మహాభారతం · అధ్యాయం 2.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.57.1
तां पुरी द्वारकीं दृष्ट्वा विभुर्नारायणो हरिः ।
हृष्टः सर्वार्थसम्पन्नः प्रवेष्टुमुपचक्रमे ॥ २.५७.१ ॥
ఆ ద్వారకా నగరాన్ని చూసి, సర్వవ్యాపి నారాయణుడు హరి సంతోషంతో, సమస్త సంపదలతో కూడినవాడై, అందులో ప్రవేశించడం ప్రారంభించాడు.
2.57.2
सोऽपश्यद्वृक्षषण्डांश्च रम्यान्नानाजनान्वहून् ।
समन्ततो द्वारवत्यां नानापुष्पफलान्वितान् ॥ २.५७.२ ॥
ఆయన ద్వారవతిలో చుట్టుపక్కల అందమైన వృక్షసమూహాలను, అనేకమంది జనులను చూశాడు; అవి నానా రకాల పుష్పఫలాలతో నిండి ఉన్నాయి.
2.57.3
अर्कचन्द्रप्रतीकाशैर्मेरुकूटनिभैर्गृहैः ।
द्वारकामावृतां रम्यां सुकृतां विश्वकर्मणा ॥ २.५७.३ ॥
సూర్యచంద్రుల వలె ప్రకాశించే, మేరుశిఖరాల వంటి గృహాలతో చుట్టబడిన ఆ అందమైన ద్వారకను విశ్వకర్మ చక్కగా నిర్మించాడు.
2.57.4
पद्मषण्डाकुलाभिश्च हंससेवितवारिभिः ।
गङ्गासिन्धुप्रकाशाभिः परिघाभिरलङ्कृताम् ॥ २.५७.४ ॥
పద్మ సమూహాలతో నిండిన, హంసలు సేవించే జలాలతో, గంగా సింధు నదుల వలె ప్రకాశించే కందకాలతో అలంకృతమై ఉండేది.
2.57.5
प्राकारेणार्कवर्णेन पाण्डरेण विराजिताम् ।
वियन्मूर्ध्नि निविष्टेन द्यामिवाभ्रपरिच्छदाम् ॥ २.५७.५ ॥
ఆకాశ శిఖరం మీద నిలిచిన సూర్యవర్ణ తెల్లని ప్రాకారంతో ఆ నగరం ప్రకాశించింది; మేఘాలతో కప్పబడిన స్వర్గంలా కనిపించింది.
2.57.6
नन्दनप्रतिमैश्वापि मिश्रकप्रतिमैर्वनैः ।
तत्र सा विहिता साक्षान्नगरी विश्वकर्मणा ॥ २.५७.६ ॥
నందన వనం వంటి, మిశ్రక వనం వంటి వనాలతో కూడిన ఆ నగరాన్ని స్వయంగా విశ్వకర్మ అక్కడ నిర్మించాడు.
2.57.7
काञ्चनैर्मणिसोपानैरुपेता जनहर्षिणी ।
गीतघोषमहाघोषैः प्रसादप्रवरैः शुभा ॥ २.५७.७ ॥
బంగారు మణి సోపానాలతో కూడినదీ, ప్రజలకు ఆనందం కలిగించేదీ, గానధ్వనుల మహాఘోషలతో, ఉత్తమ భవనాలతో శోభిల్లేదీ.
2.57.8
तस्मिन्पुरवारश्रेष्ठे दाशार्हाणां यशस्विनाम् ।
नेश्मानि जहृषे दृष्ट्वा भगवान्पाकशासनः ॥ २.५७.८ ॥
ఆ శ్రేష్ఠ నగరంలో యశస్వులైన దాశార్హుల గృహాలను చూసి భగవంతుడైన పాకశాసనుడు (ఇంద్రుడు) సంతోషించాడు.
2.57.9
समुच्छ्रितपताकानि पारिप्लवनिभानि च ।
काञ्चनाभानि भाखन्ति मेरुकूटनिभानि च ॥ २.५७.९ ॥
ఎత్తైన పతాకలతో, పారిప్లవ వంటివీ, బంగారు కాంతితో మెరిసేవీ, మేరు శిఖరాల వంటివీ అయి ప్రకాశించాయి.
2.57.10
सुधापाण्डरशृङ्गैश्च शातकुम्भपरिच्छदैः ।
रत्नसानुमहाशृङ्गैः सर्वरत्नसमन्वितैः ॥ २.५७.१० ॥
అమృతంలా తెల్లని శిఖరాలతో, శుద్ధ బంగారు కప్పులతో, రత్న శిలలు మహాశిఖరాలతో, సకల రత్నాలతో కూడినవిగా.
2.57.11
सहर्म्यैः सार्धचन्द्रैश्च सनिर्यूहैः सपञ्ज्अरैः ।
सयन्त्रगृहसंबाधैः सधातुभिरिवाद्रिभिः ॥ २.५७.११ ॥
మేడలు, అర్ధచంద్రాకార గవాక్షాలు, ప్రక్షేప బాల్కనీలు, కిటికీలు, యంత్రగృహాలతో నిండి, ధాతువులతో కూడిన పర్వతాల వలె.
2.57.12
मणिकाञ्चनभ्ॐऐश्च सुधामृष्टतलैस्तथा ।
जाम्बूनदमयद्वारैर्वैडूर्यविकृतार्गलैः ॥ २.५७.१२ ॥
మణి, బంగారు నేలలతో, సున్నంలా మెరుగుపెట్టిన అడుగులతో, జాంబూనద బంగారు ద్వారాలతో, వైడూర్య మణి గడియలతో.
2.57.13
सर्वर्तुसुखसंस्यर्शैर्महाधनपरिच्छदैः ।
रम्यसानुगृहैः शृङ्गैर्विचित्रैरिव पर्वतैः ॥ २.५७.१३ ॥
అది అన్ని ఋతువులలోనూ సుఖకరమైన స్పర్శ కలిగినది, గొప్ప ధనం మరియు సామగ్రితో నిండినది, అందమైన పర్వత వాలుల గృహాలు మరియు శిఖరాలు కలిగినది, విచిత్రమైన పర్వతాల వలె ఉన్నది.
2.57.14
पञ्चवर्णसवर्णैश्च पुष्पवृष्टिसमप्रभैः ।
तुल्यैः पर्जन्यनिर्घोषैर्ह्रादैर्भोगवती यथा ॥ २.५७.१४ ॥
అది ఐదు రంగులు మరియు వాటికి సరిపోలే వర్ణాలతో, పుష్పవర్షం వంటి కాంతితో, మేఘగర్జనతో సమానమైన ధ్వనులు మరియు ప్రతిధ్వనులతో, భోగవతి నగరం వలె ఉన్నది.
2.57.15
कृष्णध्वजोपवाह्यैश्च दाशार्हायुधरोहितैः ।
वृष्णिवीरमयूरैश्च स्त्रीसहस्रप्रजाकुलैः ॥ २.५७.१५ ॥
అది నల్లని ధ్వజాలతో, వాటిని మోసే రథాలతో, దాశార్హుల ఆయుధాలు మరియు ఎర్రని ధ్వజాలతో, నెమళ్ళ వంటి వృష్ణి వీరులతో, వేలాది స్త్రీలు మరియు ప్రజలతో నిండి ఉంది.
2.57.16
वासुदेवैन्द्रपर्जन्यैर्गृहमेघैरलङ्कृता ।
ददृशे द्वारकाऽतीव मेघैर्द्यैरिव संवृता ॥ २.५७.१६ ॥
వాసుదేవ, ఇంద్ర, పర్జన్యుల మేఘాలతో, గృహమేఘాలతో అలంకరించబడిన ద్వారక, స్వర్గపు మేఘాలతో కప్పబడినట్లుగా అతిశయంగా కనిపించింది.
2.57.17
साक्षाद्भगवतो वेश्म विहितं विश्वकर्मणा ।
ददृशुर्वासुदेवस्य चतुर्योजनमायतम् ॥ २.५७.१७ ॥
భగవానుని ప్రత్యక్ష గృహం, విశ్వకర్మ నిర్మించినది; వాసుదేవుని ఆ భవనం నాలుగు యోజనాల విస్తారం కలిగినదిగా వారు చూశారు.
2.57.18
तावदेव सुविस्तीर्णं सुसम्पूर्णं महाधनैः ।
प्रासादवरसम्पन्नं युक्तं जगति पर्वतैः ॥ २.५७.१८ ॥
అది కూడా అంతే విశాలమైనది, గొప్ప ధనంతో నిండినది, శ్రేష్ఠమైన ప్రాసాదాలతో కూడినది, లోకంలో పర్వతాలతో కూడినదిలా ఉన్నది.
2.57.19
यं चकार महाभागस्त्वष्टा वासवचोदितः ।
प्रासादं हेमनाभस्य सर्वतो योजनायतम् ॥ २.५७.१९ ॥
ఇంద్రుని ప్రేరణతో మహాభాగుడైన త్వష్టా నిర్మించిన హేమనాభుని ప్రాసాదం — అది నలుదిక్కులా ఒక యోజనం మేర విస్తరించి ఉండెను.
2.57.20
मेरोरिव गिरेः शृङ्गमुच्छ्रितं काञ्चनालयम् ।
रुक्मिण्याः प्रवरो वासो निर्मितः सुमहात्मना ॥ २.५७.२० ॥
మేరు పర్వత శిఖరంలా ఎత్తుగా లేచిన బంగారు నివాసం — రుక్మిణి యొక్క శ్రేష్ఠ నివాసం; ఆ మహాత్ముడు దానిని నిర్మించెను.
2.57.21
सत्यभामा पुनर्वेश्म सदा वसति पाण्डरम् ।
विचित्रमणिसोपानं यं विदुः शीतवानिति ॥ २.५७.२१ ॥
సత్యభామ నివాసమూ ఎప్పుడూ అక్కడే ఉంటుంది — వివిధ మణులతో పొదిగిన మెట్లు గల తెల్లని భవనం; దానిని 'శీతవాన్' అని అంటారు.
2.57.22
विमलादित्यवर्णाभिः पताकाभिरलङ्कृतम् ।
व्यक्तबद्धं यथोद्देशे चतुर्दशमहाध्वजम् ॥ २.५७.२२ ॥
నిర్మలమైన సూర్యుని వర్ణంగల పతాకలతో అలంకరించబడి — తగిన చోట్ల స్పష్టంగా కట్టబడిన, పద్నాలుగు మహా ధ్వజాలతో.
2.57.23
सर्वप्रासादमुख्योऽत्र जाम्बवत्या विभूषितः ।
प्रभाया जृम्भणैश्चित्रैस्त्रैलोक्यमिव भासयन् ॥ २.५७.२३ ॥
అన్ని ప్రాసాదాలలో ముఖ్యమైనది ఇక్కడున్న జాంబవతి భవనం — ప్రభ యొక్క విచిత్ర కాంతులతో అలంకరించబడి — మూడు లోకాలను వెలిగిస్తున్నట్లు.
2.57.24
यस्तु पाण्डरवर्णाभस्तयोरन्तरमाश्रितः ।
विश्वकर्माकरोदेनं कैलासशिखरोपमम् ॥ २.५७.२४ ॥
కానీ ఆ ఇద్దరి మధ్య ఉన్న తెల్లని వర్ణపు భవనాన్ని విశ్వకర్మ నిర్మించెను — అది కైలాస శిఖరంతో సమానమైనది.
2.57.25
जाम्बूनदप्रदीप्ताग्रः प्रदीप्तज्वलनोपमः ।
सागरप्रतिमोऽतिष्ठन्मेरुरित्यभिविश्रुतः ॥ २.५७.२५ ॥
జాంబూనద బంగారంతో ప్రకాశించే శిఖరం కలది, ప్రజ్వలించే అగ్నితో సమానమైనది, సముద్రం వంటిది, 'మేరు' అని ప్రసిద్ధమైనది అది నిలిచి ఉంది.
2.57.26
तस्मिन्गान्धारराजस्य दुहिता कुलशालिनी ।
सुकेशी नाम विख्याता केशवेन निवेशिता ॥ २.५७.२६ ॥
అందులో గాంధార రాజు కుల శోభ అయిన కుమార్తె, 'సుకేశి' అని ప్రసిద్ధురాలు, కేశవుడి చేత అక్కడ నివసింపజేయబడినది.
2.57.27
पद्मकूट इति ख्यातः पद्मवर्णो महाप्रभः ।
सुप्रभाया महाबाहो वासः स परमोच्छ्रितः ॥ २.५७.२७ ॥
'పద్మకూటం' అని ప్రసిద్ధమైనది, పద్మం రంగు కలది, గొప్ప కాంతి కలది; ఓ మహాబాహూ, సుప్రభ నివాసం అది, అత్యంత ఎత్తైనది.
2.57.28
यस्तु सूर्यप्रभो नाम प्रासादवर उच्यते ।
लक्षणायाः कुरुश्रेष्ठ स दत्तः शार्ङ्गधन्वना ॥ २.५७.२८ ॥
సూర్యప్రభ అనే పేరుతో పిలువబడే శ్రేష్ఠ ప్రాసాదం, ఓ కురుశ్రేష్ఠా, అది లక్షణ కోసం శార్ఙ్గధన్వుడు ఇచ్చినది.
2.57.29
वैडूर्यवरवर्णाभः प्रासादो हरितप्रभः ।
श्वेतजाला हि यत्रैव यत्रैव च निवेशिता ॥ २.५७.२९ ॥
వైడూర్యం యొక్క శ్రేష్ఠ వర్ణం కలిగిన ప్రాసాదం, పచ్చని కాంతి కలది, తెల్లని జాలీలు కలది; ఎక్కడెక్కడ అది నిర్మించబడిందో, అక్కడక్కడ.
2.57.30
यं विदुः सर्वभूतानि हरिरित्येव भारत ।
सुमित्रविजयावासो देवर्षिगणपूजितः ॥ २.५७.३० ॥
ఏదైతో అన్ని ప్రాణులు 'హరి' అనే తెలుస్తాయో, ఓ భారతా, అది సుమిత్ర మరియు విజయుల నివాసం, దేవతలు మరియు ఋషిగణాలచే పూజింపబడినది.
2.57.31
महिष्या वासुदेवस्य भूषणं सर्ववेश्मनाम् ।
यस्तु प्रासादमुख्योऽत्र विहितः सर्वशिल्पिभिः ॥ २.५७.३१ ॥
వాసుదేవుని ప్రధాన రాణికి నిర్మితమైన ఈ భవనం అన్ని గృహాలకు అలంకారం; ఇక్కడి ప్రధాన ప్రాసాదాన్ని శిల్పులందరూ నిర్మించారు.
2.57.32
महिष्या वासुदेवस्य केतुमानिति विश्रुतः ।
प्रसादो विरजो नाम विरजस्को महात्मनः ॥ २.५७.३२ ॥
వాసుదేవుని ప్రధాన రాణికి 'కేతుమాన్' అని ప్రసిద్ధమైన భవనం; మహాత్ముని విరజ అనే ప్రాసాదం అది, విరజస్కం అని పిలువబడేది.
2.57.33
उपस्थानगृहं तात केशवस्य महात्मनः ।
यस्तु प्रासादमुख्योऽत्र यं त्वष्टा व्यदधात्स्वयम् ॥ २.५७.३३ ॥
ప్రియుడా, మహాత్ముడైన కేశవుని సభా-మందిరం అది; ఇక్కడి ప్రధాన ప్రాసాదాన్ని త్వష్ట స్వయంగా నిర్మించాడు.
2.57.34
योजनायतविष्कम्भं सर्वरत्नमयं विभोः ।
तेषां तु विहिताः सर्वे रुक्मदण्डाः पताकिनः ॥ २.५७.३४ ॥
అది విభుని భవనం; ఒక యోజనం పొడవు, వెడల్పు గలది, సర్వరత్నమయం; వాటిలో అన్నీ బంగారు దండాలపై పతాకలతో అమర్చబడి ఉన్నాయి.
2.57.35
सदने वासुदेवस्य मार्गसञ्जनना ध्वजाः ।
घण्टाजालानि तत्रैव सर्वेषां निवेशने ॥ २.५७.३५ ॥
వాసుదేవుని భవనంలో దారి చూపే ధ్వజాలు ఉన్నాయి; అక్కడే అందరి నివాసాలలోనూ గంటల వలలు ఉన్నాయి.
2.57.36
आहृत्य यदुसिंहेन वैजयन्तच्छलो महात् ।
हंसकूटस्य यच्छ्रङ्गमिन्द्रद्युम्नसरो महत् ॥ २.५७.३६ ॥
యదుసింహుడు తెచ్చిన మహత్తర వైజయంతచ్ఛలం; హంసకూటపు ఆ శిఖరం, మహత్తరమైన ఇంద్రద్యుమ్న సరస్సు.
2.57.37
षष्टितालसमुत्सेधमर्धयोजनविस्तृतम् ।
सकिन्नरमहानादं तदप्यमिततेजसः ॥ २.५७.३७ ॥
అరవై తాటి చెట్ల ఎత్తు, అర యోజనం వెడల్పు కలిగినది; కిన్నరుల మహా ధ్వనితో నిండినది; అమిత తేజస్వి (కృష్ణుని) దాన్ని కూడా.
2.57.38
पश्यतां सर्वभूतानां त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
आदित्यपथगं यत्तन्मेरोः शिखरमुत्तमम् ॥ २.५७.३८ ॥
సర్వ ప్రాణులు చూస్తుండగా, మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధమైన, సూర్యమార్గం వరకు వ్యాపించిన ఆ మేరు శిఖరం కూడా.
2.57.39
जाम्बूनदमयं दिव्यं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
तदप्युत्पाट्य कुच्छ्रेण स्वं निवेशनमाहृतम् ॥ २.५७.३९ ॥
జాంబూనద బంగారంతో చేయబడిన, దివ్యమైన, మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధమైన దానిని కూడా కష్టంతో పెకలించి తన నివాసానికి తీసుకువచ్చాడు.
2.57.40
भ्राजमानं पुरा तत्र सर्वौषधिविदीपितम् ।
यमिन्द्रभवनाच्छौरिराजहार परन्तपः ॥ २.५७.४० ॥
పూర్వం అక్కడ ప్రకాశిస్తూ, సర్వ ఔషధులతో వెలిగిపోతూ ఉండిన దానిని ఇంద్రభవనం నుండి శూరుని కుమారుడు, శత్రువులను దహించేవాడు తెచ్చాడు.
2.57.41
पारिजातः स तत्रैव केशवेन निवेशितः ।
लेपहस्तशतैर्जुष्टो विमानैश्च हिरण्मयैः ॥ २.५७.४१ ॥
ఆ పారిజాత వృక్షాన్ని అక్కడే కేశవుడు నెలకొల్పాడు; వందలాది లేపనం చేసే చేతుల వారిచే సేవింపబడి, బంగారు విమానాలతో కూడినదిగా.
2.57.42
विहिता वासुदेवेन तत्रैव च महाद्रुमाः ।
पद्माकुलजलोपेता रक्तसौगन्धिकोत्पलाः ॥ २.५७.४२ ॥
వాసుదేవుడు అక్కడే మహావృక్షాలను కూడా ఏర్పాటు చేశాడు; పద్మాలతో నిండిన జలాలతో, ఎర్రని సౌగంధిక, నీలి కలువలతో కూడినవిగా.
2.57.43
मणिमौक्तिकवालूकाः पुष्करिण्यः सरांसि च ।
तासां परमकूलि शोभयन्ति महाद्रुमाः ॥ २.५७.४३ ॥
మణులు, ముత్యాల వంటి ఇసుక గల తామర కొలనులు, సరస్సులు ఉన్నాయి; వాటి ఉత్తమ తీరాలను మహావృక్షాలు అలంకరించాయి.
2.57.44
सालतालाश्वकर्णाश्च शतशाखाश्च रोहिणः ।
भल्लातककपित्थाश्च इन्द्रवृक्षाश्च चम्पकाः ॥ २.५७.४४ ॥
సాల, తాల, అశ్వకర్ణ, శతశాఖ రోహిణ, భల్లాతక, కపిత్థ, ఇంద్రవృక్ష, చంపక వృక్షాలు ఉన్నాయి.
2.57.45
खादिरा मृतकाश्चैव समन्तात्परिरोपिताः ।
ये च हैमवता वृक्षा ये च नन्दनजास्तथा ॥ २.५७.४५ ॥
ఖదిర, మృతక వృక్షాలు నలువైపులా నాటబడ్డాయి; హిమాలయ వృక్షాలు, నందనంలో పుట్టిన వృక్షాలూ కూడా అలాగే ఉన్నాయి.
2.57.46
आहृत्य यदुसिंहेन तेऽपि तत्र निवेशिताः ।
रत्नपीतारुणप्रख्याः सितपुष्पाश्च पादपाः ॥ २.५७.४६ ॥
యదుసింహుడు తెచ్చి అక్కడ నాటించిన వృక్షాలు కూడా ఉన్నాయి; రత్నాల్లా పసుపు, ఎరుపు కాంతి గల, తెల్లని పువ్వుల చెట్లు అవి.
2.57.47
सर्वर्तुफलपूर्णोस्ते ते च काननसिन्धुषु ।
सहस्रपत्रपद्माश्च मन्दराश्च सहस्रशः ॥ २.५७.४७ ॥
అవన్నీ అన్ని ఋతువుల్లో ఫలాలతో నిండి ఉన్నాయి; అడవుల్లోనూ నదుల్లోనూ వేయి రేకుల తామరలు ఉన్నాయి, వేల మందర పర్వతాలూ ఉన్నాయి.
2.57.48
अशोकाः कर्णिकाराश्च तिलका नाग मल्लिकाः ।
कुरका नागपुष्पाश्च चम्पकास्तृणपुल्लिकाः ॥ २.५७.४८ ॥
అశోక, కర్ణికార, తిలక, నాగ, మల్లిక, కురక, నాగపుష్ప, చంపక, తృణపుల్లిక చెట్లు-మొక్కలు ఉన్నాయి.
2.57.49
सप्तवर्णाः कबन्धाश्च नीपाः कुरवकास्तथा ।
केतकाः केसराश्चैव हिनतालतलताटकाः ॥ २.५७.४९ ॥
సప్తవర్ణాలు, కబంధాలు, నీపాలు, కురవకాలు, అలాగే కేతకాలు, కేసరాలు, హింతాలాలు, తాలాలు, తాటకాలు అనే వృక్షాలు.
2.57.50
तालाः प्रलम्बा वकुलाः पिण्डिका बीजपूरकाः ।
द्रुतामलकखर्जूरा महिता जम्बुकास्तथा ॥ २.५७.५० ॥
తాలాలు, ప్రలంబాలు, వకులాలు, పిండికలు, బీజపూరకాలు, ద్రుతామలకాలు, ఖర్జూరాలు, మహితాలు, జంబుకాలు అనే వృక్షాలు.
2.57.51
आम्राः पनसवृक्षाश्च चम्पकास्तिलतिन्दुकाः ।
लिकुचामृताश्चैव क्षीरिका कर्णिका तथा ॥ २.५७.५१ ॥
మామిడి, పనస వృక్షాలు, చంపకాలు, తిల, తింతుక, లికుచ, అమృత, క్షీరిక, కర్ణిక అనే వృక్షాలు కూడా.
2.57.52
नालिकेरेङ्गुदाश्चैव उत्क्रोशकवनानि च ।
कदली जातमल्ली च पाटली कुमुदोत्पलाः ॥ २.५७.५२ ॥
కొబ్బరి, ఇంగుద వృక్షాలు, ఉత్క్రోశక వనాలు, అరటి, జాతిమల్లి, పాటలి, కుముదాలు, ఉత్పలాలు కూడా.
2.57.53
नीलोत्पलकपूर्णाश्च वाप्यः कूपाः सहस्रशः ।
फुल्लाशाककपित्थाश्च तैस्तीर्त्वा बन्धुजीवकाः ॥ २.५७.५३ ॥
నీలోత్పలాలు, కపూర్ణాలతో నిండిన మెట్ల బావులు, వేల కొద్దీ బావులు; వికసించిన శాక, కపిత్థ వృక్షాలు; వాటిని దాటి బంధుజీవకాలు.
2.57.54
प्रियालाशोकवादिर्याः प्राचीनाश्चापि सर्वशः ।
प्रियङ्गुबदरीभिश्च यवैः स्यन्दनचन्दनैः ॥ २.५७.५४ ॥
ప్రియాల, అశోక, వాదిర్య వృక్షాలు; అన్నిచోట్ల పురాతన వృక్షాలు; ప్రియంగు, బదరి, యవాలు, స్యందన, చందన వృక్షాలతో కూడి.
2.57.55
शचीपीलुपलाश्चैश्च पलाशवधपिप्लैः ।
उदुम्बरैश्च बिल्वैश्च पालाशैः पारिभद्रकैः ॥ २.५७.५५ ॥
శచీ, పీలు, పలాశ, అశ్వ, పలాశ-వధ, పిప్పల వృక్షాలతోనూ, ఉదుంబర, బిల్వ వృక్షాలతోనూ, పాలాశ, పారిభద్రక వృక్షాలతోనూ.
2.57.56
इन्द्रवृक्षार्जुनैश्चैव अश्वत्थैश्चिरबिल्वकैः ।
भौमगञ्जनवृक्षैश्च भल्लाभैरश्वसाह्वयैः ॥ २.५७.५६ ॥
ఇంద్రవృక్ష, అర్జున వృక్షాలతోనూ, అశ్వత్థ, చిరబిల్వక వృక్షాలతోనూ, భౌమ, గంజన వృక్షాలతోనూ, భల్లాత, అశ్వసాహ్వ వృక్షాలతోనూ.
2.57.57
सज्जैस्ताम्बूलवल्लीभिर्लवङ्गैः क्रमुकैस्तथा ।
वंशैश्च विविधैस्तत्र समन्तात्परिरोपितैः ॥ २.५७.५७ ॥
సజ్జ, తాంబూల తీగలతోనూ, లవంగ, పోక చెట్లతోనూ, అక్కడ అన్నివైపులా నాటబడిన వివిధ రకాల వెదురులతోనూ.
2.57.58
ये च नन्दनजा वृक्षा ये च चैत्ररथे वने ।
सर्वे ते यदुनाथेन समन्तात्परिरोपिताः ॥ २.५७.५८ ॥
నందనంలో పుట్టిన వృక్షాలు, చైత్రరథ వనంలోని వృక్షాలు — అవన్నీ యదునాథునిచే అన్నివైపులా నాటబడ్డాయి.
2.57.59
समाहिता महानद्यः पीतलोहितवालुकाः ।
तस्मिन्गृहवरे रम्ये मणिशक्रसवालुकाः ॥ २.५७.५९ ॥
ఆ రమణీయమైన శ్రేష్ఠ భవనంలో పెద్ద నదులు సుసంఘటితంగా ఉన్నాయి; వాటి ఇసుక పసుపు మరియు ఎరుపుగా ఉంది, మణులు మరియు ఇంద్రునిలా ప్రకాశించే ఇసుకతో.
2.57.60
मत्तबर्हिणनादाश्च कोकिलाश्च मदावहाः ।
बभूवुः परमोपेताः सर्वे जगति पर्वताः ॥ २.५७.६० ॥
మత్తెక్కిన నెమళ్ల ధ్వనులు, ఆనందం కలిగించే కోకిలలు — ఇవి అన్నీ కలిగి, లోకంలోని పర్వతాలన్నీ మహోన్నతంగా ఉన్నాయి.
2.57.61
तत्रैव गजयूथानि तत्र गोमहिषास्तथा ।
निवासाश्च कृतास्तत्र वराहा मृगपक्षिणाम् ॥ २.५७.६१ ॥
అక్కడే ఏనుగుల గుంపులు ఉన్నాయి; అక్కడే ఆవులు, గేదెలు ఉన్నాయి; అక్కడ జింకలకు, పక్షులకు, పందులకు నివాసాలు ఏర్పరచబడ్డాయి.
2.57.62
विश्वकर्मकृतः शैलः प्राकारस्तत्र वेश्मनि ।
व्यक्तकिष्कुशतोद्यामः सुधारससमप्रभः ॥ २.५७.६२ ॥
విశ్వకర్మ నిర్మించిన పర్వతాకారపు ప్రాకారం ఆ భవనంలో ఉంది; అది వంద కిష్కుల ఎత్తుతో స్పష్టంగా కనిపించేది; అమృతరసంలాగా ప్రకాశించేది.
2.57.63
तेन ते च महाशैलाः सरितश्च सरांसि च ।
परिक्षिप्तानि वै तस्य वनान्युपवनानि च ॥ २.५७.६३ ॥
దానితో ఆ మహాపర్వతాలు, నదులు, సరస్సులు, అక్కడి అడవులు, ఉపవనాలు నిజంగానే చుట్టివేయబడి ఉన్నాయి.