।
गीतघोषमहाघोषैः प्रसादप्रवरैः शुभा ॥ २.५७.७ ॥
સોનેરી મણિજડિત સીડીઓવાળી, લોકોને હર્ષ આપનારી, ગીતોના મહાઘોષો અને ઉત્તમ મહેલોથી શોભતી.
2.57.8
तस्मिन्पुरवारश्रेष्ठे दाशार्हाणां यशस्विनाम् ।
नेश्मानि जहृषे दृष्ट्वा भगवान्पाकशासनः ॥ २.५७.८ ॥
તે શ્રેષ્ઠ નગરમાં યશસ્વી દાશાર્હોના ભવનો જોઈને ભગવાન પાકશાસન (ઇન્દ્ર) હર્ષિત થયા.
2.57.9
समुच्छ्रितपताकानि पारिप्लवनिभानि च ।
काञ्चनाभानि भाखन्ति मेरुकूटनिभानि च ॥ २.५७.९ ॥
ઊંચી ધ્વજાઓવાળા, પારિપ્લવ જેવા, સોનેરી પ્રભાવાળા અને મેરુશિખરો જેવા ઝળહળતા હતા.
2.57.10
सुधापाण्डरशृङ्गैश्च शातकुम्भपरिच्छदैः ।
रत्नसानुमहाशृङ्गैः सर्वरत्नसमन्वितैः ॥ २.५७.१० ॥
અમૃત જેવા શ્વેત શિખરો, શુદ્ધ સોનાના આવરણો, રત્નમય શિલાઓ અને મહાશિખરોથી, સર્વ રત્નોથી સમૃદ્ધ.
2.57.11
सहर्म्यैः सार्धचन्द्रैश्च सनिर्यूहैः सपञ्ज्अरैः ।
सयन्त्रगृहसंबाधैः सधातुभिरिवाद्रिभिः ॥ २.५७.११ ॥
મહેલો, અર્ધચંદ્રાકાર કમાનો, બહાર નીકળેલા ઝરૂખા, જાળીવાળી બારીઓ સહિત, યંત્રગૃહોથી ભરેલા, ધાતુસમૃદ્ધ પર્વતો જેવા.
2.57.12
मणिकाञ्चनभ्ॐऐश्च सुधामृष्टतलैस्तथा ।
जाम्बूनदमयद्वारैर्वैडूर्यविकृतार्गलैः ॥ २.५७.१२ ॥
મણિ અને સોનાની ભૂમિ, ચૂના જેવા લીસા તળિયાં, જાંબૂનદ સોનાના દ્વાર, વૈડૂર્ય મણિની અર્ગલાઓવાળી.
2.57.13
सर्वर्तुसुखसंस्यर्शैर्महाधनपरिच्छदैः ।
रम्यसानुगृहैः शृङ्गैर्विचित्रैरिव पर्वतैः ॥ २.५७.१३ ॥
તે બધી ઋતુઓમાં સુખદ સ્પર્શવાળું, મહાન ધન અને સામગ્રીથી ભરેલું, રમણીય પર્વતઢોળાવ પરનાં ગૃહો અને શિખરોવાળું હતું, જાણે વિચિત્ર પર્વતો.
2.57.14
पञ्चवर्णसवर्णैश्च पुष्पवृष्टिसमप्रभैः ।
तुल्यैः पर्जन्यनिर्घोषैर्ह्रादैर्भोगवती यथा ॥ २.५७.१४ ॥
તે પાંચ રંગો અને તેમને મળતા વર્ણોવાળું, પુષ્પવૃષ્ટિ જેવી પ્રભાવાળું, મેઘગર્જના જેવા ઘોષ અને પ્રતિધ્વનિવાળું, ભોગવતી જેવું હતું.
2.57.15
कृष्णध्वजोपवाह्यैश्च दाशार्हायुधरोहितैः ।
वृष्णिवीरमयूरैश्च स्त्रीसहस्रप्रजाकुलैः ॥ २.५७.१५ ॥
તે કાળા ધ્વજો અને તેમને વહન કરતા રથો, દાશાર્હોનાં શસ્ત્રો અને લાલ ધ્વજો, મોર જેવા વૃષ્ણિ વીરો, અને હજારો સ્ત્રીઓ તથા પ્રજાજનોથી ભરેલું હતું.
2.57.16
वासुदेवैन्द्रपर्जन्यैर्गृहमेघैरलङ्कृता ।
ददृशे द्वारकाऽतीव मेघैर्द्यैरिव संवृता ॥ २.५७.१६ ॥
વાસુદેવ, ઇન્દ્ર અને પર્જન્યના મેઘો તથા ગૃહમેઘોથી અલંકૃત દ્વારકા અત્યંત દેખાતી હતી, જાણે સ્વર્ગના મેઘોથી આવૃત હોય.
2.57.17
साक्षाद्भगवतो वेश्म विहितं विश्वकर्मणा ।
ददृशुर्वासुदेवस्य चतुर्योजनमायतम् ॥ २.५७.१७ ॥
વિશ્વકર્માએ રચેલું ભગવાનનું પ્રત્યક્ષ નિવાસ; વાસુદેવનું તે ભવન ચાર યોજન વિસ્તારનું હતું, એમ તેમણે જોયું.
2.57.18
तावदेव सुविस्तीर्णं सुसम्पूर्णं महाधनैः ।
प्रासादवरसम्पन्नं युक्तं जगति पर्वतैः ॥ २.५७.१८ ॥
તે પણ એટલું જ વિશાળ, મહાન ધનથી પૂર્ણ, શ્રેષ્ઠ પ્રાસાદોથી સંપન્ન, જગતમાં પર્વતો સાથે જોડાયેલું હતું.
2.57.19
यं चकार महाभागस्त्वष्टा वासवचोदितः ।
प्रासादं हेमनाभस्य सर्वतो योजनायतम् ॥ २.५७.१९ ॥
ઇન્દ્રની પ્રેરણાથી મહાભાગ ત્વષ્ટાએ બનાવેલો હેમનાભનો પ્રાસાદ — ચારે બાજુ એક યોજન સુધી વિસ્તરેલો હતો.
2.57.20
मेरोरिव गिरेः शृङ्गमुच्छ्रितं काञ्चनालयम् ।
रुक्मिण्याः प्रवरो वासो निर्मितः सुमहात्मना ॥ २.५७.२० ॥
મેરુ પર્વતના શિખર જેવું ઊંચું ઊભેલું સુવર્ણમય નિવાસ — રુક્મિણીનું શ્રેષ્ઠ નિવાસ; તે મહાત્માએ તે બનાવ્યું.
2.57.21
सत्यभामा पुनर्वेश्म सदा वसति पाण्डरम् ।
विचित्रमणिसोपानं यं विदुः शीतवानिति ॥ २.५७.२१ ॥
સત્યભામાનું નિવાસ પણ સદાય ત્યાં જ રહે છે — વિવિધ મણિઓની સીડીવાળું શ્વેત ભવન; તેને લોકો 'શીતવાન' તરીકે જાણે છે.
2.57.22
विमलादित्यवर्णाभिः पताकाभिरलङ्कृतम् ।
व्यक्तबद्धं यथोद्देशे चतुर्दशमहाध्वजम् ॥ २.५७.२२ ॥
નિર્મળ સૂર્યના વર્ણની પતાકાઓથી શોભિત — યથાસ્થાને સ્પષ્ટ રીતે બાંધેલા ચૌદ મહાધ્વજ સહિત.
2.57.23
सर्वप्रासादमुख्योऽत्र जाम्बवत्या विभूषितः ।
प्रभाया जृम्भणैश्चित्रैस्त्रैलोक्यमिव भासयन् ॥ २.५७.२३ ॥
બધા પ્રાસાદોમાં મુખ્ય એવું અહીંનું જાંબવતીનું ભવન — પ્રભાની વિચિત્ર દીપ્તિથી વિભૂષિત — જાણે ત્રણે લોકને પ્રકાશિત કરતું હોય.
2.57.24
यस्तु पाण्डरवर्णाभस्तयोरन्तरमाश्रितः ।
विश्वकर्माकरोदेनं कैलासशिखरोपमम् ॥ २.५७.२४ ॥
પરંતુ તે બંનેની વચ્ચે રહેલું શ્વેત વર્ણનું જે ભવન છે, તે વિશ્વકર્માએ બનાવ્યું — તે કૈલાસ શિખર સમાન છે.
2.57.25
जाम्बूनदप्रदीप्ताग्रः प्रदीप्तज्वलनोपमः ।
सागरप्रतिमोऽतिष्ठन्मेरुरित्यभिविश्रुतः ॥ २.५७.२५ ॥
જાંબૂનદ સોનાથી ઝળહળતા શિખરવાળું, પ્રજ્વલિત અગ્નિ જેવું, સાગર સમાન, 'મેરુ' નામે વિખ્યાત તે ઊભું હતું.
2.57.26
तस्मिन्गान्धारराजस्य दुहिता कुलशालिनी ।
सुकेशी नाम विख्याता केशवेन निवेशिता ॥ २.५७.२६ ॥
ત્યાં ગાંધારરાજની કુળશોભા સમાન પુત્રી 'સુકેશી' નામે વિખ્યાત હતી, જેને કેશવે ત્યાં વસાવી હતી.
2.57.27
पद्मकूट इति ख्यातः पद्मवर्णो महाप्रभः ।
सुप्रभाया महाबाहो वासः स परमोच्छ्रितः ॥ २.५७.२७ ॥
'પદ્મકૂટ' નામે વિખ્યાત, કમળના રંગનું, મહાન પ્રભાવાળું; હે મહાબાહુ, સુપ્રભાનું નિવાસ તે, અત્યંત ઊંચું.
2.57.28
यस्तु सूर्यप्रभो नाम प्रासादवर उच्यते ।
लक्षणायाः कुरुश्रेष्ठ स दत्तः शार्ङ्गधन्वना ॥ २.५७.२८ ॥
'સૂર્યપ્રભ' નામનો જે શ્રેષ્ઠ પ્રાસાદ કહેવાય છે, હે કુરુશ્રેષ્ઠ, તે લક્ષણાને માટે શાર્ઙ્ગધન્વાએ આપ્યો હતો.
2.57.29
वैडूर्यवरवर्णाभः प्रासादो हरितप्रभः ।
श्वेतजाला हि यत्रैव यत्रैव च निवेशिता ॥ २.५७.२९ ॥
વૈડૂર્યના શ્રેષ્ઠ રંગનો પ્રાસાદ, લીલી પ્રભાવાળો, સફેદ જાળીઓવાળો; જ્યાં જ્યાં તે સ્થાપિત થયો હતો ત્યાં ત્યાં.
2.57.30
यं विदुः सर्वभूतानि हरिरित्येव भारत ।
सुमित्रविजयावासो देवर्षिगणपूजितः ॥ २.५७.३० ॥
જેને સર્વ ભૂતો 'હરિ' તરીકે જ ઓળખે છે, હે ભારત, તે સુમિત્ર અને વિજયનું નિવાસ છે, દેવો અને ઋષિગણો દ્વારા પૂજિત.
2.57.31
महिष्या वासुदेवस्य भूषणं सर्ववेश्मनाम् ।
यस्तु प्रासादमुख्योऽत्र विहितः सर्वशिल्पिभिः ॥ २.५७.३१ ॥
વાસુદેવની મુખ્ય રાણીનું આ નિવાસ સર્વ ગૃહોનું આભૂષણ હતું; અહીંનો મુખ્ય પ્રાસાદ સર્વ શિલ્પીઓએ બાંધ્યો હતો.
2.57.32
महिष्या वासुदेवस्य केतुमानिति विश्रुतः ।
प्रसादो विरजो नाम विरजस्को महात्मनः ॥ २.५७.३२ ॥
વાસુદેવની મુખ્ય રાણીનું 'કેતુમાન' નામે પ્રસિદ્ધ નિવાસ હતું; તે મહાત્માનો વિરજ નામનો પ્રાસાદ હતો, જે વિરજસ્ક કહેવાતો.
2.57.33
उपस्थानगृहं तात केशवस्य महात्मनः ।
यस्तु प्रासादमुख्योऽत्र यं त्वष्टा व्यदधात्स्वयम् ॥ २.५७.३३ ॥
હે તાત, મહાત્મા કેશવનું ઉપસ્થાન-ગૃહ (સભાગૃહ) તે છે; અહીંનો મુખ્ય પ્રાસાદ સ્વયં ત્વષ્ટાએ બાંધ્યો હતો.
2.57.34
योजनायतविष्कम्भं सर्वरत्नमयं विभोः ।
तेषां तु विहिताः सर्वे रुक्मदण्डाः पताकिनः ॥ २.५७.३४ ॥
તે વિભુનું ભવન હતું; એક યોજન લાંબું-પહોળું, સર્વરત્નમય; તેમાં સર્વ સોનાના દંડો પર પતાકાઓ ગોઠવાયેલી હતી.
2.57.35
सदने वासुदेवस्य मार्गसञ्जनना ध्वजाः ।
घण्टाजालानि तत्रैव सर्वेषां निवेशने ॥ २.५७.३५ ॥
વાસુદેવના નિવાસમાં માર્ગ બતાવતી ધ્વજાઓ હતી; ત્યાં જ સર્વના નિવાસોમાં ઘંટડીઓની જાળીઓ હતી.
2.57.36
आहृत्य यदुसिंहेन वैजयन्तच्छलो महात् ।
हंसकूटस्य यच्छ्रङ्गमिन्द्रद्युम्नसरो महत् ॥ २.५७.३६ ॥
યદુસિંહ દ્વારા લાવવામાં આવેલ મહાન વૈજયંત-છલ; હંસકૂટનું તે શિખર અને મહાન ઇન્દ્રદ્યુમ્ન સરોવર.
2.57.37
षष्टितालसमुत्सेधमर्धयोजनविस्तृतम् ।
सकिन्नरमहानादं तदप्यमिततेजसः ॥ २.५७.३७ ॥
સાઠ તાડના વૃક્ષ જેટલું ઊંચું, અડધા યોજન પહોળું, કિન્નરોના મહાનાદથી ગુંજતું; અમિત તેજસ્વીનું તે પણ.
2.57.38
पश्यतां सर्वभूतानां त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
आदित्यपथगं यत्तन्मेरोः शिखरमुत्तमम् ॥ २.५७.३८ ॥
સર્વ પ્રાણીઓના દેખતાં, ત્રણ લોકમાં વિખ્યાત, સૂર્યમાર્ગ સુધી પહોંચતું મેરુનું તે ઉત્તમ શિખર પણ.
2.57.39
जाम्बूनदमयं दिव्यं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
तदप्युत्पाट्य कुच्छ्रेण स्वं निवेशनमाहृतम् ॥ २.५७.३९ ॥
જાંબૂનદ સોનાનું બનેલું, દિવ્ય, ત્રણ લોકમાં વિખ્યાત એ પણ કષ્ટથી ઉખેડીને તેણે પોતાના નિવાસમાં લાવ્યું.
2.57.40
भ्राजमानं पुरा तत्र सर्वौषधिविदीपितम् ।
यमिन्द्रभवनाच्छौरिराजहार परन्तपः ॥ २.५७.४० ॥
પહેલાં ત્યાં ઝળહળતું, સર્વ ઔષધિઓથી પ્રકાશિત, ઇન્દ્રના ભવનમાંથી શૌરિ (કૃષ્ણ), શત્રુને તપાવનારે જે હરી લાવ્યું.
2.57.41
पारिजातः स तत्रैव केशवेन निवेशितः ।
लेपहस्तशतैर्जुष्टो विमानैश्च हिरण्मयैः ॥ २.५७.४१ ॥
તે પારિજાત વૃક્ષને કેશવે ત્યાં જ સ્થાપ્યું; સેંકડો લેપ-હાથના કારીગરોથી સેવાયેલું અને સોનાનાં વિમાનોથી ઘેરાયેલું.
2.57.42
विहिता वासुदेवेन तत्रैव च महाद्रुमाः ।
पद्माकुलजलोपेता रक्तसौगन्धिकोत्पलाः ॥ २.५७.४२ ॥
વાસુદેવે ત્યાં જ મોટાં વૃક્ષો પણ રોપ્યાં હતાં; કમળોથી ભરેલાં જળ સહિત, લાલ સૌગંધિક અને નીલકમળો સહિત.
2.57.43
मणिमौक्तिकवालूकाः पुष्करिण्यः सरांसि च ।
तासां परमकूलि शोभयन्ति महाद्रुमाः ॥ २.५७.४३ ॥
મણિ અને મોતી જેવી રેતીવાળાં કમળ-સરોવરો અને તળાવો હતાં; તેમના ઉત્તમ કિનારાઓને વિશાળ વૃક્ષો શોભાવતાં હતાં.
2.57.44
सालतालाश्वकर्णाश्च शतशाखाश्च रोहिणः ।
भल्लातककपित्थाश्च इन्द्रवृक्षाश्च चम्पकाः ॥ २.५७.४४ ॥
સાલ, તાલ, અશ્વકર્ણ, સો શાખાવાળા રોહિણ, ભલ્લાતક, કપિત્થ, ઇન્દ્રવૃક્ષ અને ચંપક વૃક્ષો હતાં.
2.57.45
खादिरा मृतकाश्चैव समन्तात्परिरोपिताः ।
ये च हैमवता वृक्षा ये च नन्दनजास्तथा ॥ २.५७.४५ ॥
ખદિર અને મૃતક વૃક્ષો ચોમેર રોપાયેલાં હતાં; હિમાલયનાં વૃક્ષો અને નંદનમાં જન્મેલાં વૃક્ષો પણ તેમ જ હતાં.
2.57.46
आहृत्य यदुसिंहेन तेऽपि तत्र निवेशिताः ।
रत्नपीतारुणप्रख्याः सितपुष्पाश्च पादपाः ॥ २.५७.४६ ॥
યદુસિંહ (કૃષ્ણ) લાવીને ત્યાં સ્થાપિત કરેલાં તે પણ; રત્ન જેવાં પીળાં-લાલ, સફેદ ફૂલોવાળાં વૃક્ષો હતાં.
2.57.47
सर्वर्तुफलपूर्णोस्ते ते च काननसिन्धुषु ।
सहस्रपत्रपद्माश्च मन्दराश्च सहस्रशः ॥ २.५७.४७ ॥
તે બધી ઋતુઓમાં ફળોથી ભરેલાં હતાં; જંગલો અને નદીઓમાં સહસ્ર-પાંખડીવાળાં કમળ હતાં, અને હજારો મંદર પર્વતો હતા.
2.57.48
अशोकाः कर्णिकाराश्च तिलका नाग मल्लिकाः ।
कुरका नागपुष्पाश्च चम्पकास्तृणपुल्लिकाः ॥ २.५७.४८ ॥
અશોક, કર્ણિકાર, તિલક, નાગ અને મલ્લિકા, કુરક, નાગપુષ્પ, ચંપક અને તૃણપુલ્લિકા હતાં.
2.57.49
सप्तवर्णाः कबन्धाश्च नीपाः कुरवकास्तथा ।
केतकाः केसराश्चैव हिनतालतलताटकाः ॥ २.५७.४९ ॥
સપ્તવર્ણ, કબંધ, નીપ, કુરવક તથા કેતક, કેસર, હિન્તાલ, તાલ અને તાટક વૃક્ષો.
2.57.50
तालाः प्रलम्बा वकुलाः पिण्डिका बीजपूरकाः ।
द्रुतामलकखर्जूरा महिता जम्बुकास्तथा ॥ २.५७.५० ॥
તાલ, પ્રલંબ, વકુલ, પિંડિક, બીજપૂરક, દ્રુતામલક તથા ખજૂર, મહિત અને જંબુક વૃક્ષો.
2.57.51
आम्राः पनसवृक्षाश्च चम्पकास्तिलतिन्दुकाः ।
लिकुचामृताश्चैव क्षीरिका कर्णिका तथा ॥ २.५७.५१ ॥
આંબા, ફણસ વૃક્ષો, ચંપક, તિલ, તિંદુક, લિકુચ અને અમૃત, ક્ષીરિકા તથા કર્ણિકા વૃક્ષો.
2.57.52
नालिकेरेङ्गुदाश्चैव उत्क्रोशकवनानि च ।
कदली जातमल्ली च पाटली कुमुदोत्पलाः ॥ २.५७.५२ ॥
નાળિયેર અને ઇંગુદ વૃક્ષો, ઉત્ક્રોશક વનો, કેળ, જાતિમલ્લી, પાટલી તથા કુમુદ અને ઉત્પલ કમળો.
2.57.53
नीलोत्पलकपूर्णाश्च वाप्यः कूपाः सहस्रशः ।
फुल्लाशाककपित्थाश्च तैस्तीर्त्वा बन्धुजीवकाः ॥ २.५७.५३ ॥
નીલોત્પલ અને કપૂર્ણથી ભરેલી વાવો અને હજારો કૂવા; ખીલેલા શાક અને કપિત્થ વૃક્ષો; તેમને ઓળંગીને બંધુજીવક વૃક્ષો.
2.57.54
प्रियालाशोकवादिर्याः प्राचीनाश्चापि सर्वशः ।
प्रियङ्गुबदरीभिश्च यवैः स्यन्दनचन्दनैः ॥ २.५७.५४ ॥
પ્રિયાલ, અશોક અને વાદિર્ય વૃક્ષો; સર્વત્ર પ્રાચીન વૃક્ષો; પ્રિયંગુ અને બદરી, જવ, સ્યંદન અને ચંદન વૃક્ષો સહિત.
2.57.55
शचीपीलुपलाश्चैश्च पलाशवधपिप्लैः ।
उदुम्बरैश्च बिल्वैश्च पालाशैः पारिभद्रकैः ॥ २.५७.५५ ॥
શચી, પીલુ, પલાશ, અશ્વ, પલાશ-વધ અને પિપ્પલ વૃક્ષો વડે, ઉદુમ્બર અને બિલ્વ વૃક્ષો વડે, પાલાશ અને પારિભદ્રક વૃક્ષો વડે.
2.57.56
इन्द्रवृक्षार्जुनैश्चैव अश्वत्थैश्चिरबिल्वकैः ।
भौमगञ्जनवृक्षैश्च भल्लाभैरश्वसाह्वयैः ॥ २.५७.५६ ॥
ઇન્દ્રવૃક્ષ અને અર્જુન વૃક્ષો વડે, અશ્વત્થ અને ચિરબિલ્વક વૃક્ષો વડે, ભૌમ અને ગંજન વૃક્ષો વડે, ભલ્લાત અને અશ્વસાહ્વ વૃક્ષો વડે.
2.57.57
सज्जैस्ताम्बूलवल्लीभिर्लवङ्गैः क्रमुकैस्तथा ।
वंशैश्च विविधैस्तत्र समन्तात्परिरोपितैः ॥ २.५७.५७ ॥
સજ્જ, તાંબૂલ વેલાઓ વડે, લવિંગ અને સોપારીના વૃક્ષો વડે, અને ત્યાં ચારેબાજુ વાવેલા વિવિધ વાંસો વડે.
2.57.58
ये च नन्दनजा वृक्षा ये च चैत्ररथे वने ।
सर्वे ते यदुनाथेन समन्तात्परिरोपिताः ॥ २.५७.५८ ॥
નંદનમાં જન્મેલા જે વૃક્ષો છે અને ચૈત્રરથ વનમાં જે વૃક્ષો છે, તે સર્વ યદુનાથ વડે ચારેબાજુ વાવવામાં આવ્યા હતા.
2.57.59
समाहिता महानद्यः पीतलोहितवालुकाः ।
तस्मिन्गृहवरे रम्ये मणिशक्रसवालुकाः ॥ २.५७.५९ ॥
તે રમણીય ઉત્તમ ગૃહમાં મોટી નદીઓ સુવ્યવસ્થિત હતી; તેમની રેતી પીળી અને લાલ હતી, મણિ અને શક્ર સમાન રેતી સાથે.
2.57.60
मत्तबर्हिणनादाश्च कोकिलाश्च मदावहाः ।
बभूवुः परमोपेताः सर्वे जगति पर्वताः ॥ २.५७.६० ॥
મત્ત મોરોનો નાદ અને મદ જગાડતી કોયલો — આ સર્વથી યુક્ત થઈને જગતના સર્વ પર્વતો અત્યંત શોભિત થયા.
2.57.61
तत्रैव गजयूथानि तत्र गोमहिषास्तथा ।
निवासाश्च कृतास्तत्र वराहा मृगपक्षिणाम् ॥ २.५७.६१ ॥
ત્યાં જ હાથીઓના ટોળાં હતાં; ત્યાં ગાયો અને ભેંસો પણ હતી; અને ત્યાં મૃગો, પક્ષીઓ તથા ભૂંડો માટે નિવાસો બનાવેલા હતા.
2.57.62
विश्वकर्मकृतः शैलः प्राकारस्तत्र वेश्मनि ।
व्यक्तकिष्कुशतोद्यामः सुधारससमप्रभः ॥ २.५७.६२ ॥
વિશ્વકર્માએ બનાવેલો પર્વત જેવો પ્રાકાર ત્યાં મહેલની આસપાસ હતો; સો કિષ્કુ જેટલો ઊંચો અને સ્પષ્ટ દેખાતો; અમૃતરસ જેવી કાંતિવાળો હતો.
2.57.63
तेन ते च महाशैलाः सरितश्च सरांसि च ।
परिक्षिप्तानि वै तस्य वनान्युपवनानि च ॥ २.५७.६३ ॥
તેનાથી તે મહાન પર્વતો, નદીઓ, સરોવરો તથા તેનાં વનો અને ઉપવનો ખરેખર ઘેરાયેલાં હતાં.