มหาภารตะ · อัธยายะ 2.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.58.1
एवमालोकयाञ्चक्रुर्द्वारकामृषभास्त्रयः ।
उपेन्द्रबलदेवौ च वासवश्च महायशाः ॥ २.५८.१ ॥
ดังนั้น วีรบุรุษทั้งสามผู้เป็นดั่งโคจ่าฝูงในหมู่ชาวทวารกา คือ พระอุเปนทระ พระพลเทพ และวาสวะผู้มีชื่อเสียงยิ่ง ต่างพากันมองดู
2.58.2
ततस्तं पाण्डरं शौरिर्मूर्ध्नि तिष्ठन्गरुत्मतः ।
प्रीतः शङ्खमुपाध्मासीद्द्विषतां रोमहर्षणम् ॥ २.५८.२ ॥
ครั้นนั้น เศารีประทับอยู่บนศีรษะของครุฑ ทรงปีติยินดี เป่าสังข์สีขาวนั้น ซึ่งทำให้ขนของศัตรูลุกชัน
2.58.3
तस्य शङ्खस्य शब्देन सारश्चुक्षुभे भृशम् ।
ररास च नभः सर्वं तच्चित्रमभवत्तदा ॥ २.५८.३ ॥
เพราะเสียงสังข์นั้น กองทัพก็สั่นสะเทือนยิ่งนัก และท้องฟ้าทั้งผืนก็กึกก้อง ในขณะนั้นเกิดความอัศจรรย์ขึ้น
2.58.4
पाञ्चजन्यस्य निर्घोषं निशम्य कुकुरान्दकाः ।
प्रीयमाणाः समाजग्मुरालोक्य मधुसूदनम् ॥ २.५८.४ ॥
ชาวกุกุระและอันธกะได้ยินเสียงกึกก้องของสังข์ปาญจชันยะ ต่างปีติยินดี พากันมาเฝ้ามธุสูทนะ
2.58.5
वसुदेवं पुरस्कृत्य वेणुशङ्खरवैः सह ।
उग्रसेनो ययौ राजा वासुदेवनिवेशनम् ॥ २.५८.५ ॥
พระเจ้าอุครเสนทรงนำวสุเทพไปข้างหน้า พร้อมด้วยเสียงขลุ่ยและเสียงสังข์ เสด็จไปยังที่พำนักของวาสุเทพ
2.58.6
आनन्दितुं पर्यचन्स्वेषु वेश्मसु देवकी ।
रोहिणी च ययौ देशमाहुकस्य च याः स्त्रियः ॥ २.५८.६ ॥
เทวกีเดินไปมาในเรือนของตน เพื่อให้เกิดความยินดี ส่วนโรหินีและบรรดาสตรีที่ไปยังที่ของอาหุกะ ก็ไปที่นั่นด้วย
2.58.7
हता ब्रह्मद्विषः सर्वे जयन्त्यन्धकवृष्णयटः ।
एवमुक्तः सह स्त्रीभिरक्षतैर्मधुसूदनः ॥ २.५८.७ ॥
ศัตรูของพราหมณ์ทั้งหมดถูกสังหารแล้ว อันธกะและวฤษณิทั้งหลายได้ชัยชนะ เมื่อพระมธุสูทนะผู้ไม่ได้รับบาดเจ็บถูกกล่าวเช่นนี้ พระองค์ก็เสด็จพร้อมกับเหล่าสตรี
2.58.8
ततः शौरिः सुपर्णेन स्वं निवेशनमभ्ययात् ।
चकाराथ यथोद्देशमीश्वरो मणिपर्वतम् ॥ २.५८.८ ॥
ครั้นแล้ว เศารีโดยทางครุฑ ได้เสด็จกลับไปยังที่พำนักของพระองค์ และพระผู้เป็นเจ้าได้ทรงสร้างภูเขาอัญมณีตามที่ทรงประสงค์
2.58.9
ततो धनानि रत्नानि सभायां मधुसूदनः ।
निधाय पुण्डरीकाक्षः पितुर्दर्शनलालसः ॥ २.५८.९ ॥
ต่อจากนั้น พระมธุสูทนะผู้มีดวงตาดั่งดอกบัวได้ทรงวางทรัพย์สมบัติและอัญมณีไว้ในท้องพระโรง ทรงกระหายที่จะได้เฝ้าพระบิดา
2.58.10
ततः सान्दीपिनिं पूर्वं ब्राह्मणं चापि भारत ।
यथान्यायं वासुदेव उपस्पृष्ट्वा महायशाः ॥ २.५८.१० ॥
ดูก่อนภารตะ ครั้นนั้น วาสุเทพผู้มีชื่อเสียงยิ่ง ได้ชำระพระองค์ด้วยน้ำตามพิธีอันถูกต้องก่อน แล้วจึงไปยังพราหมณ์สานทีปนี
2.58.11
ववन्दे पृथुताम्राक्षः प्रीयमाणो महायशाः ।
तथाऽश्रुपरिपूर्णाक्षमानन्दभृतचेतसम् ॥ २.५८.११ ॥
พระองค์ผู้มีดวงตาแดงกว้าง ทรงปีติยินดีและมีชื่อเสียงยิ่ง ได้กราบไหว้ท่าน และได้กราบไหว้ผู้ที่มีดวงตาเต็มไปด้วยน้ำตา และมีจิตเต็มไปด้วยความสุข เช่นเดียวกัน
2.58.12
ववन्दे सह रामेण पितरं वासवानुजः ।
ताभ्यां च मूर्ध्न्युपाघ्रातः केशवः परवीरहा ॥ २.५८.१२ ॥
น้องชายของวาสวะได้กราบไหว้บิดาพร้อมกับพระราม และทั้งสองพระองค์ได้จุมพิตศีรษะของพระเกศวะผู้ปราบวีรบุรุษของศัตรู
2.58.13
यथाश्रेष्ठमुपागम्य सात्वतान्यदुनन्दनः ।
सर्वेषां नाम जग्राह दाशार्हाणामधोक्षजः ॥ २.५८.१३ ॥
พระอธกษชะผู้เป็นความยินดีของยาทพ เสด็จไปยังชาวสาตวตะตามลำดับศักดิ์ และได้เรียกชื่อบรรดาทศารหะทุกคนทีละคน
2.58.14
ततः सर्वाणि वित्तानि सर्वरत्नमयानि च ।
व्यभजत्तानि तेभ्योऽथ सर्वेभ्यो यदुनन्दनः ॥ २.५८.१४ ॥
ต่อจากนั้น พระผู้เป็นความยินดีของยาทพได้แบ่งทรัพย์สมบัติทั้งหมดซึ่งเต็มไปด้วยอัญมณีทุกชนิด ให้แก่ทุกคนเหล่านั้น
2.58.15
सा केशवमहामात्रैर्महेन्द्रप्रतिमैः सभा ।
शुशुभे वृष्णिशार्दूलैः सिंहैरिव गिरेर्गुहा ॥ २.५८.१५ ॥
ท้องพระโรงนั้นรุ่งเรืองด้วยพระเกศวะ ผู้เป็นดั่งช้างใหญ่เสมอพระอินทร์ และด้วยเหล่าวฤษณิผู้เป็นดั่งเสือ เหมือนถ้ำบนภูเขารุ่งเรืองด้วยราชสีห์
2.58.16
अथासनगतान्सर्वानुवाच विबुधाधिपः ।
शुभया हर्षयन्वाचा महेन्द्रस्तान्महायशाः।
कुकुरान्धकमुख्यांश्च तं च राजानमाहुकम् ॥ २.५८.१६ ॥
ครั้นนั้น พระมเหนทร์ เจ้าแห่งเทพทั้งหลาย ผู้มีชื่อเสียงยิ่ง ตรัสแก่ทุกคนที่นั่งอยู่บนอาสนะ ทรงให้เกิดความยินดีด้วยถ้อยคำอันเป็นมงคล และตรัสแก่กุกุระ บรรดาอันธกะผู้เป็นหัวหน้า และแก่พระเจ้าอาหุกะ
2.58.17
यदर्थं जन्म कृष्णस्य मानुषेषु महात्मनः ।
यत्कृतं वासुदेवेन तद्वक्ष्यामि समासतः ॥ २.५८.१७ ॥
เหตุผลที่พระกฤษณะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ประสูติในหมู่มนุษย์ และสิ่งที่วาสุเทพได้ทำ ข้าพเจ้าจะกล่าวโดยย่อ
2.58.18
अयं शतसहस्राणि दानवानामरिन्दमः ।
निहय् पुण्डरीकाक्षः पातालविवरं ययौ ॥ २.५८.१८ ॥
พระองค์ผู้ปราบศัตรู มีดวงตาดั่งดอกบัว ได้สังหารทานพนับแสนตน แล้วเสด็จเข้าไปในโพรงแห่งปาตาละ
2.58.19
यच्च नाधिगतं पूर्वैः प्रह्लादबलिशम्बरैः ।
तदिदं शौरिणा वित्तं प्रापितं भवतामिह ॥ २.५८.१९ ॥
ทรัพย์สมบัติที่บรรพบุรุษอย่างปรหลาทะ พลิ และศัมพระยังไม่เคยได้รับ เศารีได้นำมาให้แก่พวกท่านในที่นี้
2.58.20
सपाशं मुरमाक्रमय् पाञ्चजन्यं च धीमता ।
शिलासङ्घानतिक्रम्य निशुम्भः सगणो हतः ॥ २.५८.२० ॥
พระองค์ผู้ฉลาดได้ปราบมุระด้วยบ่วงของพระองค์ และยึดสังข์ปาญจชันยะไว้ ข้ามกองหินไป นิศุมภะพร้อมด้วยบริวารก็ถูกสังหาร
2.58.21
हयग्रीवश्च विक्रान्तो दानवो निहतो बली ।
मथितश्च मृधे भौमः कुण्डले चाहृते पुनः ॥ २.५८.२१ ॥
ทานพหยครีพผู้กล้าหาญและทรงพลังถูกสังหาร ภเปมะถูกบดขยี้ในการรบ และตุ้มหูก็ถูกนำกลับไปอีกครั้ง
2.58.22
पुनर्बाणवधे शौरिमादित्या वसुभिः सह ।
मन्मुखा आगमिष्यन्ति साध्याश्च मधुसूदनम् ॥ २.५८.२२ ॥
เมื่อพาณะถูกสังหารอีกครั้ง พระศౌรี(กฤษณะ) อาทิตย์ทั้งหลายพร้อมด้วยวสุทั้งหลายจะมาเฝ้าข้าพเจ้า และเหล่าสาธยะก็จะมาถึงพระมธุสูทนะ
2.58.23
एवमुक्त्वा ततः सर्वानामन्त्र्य कुकुरान्धकान् ।
सस्वजे रामकृष्णौ च वसुदेवं च वासवः ॥ २.५८.२३ ॥
พระอินทร์ตรัสดังนี้แล้ว จากนั้นจึงกล่าวลาพวกกุกุระและอันธกะทั้งหมด และกอดพระราม พระกฤษณะ และวสุเทพ
2.58.24
प्रद्युम्नसाम्बप्रमुखाननिरूद्धं च सारणम् ।
बभ्रुं झल्लिं गदं भानुं चारुदेष्णं च वृत्रहा ॥ २.५८.२४ ॥
ประทุมนะ สามพะเป็นต้น อนิรุทธ์ และสารณะ บภรุ ฌัลลิ คทะ ภานุ และจารุเทษณะ ผู้สังหารวฤตระ(พระอินทร์)
2.58.25
सत्कृत्य सारणाक्रूरौ पुनराभाष्य सात्यकिम् ।
सस्वजे वृष्णिराजानमाहुकं कुकुराधिपम्।
भोजं च कृतवर्णाणमन्यांश्चान्दकवृष्णिषु ॥ २.५८.२५ ॥
ให้เกียรติสารณะและอักรูระ แล้วกล่าวกับสาตยกีอีกครั้ง จากนั้นกอดอาหุกะ เจ้าแห่งวฤษณิ และเป็นใหญ่แห่งกุกุระ กับโภชะ กฤตวรมัน และผู้อื่นในหมู่อันธกะและวฤษณิ
2.58.26
आमन्त्र्य देवप्रवरैर्वासवो वासवानुजम् ।
ततः श्वेताचलप्रख्यं गजमैरावतं प्रभुः ॥ २.५८.२६ ॥
พระอินทร์ลาเหล่าเทพผู้ประเสริฐ และลาน้องชายของพระอินทร์ แล้วพระผู้เป็นใหญ่จึงขึ้นช้างไอราวตะ ซึ่งมีรูปร่างเหมือนภูเขาสีขาว
2.58.27
पश्यतां सर्वभातानामारुरोह शचीपतिः ।
पृथिवीं चान्तरिक्षं च दिवं च वरवारणम् ॥ २.५८.२७ ॥
ต่อหน้าสรรพสัตว์ทั้งปวง เจ้าแห่งศจี(พระอินทร์)ขึ้นทรงช้างประเสริฐนั้น ซึ่งแผ่ปกคลุมแผ่นดิน อากาศ และสวรรค์
2.58.28
मुखाडम्बरनिर्घोषैः पूरयन्तमिवासकृत् ।
हैमयन्त्रमहाकक्ष्यं हिरण्मयविषाणिनम् ॥ २.५८.२८ ॥
ช้างนั้นทำให้ทิศทั้งหลายเต็มด้วยเสียงคำรามจากปากของมันซ้ำแล้วซ้ำเล่า มีสายรัดทองคำอันใหญ่โต และมีงาทองคำ
2.58.29
मनोहरकुथास्तीर्णं सर्वरत्नविभूषितम् ।
नित्यस्रुतमदस्रावं क्षरन्तमिव तोयदम् ॥ २.५८.२९ ॥
ปูด้วยผ้าคลุมอันงดงาม ประดับด้วยอัญมณีทั้งปวง เอื้อนน้ำมันมันอยู่เสมอ หยดไหลเหมือนเมฆฝน
2.58.30
दिशागजं महामात्रं काञ्चनस्रजमास्थितः ।
प्रबभौ मन्दराग्रस्थः प्रतपन्भानुमानिव ॥ २.५८.३० ॥
พระอินทร์ประทับบนช้างใหญ่ ช้างแห่งทิศ สวมพวงมาลัยทอง ส่องแสงรุ่งโรจน์ ประหนึ่งยืนอยู่บนยอดเขามันทระ เจิดจ้าดุจดวงอาทิตย์
2.58.31
ततो वज्मयं भीमं प्रगृह्य परामाङ्कुशम् ।
ययौ बलवता सार्धं पावकेन शचीपतिः ॥ २.५८.३१ ॥
จากนั้น เจ้าแห่งศจี(พระอินทร์)ถือตะขอสูงสุดทำด้วยสายฟ้าอันน่าเกรงขาม แล้วเสด็จไปพร้อมกับปาวกผู้ทรงพลัง
2.58.32
तं करेणुगजव्रातैर्विमानैश्च मरुद्गणाः ।
पृष्ठतोऽनुययुः प्रीताः कुबेरवरुणग्रहाः ॥ २.५८.३२ ॥
เหล่ามรุตด้วยความยินดีติดตามพระองค์จากข้างหลัง พร้อมด้วยฝูงช้างพังและช้างผู้ และด้วยวิมานทิพย์ กุเวระและวรุณเป็นเช่นดาวเคราะห์ที่ติดตามไปด้วย
2.58.33
स वायुपक्षमास्थाय वैश्वानरपथं गतः ।
प्राप्य सूर्यपथं देवस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ २.५८.३३ ॥
ทรงขึ้นปีกของวายุ เทพองค์นั้นเสด็จไปตามทางของไวศวานร เมื่อถึงทางของพระอาทิตย์ ก็อันตรธานหายไปตรงนั้นเอง