ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.58.1
एवमालोकयाञ्चक्रुर्द्वारकामृषभास्त्रयः ।
उपेन्द्रबलदेवौ च वासवश्च महायशाः ॥ २.५८.१ ॥
ଏହିପରି ଦ୍ୱାରକାର ତିନି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ଦେଖିଲେ — ଉପେନ୍ଦ୍ର, ବଳଦେବ ଓ ମହାଯଶା ବାସବ।
2.58.2
ततस्तं पाण्डरं शौरिर्मूर्ध्नि तिष्ठन्गरुत्मतः ।
प्रीतः शङ्खमुपाध्मासीद्द्विषतां रोमहर्षणम् ॥ २.५८.२ ॥
ତା'ପରେ ଗରୁଡ଼ର ମସ୍ତକରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଶୌରି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସେହି ଶ୍ୱେତ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ, ଯାହା ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ରୋମାଞ୍ଚ ଉଠାଉଥିଲା।
2.58.3
तस्य शङ्खस्य शब्देन सारश्चुक्षुभे भृशम् ।
ररास च नभः सर्वं तच्चित्रमभवत्तदा ॥ २.५८.३ ॥
ସେହି ଶଙ୍ଖର ଶବ୍ଦରେ ସେନା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଚଳିତ ହେଲା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଆକାଶ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହେଲା; ସେତେବେଳେ ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ ହେଲା।
2.58.4
पाञ्चजन्यस्य निर्घोषं निशम्य कुकुरान्दकाः ।
प्रीयमाणाः समाजग्मुरालोक्य मधुसूदनम् ॥ २.५८.४ ॥
ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଙ୍ଖର ଗମ୍ଭୀର ଧ୍ୱନି ଶୁଣି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କୁକୁର ଓ ଅନ୍ଧକମାନେ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଏକତ୍ର ହେଲେ।
2.58.5
वसुदेवं पुरस्कृत्य वेणुशङ्खरवैः सह ।
उग्रसेनो ययौ राजा वासुदेवनिवेशनम् ॥ २.५८.५ ॥
ବସୁଦେବଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ବଂଶୀ ଓ ଶଙ୍ଖ ଧ୍ୱନି ସହିତ, ରାଜା ଉଗ୍ରସେନ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଗୃହକୁ ଗଲେ।
2.58.6
आनन्दितुं पर्यचन्स्वेषु वेश्मसु देवकी ।
रोहिणी च ययौ देशमाहुकस्य च याः स्त्रियः ॥ २.५८.६ ॥
ନିଜ ନିଜ ଗୃହରେ ଆନନ୍ଦ କରିବାକୁ ଦେବକୀ ବୁଲିଲେ; ରୋହିଣୀ ଓ ଆହୁକଙ୍କ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇଥିବା ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଗଲେ।
2.58.7
हता ब्रह्मद्विषः सर्वे जयन्त्यन्धकवृष्णयटः ।
एवमुक्तः सह स्त्रीभिरक्षतैर्मधुसूदनः ॥ २.५८.७ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣଦ୍ୱେଷୀମାନେ ସମସ୍ତେ ହତ ହେଲେ; ଅନ୍ଧକ ଓ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ଜୟୀ ହେଲେ। ଏହିପରି କୁହାଯିବାରୁ, ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଅକ୍ଷତ ମଧୁସୂଦନ।
2.58.8
ततः शौरिः सुपर्णेन स्वं निवेशनमभ्ययात् ।
चकाराथ यथोद्देशमीश्वरो मणिपर्वतम् ॥ २.५८.८ ॥
ତା'ପରେ ଶୌରି ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ନିବାସକୁ ଗଲେ; ଈଶ୍ୱର ମଣିପର୍ବତକୁ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଗଢ଼ିଲେ।
2.58.9
ततो धनानि रत्नानि सभायां मधुसूदनः ।
निधाय पुण्डरीकाक्षः पितुर्दर्शनलालसः ॥ २.५८.९ ॥
ତା'ପରେ ଧନ ଓ ରତ୍ନ ସଭାରେ ରଖି, ପିତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଲାଳସାୟୁକ୍ତ ପଦ୍ମନୟନ ମଧୁସୂଦନ।
2.58.10
ततः सान्दीपिनिं पूर्वं ब्राह्मणं चापि भारत ।
यथान्यायं वासुदेव उपस्पृष्ट्वा महायशाः ॥ २.५८.१० ॥
ତା'ପରେ, ହେ ଭାରତ, ପୂର୍ବରୁ ସାନ୍ଦୀପନି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମହାଯଶସ୍ୱୀ ବାସୁଦେବ ଯଥାବିଧି ଆଚମନ କରି।
2.58.11
ववन्दे पृथुताम्राक्षः प्रीयमाणो महायशाः ।
तथाऽश्रुपरिपूर्णाक्षमानन्दभृतचेतसम् ॥ २.५८.११ ॥
ବିଶାଳ ରକ୍ତିମ ନୟନ ବିଶିଷ୍ଟ, ପ୍ରସନ୍ନ ମହାଯଶସ୍ୱୀ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ସେହିପରି ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ନୟନ ଓ ଆନନ୍ଦପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିତ୍ତ ଥିବା ତାଙ୍କୁ।
2.58.12
ववन्दे सह रामेण पितरं वासवानुजः ।
ताभ्यां च मूर्ध्न्युपाघ्रातः केशवः परवीरहा ॥ २.५८.१२ ॥
ବାସବଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ରାମଙ୍କ ସହ ପିତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ କେଶବଙ୍କ ମସ୍ତକ ଆଘ୍ରାଣ କଲେ।
2.58.13
यथाश्रेष्ठमुपागम्य सात्वतान्यदुनन्दनः ।
सर्वेषां नाम जग्राह दाशार्हाणामधोक्षजः ॥ २.५८.१३ ॥
ଯଦୁନନ୍ଦନ ଅଧୋକ୍ଷଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠତାର କ୍ରମାନୁସାରେ ସାତ୍ବତମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ଦାଶାର୍ହମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନାମ ଧରି ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
2.58.14
ततः सर्वाणि वित्तानि सर्वरत्नमयानि च ।
व्यभजत्तानि तेभ्योऽथ सर्वेभ्यो यदुनन्दनः ॥ २.५८.१४ ॥
ତା'ପରେ ଯଦୁନନ୍ଦନ ସର୍ବରତ୍ନମୟ ସମସ୍ତ ଧନ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟନ କଲେ।
2.58.15
सा केशवमहामात्रैर्महेन्द्रप्रतिमैः सभा ।
शुशुभे वृष्णिशार्दूलैः सिंहैरिव गिरेर्गुहा ॥ २.५८.१५ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ୟ ମହାଗଜ କେଶବ ଓ ବୃଷ୍ଣିବଂଶର ବ୍ୟାଘ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେହି ସଭା ପର୍ବତଗୁହା ସିଂହମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେଲା ପରି ଶୋଭିତ ହେଲା।
2.58.16
अथासनगतान्सर्वानुवाच विबुधाधिपः ।
शुभया हर्षयन्वाचा महेन्द्रस्तान्महायशाः।
कुकुरान्धकमुख्यांश्च तं च राजानमाहुकम् ॥ २.५८.१६ ॥
ତା'ପରେ ଆସନରେ ବସିଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେବାଧିପତି ମହାଯଶସ୍ୱୀ ମହେନ୍ଦ୍ର ଶୁଭ ବାଣୀରେ ହର୍ଷିତ କରି କୁକୁର, ଅନ୍ଧକ ପ୍ରମୁଖ ଓ ରାଜା ଆହୁକଙ୍କୁ କହିଲେ।
2.58.17
यदर्थं जन्म कृष्णस्य मानुषेषु महात्मनः ।
यत्कृतं वासुदेवेन तद्वक्ष्यामि समासतः ॥ २.५८.१७ ॥
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାତ୍ମା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜନ୍ମ ଯେଉଁ କାରଣରୁ ହେଲା ଏବଂ ବାସୁଦେବ ଯାହା କଲେ, ତାହା ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବି।
2.58.18
अयं शतसहस्राणि दानवानामरिन्दमः ।
निहय् पुण्डरीकाक्षः पातालविवरं ययौ ॥ २.५८.१८ ॥
ଏହି ଅରିନ୍ଦମ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଦାନବଙ୍କୁ ବଧ କରି ପାତାଳର ଗୁମ୍ଫାକୁ ଚାଲିଗଲେ।
2.58.19
यच्च नाधिगतं पूर्वैः प्रह्लादबलिशम्बरैः ।
तदिदं शौरिणा वित्तं प्रापितं भवतामिह ॥ २.५८.१९ ॥
ପୂର୍ବଜ ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ବଳି ଓ ଶମ୍ବର ଯାହା ପାଇ ନ ଥିଲେ, ସେହି ଧନ ଏଠାରେ ଶୌରି (କୃଷ୍ଣ) ଆପଣମାନଙ୍କୁ ଦେଇଛନ୍ତି।
2.58.20
सपाशं मुरमाक्रमय् पाञ्चजन्यं च धीमता ।
शिलासङ्घानतिक्रम्य निशुम्भः सगणो हतः ॥ २.५८.२० ॥
ପାଶ ସହିତ ମୁରଙ୍କୁ ଦମନ କରି, ସେହି ବୁଦ୍ଧିମାନ ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଙ୍ଖ (ପାଇଲେ); ଶିଳାସ୍ତୂପ ଅତିକ୍ରମ କରି ନିଶୁମ୍ଭ ତାଙ୍କ ଗଣଙ୍କ ସହ ନିହତ ହେଲେ।
2.58.21
हयग्रीवश्च विक्रान्तो दानवो निहतो बली ।
मथितश्च मृधे भौमः कुण्डले चाहृते पुनः ॥ २.५८.२१ ॥
ପରାକ୍ରମୀ ଦାନବ ହୟଗ୍ରୀବ ବଳବାନ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ନିହତ ହେଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୌମ ମର୍ଦିତ ହେଲେ; କୁଣ୍ଡଳ ପୁନର୍ବାର ହରଣ କରାଯାଇଥିଲା।
2.58.22
पुनर्बाणवधे शौरिमादित्या वसुभिः सह ।
मन्मुखा आगमिष्यन्ति साध्याश्च मधुसूदनम् ॥ २.५८.२२ ॥
ବାଣ ବଧ ସମୟରେ ପୁଣି, ଆଦିତ୍ୟମାନେ ବସୁଗଣଙ୍କ ସହିତ ମୋ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସିବେ; ସାଧ୍ୟମାନେ ମଧୁସୂଦନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିବେ।
2.58.23
एवमुक्त्वा ततः सर्वानामन्त्र्य कुकुरान्धकान् ।
सस्वजे रामकृष्णौ च वसुदेवं च वासवः ॥ २.५८.२३ ॥
ଏପରି କହି ସେ ପରେ ବାସବ (ଇନ୍ଦ୍ର) କୁକୁର ଓ ଅନ୍ଧକମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି, ରାମ-କୃଷ୍ଣ ଓ ବସୁଦେବଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।
2.58.24
प्रद्युम्नसाम्बप्रमुखाननिरूद्धं च सारणम् ।
बभ्रुं झल्लिं गदं भानुं चारुदेष्णं च वृत्रहा ॥ २.५८.२४ ॥
ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସାମ୍ବ ପ୍ରମୁଖଙ୍କୁ, ଏବଂ ଅନିରୁଦ୍ଧ ଓ ସାରଣ, ବଭ୍ରୁ, ଝଲ୍ଲି, ଗଦ, ଭାନୁ ଓ ଚାରୁଦେଷ୍ଣଙ୍କୁ ବୃତ୍ରହନ୍ତା (ଇନ୍ଦ୍ର) (ସମ୍ବୋଧନ କଲେ)।
2.58.25
सत्कृत्य सारणाक्रूरौ पुनराभाष्य सात्यकिम् ।
सस्वजे वृष्णिराजानमाहुकं कुकुराधिपम्।
भोजं च कृतवर्णाणमन्यांश्चान्दकवृष्णिषु ॥ २.५८.२५ ॥
ସାରଣ ଓ ଅକ୍ରୂରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ପୁନର୍ବାର ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ସହ କଥା କହି, ସେ ବୃଷ୍ଣିରାଜ ଆହୁକ, କୁକୁରାଧିପତି, ଭୋଜ, କୃତବର୍ମା ଏବଂ ଅନ୍ଧକ-ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ।
2.58.26
आमन्त्र्य देवप्रवरैर्वासवो वासवानुजम् ।
ततः श्वेताचलप्रख्यं गजमैरावतं प्रभुः ॥ २.५८.२६ ॥
ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ, ବାସବ ବାସବଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ଭ୍ରାତାଙ୍କଠାରୁ; ତା'ପରେ ଧଳା ପର୍ବତ ପରି ଐରାବତ ହାତୀ ଉପରେ ପ୍ରଭୁ ଆରୋହଣ କଲେ।
2.58.27
पश्यतां सर्वभातानामारुरोह शचीपतिः ।
पृथिवीं चान्तरिक्षं च दिवं च वरवारणम् ॥ २.५८.२७ ॥
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ଶଚୀପତି (ଇନ୍ଦ୍ର) ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀ ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ; ଯାହା ପୃଥିବୀ, ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ଓ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିଲା।
2.58.28
मुखाडम्बरनिर्घोषैः पूरयन्तमिवासकृत् ।
हैमयन्त्रमहाकक्ष्यं हिरण्मयविषाणिनम् ॥ २.५८.२८ ॥
ମୁଖର ଗର୍ଜନ ଶବ୍ଦରେ ବାରମ୍ବାର ପୂର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିବା ପରି, ସୁନାର ବଡ଼ ବନ୍ଧନ ଓ ସୁନାର ଦାନ୍ତବିଶିଷ୍ଟ ସେହି ହାତୀ।
2.58.29
मनोहरकुथास्तीर्णं सर्वरत्नविभूषितम् ।
नित्यस्रुतमदस्रावं क्षरन्तमिव तोयदम् ॥ २.५८.२९ ॥
ସୁନ୍ଦର ଝୁଲରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ, ସମସ୍ତ ରତ୍ନରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ସର୍ବଦା ମଦ ବହାଉଥିବା, ଜଳ ବର୍ଷାଉଥିବା ମେଘ ପରି ସେହି ହାତୀ।
2.58.30
दिशागजं महामात्रं काञ्चनस्रजमास्थितः ।
प्रबभौ मन्दराग्रस्थः प्रतपन्भानुमानिव ॥ २.५८.३० ॥
ଦିଗ୍ଗଜ ପରି ମହାହାତୀ ଉପରେ ସୁନାମାଳା ପିନ୍ଧି ବସି, ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ଶିଖରେ ଠିଆ ହୋଇ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତପ୍ତ ହୋଇ ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ।
2.58.31
ततो वज्मयं भीमं प्रगृह्य परामाङ्कुशम् ।
ययौ बलवता सार्धं पावकेन शचीपतिः ॥ २.५८.३१ ॥
ତା'ପରେ ବଜ୍ରନିର୍ମିତ ଭୟଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଙ୍କୁଶ ଧରି ଶଚୀପତି ଇନ୍ଦ୍ର ବଳବାନ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଗଲେ।
2.58.32
तं करेणुगजव्रातैर्विमानैश्च मरुद्गणाः ।
पृष्ठतोऽनुययुः प्रीताः कुबेरवरुणग्रहाः ॥ २.५८.३२ ॥
କରେଣୁ ଓ ଗଜ ସମୂହ ଏବଂ ବିମାନ ସହିତ ମରୁଦ୍ଗଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ତାଙ୍କ ପଛେ ଅନୁସରଣ କଲେ; କୁବେର ଓ ବରୁଣ ଗ୍ରହମାନେ ମଧ୍ୟ।
2.58.33
स वायुपक्षमास्थाय वैश्वानरपथं गतः ।
प्राप्य सूर्यपथं देवस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ २.५८.३३ ॥
ସେହି ଦେବତା ବାୟୁର ପକ୍ଷରେ ଆରୁଢ଼ ହୋଇ ବୈଶ୍ୱାନରଙ୍କ ପଥେ ଗଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟପଥରେ ପହଞ୍ଚି ସେଠାରେ ଅନ୍ତର୍ହିତ ହେଲେ।