ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 2.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.57.1
तां पुरी द्वारकीं दृष्ट्वा विभुर्नारायणो हरिः ।
हृष्टः सर्वार्थसम्पन्नः प्रवेष्टुमुपचक्रमे ॥ २.५७.१ ॥
ಆ ದ್ವಾರಕಾ ನಗರವನ್ನು ನೋಡಿ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ನಾರಾಯಣ ಹರಿಯು ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಸರ್ವ ಸಂಪತ್ತುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವನಾಗಿ, ಅದರೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸತೊಡಗಿದನು.
2.57.2
सोऽपश्यद्वृक्षषण्डांश्च रम्यान्नानाजनान्वहून् ।
समन्ततो द्वारवत्यां नानापुष्पफलान्वितान् ॥ २.५७.२ ॥
ಅವನು ದ್ವಾರವತಿಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಲೂ ರಮಣೀಯ ವೃಕ್ಷಸಮೂಹಗಳನ್ನು, ಅನೇಕ ಜನರನ್ನು ಕಂಡನು; ಅವು ನಾನಾ ಬಗೆಯ ಹೂವು ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದವು.
2.57.3
अर्कचन्द्रप्रतीकाशैर्मेरुकूटनिभैर्गृहैः ।
द्वारकामावृतां रम्यां सुकृतां विश्वकर्मणा ॥ २.५७.३ ॥
ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ಮೇರುಶಿಖರಗಳಂತಿರುವ ಮನೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ, ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಆ ರಮಣೀಯ ದ್ವಾರಕೆ.
2.57.4
पद्मषण्डाकुलाभिश्च हंससेवितवारिभिः ।
गङ्गासिन्धुप्रकाशाभिः परिघाभिरलङ्कृताम् ॥ २.५७.४ ॥
ಕಮಲಗಳ ರಾಶಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಹಂಸಗಳು ಸೇವಿಸುವ ನೀರಿನ, ಗಂಗೆ ಸಿಂಧುವಿನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಕಂದಕಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿತ್ತು.
2.57.5
प्राकारेणार्कवर्णेन पाण्डरेण विराजिताम् ।
वियन्मूर्ध्नि निविष्टेन द्यामिवाभ्रपरिच्छदाम् ॥ २.५७.५ ॥
ಆಕಾಶದ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವ ಸೂರ್ಯವರ್ಣದ ಬಿಳಿಯ ಪ್ರಾಕಾರದಿಂದ ಅದು ಬೆಳಗಿತು; ಮೋಡಗಳಿಂದ ಹೊದ್ದ ಸ್ವರ್ಗದಂತೆ ತೋರಿತು.
2.57.6
नन्दनप्रतिमैश्वापि मिश्रकप्रतिमैर्वनैः ।
तत्र सा विहिता साक्षान्नगरी विश्वकर्मणा ॥ २.५७.६ ॥
ನಂದನವನದಂತಹ, ಮಿಶ್ರಕವನದಂತಹ ವನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ನಗರವನ್ನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನೇ ಅಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದನು.
2.57.7
काञ्चनैर्मणिसोपानैरुपेता जनहर्षिणी ।
गीतघोषमहाघोषैः प्रसादप्रवरैः शुभा ॥ २.५७.७ ॥
ಚಿನ್ನದ ಮಣಿ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಜನರಿಗೆ ಹರ್ಷ ನೀಡುವ, ಗೀತದ ಮಹಾ ಘೋಷಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಮಹಲುಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ನಗರ.
2.57.8
तस्मिन्पुरवारश्रेष्ठे दाशार्हाणां यशस्विनाम् ।
नेश्मानि जहृषे दृष्ट्वा भगवान्पाकशासनः ॥ २.५७.८ ॥
ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಗರದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿ ದಾಶಾರ್ಹರ ಮನೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಭಗವಾನ್ ಪಾಕಶಾಸನ (ಇಂದ್ರ) ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು.
2.57.9
समुच्छ्रितपताकानि पारिप्लवनिभानि च ।
काञ्चनाभानि भाखन्ति मेरुकूटनिभानि च ॥ २.५७.९ ॥
ಎತ್ತರವಾದ ಧ್ವಜಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ, ಪಾರಿಪ್ಲವದಂತಿದ್ದು, ಚಿನ್ನದ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾ, ಮೇರು ಶಿಖರಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದವು.
2.57.10
सुधापाण्डरशृङ्गैश्च शातकुम्भपरिच्छदैः ।
रत्नसानुमहाशृङ्गैः सर्वरत्नसमन्वितैः ॥ २.५७.१० ॥
ಅಮೃತದಂತೆ ಬಿಳಿಯ ಶಿಖರಗಳಿಂದ, ಶುದ್ಧ ಚಿನ್ನದ ಹೊದಿಕೆಗಳಿಂದ, ರತ್ನ ಶಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾ ಶಿಖರಗಳಿಂದ, ಸರ್ವರತ್ನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವು.
2.57.11
सहर्म्यैः सार्धचन्द्रैश्च सनिर्यूहैः सपञ्ज्अरैः ।
सयन्त्रगृहसंबाधैः सधातुभिरिवाद्रिभिः ॥ २.५७.११ ॥
ಮಹಡಿಗಳು, ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರದ ಕಮಾನುಗಳು, ಹೊರಚಾಚಿದ ಬಾಲ್ಕನಿಗಳು, ಕಿಟಕಿಗಳು, ಯಂತ್ರಗೃಹಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಧಾತುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪರ್ವತಗಳಂತೆ.
2.57.12
मणिकाञ्चनभ्ॐऐश्च सुधामृष्टतलैस्तथा ।
जाम्बूनदमयद्वारैर्वैडूर्यविकृतार्गलैः ॥ २.५७.१२ ॥
ಮಣಿ-ಚಿನ್ನದ ನೆಲ, ಸುಣ್ಣದಂತೆ ನುಣುಪಾದ ತಳಗಳು, ಜಾಂಬೂನದ ಚಿನ್ನದ ಬಾಗಿಲುಗಳು, ವೈಡೂರ್ಯ ಮಣಿಯ ಅಗಳಿಗಳು.
2.57.13
सर्वर्तुसुखसंस्यर्शैर्महाधनपरिच्छदैः ।
रम्यसानुगृहैः शृङ्गैर्विचित्रैरिव पर्वतैः ॥ २.५७.१३ ॥
ಅದು ಎಲ್ಲಾ ಋತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸುಖಕರ ಸ್ಪರ್ಶವುಳ್ಳದ್ದು, ಮಹಾ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ರಮಣೀಯ ಪರ್ವತ ಇಳಿಜಾರಿನ ಗೃಹಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಖರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ವಿಚಿತ್ರ ಪರ್ವತಗಳಂತಿತ್ತು.
2.57.14
पञ्चवर्णसवर्णैश्च पुष्पवृष्टिसमप्रभैः ।
तुल्यैः पर्जन्यनिर्घोषैर्ह्रादैर्भोगवती यथा ॥ २.५७.१४ ॥
ಅದು ಐದು ಬಣ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಹೊಂದುವ ವರ್ಣಗಳಿಂದ, ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿಯಂತಹ ಕಾಂತಿಯಿಂದ, ಮೇಘಗರ್ಜನೆಗೆ ಸಮಾನ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ, ಭೋಗವತಿಯಂತಿತ್ತು.
2.57.15
कृष्णध्वजोपवाह्यैश्च दाशार्हायुधरोहितैः ।
वृष्णिवीरमयूरैश्च स्त्रीसहस्रप्रजाकुलैः ॥ २.५७.१५ ॥
ಅದು ಕಪ್ಪು ಧ್ವಜಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತ ರಥಗಳಿಂದ, ದಾಶಾರ್ಹರ ಆಯುಧಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಧ್ವಜಗಳಿಂದ, ನವಿಲುಗಳಂತಹ ವೃಷ್ಣಿ ವೀರರಿಂದ, ಸಾವಿರಾರು ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮತ್ತು ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು.
2.57.16
वासुदेवैन्द्रपर्जन्यैर्गृहमेघैरलङ्कृता ।
ददृशे द्वारकाऽतीव मेघैर्द्यैरिव संवृता ॥ २.५७.१६ ॥
ವಾಸುದೇವ, ಇಂದ್ರ, ಪರ್ಜನ್ಯರ ಮೇಘಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಗೃಹಮೇಘಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ದ್ವಾರಕೆ, ಸ್ವರ್ಗದ ಮೇಘಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಂಡಿತು.
2.57.17
साक्षाद्भगवतो वेश्म विहितं विश्वकर्मणा ।
ददृशुर्वासुदेवस्य चतुर्योजनमायतम् ॥ २.५७.१७ ॥
ಭಗವಂತನ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ನಿವಾಸ, ವಿಶ್ವಕರ್ಮನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದದ್ದು; ವಾಸುದೇವನ ಆ ಅರಮನೆ ನಾಲ್ಕು ಯೋಜನ ಉದ್ದವಿತ್ತು ಎಂದು ಅವರು ಕಂಡರು.
2.57.18
तावदेव सुविस्तीर्णं सुसम्पूर्णं महाधनैः ।
प्रासादवरसम्पन्नं युक्तं जगति पर्वतैः ॥ २.५७.१८ ॥
ಅದೂ ಅಷ್ಟೇ ವಿಶಾಲವಾಗಿತ್ತು, ಮಹಾ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿತ್ತು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಾಸಾದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದಂತಿತ್ತು.
2.57.19
यं चकार महाभागस्त्वष्टा वासवचोदितः ।
प्रासादं हेमनाभस्य सर्वतो योजनायतम् ॥ २.५७.१९ ॥
ಇಂದ್ರನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ಮಹಾಭಾಗ ತ್ವಷ್ಟಾ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಹೇಮನಾಭನ ಪ್ರಾಸಾದ — ಸುತ್ತಲೂ ಒಂದು ಯೋಜನದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತು.
2.57.20
मेरोरिव गिरेः शृङ्गमुच्छ्रितं काञ्चनालयम् ।
रुक्मिण्याः प्रवरो वासो निर्मितः सुमहात्मना ॥ २.५७.२० ॥
ಮೇರು ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಂತೆ ಎತ್ತರವಾಗಿ ಏರಿದ ಚಿನ್ನದ ನಿವಾಸ — ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾಸಸ್ಥಾನ; ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಅದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.
2.57.21
सत्यभामा पुनर्वेश्म सदा वसति पाण्डरम् ।
विचित्रमणिसोपानं यं विदुः शीतवानिति ॥ २.५७.२१ ॥
ಸತ್ಯಭಾಮೆಯ ವಾಸಸ್ಥಾನವೂ ಸದಾ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ — ವಿವಿಧ ರತ್ನಗಳ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಬಿಳಿಯ ಭವನ; ಅದನ್ನು 'ಶೀತವಾನ್' ಎಂದು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ.
2.57.22
विमलादित्यवर्णाभिः पताकाभिरलङ्कृतम् ।
व्यक्तबद्धं यथोद्देशे चतुर्दशमहाध्वजम् ॥ २.५७.२२ ॥
ನಿರ್ಮಲ ಸೂರ್ಯನ ವರ್ಣದ ಪತಾಕೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿ — ಯಥಾಸ್ಥಾನ ದೃಢವಾಗಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ, ಹದಿನಾಲ್ಕು ಮಹಾಧ್ವಜಗಳೊಂದಿಗೆ.
2.57.23
सर्वप्रासादमुख्योऽत्र जाम्बवत्या विभूषितः ।
प्रभाया जृम्भणैश्चित्रैस्त्रैलोक्यमिव भासयन् ॥ २.५७.२३ ॥
ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಸಾದಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ಇಲ್ಲಿರುವ ಜಾಂಬವತಿಯ ಭವನ — ಪ್ರಭೆಯ ವಿಚಿತ್ರ ಕಾಂತಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ — ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವಂತೆ.
2.57.24
यस्तु पाण्डरवर्णाभस्तयोरन्तरमाश्रितः ।
विश्वकर्माकरोदेनं कैलासशिखरोपमम् ॥ २.५७.२४ ॥
ಆದರೆ ಆ ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ನೆಲೆಗೊಂಡ ಬಿಳಿಯ ವರ್ಣದ ಭವನವನ್ನು ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು — ಅದು ಕೈಲಾಸ ಶಿಖರದಂತಿದೆ.
2.57.25
जाम्बूनदप्रदीप्ताग्रः प्रदीप्तज्वलनोपमः ।
सागरप्रतिमोऽतिष्ठन्मेरुरित्यभिविश्रुतः ॥ २.५७.२५ ॥
ಜಾಂಬೂನದ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ ತುದಿಯುಳ್ಳದ್ದು, ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ, ಸಾಗರದಂತೆ, 'ಮೇರು' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿ ನಿಂತಿತ್ತು.
2.57.26
तस्मिन्गान्धारराजस्य दुहिता कुलशालिनी ।
सुकेशी नाम विख्याता केशवेन निवेशिता ॥ २.५७.२६ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಾರ ರಾಜನ ಕುಲಶೋಭೆಯಾದ ಮಗಳು 'ಸುಕೇಶೀ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದು, ಕೇಶವನಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಳು.
2.57.27
पद्मकूट इति ख्यातः पद्मवर्णो महाप्रभः ।
सुप्रभाया महाबाहो वासः स परमोच्छ्रितः ॥ २.५७.२७ ॥
'ಪದ್ಮಕೂಟ' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದದ್ದು, ತಾವರೆಯ ವರ್ಣದ್ದು, ಮಹಾ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳದ್ದು; ಓ ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಸುಪ್ರಭೆಯ ವಾಸಸ್ಥಾನ ಅದು, ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ್ದು.
2.57.28
यस्तु सूर्यप्रभो नाम प्रासादवर उच्यते ।
लक्षणायाः कुरुश्रेष्ठ स दत्तः शार्ङ्गधन्वना ॥ २.५७.२८ ॥
ಸೂರ್ಯಪ್ರಭ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಾಸಾದ ಎನಿಸಲ್ಪಡುವದು, ಓ ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅದು ಲಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಶಾರ್ಙ್ಗಧನ್ವ ನೀಡಿದದ್ದು.
2.57.29
वैडूर्यवरवर्णाभः प्रासादो हरितप्रभः ।
श्वेतजाला हि यत्रैव यत्रैव च निवेशिता ॥ २.५७.२९ ॥
ವೈಡೂರ್ಯದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರ್ಣದ ಪ್ರಾಸಾದ, ಹಸಿರು ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳದ್ದು, ಬಿಳಿಯ ಜಾಲರಿಗಳುಳ್ಳದ್ದು; ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತೋ ಅಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ.
2.57.30
यं विदुः सर्वभूतानि हरिरित्येव भारत ।
सुमित्रविजयावासो देवर्षिगणपूजितः ॥ २.५७.३० ॥
ಯಾವುದನ್ನು ಸರ್ವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು 'ಹರಿ' ಎಂದೇ ಅರಿಯುತ್ತವೋ, ಓ ಭಾರತ, ಅದು ಸುಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಜಯರ ವಾಸಸ್ಥಾನ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಣಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತ.
2.57.31
महिष्या वासुदेवस्य भूषणं सर्ववेश्मनाम् ।
यस्तु प्रासादमुख्योऽत्र विहितः सर्वशिल्पिभिः ॥ २.५७.३१ ॥
ವಾಸುದೇವನ ಪಟ್ಟಮಹಿಷಿಗಾಗಿ ಇದ್ದ ಈ ಭವನವು ಎಲ್ಲ ಮನೆಗಳಿಗೂ ಅಲಂಕಾರವಾಗಿತ್ತು; ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಾಸಾದವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಶಿಲ್ಪಿಗಳೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು.
2.57.32
महिष्या वासुदेवस्य केतुमानिति विश्रुतः ।
प्रसादो विरजो नाम विरजस्को महात्मनः ॥ २.५७.३२ ॥
ವಾಸುದೇವನ ಪಟ್ಟಮಹಿಷಿಯ 'ಕೇತುಮಾನ್' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಭವನವಿತ್ತು; ಅದು ಮಹಾತ್ಮನ ವಿರಜ ಎಂಬ ಪ್ರಾಸಾದ, ವಿರಜಸ್ಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
2.57.33
उपस्थानगृहं तात केशवस्य महात्मनः ।
यस्तु प्रासादमुख्योऽत्र यं त्वष्टा व्यदधात्स्वयम् ॥ २.५७.३३ ॥
ಮಗನೇ, ಮಹಾತ್ಮ ಕೇಶವನ ಸಭಾಗೃಹ ಅದು; ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಾಸಾದವನ್ನು ತ್ವಷ್ಟನೇ ಸ್ವತಃ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದನು.
2.57.34
योजनायतविष्कम्भं सर्वरत्नमयं विभोः ।
तेषां तु विहिताः सर्वे रुक्मदण्डाः पताकिनः ॥ २.५७.३४ ॥
ಅದು ವಿಭುವಿನ ಭವನ; ಒಂದು ಯೋಜನ ಉದ್ದ-ಅಗಲವಿದ್ದು, ಸರ್ವರತ್ನಮಯವಾಗಿತ್ತು; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಚಿನ್ನದ ದಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ಪತಾಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು.
2.57.35
सदने वासुदेवस्य मार्गसञ्जनना ध्वजाः ।
घण्टाजालानि तत्रैव सर्वेषां निवेशने ॥ २.५७.३५ ॥
ವಾಸುದೇವನ ಭವನದಲ್ಲಿ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವ ಧ್ವಜಗಳಿದ್ದವು; ಅಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲರ ನಿವಾಸಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಗಂಟೆಗಳ ಜಾಲಗಳಿದ್ದವು.
2.57.36
आहृत्य यदुसिंहेन वैजयन्तच्छलो महात् ।
हंसकूटस्य यच्छ्रङ्गमिन्द्रद्युम्नसरो महत् ॥ २.५७.३६ ॥
ಯದುಸಿಂಹನು ತಂದ ಮಹಾ ವೈಜಯಂತ-ಸದೃಶ ಶಿಖರ; ಹಂಸಕೂಟದ ಆ ಶಿಖರ, ಮಹಾ ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಸರೋವರ.
2.57.37
षष्टितालसमुत्सेधमर्धयोजनविस्तृतम् ।
सकिन्नरमहानादं तदप्यमिततेजसः ॥ २.५७.३७ ॥
ಅರವತ್ತು ತಾಳೆ ಮರಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರ, ಅರ್ಧ ಯೋಜನ ಅಗಲ; ಕಿನ್ನರರ ಮಹಾ ನಾದದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು; ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ಸಿನವನದು ಅದೂ ಕೂಡ.
2.57.38
पश्यतां सर्वभूतानां त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
आदित्यपथगं यत्तन्मेरोः शिखरमुत्तमम् ॥ २.५७.३८ ॥
ಸಕಲ ಜೀವಿಗಳ ಕಣ್ಣೆದುರಿಗೆ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ, ಸೂರ್ಯಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಲುಪುವ ಆ ಮೇರುವಿನ ಉತ್ತಮ ಶಿಖರವೂ.
2.57.39
जाम्बूनदमयं दिव्यं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
तदप्युत्पाट्य कुच्छ्रेण स्वं निवेशनमाहृतम् ॥ २.५७.३९ ॥
ಜಾಂಬೂನದ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ, ದಿವ್ಯವಾದ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಅದನ್ನೂ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಕಿತ್ತು ತನ್ನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ತಂದನು.
2.57.40
भ्राजमानं पुरा तत्र सर्वौषधिविदीपितम् ।
यमिन्द्रभवनाच्छौरिराजहार परन्तपः ॥ २.५७.४० ॥
ಹಿಂದೆ ಅಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ, ಸಕಲ ಔಷಧಿಗಳಿಂದ ಬೆಳಗುತ್ತಿದ್ದ, ಇಂದ್ರನ ಭವನದಿಂದ ಶೂರನ ಮಗನಾದ ಶತ್ರುತಾಪಿ ತಂದದ್ದನ್ನು.
2.57.41
पारिजातः स तत्रैव केशवेन निवेशितः ।
लेपहस्तशतैर्जुष्टो विमानैश्च हिरण्मयैः ॥ २.५७.४१ ॥
ಆ ಪಾರಿಜಾತ ವೃಕ್ಷವನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕೇಶವನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು; ನೂರಾರು ಲೇಪನ ಹಸ್ತದ ಕೆಲಸಗಾರರಿಂದ ಆರೈಕೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಚಿನ್ನದ ವಿಮಾನಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು.
2.57.42
विहिता वासुदेवेन तत्रैव च महाद्रुमाः ।
पद्माकुलजलोपेता रक्तसौगन्धिकोत्पलाः ॥ २.५७.४२ ॥
ವಾಸುದೇವನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ದೊಡ್ಡ ವೃಕ್ಷಗಳನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು; ಕಮಲಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ, ಕೆಂಪು ಸೌಗಂಧಿಕ ಮತ್ತು ನೀಲ ಕಮಲಗಳೊಂದಿಗೆ.
2.57.43
मणिमौक्तिकवालूकाः पुष्करिण्यः सरांसि च ।
तासां परमकूलि शोभयन्ति महाद्रुमाः ॥ २.५७.४३ ॥
ಮಣಿ ಮತ್ತು ಮುತ್ತಿನಂತಹ ಮರಳಿನ ತಾವರೆ ಕೊಳಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳಿದ್ದವು; ಅವುಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೀರಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದವು.
2.57.44
सालतालाश्वकर्णाश्च शतशाखाश्च रोहिणः ।
भल्लातककपित्थाश्च इन्द्रवृक्षाश्च चम्पकाः ॥ २.५७.४४ ॥
ಸಾಲ, ತಾಲ, ಅಶ್ವಕರ್ಣ, ನೂರು ಕೊಂಬೆಗಳ ರೋಹಿಣ, ಭಲ್ಲಾತಕ, ಕಪಿತ್ಥ, ಇಂದ್ರವೃಕ್ಷ ಮತ್ತು ಚಂಪಕ ಮರಗಳಿದ್ದವು.
2.57.45
खादिरा मृतकाश्चैव समन्तात्परिरोपिताः ।
ये च हैमवता वृक्षा ये च नन्दनजास्तथा ॥ २.५७.४५ ॥
ಖದಿರ ಮತ್ತು ಮೃತಕ ಮರಗಳು ಸುತ್ತಲೂ ನೆಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು; ಹಿಮಾಲಯದ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ನಂದನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮರಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ದವು.
2.57.46
आहृत्य यदुसिंहेन तेऽपि तत्र निवेशिताः ।
रत्नपीतारुणप्रख्याः सितपुष्पाश्च पादपाः ॥ २.५७.४६ ॥
ಯದುಸಿಂಹನಿಂದ ತರಲ್ಪಟ್ಟು ಅವುಗಳೂ ಅಲ್ಲಿ ನೆಡಲ್ಪಟ್ಟವು; ರತ್ನದಂತೆ ಹಳದಿ-ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ, ಬಿಳಿ ಹೂವಿನ ಮರಗಳಾಗಿದ್ದವು.
2.57.47
सर्वर्तुफलपूर्णोस्ते ते च काननसिन्धुषु ।
सहस्रपत्रपद्माश्च मन्दराश्च सहस्रशः ॥ २.५७.४७ ॥
ಅವು ಎಲ್ಲಾ ಋತುಗಳಲ್ಲೂ ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು; ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ದಳದ ತಾವರೆಗಳಿದ್ದವು, ಸಾವಿರಾರು ಮಂದರ ಪರ್ವತಗಳೂ ಇದ್ದವು.
2.57.48
अशोकाः कर्णिकाराश्च तिलका नाग मल्लिकाः ।
कुरका नागपुष्पाश्च चम्पकास्तृणपुल्लिकाः ॥ २.५७.४८ ॥
ಅಶೋಕ, ಕರ್ಣಿಕಾರ, ತಿಲಕ, ನಾಗ, ಮಲ್ಲಿಕೆ, ಕುರಕ, ನಾಗಪುಷ್ಪ, ಚಂಪಕ ಮತ್ತು ತೃಣಪುಲ್ಲಿಕಾ ಇದ್ದವು.
2.57.49
सप्तवर्णाः कबन्धाश्च नीपाः कुरवकास्तथा ।
केतकाः केसराश्चैव हिनतालतलताटकाः ॥ २.५७.४९ ॥
ಸಪ್ತವರ್ಣ, ಕಬಂಧ, ನೀಪ, ಕುರವಕ, ಕೇತಕ, ಕೇಸರ, ಹಿಂತಾಲ, ತಾಲ ಮತ್ತು ತಾಟಕ ಮರಗಳು.
2.57.50
तालाः प्रलम्बा वकुलाः पिण्डिका बीजपूरकाः ।
द्रुतामलकखर्जूरा महिता जम्बुकास्तथा ॥ २.५७.५० ॥
ತಾಲ, ಪ್ರಲಂಬ, ವಕುಲ, ಪಿಂಡಿಕ, ಬೀಜಪೂರಕ, ದ್ರುತಾಮಲಕ, ಖರ್ಜೂರ, ಮಹಿತ ಮತ್ತು ಜಂಬುಕ ಮರಗಳು.
2.57.51
आम्राः पनसवृक्षाश्च चम्पकास्तिलतिन्दुकाः ।
लिकुचामृताश्चैव क्षीरिका कर्णिका तथा ॥ २.५७.५१ ॥
ಮಾವು, ಹಲಸು ಮರಗಳು, ಚಂಪಕ, ತಿಲ, ತಿಂತುಕ, ಲಿಕುಚ, ಅಮೃತ, ಕ್ಷೀರಿಕ ಮತ್ತು ಕರ್ಣಿಕ ಮರಗಳು.
2.57.52
नालिकेरेङ्गुदाश्चैव उत्क्रोशकवनानि च ।
कदली जातमल्ली च पाटली कुमुदोत्पलाः ॥ २.५७.५२ ॥
ತೆಂಗು, ಇಂಗುದ ಮರಗಳು, ಉತ್ಕ್ರೋಶಕ ವನಗಳು, ಬಾಳೆ, ಜಾತಿ ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಪಾಟಲಿ, ಕುಮುದ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಲ ಕಮಲಗಳು.
2.57.53
नीलोत्पलकपूर्णाश्च वाप्यः कूपाः सहस्रशः ।
फुल्लाशाककपित्थाश्च तैस्तीर्त्वा बन्धुजीवकाः ॥ २.५७.५३ ॥
ನೀಲೋತ್ಪಲ ಮತ್ತು ಕಪೂರ್ಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಗಳು, ಸಾವಿರಾರು ಬಾವಿಗಳು; ಅರಳಿದ ಶಾಕ ಮತ್ತು ಕಪಿತ್ಥ ಮರಗಳು; ಅವುಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಬಂಧುಜೀವಕ ಮರಗಳು.
2.57.54
प्रियालाशोकवादिर्याः प्राचीनाश्चापि सर्वशः ।
प्रियङ्गुबदरीभिश्च यवैः स्यन्दनचन्दनैः ॥ २.५७.५४ ॥
ಪ್ರಿಯಾಲ, ಅಶೋಕ, ವಾದಿರ್ಯ ಮರಗಳು; ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಮರಗಳು; ಪ್ರಿಯಂಗು ಮತ್ತು ಬದರಿ, ಯವ, ಸ್ಯಂದನ ಮತ್ತು ಚಂದನ ಮರಗಳೊಂದಿಗೆ.
2.57.55
शचीपीलुपलाश्चैश्च पलाशवधपिप्लैः ।
उदुम्बरैश्च बिल्वैश्च पालाशैः पारिभद्रकैः ॥ २.५७.५५ ॥
ಶಚೀ, ಪೀಲು, ಪಲಾಶ, ಅಶ್ವ, ಪಲಾಶ-ವಧ, ಪಿಪ್ಪಲ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದಲೂ, ಉದುಂಬರ, ಬಿಲ್ವ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದಲೂ, ಪಾಲಾಶ, ಪಾರಿಭದ್ರಕ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದಲೂ.
2.57.56
इन्द्रवृक्षार्जुनैश्चैव अश्वत्थैश्चिरबिल्वकैः ।
भौमगञ्जनवृक्षैश्च भल्लाभैरश्वसाह्वयैः ॥ २.५७.५६ ॥
ಇಂದ್ರವೃಕ್ಷ, ಅರ್ಜುನ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದಲೂ, ಅಶ್ವತ್ಥ, ಚಿರಬಿಲ್ವಕ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದಲೂ, ಭೌಮ, ಗಂಜನ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದಲೂ, ಭಲ್ಲಾತ, ಅಶ್ವಸಾಹ್ವ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದಲೂ.
2.57.57
सज्जैस्ताम्बूलवल्लीभिर्लवङ्गैः क्रमुकैस्तथा ।
वंशैश्च विविधैस्तत्र समन्तात्परिरोपितैः ॥ २.५७.५७ ॥
ಸಜ್ಜ, ತಾಂಬೂಲ ಬಳ್ಳಿಗಳಿಂದಲೂ, ಲವಂಗ, ಅಡಿಕೆ ಮರಗಳಿಂದಲೂ, ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ನೆಡಲ್ಪಟ್ಟ ವಿವಿಧ ಬಿದಿರುಗಳಿಂದಲೂ.
2.57.58
ये च नन्दनजा वृक्षा ये च चैत्ररथे वने ।
सर्वे ते यदुनाथेन समन्तात्परिरोपिताः ॥ २.५७.५८ ॥
ನಂದನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ವೃಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಚೈತ್ರರಥ ವನದ ವೃಕ್ಷಗಳು — ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಯದುನಾಥನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ನೆಟ್ಟಿದ್ದನು.
2.57.59
समाहिता महानद्यः पीतलोहितवालुकाः ।
तस्मिन्गृहवरे रम्ये मणिशक्रसवालुकाः ॥ २.५७.५९ ॥
ಆ ರಮ್ಯವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭವನದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ನದಿಗಳು ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದವು; ಅವುಗಳ ಮರಳು ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿತ್ತು, ಮಣಿಗಳೂ ಇಂದ್ರನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಮರಳೂ ಇದ್ದವು.
2.57.60
मत्तबर्हिणनादाश्च कोकिलाश्च मदावहाः ।
बभूवुः परमोपेताः सर्वे जगति पर्वताः ॥ २.५७.६० ॥
ಮದೋನ್ಮತ್ತ ನವಿಲುಗಳ ನಾದ ಮತ್ತು ಮದವನ್ನು ತರುವ ಕೋಗಿಲೆಗಳು — ಇವುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪರ್ವತಗಳೂ ಅತ್ಯುನ್ನತವಾಗಿದ್ದವು.
2.57.61
तत्रैव गजयूथानि तत्र गोमहिषास्तथा ।
निवासाश्च कृतास्तत्र वराहा मृगपक्षिणाम् ॥ २.५७.६१ ॥
ಅಲ್ಲಿಯೇ ಆನೆಗಳ ಹಿಂಡುಗಳಿದ್ದವು; ಅಲ್ಲಿ ಹಸು ಮತ್ತು ಎಮ್ಮೆಗಳೂ ಇದ್ದವು; ಅಲ್ಲಿ ಜಿಂಕೆ, ಪಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ಹಂದಿಗಳಿಗೆ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.
2.57.62
विश्वकर्मकृतः शैलः प्राकारस्तत्र वेश्मनि ।
व्यक्तकिष्कुशतोद्यामः सुधारससमप्रभः ॥ २.५७.६२ ॥
ವಿಶ್ವಕರ್ಮನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಪರ್ವತಾಕಾರದ ಪ್ರಾಕಾರವು ಅಲ್ಲಿ ಭವನದ ಸುತ್ತಲೂ ಇತ್ತು; ನೂರು ಕಿಷ್ಕುಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು; ಅಮೃತರಸದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು.
2.57.63
तेन ते च महाशैलाः सरितश्च सरांसि च ।
परिक्षिप्तानि वै तस्य वनान्युपवनानि च ॥ २.५७.६३ ॥
ಅದರಿಂದ ಆ ಮಹಾಪರ್ವತಗಳು, ನದಿಗಳು, ಸರೋವರಗಳು, ಅದರ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಉಪವನಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು.