మహాభారతం · అధ్యాయం 2.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.58.1
एवमालोकयाञ्चक्रुर्द्वारकामृषभास्त्रयः ।
उपेन्द्रबलदेवौ च वासवश्च महायशाः ॥ २.५८.१ ॥
ఈ విధంగా ద్వారకలోని ముగ్గురు శ్రేష్ఠులు చూశారు — ఉపేంద్రుడు, బలదేవుడు, మహాయశస్వి వాసవుడు.
2.58.2
ततस्तं पाण्डरं शौरिर्मूर्ध्नि तिष्ठन्गरुत्मतः ।
प्रीतः शङ्खमुपाध्मासीद्द्विषतां रोमहर्षणम् ॥ २.५८.२ ॥
అప్పుడు గరుత్మంతుని శిరస్సుపై నిలిచిన శౌరి ప్రసన్నుడై ఆ తెల్లని శంఖాన్ని పూరించాడు; అది శత్రువుల రోమాలు నిక్కబొడిచేలా చేసింది.
2.58.3
तस्य शङ्खस्य शब्देन सारश्चुक्षुभे भृशम् ।
ररास च नभः सर्वं तच्चित्रमभवत्तदा ॥ २.५८.३ ॥
ఆ శంఖధ్వనితో సైన్యం అత్యంతంగా కలతచెందింది; ఆకాశమంతా ప్రతిధ్వనించింది; అప్పుడది అద్భుతమైంది.
2.58.4
पाञ्चजन्यस्य निर्घोषं निशम्य कुकुरान्दकाः ।
प्रीयमाणाः समाजग्मुरालोक्य मधुसूदनम् ॥ २.५८.४ ॥
పాంచజన్య శంఖ ధ్వనిని విని, సంతోషించిన కుకురులు, అంధకులు మధుసూదనుని చూడటానికి సమావేశమయ్యారు.
2.58.5
वसुदेवं पुरस्कृत्य वेणुशङ्खरवैः सह ।
उग्रसेनो ययौ राजा वासुदेवनिवेशनम् ॥ २.५८.५ ॥
వసుదేవుని ముందు ఉంచుకొని, వేణువు శంఖధ్వనులతో కలిసి, రాజు ఉగ్రసేనుడు వాసుదేవుని నివాసానికి వెళ్ళాడు.
2.58.6
आनन्दितुं पर्यचन्स्वेषु वेश्मसु देवकी ।
रोहिणी च ययौ देशमाहुकस्य च याः स्त्रियः ॥ २.५८.६ ॥
తమ తమ గృహాల్లో ఆనందించడానికి దేవకి తిరిగింది; రోహిణి, ఆహుకుని స్థానానికి వెళ్ళిన స్త్రీలు కూడా వెళ్ళారు.
2.58.7
हता ब्रह्मद्विषः सर्वे जयन्त्यन्धकवृष्णयटः ।
एवमुक्तः सह स्त्रीभिरक्षतैर्मधुसूदनः ॥ २.५८.७ ॥
బ్రాహ్మణ ద్వేషులంతా చంపబడ్డారు; అంధకులు, వృష్ణులు విజయం సాధించారు. ఇలా చెప్పబడినప్పుడు, స్త్రీలతో కలిసి గాయపడని మధుసూదనుడు.
2.58.8
ततः शौरिः सुपर्णेन स्वं निवेशनमभ्ययात् ।
चकाराथ यथोद्देशमीश्वरो मणिपर्वतम् ॥ २.५८.८ ॥
అప్పుడు శౌరి గరుత్మంతునిపై తన నివాసానికి వెళ్ళాడు; ఈశ్వరుడు మణిపర్వతాన్ని తాను కోరినట్లు ఏర్పరచాడు.
2.58.9
ततो धनानि रत्नानि सभायां मधुसूदनः ।
निधाय पुण्डरीकाक्षः पितुर्दर्शनलालसः ॥ २.५८.९ ॥
అప్పుడు ధనాలు, రత్నాలను సభలో ఉంచి, తండ్రిని దర్శించాలనే ఆతురతతో పుండరీకాక్షుడు మధుసూదనుడు.
2.58.10
ततः सान्दीपिनिं पूर्वं ब्राह्मणं चापि भारत ।
यथान्यायं वासुदेव उपस्पृष्ट्वा महायशाः ॥ २.५८.१० ॥
తరువాత, ఓ భారతా, ముందుగా సాందీపని అనే బ్రాహ్మణుని కూడా, మహాయశస్వి వాసుదేవుడు విధివిధానంగా ఆచమనం చేసి.
2.58.11
ववन्दे पृथुताम्राक्षः प्रीयमाणो महायशाः ।
तथाऽश्रुपरिपूर्णाक्षमानन्दभृतचेतसम् ॥ २.५८.११ ॥
విశాలమైన ఎర్రని కళ్ళు గల, ప్రసన్నుడైన మహాయశస్వి నమస్కరించాడు; అలాగే కన్నీళ్లతో నిండిన కళ్ళు, ఆనందంతో నిండిన మనస్సు గలవానికి.
2.58.12
ववन्दे सह रामेण पितरं वासवानुजः ।
ताभ्यां च मूर्ध्न्युपाघ्रातः केशवः परवीरहा ॥ २.५८.१२ ॥
వాసవుని తమ్ముడు రాముడితో కలిసి తండ్రికి నమస్కరించాడు; వారిద్దరూ శత్రు వీరులను సంహరించే కేశవుని తలను ముద్దాడారు.
2.58.13
यथाश्रेष्ठमुपागम्य सात्वतान्यदुनन्दनः ।
सर्वेषां नाम जग्राह दाशार्हाणामधोक्षजः ॥ २.५८.१३ ॥
యదుకుల ఆనందుడైన అధోక్షజుడు, క్రమానుసారం సాత్వతుల వద్దకు వెళ్లి, దాశార్హులందరినీ పేరుపెట్టి పలకరించాడు.
2.58.14
ततः सर्वाणि वित्तानि सर्वरत्नमयानि च ।
व्यभजत्तानि तेभ्योऽथ सर्वेभ्यो यदुनन्दनः ॥ २.५८.१४ ॥
అప్పుడు యదుకుల ఆనందుడు సర్వ రత్నమయమైన ధనాలన్నింటినీ వారందరికీ పంచిపెట్టాడు.
2.58.15
सा केशवमहामात्रैर्महेन्द्रप्रतिमैः सभा ।
शुशुभे वृष्णिशार्दूलैः सिंहैरिव गिरेर्गुहा ॥ २.५८.१५ ॥
ఇంద్రునితో సమానులైన మహా ఏనుగుల వంటి కేశవునితో, వృష్ణి వంశపు పులులతో ఆ సభ, పర్వతగుహ సింహాలతో ప్రకాశించినట్లు ప్రకాశించింది.
2.58.16
अथासनगतान्सर्वानुवाच विबुधाधिपः ।
शुभया हर्षयन्वाचा महेन्द्रस्तान्महायशाः।
कुकुरान्धकमुख्यांश्च तं च राजानमाहुकम् ॥ २.५८.१६ ॥
అప్పుడు ఆసనాలపై కూర్చున్న అందరితో దేవతల అధిపతియైన మహాయశస్వి మహేంద్రుడు శుభవచనాలతో సంతోషపెడుతూ కుకురులను, అంధకముఖ్యులను, రాజు ఆహుకుని ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.
2.58.17
यदर्थं जन्म कृष्णस्य मानुषेषु महात्मनः ।
यत्कृतं वासुदेवेन तद्वक्ष्यामि समासतः ॥ २.५८.१७ ॥
మానవుల మధ్య మహాత్ముడైన కృష్ణుడు జన్మించిన కారణాన్ని, వాసుదేవుడు చేసినదాన్ని నేను సంక్షేపంగా చెబుతాను.
2.58.18
अयं शतसहस्राणि दानवानामरिन्दमः ।
निहय् पुण्डरीकाक्षः पातालविवरं ययौ ॥ २.५८.१८ ॥
శత్రువులను అణచువాడైన ఈ పుండరీకాక్షుడు, లక్షలాది దానవులను సంహరించి పాతాళ బిలంలోకి వెళ్ళాడు.
2.58.19
यच्च नाधिगतं पूर्वैः प्रह्लादबलिशम्बरैः ।
तदिदं शौरिणा वित्तं प्रापितं भवतामिह ॥ २.५८.१९ ॥
పూర్వులైన ప్రహ్లాదుడు, బలి, శంబరుడు కూడా పొందని ఆ సంపదను ఇక్కడ శౌరి (కృష్ణుడు) మీకు ప్రాప్తింపజేశాడు.
2.58.20
सपाशं मुरमाक्रमय् पाञ्चजन्यं च धीमता ।
शिलासङ्घानतिक्रम्य निशुम्भः सगणो हतः ॥ २.५८.२० ॥
పాశంతో మురుడిని అణచి, జ్ఞాని అయిన ఆయన పాంచజన్య శంఖాన్ని (పొందాడు); రాళ్ల రాశులను దాటి నిశుంభుడు తన గణాలతో హతుడయ్యాడు.
2.58.21
हयग्रीवश्च विक्रान्तो दानवो निहतो बली ।
मथितश्च मृधे भौमः कुण्डले चाहृते पुनः ॥ २.५८.२१ ॥
పరాక్రమశాలి దానవుడు హయగ్రీవుడు బలవంతంగా హతుడయ్యాడు; యుద్ధంలో భౌముడు నలిపివేయబడ్డాడు; కుండలాలు మళ్లీ అపహరించబడ్డాయి.
2.58.22
पुनर्बाणवधे शौरिमादित्या वसुभिः सह ।
मन्मुखा आगमिष्यन्ति साध्याश्च मधुसूदनम् ॥ २.५८.२२ ॥
బాణుని వధ సమయంలో మళ్లీ, ఆదిత్యులు వసువులతో కలిసి, నా ముఖంగా వస్తారు; సాధ్యులు కూడా మధుసూదనుని వద్దకు వస్తారు.
2.58.23
एवमुक्त्वा ततः सर्वानामन्त्र्य कुकुरान्धकान् ।
सस्वजे रामकृष्णौ च वसुदेवं च वासवः ॥ २.५८.२३ ॥
ఇలా చెప్పి, అప్పుడు వాసవుడు (ఇంద్రుడు) కుకురులు, అంధకులు అందరినీ సంబోధించి, రామకృష్ణులను, వసుదేవుని కౌగిలించుకున్నాడు.
2.58.24
प्रद्युम्नसाम्बप्रमुखाननिरूद्धं च सारणम् ।
बभ्रुं झल्लिं गदं भानुं चारुदेष्णं च वृत्रहा ॥ २.५८.२४ ॥
ప్రద్యుమ్నుడు, సాంబుడు ముఖ్యులుగా గల వారిని, అనిరుద్ధుని, సారణుని, బభ్రును, ఝల్లిని, గదుని, భానుని, చారుదేష్ణుని వృత్రహంత (ఇంద్రుడు) (సంబోధించాడు).
2.58.25
सत्कृत्य सारणाक्रूरौ पुनराभाष्य सात्यकिम् ।
सस्वजे वृष्णिराजानमाहुकं कुकुराधिपम्।
भोजं च कृतवर्णाणमन्यांश्चान्दकवृष्णिषु ॥ २.५८.२५ ॥
సారణుడిని, అక్రూరుడిని గౌరవించి, మళ్ళీ సాత్యకితో మాట్లాడి, వృష్ణిరాజు ఆహుకుడిని, కుకురాధిపతిని, భోజుడిని, కృతవర్మను, అంధక-వృష్ణులలో ఇతరులను కౌగిలించుకున్నాడు.
2.58.26
आमन्त्र्य देवप्रवरैर्वासवो वासवानुजम् ।
ततः श्वेताचलप्रख्यं गजमैरावतं प्रभुः ॥ २.५८.२६ ॥
దేవ ప్రధానులచే వీడ్కోలు తీసుకుని, వాసవుడు వాసవుని అనుజుడికి; తరువాత తెల్లని పర్వతంలా ఉన్న ఐరావతం అనే ఏనుగును ప్రభువు (ఎక్కాడు).
2.58.27
पश्यतां सर्वभातानामारुरोह शचीपतिः ।
पृथिवीं चान्तरिक्षं च दिवं च वरवारणम् ॥ २.५८.२७ ॥
సర్వప్రాణులు చూస్తుండగా, శచీపతి (ఇంద్రుడు) ఆ శ్రేష్ఠ గజంపై ఎక్కాడు; అది భూమిని, అంతరిక్షాన్ని, స్వర్గాన్ని నింపుతూ ఉంది.
2.58.28
मुखाडम्बरनिर्घोषैः पूरयन्तमिवासकृत् ।
हैमयन्त्रमहाकक्ष्यं हिरण्मयविषाणिनम् ॥ २.५८.२८ ॥
నోటి గర్జనల ధ్వనులతో మళ్ళీ మళ్ళీ నింపుతున్నట్లుగా, బంగారు పెద్ద కట్టుతో, బంగారు దంతాలతో ఉన్న ఆ ఏనుగు.
2.58.29
मनोहरकुथास्तीर्णं सर्वरत्नविभूषितम् ।
नित्यस्रुतमदस्रावं क्षरन्तमिव तोयदम् ॥ २.५८.२९ ॥
అందమైన జీనుతో కప్పబడి, అన్ని రత్నాలతో అలంకరించబడి, ఎల్లప్పుడూ మదజలం స్రవిస్తూ, నీటిని కురిపించే మేఘంలా ఉంది.
2.58.30
दिशागजं महामात्रं काञ्चनस्रजमास्थितः ।
प्रबभौ मन्दराग्रस्थः प्रतपन्भानुमानिव ॥ २.५८.३० ॥
దిగ్గజాల వంటి మహాగజం, బంగారు మాల ధరించి, మందర పర్వత శిఖరంపై నిలిచి, సూర్యునిలా తపిస్తూ ప్రకాశించాడు.
2.58.31
ततो वज्मयं भीमं प्रगृह्य परामाङ्कुशम् ।
ययौ बलवता सार्धं पावकेन शचीपतिः ॥ २.५८.३१ ॥
అప్పుడు వజ్రనిర్మితమైన భయంకరమైన శ్రేష్ఠ అంకుశాన్ని పట్టుకొని, శచీపతి ఇంద్రుడు బలవంతుడైన అగ్నితో కలిసి వెళ్ళాడు.
2.58.32
तं करेणुगजव्रातैर्विमानैश्च मरुद्गणाः ।
पृष्ठतोऽनुययुः प्रीताः कुबेरवरुणग्रहाः ॥ २.५८.३२ ॥
ఆడ ఏనుగులు, ఏనుగుల గుంపులు, విమానాలతో మరుద్గణాలు సంతోషంగా ఆయనను వెనుకనే అనుసరించారు; కుబేరుడు, వరుణుడు అనే గ్రహాలూ అనుసరించారు.
2.58.33
स वायुपक्षमास्थाय वैश्वानरपथं गतः ।
प्राप्य सूर्यपथं देवस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ २.५८.३३ ॥
ఆ దేవుడు వాయువు రెక్కపై ఎక్కి వైశ్వానరుని మార్గంలో వెళ్ళి, సూర్యమార్గాన్ని చేరి అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.