മഹാഭാരതം · അധ്യായം 2.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.58.1
एवमालोकयाञ्चक्रुर्द्वारकामृषभास्त्रयः ।
उपेन्द्रबलदेवौ च वासवश्च महायशाः ॥ २.५८.१ ॥
ഇങ്ങനെ ദ്വാരകയിലെ മൂന്നു ശ്രേഷ്ഠന്മാർ നോക്കിനിന്നു — ഉപേന്ദ്രനും ബലദേവനും മഹായശസ്വിയായ വാസവനും.
2.58.2
ततस्तं पाण्डरं शौरिर्मूर्ध्नि तिष्ठन्गरुत्मतः ।
प्रीतः शङ्खमुपाध्मासीद्द्विषतां रोमहर्षणम् ॥ २.५८.२ ॥
അപ്പോൾ ഗരുഡന്റെ ശിരസ്സിൽ നിന്ന ശൗരി സന്തോഷത്തോടെ ആ വെളുത്ത ശംഖം ഊതി; ശത്രുക്കളുടെ രോമാഞ്ചം ഉണർത്തുന്നതായിരുന്നു അത്.
2.58.3
तस्य शङ्खस्य शब्देन सारश्चुक्षुभे भृशम् ।
ररास च नभः सर्वं तच्चित्रमभवत्तदा ॥ २.५८.३ ॥
ആ ശംഖനാദത്താൽ സൈന്യം അത്യന്തം ഇളകി; ആകാശം മുഴുവൻ മുഴങ്ങി; അപ്പോൾ അത് അത്ഭുതകരമായി.
2.58.4
पाञ्चजन्यस्य निर्घोषं निशम्य कुकुरान्दकाः ।
प्रीयमाणाः समाजग्मुरालोक्य मधुसूदनम् ॥ २.५८.४ ॥
പാഞ്ചജന്യശംഖത്തിന്റെ മുഴക്കം കേട്ട് സന്തോഷിച്ച കുകുരരും അന്ധകരും മധുസൂദനനെ കാണാൻ ഒത്തുകൂടി.
2.58.5
वसुदेवं पुरस्कृत्य वेणुशङ्खरवैः सह ।
उग्रसेनो ययौ राजा वासुदेवनिवेशनम् ॥ २.५८.५ ॥
വസുദേവനെ മുന്നിൽ നിർത്തി, പുല്ലാങ്കുഴലിന്റെയും ശംഖിന്റെയും നാദത്തോടെ, രാജാവ് ഉഗ്രസേനൻ വാസുദേവന്റെ വസതിയിലേക്കു പോയി.
2.58.6
आनन्दितुं पर्यचन्स्वेषु वेश्मसु देवकी ।
रोहिणी च ययौ देशमाहुकस्य च याः स्त्रियः ॥ २.५८.६ ॥
സ്വന്തം ഭവനങ്ങളിൽ ആനന്ദിക്കാൻ ദേവകി ചുറ്റിനടന്നു; രോഹിണിയും ആഹുകന്റെ സ്ഥലത്തേക്കു പോയ സ്ത്രീകളും പോയി.
2.58.7
हता ब्रह्मद्विषः सर्वे जयन्त्यन्धकवृष्णयटः ।
एवमुक्तः सह स्त्रीभिरक्षतैर्मधुसूदनः ॥ २.५८.७ ॥
ബ്രാഹ്മണദ്വേഷികളെല്ലാം വധിക്കപ്പെട്ടു; അന്ധകരും വൃഷ്ണികളും ജയിച്ചു. ഇപ്രകാരം പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ, സ്ത്രീകളോടൊപ്പം മുറിവേൽക്കാത്ത മധുസൂദനൻ.
2.58.8
ततः शौरिः सुपर्णेन स्वं निवेशनमभ्ययात् ।
चकाराथ यथोद्देशमीश्वरो मणिपर्वतम् ॥ २.५८.८ ॥
പിന്നീട് ശൗരി ഗരുഡനാൽ തന്റെ വാസസ്ഥലത്തേക്ക് പോയി; ഈശ്വരൻ മണിപർവതത്തെ ഉദ്ദേശിച്ചതുപോലെ ഒരുക്കി.
2.58.9
ततो धनानि रत्नानि सभायां मधुसूदनः ।
निधाय पुण्डरीकाक्षः पितुर्दर्शनलालसः ॥ २.५८.९ ॥
പിന്നീട് സമ്പത്തും രത്നങ്ങളും സഭയിൽ വെച്ച്, പിതാവിനെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ താമരക്കണ്ണൻ മധുസൂദനൻ.
2.58.10
ततः सान्दीपिनिं पूर्वं ब्राह्मणं चापि भारत ।
यथान्यायं वासुदेव उपस्पृष्ट्वा महायशाः ॥ २.५८.१० ॥
പിന്നീട്, ഭാരതാ, മുമ്പ് സാന്ദീപനി എന്ന ബ്രാഹ്മണനെയും മഹായശസ്വിയായ വാസുദേവൻ ന്യായപ്രകാരം ആചമനം ചെയ്ത്.
2.58.11
ववन्दे पृथुताम्राक्षः प्रीयमाणो महायशाः ।
तथाऽश्रुपरिपूर्णाक्षमानन्दभृतचेतसम् ॥ २.५८.११ ॥
വിശാലമായ ചുവന്ന കണ്ണുകളുള്ള, സന്തോഷിച്ച മഹായശസ്വി നമസ്കരിച്ചു; അതുപോലെ കണ്ണീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളും ആനന്ദം നിറഞ്ഞ മനസ്സുമുള്ളവന്.
2.58.12
ववन्दे सह रामेण पितरं वासवानुजः ।
ताभ्यां च मूर्ध्न्युपाघ्रातः केशवः परवीरहा ॥ २.५८.१२ ॥
വാസവന്റെ അനുജൻ രാമനോടൊപ്പം പിതാവിനെ നമസ്കരിച്ചു; ശത്രുവീരന്മാരെ വധിക്കുന്ന കേശവന്റെ ശിരസ്സ് ഇരുവരും മണത്തു.
2.58.13
यथाश्रेष्ठमुपागम्य सात्वतान्यदुनन्दनः ।
सर्वेषां नाम जग्राह दाशार्हाणामधोक्षजः ॥ २.५८.१३ ॥
യദുകുലാനന്ദനനായ അധോക്ഷജൻ ശ്രേഷ്ഠതാക്രമത്തിൽ സാത്വതരെ സമീപിച്ച്, ദാശാർഹരെല്ലാവരെയും പേരുചൊല്ലി വിളിച്ചു.
2.58.14
ततः सर्वाणि वित्तानि सर्वरत्नमयानि च ।
व्यभजत्तानि तेभ्योऽथ सर्वेभ्यो यदुनन्दनः ॥ २.५८.१४ ॥
പിന്നീട് യദുകുലാനന്ദനൻ സർവരത്നമയമായ സകല സമ്പത്തുകളും അവർക്കെല്ലാം വിഭജിച്ചുനൽകി.
2.58.15
सा केशवमहामात्रैर्महेन्द्रप्रतिमैः सभा ।
शुशुभे वृष्णिशार्दूलैः सिंहैरिव गिरेर्गुहा ॥ २.५८.१५ ॥
ഇന്ദ്രതുല്യരായ മഹാഗജമായ കേശവനും വൃഷ്ണിവംശത്തിലെ സിംഹവ്യാഘ്രങ്ങളുമാൽ ആ സഭ പർവ്വതഗുഹ സിംഹങ്ങളാൽ ശോഭിക്കുന്നതുപോലെ ശോഭിച്ചു.
2.58.16
अथासनगतान्सर्वानुवाच विबुधाधिपः ।
शुभया हर्षयन्वाचा महेन्द्रस्तान्महायशाः।
कुकुरान्धकमुख्यांश्च तं च राजानमाहुकम् ॥ २.५८.१६ ॥
പിന്നെ ആസനങ്ങളിൽ ഇരിക്കുന്ന എല്ലാവരോടും ദേവാധിപനും മഹായശസ്വിയുമായ മഹേന്ദ്രൻ ശുഭവാക്കുകളാൽ സന്തോഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് കുകുരരോടും അന്ധകപ്രമുഖരോടും രാജാവ് ആഹുകനോടും പറഞ്ഞു.
2.58.17
यदर्थं जन्म कृष्णस्य मानुषेषु महात्मनः ।
यत्कृतं वासुदेवेन तद्वक्ष्यामि समासतः ॥ २.५८.१७ ॥
മനുഷ്യരിടയിൽ മഹാത്മാവായ കൃഷ്ണൻ ജനിച്ചതിന്റെ ഉദ്ദേശ്യവും വാസുദേവൻ ചെയ്തതും ഞാൻ സംക്ഷേപത്തിൽ പറയാം.
2.58.18
अयं शतसहस्राणि दानवानामरिन्दमः ।
निहय् पुण्डरीकाक्षः पातालविवरं ययौ ॥ २.५८.१८ ॥
ശത്രുനിഗ്രഹിയായ ഈ പുണ്ഡരീകാക്ഷൻ ലക്ഷക്കണക്കിന് ദാനവരെ വധിച്ച് പാതാളത്തിന്റെ ഗുഹയിലേക്കു പോയി.
2.58.19
यच्च नाधिगतं पूर्वैः प्रह्लादबलिशम्बरैः ।
तदिदं शौरिणा वित्तं प्रापितं भवतामिह ॥ २.५८.१९ ॥
പൂർവികരായ പ്രഹ്ലാദനും ബലിയും ശംബരനും നേടാത്ത ആ സമ്പത്ത്, ഇവിടെ ശൗരി (കൃഷ്ണൻ) നിങ്ങൾക്ക് നേടിത്തന്നിരിക്കുന്നു.
2.58.20
सपाशं मुरमाक्रमय् पाञ्चजन्यं च धीमता ।
शिलासङ्घानतिक्रम्य निशुम्भः सगणो हतः ॥ २.५८.२० ॥
കുരുക്കോടെ മുരനെ അമർത്തി, ബുദ്ധിമാനായ അവൻ പാഞ്ചജന്യശംഖം (നേടി); പാറക്കൂട്ടങ്ങൾ കടന്ന് നിശുംഭൻ തന്റെ ഗണങ്ങളോടെ വധിക്കപ്പെട്ടു.
2.58.21
हयग्रीवश्च विक्रान्तो दानवो निहतो बली ।
मथितश्च मृधे भौमः कुण्डले चाहृते पुनः ॥ २.५८.२१ ॥
വീരനായ ദാനവൻ ഹയഗ്രീവൻ ശക്തമായി വധിക്കപ്പെട്ടു; യുദ്ധത്തിൽ ഭൗമൻ മർദിക്കപ്പെട്ടു; കുണ്ഡലങ്ങൾ വീണ്ടും അപഹരിക്കപ്പെട്ടു.
2.58.22
पुनर्बाणवधे शौरिमादित्या वसुभिः सह ।
मन्मुखा आगमिष्यन्ति साध्याश्च मधुसूदनम् ॥ २.५८.२२ ॥
ബാണവധസമയത്ത് വീണ്ടും, ആദിത്യന്മാർ വസുക്കളോടൊപ്പം, എന്റെ മുന്നിലായി വരും; സാധ്യന്മാരും മധുസൂദനന്റെ അടുത്ത് വരും.
2.58.23
एवमुक्त्वा ततः सर्वानामन्त्र्य कुकुरान्धकान् ।
सस्वजे रामकृष्णौ च वसुदेवं च वासवः ॥ २.५८.२३ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട്, വാസവൻ (ഇന്ദ്രൻ) കുകുരന്മാരെയും അന്ധകന്മാരെയും എല്ലാവരെയും അഭിസംബോധന ചെയ്ത്, രാമകൃഷ്ണന്മാരെയും വസുദേവനെയും ആലിംഗനം ചെയ്തു.
2.58.24
प्रद्युम्नसाम्बप्रमुखाननिरूद्धं च सारणम् ।
बभ्रुं झल्लिं गदं भानुं चारुदेष्णं च वृत्रहा ॥ २.५८.२४ ॥
പ്രദ്യുമ്നനും സാംബനും പ്രമുഖരായവരെയും, അനിരുദ്ധനെയും സാരണനെയും, ബഭ്രുവിനെയും ഝല്ലിയെയും ഗദനെയും ഭാനുവിനെയും ചാരുദേഷ്ണനെയും വൃത്രഹന്താവ് (ഇന്ദ്രൻ) (അഭിസംബോധന ചെയ്തു).
2.58.25
सत्कृत्य सारणाक्रूरौ पुनराभाष्य सात्यकिम् ।
सस्वजे वृष्णिराजानमाहुकं कुकुराधिपम्।
भोजं च कृतवर्णाणमन्यांश्चान्दकवृष्णिषु ॥ २.५८.२५ ॥
സാരണനെയും അക്രൂരനെയും ആദരിച്ച്, വീണ്ടും സാത്യകിയോട് സംസാരിച്ച ശേഷം, വൃഷ്ണിരാജാവായ ആഹുകനെയും കുകുരാധിപനെയും ഭോജനെയും കൃതവർമ്മാവിനെയും അന്ധകവൃഷ്ണികളിലെ മറ്റുള്ളവരെയും അവൻ ആലിംഗനം ചെയ്തു.
2.58.26
आमन्त्र्य देवप्रवरैर्वासवो वासवानुजम् ।
ततः श्वेताचलप्रख्यं गजमैरावतं प्रभुः ॥ २.५८.२६ ॥
ദേവശ്രേഷ്ഠന്മാരോട് യാത്ര പറഞ്ഞ് വാസവൻ വാസവന്റെ അനുജനോട്; പിന്നെ വെൺമല പോലെയുള്ള ഐരാവതം എന്ന ആനയിൽ പ്രഭു കയറി.
2.58.27
पश्यतां सर्वभातानामारुरोह शचीपतिः ।
पृथिवीं चान्तरिक्षं च दिवं च वरवारणम् ॥ २.५८.२७ ॥
എല്ലാ ജീവികളും കാൺകെ ശചീപതി (ഇന്ദ്രൻ) ആ ശ്രേഷ്ഠഗജത്തിൽ കയറി; അത് ഭൂമിയെയും ആകാശത്തെയും സ്വർഗ്ഗത്തെയും നിറച്ചു.
2.58.28
मुखाडम्बरनिर्घोषैः पूरयन्तमिवासकृत् ।
हैमयन्त्रमहाकक्ष्यं हिरण्मयविषाणिनम् ॥ २.५८.२८ ॥
വായിൽ നിന്നുള്ള ഗർജ്ജനനാദത്താൽ വീണ്ടും വീണ്ടും നിറയ്ക്കുന്നതുപോലെ, സ്വർണ്ണത്തിന്റെ വലിയ കച്ചയും സ്വർണ്ണ കൊമ്പുകളും ഉള്ള ആ ആന.
2.58.29
मनोहरकुथास्तीर्णं सर्वरत्नविभूषितम् ।
नित्यस्रुतमदस्रावं क्षरन्तमिव तोयदम् ॥ २.५८.२९ ॥
മനോഹരമായ ആവരണം വിരിച്ച്, എല്ലാ രത്നങ്ങളാലും അലങ്കരിച്ച്, എപ്പോഴും മദജലം ഒഴുക്കി, വെള്ളം പൊഴിക്കുന്ന മേഘം പോലെ ആയിരുന്നു.
2.58.30
दिशागजं महामात्रं काञ्चनस्रजमास्थितः ।
प्रबभौ मन्दराग्रस्थः प्रतपन्भानुमानिव ॥ २.५८.३० ॥
ദിക്കാനകളിൽ ഒന്നായ മഹാഗജത്തിൽ സ്വർണ്ണമാല ധരിച്ച് ഇരുന്ന്, മന്ദരപർവതശിഖരത്തിൽ നിന്ന് സൂര്യനെപ്പോലെ ജ്വലിച്ച് പ്രകാശിച്ചു.
2.58.31
ततो वज्मयं भीमं प्रगृह्य परामाङ्कुशम् ।
ययौ बलवता सार्धं पावकेन शचीपतिः ॥ २.५८.३१ ॥
പിന്നെ വജ്രനിർമ്മിതവും ഭയങ്കരവുമായ ഉത്തമമായ അങ്കുശം കൈയിലെടുത്ത്, ശചീപതിയായ ഇന്ദ്രൻ ബലവാനായ അഗ്നിയോടൊപ്പം പുറപ്പെട്ടു.
2.58.32
तं करेणुगजव्रातैर्विमानैश्च मरुद्गणाः ।
पृष्ठतोऽनुययुः प्रीताः कुबेरवरुणग्रहाः ॥ २.५८.३२ ॥
പിടിയാന, ആനക്കൂട്ടങ്ങളോടും വിമാനങ്ങളോടും കൂടി മരുദ്ഗണങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ അവന്റെ പിന്നാലെ അനുഗമിച്ചു; കുബേരനും വരുണനും ഗ്രഹങ്ങളായി അനുഗമിച്ചു.
2.58.33
स वायुपक्षमास्थाय वैश्वानरपथं गतः ।
प्राप्य सूर्यपथं देवस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ २.५८.३३ ॥
ആ ദേവൻ വായുവിന്റെ ചിറകിലേറി വൈശ്വാനരന്റെ വഴിയിൽ പോയി, സൂര്യമാർഗത്തിലെത്തി അവിടെത്തന്നെ മറഞ്ഞു.