ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.60
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.60.1
द्वारकायां ततः कृष्णः स्वदारेषु दिवानिशम् ।
सुखं लब्ध्वा महाराज प्रमुमोद महायशाः ॥ २.६०.१ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ତା'ପରେ ଦ୍ୱାରକାରେ ମହାଯଶସ୍ୱୀ କୃଷ୍ଣ ନିଜ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦିନରାତି ସୁଖ ପାଇ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
2.60.2
पौत्रस्य कारणाच्चक्रे विबुधानां प्रियं तदा ।
सावसवैः सुरैः सर्वैर्दुष्करं भरतर्षभ ॥ २.६०.२ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତା'ପରେ ପୌତ୍ର ପାଇଁ ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ; ତାହା ଆସବ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁଷ୍କର ଥିଲା।
2.60.3
बाणो नामाऽभवद्राजा बलेर्ज्येष्ठसुतो बली ।
वीर्यवान्भरतश्रेष्ठ स च बाहुसहस्रवान् ॥ २.६०.३ ॥
ବାଣ ନାମରେ ଜଣେ ରାଜା ଥିଲେ; ସେ ବଳିଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର, ବଳବାନ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଥିଲେ। ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କର ହଜାର ବାହୁ ଥିଲା।
2.60.4
ततस्तेपे तपस्तीव्रं सत्वेन मनसा नृप ।
रुद्रमाराधयामास स च बाणः समा बहु ॥ २.६०.४ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ନୃପ, ବାଣ ମନ ଓ ସତ୍ତ୍ୱ ସହିତ ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା କରି ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଆରାଧନା କଲେ।
2.60.5
तस्मै बहुवरा दत्ताः शङ्करेण महात्मना ।
तांश्च लब्ध्वा वरान्बाणो दुर्लभानसुरैर्भुवि ॥ २.६०.५ ॥
ମହାତ୍ମା ଶଙ୍କର ତାଙ୍କୁ ବହୁ ବର ଦେଲେ। ସେହି ବରସବୁ ପାଇ ବାଣ ପୃଥିବୀରେ ଅସୁରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ବର ପାଇଲେ।
2.60.6
स शोणितपुरे राज्यं चकाराप्रतिमो बली ।
त्रासिताश्च सुराः सर्वे तेन बाणेन पाण्डव ॥ २.६०.६ ॥
ସେ ଅତୁଳନୀୟ ବଳବାନ ହୋଇ ଶୋଣିତପୁରରେ ରାଜ୍ୟ କଲେ। ହେ ପାଣ୍ଡବ, ସେହି ବାଣ ଯୋଗୁଁ ସବୁ ଦେବତା ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
2.60.7
विजित्य विबुधान्सेन्द्रान्बाणः संवत्सरान्बहून् ।
अशासत महद्राज्यं कुबेर इव भारत ॥ २.६०.७ ॥
ବାଣ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଜିତି କୁବେରଙ୍କ ପରି ବହୁ ବର୍ଷ ମହାନ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କଲେ, ହେ ଭାରତ।
2.60.8
ततो राजन्नुषा नाम बाणस्य दुहिता यथा ।
येनोपायेन कौन्तेय अनिरुद्धो महाद्युतिः ॥ २.६०.८ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ରାଜନ୍, ବାଣଙ୍କର ଉଷା ନାମକ କନ୍ୟା ଥିଲେ; ହେ କୌନ୍ତେୟ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଅନିରୁଦ୍ଧ ଯେଉଁ ଉପାୟରେ (ତାଙ୍କୁ ପାଇଲେ).
2.60.9
प्राद्युम्निस्तामुषां प्राप्य प्रच्छन्नः प्रमुमोद ह ।
अथ बाणो महातेजास्तदा तत्र युधिष्ठिर ॥ २.६०.९ ॥
ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ପୁତ୍ର (ଅନିରୁଦ୍ଧ) ସେହି ଉଷାକୁ ପାଇ ଗୁପ୍ତରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ତା'ପରେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ବାଣ ସେହି ସମୟରେ ସେଠାରେ (ଏହା ଜାଣିଲେ)।
2.60.10
तं गृह्यनिलयं ज्ञात्वा प्राद्युम्निं सुतया तदा ।
गृहीत्वा कारयामास वस्तुं कारागृहे बलात् ॥ २.६०.१० ॥
ସେ (ଉଷାଙ୍କ) ଗୃହରେ ରହୁଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣି, ସେତେବେଳେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ (କନ୍ୟା ଦ୍ୱାରା) ଧରି ବଳପୂର୍ବକ କାରାଗାରରେ ରହିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କଲେ।
2.60.11
स कुमारः सुखार्होऽथ तदा दुःखसमन्वितः ।
बामेन घातितो राजन्ननिरुद्धो मुमोह च ॥ २.६०.११ ॥
ସୁଖର ଯୋଗ୍ୟ ସେହି କୁମାର ସେତେବେଳେ ଦୁଃଖରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ହେ ରାଜନ୍, ବାମ ହାତର ଆଘାତରେ ଅନିରୁଦ୍ଧ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହେଲେ।
2.60.12
एतस्मिन्नेव काले तु नारदो मुनिपुङ्गवः ।
द्वारकां प्राप्य कौन्तेय कृष्णं दृष्ट्वा वचोऽब्रवीत् ॥ २.६०.१२ ॥
ସେହି ସମୟରେ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରଦ ଦ୍ୱାରକାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ; ହେ କୌନ୍ତେୟ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
2.60.13
कृष्ण कृष्ण महाबाहो यदूनां कीर्तिवर्धन ।
पौत्रस्ते बाध्यमानोऽत्र बाणेनामिततेजसा ॥ २.६०.१३ ॥
ହେ କୃଷ୍ଣ, କୃଷ୍ଣ, ମହାବାହୁ, ଯାଦବମାନଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତି ବର୍ଦ୍ଧନକାରୀ! ତୁମ ନାତି ଏଠାରେ ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହେଉଛି।
2.60.14
कृच्छ्रं प्राप्तोऽनिरुद्धो वै शेते कारागृहे सदा ।
एतदुक्त्वा सुरर्षिर्वै बाणस्याथ पुरं ययौ ॥ २.६०.१४ ॥
ଅନିରୁଦ୍ଧ କଷ୍ଟରେ ପଡ଼ି ସର୍ବଦା କାରାଗାରରେ ଶୋଇଛନ୍ତି। ଏହା କହି ଦେବର୍ଷି ବାଣଙ୍କ ନଗରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
2.60.15
नारदस्य वचः श्रुत्वा ततो राजञ्जनार्दनः ।
जाहूय बलदेवं हि प्रद्युम्नं च महाद्युतिम् ॥ २.६०.१५ ॥
ନାରଦଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ହେ ରାଜନ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ବଳଦେବ ଓ ମହାଦ୍ୟୁତି ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ।
2.60.16
आरुरोह गरुत्मन्तं ताभ्यां सह जनार्दनः ।
ततः सुपर्णमारुह्य जयाय भरतर्षभ ॥ २.६०.१६ ॥
ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ। ତା'ପରେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିଜୟ ପାଇଁ ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଉପରେ ଚଢ଼ି।
2.60.17
जग्मुः क्रुधा महावीर्या बाणस्य नगरं प्रति ।
अथासाद्य महाराज तत्पुरं ददृशुश्च ते ॥ २.६०.१७ ॥
ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ସେମାନେ କ୍ରୋଧରେ ବାଣଙ୍କ ନଗର ଆଡ଼କୁ ଗଲେ। ତା'ପରେ, ହେ ମହାରାଜ, ସେମାନେ ସେହି ନଗରରେ ପହଞ୍ଚି ଦେଖିଲେ।
2.60.18
ताम्रप्राकारसङ्गुप्तां हेमप्रासादसङ्कुलाम् ।
दृष्ट्वा मुदा युताः सर्वे विस्मयं परमं ययुः ॥ २.६०.१८ ॥
ତମ୍ବା ପ୍ରାକାରରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାସାଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ନଗରକୁ ଦେଖି ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ପରମ ବିସ୍ମୟ ପାଇଲେ।
2.60.19
तथा बाणपुरस्यासन्द्वारस्था देवताः सदा ।
महेश्वरो गुहश्चैव भद्रकाली विनायकः ॥ २.६०.१९ ॥
ସେହିପରି ବାଣପୁରର ଦ୍ୱାରରେ ସର୍ବଦା ଦେବତାମାନେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ — ମହେଶ୍ୱର, ଗୁହ, ଭଦ୍ରକାଳୀ ଓ ବିନାୟକ।
2.60.20
अथ कृष्णो बलाज्जित्वा द्वारपालान्युधिष्ठिर ।
सुसङ्क्रुद्धो महातेजाः शङ्खचक्रगदासिभृत् ॥ २.६०.२० ॥
ତା'ପରେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର! କୃଷ୍ଣ ବଳରେ ଦ୍ୱାରପାଳମାନଙ୍କୁ ଜିଣିଲେ; ଅତି କ୍ରୋଧିତ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ଶଙ୍ଖ-ଚକ୍ର-ଗଦା-ଖଡ୍ଗଧାରୀ।
2.60.21
आससादोत्तरद्वारं शङ्करेणाभिरक्षितम् ।
तत्र तस्थौ महातेजाः शूलपाणिर्महेश्वरः ॥ २.६०.२१ ॥
ସେ ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାରରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯାହା ଶଙ୍କରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଥିଲା; ସେଠାରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ତ୍ରିଶୂଳପାଣି ମହେଶ୍ୱର ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ।
2.60.22
पिनाकं सशरं गृह्य बाणस्य हितकाम्यया ।
ज्ञात्वा तमागतं कृष्णं व्यादितास्यमिवान्तकम् ॥ २.६०.२२ ॥
ବାଣଙ୍କ ହିତ କାମନାରେ ପିନାକ ଧନୁ ଓ ବାଣ ଧରି, କୃଷ୍ଣ ଆସିଛନ୍ତି ଜାଣି — ମୁଖ ଖୋଲା ଯମ ପରି।
2.60.23
ततस्तौ चक्रतुर्युद्धं वासुदेवमहेश्वरौ ।
तद्युद्धमभवद्घोरमचिन्त्यं रोमहर्षणम् ॥ २.६०.२३ ॥
ତା'ପରେ ବାସୁଦେବ ଓ ମହେଶ୍ୱର ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; ସେ ଯୁଦ୍ଧ ଭୟଙ୍କର, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଓ ରୋମାଞ୍ଚକର ହେଲା।
2.60.24
अन्योन्यं तौ ततक्षाते अन्योन्यजयकाङ्क्षिणौ ।
दिव्यान्यस्त्राणि तौ देवौ क्रुद्धौ मुमुचतुस्तदा ॥ २.६०.२४ ॥
ପରସ୍ପରକୁ ଜିଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ; ସେତେବେଳେ କ୍ରୋଧିତ ସେ ଦୁଇ ଦେବତା ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
2.60.25
ततः कृष्णो रणं कृत्वा मुहूर्तं शूलपाणिना ।
विजित्य तं महादेवं ततो युद्धे शूलपाणिना।
अन्यांश्च जित्वा द्वारस्थान्प्रविवेश पुरोत्तमम् ॥ २.६०.२५ ॥
ତା'ପରେ କୃଷ୍ଣ ଶୂଳପାଣି ସହ କ୍ଷଣେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ମହାଦେବଙ୍କୁ ଜିଣି, ଶୂଳପାଣି ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ, ଏବଂ ଦ୍ୱାରରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜିଣି ସେ ଉତ୍ତମ ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
2.60.26
प्रविश्य बाणमासाद्य स तत्राथ जनार्दनः ।
चक्रे युद्धं महाक्रुद्धस्तेन बाणेन भरतर्षभ। ॥ २.६०.२६ ॥
ପ୍ରବେଶ କରି, ବାଣ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି, ସେଠାରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଅତି କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ବାଣ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
2.60.27
बाणोऽपि सर्वशस्त्राणि शितानि भरतर्षभ ।
सुसङ्क्रुद्धस्तदा युद्धे पातयामास केशवे ॥ २.६०.२७ ॥
ବାଣ ମଧ୍ୟ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର, ଅତି କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧରେ କେଶବଙ୍କ ଉପରେ ପକାଇଲା।
2.60.28
पुनरुद्यम्य शस्त्राणि सहस्रं सर्वबाहुभिः ।
मुमोच बाणः सङ्क्रुद्धः कृष्णं प्रति रणाजिरे ॥ २.६०.२८ ॥
ପୁଣି ହଜାରେ ଅସ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ ବାହୁରେ ଉଠାଇ, କ୍ରୁଦ୍ଧ ବାଣ ରଣାଙ୍ଗଣରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦିଗରେ ଛାଡ଼ିଲା।
2.60.29
ततः कृष्णस्तदा कृत्त्वा तानि सर्वाणि भारत ।
कृत्त्वा मुहूर्तं बाणेन युद्धं राजन्नगोक्षजः ॥ २.६०.२९ ॥
ତା'ପରେ କୃଷ୍ଣ ସେସବୁ କାଟି, ହେ ଭାରତ, ବାଣ ସହ କ୍ଷଣେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ହେ ରାଜନ୍, ଅଗୋକ୍ଷଜ (କୃଷ୍ଣ)।
2.60.30
चक्रमुद्यम्य रोषाद्वै दिव्यं शस्त्रोत्तमं ततः ।
सहस्रबाहूंश्चिच्छेद बाणस्यामिततेजसः ॥ २.६०.३० ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୋଧରେ ପ୍ରକୃତରେ ଦିବ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଅସ୍ତ୍ର ଚକ୍ର ଉଠାଇ, ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ବାଣର ସହସ୍ର ବାହୁ କାଟିଲେ।
2.60.31
ततो बाणो महाराज कृष्णेन भृशपीडितः ।
भिन्नबाहुः पपाताशु विशाख इव पादपः ॥ २.६०.३१ ॥
ଏଥର, ହେ ମହାରାଜ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡ଼ିତ ବାଣ ବାହୁ ଭଗ୍ନ ହୋଇ ବିଶାଖ ବୃକ୍ଷ ପରି ଶୀଘ୍ର ପଡ଼ିଗଲା।
2.60.32
स पातयित्वा बाणैस्तं बाणं कृष्णस्त्वरान्वितः ।
प्राद्युम्निं मोचयामास क्षिप्रं राजगृहात्तदा ॥ २.६०.३२ ॥
ସେ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ସେହି ବାଣକୁ ପାତିତ କରି, ଶୀଘ୍ର ସେତେବେଳେ ରାଜଗୃହରୁ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କଲେ।
2.60.33
मोक्षयित्वाऽथ गोविन्दः प्राद्युम्निं सह भार्यया ।
बाणस्य सर्वरत्नानि असङ्ख्यानि जहार सः ॥ २.६०.३३ ॥
ଏଥର ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନପୁତ୍ରଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ମୁକ୍ତ କରି, ବାଣର ଅସଂଖ୍ୟ ସମସ୍ତ ରତ୍ନ ହରଣ କଲେ।
2.60.34
गोधनानि च सर्वस्वं स बाणस्यालये बलात् ।
जहार च हृषीकेशो यदूनां कुलवर्धनः ॥ २.६०.३४ ॥
ବାଣଙ୍କ ଗୃହରୁ ବଳପୂର୍ବକ ଗୋଧନ ଓ ସର୍ବସ୍ୱ ହୃଷୀକେଶ ହରଣ କଲେ; ସେ ଯଦୁକୁଳ ବର୍ଦ୍ଧକ।
2.60.35
ततः स सर्वरत्नानि चाहृत्य मधुसूदनः ।
क्षिप्रमारोपयाञ्चक्रे सर्वस्वं गरुडोपरि ॥ २.६०.३५ ॥
ତା'ପରେ ମଧୁସୂଦନ ସମସ୍ତ ରତ୍ନ ନେଇ, ଶୀଘ୍ର ସର୍ବସ୍ୱ ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ଲଦିଲେ।
2.60.36
त्वरयाऽथ स कौन्तेय बलदेवं महाबलम् ।
प्रादुम्निं च महावीर्यमनिरुद्धं महाद्युतिम् ॥ २.६०.३६ ॥
ଏଥର ସେ କୌନ୍ତେୟ ଶୀଘ୍ର ମହାବଳ ବଳଦେବ, ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନପୁତ୍ର ଓ ମହାଦ୍ୟୁତି ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ସଙ୍ଗେ ନେଲେ।
2.60.37
उषां च सुन्दरीं राजन्भृत्यदारगणैः सह ।
सर्वानेतान्समारोप्य गरुडोपरि वीर्यवान् ॥ २.६०.३७ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ସୁନ୍ଦରୀ ଉଷାକୁ ମଧ୍ୟ, ଭୃତ୍ୟ ଓ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ସମୂହ ସହିତ, ଏମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ଚଢ଼ାଇ ସେ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ (ଗଲେ)।
2.60.38
मुदा युक्तो महातेजाः पीताम्बरधरो बली ।
दिव्याभरमचित्राङ्गः शङ्कचक्रगदासिभृत्।
आरुरोह गरुत्मन्तमुदयं भास्करो यथा ॥ २.६०.३८ ॥
ଆନନ୍ଦଯୁକ୍ତ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ପୀତାମ୍ବରଧାରୀ, ବଳବାନ, ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ବିଚିତ୍ର ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ, ଶଙ୍ଖ-ଚକ୍ର-ଗଦା-ଖଡ୍ଗଧାରୀ ସେ ଉଦୟାଚଳରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପରି ଗରୁଡ଼ରେ ଆରୋହଣ କଲେ।