മഹാഭാരതം · അധ്യായം 2.60
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.60.1
द्वारकायां ततः कृष्णः स्वदारेषु दिवानिशम् ।
सुखं लब्ध्वा महाराज प्रमुमोद महायशाः ॥ २.६०.१ ॥
മഹാരാജാവേ, അപ്പോൾ ദ്വാരകയിൽ മഹായശസ്വിയായ കൃഷ്ണൻ തന്റെ ഭാര്യമാരോടൊപ്പം രാവും പകലും സുഖം അനുഭവിച്ച് സന്തോഷിച്ചു.
2.60.2
पौत्रस्य कारणाच्चक्रे विबुधानां प्रियं तदा ।
सावसवैः सुरैः सर्वैर्दुष्करं भरतर्षभ ॥ २.६०.२ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അപ്പോൾ പൗത്രന്റെ കാരണത്താൽ അവൻ ദേവന്മാർക്ക് പ്രിയമായ കാര്യം ചെയ്തു; അത് ആസവന്മാർക്കും എല്ലാ ദേവന്മാർക്കും ദുഷ്കരമായിരുന്നു.
2.60.3
बाणो नामाऽभवद्राजा बलेर्ज्येष्ठसुतो बली ।
वीर्यवान्भरतश्रेष्ठ स च बाहुसहस्रवान् ॥ २.६०.३ ॥
ബാണൻ എന്ന പേരുള്ള ഒരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു; അവൻ ബലിയുടെ മൂത്ത പുത്രനും ബലവാനും വീര്യവാനുമായിരുന്നു. ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അവന് ആയിരം കൈകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
2.60.4
ततस्तेपे तपस्तीव्रं सत्वेन मनसा नृप ।
रुद्रमाराधयामास स च बाणः समा बहु ॥ २.६०.४ ॥
പിന്നെ, രാജാവേ, ബാണൻ മനസ്സോടും സത്ത്വത്തോടും കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്ത്, വളരെക്കാലം രുദ്രനെ ആരാധിച്ചു.
2.60.5
तस्मै बहुवरा दत्ताः शङ्करेण महात्मना ।
तांश्च लब्ध्वा वरान्बाणो दुर्लभानसुरैर्भुवि ॥ २.६०.५ ॥
മഹാത്മാവായ ശങ്കരൻ അവന് പല വരങ്ങളും നൽകി. ആ വരങ്ങൾ ലഭിച്ച ബാണൻ, ഭൂമിയിൽ അസുരന്മാർക്കുപോലും ദുർലഭമായ വരങ്ങൾ നേടി.
2.60.6
स शोणितपुरे राज्यं चकाराप्रतिमो बली ।
त्रासिताश्च सुराः सर्वे तेन बाणेन पाण्डव ॥ २.६०.६ ॥
അവൻ അതുല്യ ബലവാനായി ശോണിതപുരത്ത് രാജ്യം ഭരിച്ചു. പാണ്ഡവാ, ആ ബാണനാൽ എല്ലാ ദേവന്മാരും ഭയന്നുവിറച്ചു.
2.60.7
विजित्य विबुधान्सेन्द्रान्बाणः संवत्सरान्बहून् ।
अशासत महद्राज्यं कुबेर इव भारत ॥ २.६०.७ ॥
ബാണൻ ഇന്ദ്രനോടൊപ്പമുള്ള ദേവന്മാരെ ജയിച്ച് കുബേരനെപ്പോലെ വർഷങ്ങളോളം മഹത്തായ രാജ്യം ഭരിച്ചു, ഹേ ഭാരതാ.
2.60.8
ततो राजन्नुषा नाम बाणस्य दुहिता यथा ।
येनोपायेन कौन्तेय अनिरुद्धो महाद्युतिः ॥ २.६०.८ ॥
പിന്നെ, രാജാവേ, ബാണന് ഉഷ എന്ന പേരിൽ ഒരു മകളുണ്ടായിരുന്നു; ഹേ കൗന്തേയാ, മഹാതേജസ്വിയായ അനിരുദ്ധൻ ഏത് ഉപായത്താൽ (അവളെ പ്രാപിച്ചു).
2.60.9
प्राद्युम्निस्तामुषां प्राप्य प्रच्छन्नः प्रमुमोद ह ।
अथ बाणो महातेजास्तदा तत्र युधिष्ठिर ॥ २.६०.९ ॥
പ്രദ്യുമ്നന്റെ പുത്രൻ (അനിരുദ്ധൻ) ആ ഉഷയെ പ്രാപിച്ച് രഹസ്യമായി സന്തോഷിച്ചു. പിന്നെ, ഹേ യുധിഷ്ഠിരാ, മഹാതേജസ്വിയായ ബാണൻ അന്നേരം അവിടെ (ഇത് അറിഞ്ഞു).
2.60.10
तं गृह्यनिलयं ज्ञात्वा प्राद्युम्निं सुतया तदा ।
गृहीत्वा कारयामास वस्तुं कारागृहे बलात् ॥ २.६०.१० ॥
അവൻ (ഉഷയുടെ) ഗൃഹത്തിൽ കഴിയുന്നത് അറിഞ്ഞ്, അപ്പോൾ പ്രദ്യുമ്നന്റെ പുത്രനെ (മകളിലൂടെ) പിടികൂടി, ബലമായി കാരാഗൃഹത്തിൽ പാർപ്പിച്ചു.
2.60.11
स कुमारः सुखार्होऽथ तदा दुःखसमन्वितः ।
बामेन घातितो राजन्ननिरुद्धो मुमोह च ॥ २.६०.११ ॥
സുഖാർഹനായ ആ കുമാരൻ അപ്പോൾ ദുഃഖത്തിൽ നിറഞ്ഞു. ഹേ രാജാവേ, ഇടത് കൈകൊണ്ട് അടിയേറ്റ അനിരുദ്ധൻ മോഹാലസ്യപ്പെട്ടു.
2.60.12
एतस्मिन्नेव काले तु नारदो मुनिपुङ्गवः ।
द्वारकां प्राप्य कौन्तेय कृष्णं दृष्ट्वा वचोऽब्रवीत् ॥ २.६०.१२ ॥
അതേ സമയം, മുനിശ്രേഷ്ഠനായ നാരദൻ ദ്വാരകയിൽ എത്തി; ഹേ കൗന്തേയാ, കൃഷ്ണനെ കണ്ട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
2.60.13
कृष्ण कृष्ण महाबाहो यदूनां कीर्तिवर्धन ।
पौत्रस्ते बाध्यमानोऽत्र बाणेनामिततेजसा ॥ २.६०.१३ ॥
കൃഷ്ണാ, കൃഷ്ണാ, മഹാബാഹോ, യദുക്കളുടെ കീർത്തി വർധിപ്പിക്കുന്നവനേ! നിന്റെ പൗത്രൻ ഇവിടെ അമിത തേജസ്സുള്ള ബാണനാൽ പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
2.60.14
कृच्छ्रं प्राप्तोऽनिरुद्धो वै शेते कारागृहे सदा ।
एतदुक्त्वा सुरर्षिर्वै बाणस्याथ पुरं ययौ ॥ २.६०.१४ ॥
അനിരുദ്ധൻ കഷ്ടത്തിൽ വീണ് എപ്പോഴും കാരാഗൃഹത്തിൽ കിടക്കുന്നു. ഇതു പറഞ്ഞ് ദേവർഷി ബാണന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.
2.60.15
नारदस्य वचः श्रुत्वा ततो राजञ्जनार्दनः ।
जाहूय बलदेवं हि प्रद्युम्नं च महाद्युतिम् ॥ २.६०.१५ ॥
നാരദന്റെ വാക്കു കേട്ട്, രാജാവേ, ജനാർദ്ദനൻ ബലദേവനെയും മഹാദ്യുതിയായ പ്രദ്യുമ്നനെയും വിളിച്ചു.
2.60.16
आरुरोह गरुत्मन्तं ताभ्यां सह जनार्दनः ।
ततः सुपर्णमारुह्य जयाय भरतर्षभ ॥ २.६०.१६ ॥
ജനാർദ്ദനൻ അവരോടൊപ്പം ഗരുഡന്റെ പുറത്ത് കയറി. പിന്നെ, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, വിജയത്തിനായി സുപർണ്ണനിൽ കയറി.
2.60.17
जग्मुः क्रुधा महावीर्या बाणस्य नगरं प्रति ।
अथासाद्य महाराज तत्पुरं ददृशुश्च ते ॥ २.६०.१७ ॥
മഹാവീര്യന്മാരായ അവർ കോപത്തോടെ ബാണന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി. പിന്നെ, മഹാരാജാവേ, അവർ ആ നഗരത്തിലെത്തി കണ്ടു.
2.60.18
ताम्रप्राकारसङ्गुप्तां हेमप्रासादसङ्कुलाम् ।
दृष्ट्वा मुदा युताः सर्वे विस्मयं परमं ययुः ॥ २.६०.१८ ॥
ചെമ്പുമതിലുകളാൽ നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടതും സ്വർണ്ണ മാളികകൾ നിറഞ്ഞതുമായ ആ നഗരം കണ്ട് എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെ പരമമായ വിസ്മയം പ്രാപിച്ചു.
2.60.19
तथा बाणपुरस्यासन्द्वारस्था देवताः सदा ।
महेश्वरो गुहश्चैव भद्रकाली विनायकः ॥ २.६०.१९ ॥
അതുപോലെ ബാണപുരത്തിന്റെ വാതിലുകളിൽ എപ്പോഴും ദേവതകൾ നിലകൊണ്ടിരുന്നു — മഹേശ്വരൻ, ഗുഹൻ, ഭദ്രകാളി, വിനായകൻ.
2.60.20
अथ कृष्णो बलाज्जित्वा द्वारपालान्युधिष्ठिर ।
सुसङ्क्रुद्धो महातेजाः शङ्खचक्रगदासिभृत् ॥ २.६०.२० ॥
അപ്പോൾ, യുധിഷ്ഠിരാ! കൃഷ്ണൻ ബലത്താൽ ദ്വാരപാലകരെ ജയിച്ചു; അതിക്രോധത്തോടെ, മഹാതേജസ്സോടെ, ശംഖ-ചക്ര-ഗദാ-ഖഡ്ഗങ്ങൾ ധരിച്ച്.
2.60.21
आससादोत्तरद्वारं शङ्करेणाभिरक्षितम् ।
तत्र तस्थौ महातेजाः शूलपाणिर्महेश्वरः ॥ २.६०.२१ ॥
അവൻ വടക്കെ വാതിലിലെത്തി, അത് ശങ്കരനാൽ രക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു; അവിടെ മഹാതേജസ്വിയും ശൂലപാണിയുമായ മഹേശ്വരൻ നിന്നിരുന്നു.
2.60.22
पिनाकं सशरं गृह्य बाणस्य हितकाम्यया ।
ज्ञात्वा तमागतं कृष्णं व्यादितास्यमिवान्तकम् ॥ २.६०.२२ ॥
ബാണന്റെ ഹിതം ആഗ്രഹിച്ച് പിനാകം എന്ന വില്ലും അമ്പും എടുത്ത്, കൃഷ്ണൻ വന്നുവെന്നറിഞ്ഞ്, വായ് തുറന്ന യമനെപ്പോലെ.
2.60.23
ततस्तौ चक्रतुर्युद्धं वासुदेवमहेश्वरौ ।
तद्युद्धमभवद्घोरमचिन्त्यं रोमहर्षणम् ॥ २.६०.२३ ॥
അപ്പോൾ വാസുദേവനും മഹേശ്വരനും യുദ്ധം ചെയ്തു; ആ യുദ്ധം ഘോരവും അചിന്ത്യവും രോമാഞ്ചജനകവുമായിരുന്നു.
2.60.24
अन्योन्यं तौ ततक्षाते अन्योन्यजयकाङ्क्षिणौ ।
दिव्यान्यस्त्राणि तौ देवौ क्रुद्धौ मुमुचतुस्तदा ॥ २.६०.२४ ॥
പരസ്പരം ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ആ ഇരുവരും പരസ്പരം ആക്രമിച്ചു; അപ്പോൾ കുപിതരായ ആ ദേവന്മാർ ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങൾ പ്രയോഗിച്ചു.
2.60.25
ततः कृष्णो रणं कृत्वा मुहूर्तं शूलपाणिना ।
विजित्य तं महादेवं ततो युद्धे शूलपाणिना।
अन्यांश्च जित्वा द्वारस्थान्प्रविवेश पुरोत्तमम् ॥ २.६०.२५ ॥
പിന്നീട് കൃഷ്ണൻ ശൂലപാണിയോടൊപ്പം ഒരു നിമിഷനേരം യുദ്ധം ചെയ്തു. മഹാദേവനെ ജയിച്ച്, ശൂലപാണിയുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ, വാതിൽക്കൽ നിന്നിരുന്ന മറ്റുള്ളവരെയും ജയിച്ച് ഉത്തമനഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
2.60.26
प्रविश्य बाणमासाद्य स तत्राथ जनार्दनः ।
चक्रे युद्धं महाक्रुद्धस्तेन बाणेन भरतर्षभ। ॥ २.६०.२६ ॥
പ്രവേശിച്ച്, ബാണനെ സമീപിച്ച്, അവിടെ ജനാർദ്ദനൻ മഹാക്രോധത്തോടെ ബാണനുമായി യുദ്ധം ചെയ്തു, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ.
2.60.27
बाणोऽपि सर्वशस्त्राणि शितानि भरतर्षभ ।
सुसङ्क्रुद्धस्तदा युद्धे पातयामास केशवे ॥ २.६०.२७ ॥
ബാണനും, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, മൂർച്ചയുള്ള എല്ലാ ആയുധങ്ങളും, അതിക്രോധത്തോടെ, അപ്പോൾ യുദ്ധത്തിൽ കേശവന്റെ മേൽ വീഴിച്ചു.
2.60.28
पुनरुद्यम्य शस्त्राणि सहस्रं सर्वबाहुभिः ।
मुमोच बाणः सङ्क्रुद्धः कृष्णं प्रति रणाजिरे ॥ २.६०.२८ ॥
വീണ്ടും ആയിരം ആയുധങ്ങൾ എല്ലാ കൈകളാലും ഉയർത്തി, കോപിച്ച ബാണൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ കൃഷ്ണനുനേരെ എയ്തു.
2.60.29
ततः कृष्णस्तदा कृत्त्वा तानि सर्वाणि भारत ।
कृत्त्वा मुहूर्तं बाणेन युद्धं राजन्नगोक्षजः ॥ २.६०.२९ ॥
അപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ അവയെല്ലാം മുറിച്ച്, ഭാരതാ, ബാണനുമായി ഒരു നിമിഷനേരം യുദ്ധം ചെയ്തു, രാജാവേ, അഗോക്ഷജൻ (കൃഷ്ണൻ).
2.60.30
चक्रमुद्यम्य रोषाद्वै दिव्यं शस्त्रोत्तमं ततः ।
सहस्रबाहूंश्चिच्छेद बाणस्यामिततेजसः ॥ २.६०.३० ॥
പിന്നീട് കോപത്തോടെ ദിവ്യമായ ഉത്തമ ആയുധമായ ചക്രം ഉയർത്തി, അമിതതേജസ്വിയായ ബാണന്റെ ആയിരം ബാഹുക്കൾ മുറിച്ചു.
2.60.31
ततो बाणो महाराज कृष्णेन भृशपीडितः ।
भिन्नबाहुः पपाताशु विशाख इव पादपः ॥ २.६०.३१ ॥
അപ്പോൾ, മഹാരാജാവേ, കൃഷ്ണനാൽ അത്യന്തം പീഡിതനായ ബാണൻ കൈകൾ ഒടിഞ്ഞ് വിശാഖവൃക്ഷംപോലെ വേഗത്തിൽ വീണു.
2.60.32
स पातयित्वा बाणैस्तं बाणं कृष्णस्त्वरान्वितः ।
प्राद्युम्निं मोचयामास क्षिप्रं राजगृहात्तदा ॥ २.६०.३२ ॥
അദ്ദേഹം അമ്പുകളാൽ ആ ബാണനെ വീഴ്ത്തി, വേഗത്തിൽ അപ്പോൾ രാജഗൃഹത്തിൽനിന്ന് പ്രദ്യുമ്നപുത്രനെ മോചിപ്പിച്ചു.
2.60.33
मोक्षयित्वाऽथ गोविन्दः प्राद्युम्निं सह भार्यया ।
बाणस्य सर्वरत्नानि असङ्ख्यानि जहार सः ॥ २.६०.३३ ॥
പിന്നെ ഗോവിന്ദൻ പ്രദ്യുമ്നപുത്രനെ ഭാര്യയോടൊപ്പം മോചിപ്പിച്ച്, ബാണന്റെ എണ്ണമറ്റ സർവരത്നങ്ങളും കവർന്നു.
2.60.34
गोधनानि च सर्वस्वं स बाणस्यालये बलात् ।
जहार च हृषीकेशो यदूनां कुलवर्धनः ॥ २.६०.३४ ॥
ബാണന്റെ ഗൃഹത്തിൽനിന്ന് ബലാൽ ഗോധനങ്ങളും സർവസ്വവും ഹൃഷീകേശൻ കവർന്നു; അദ്ദേഹം യദുകുലം വർധിപ്പിക്കുന്നവനാണ്.
2.60.35
ततः स सर्वरत्नानि चाहृत्य मधुसूदनः ।
क्षिप्रमारोपयाञ्चक्रे सर्वस्वं गरुडोपरि ॥ २.६०.३५ ॥
പിന്നെ മധുസൂദനൻ സർവരത്നങ്ങളും എടുത്ത്, വേഗത്തിൽ സർവസ്വവും ഗരുഡന്റെ മുകളിൽ കയറ്റി.
2.60.36
त्वरयाऽथ स कौन्तेय बलदेवं महाबलम् ।
प्रादुम्निं च महावीर्यमनिरुद्धं महाद्युतिम् ॥ २.६०.३६ ॥
അപ്പോൾ ആ കൗന്തേയൻ വേഗത്തിൽ മഹാബലനായ ബലദേവനെയും, മഹാവീര്യനായ പ്രദ്യുമ്നപുത്രനെയും, മഹാതേജസ്വിയായ അനിരുദ്ധനെയും കൂട്ടി.
2.60.37
उषां च सुन्दरीं राजन्भृत्यदारगणैः सह ।
सर्वानेतान्समारोप्य गरुडोपरि वीर्यवान् ॥ २.६०.३७ ॥
ഹേ രാജാവേ! സുന്ദരിയായ ഉഷയെയും, ഭൃത്യന്മാരും ഭാര്യമാരുടെ കൂട്ടവുമായി, ഇവരെല്ലാവരെയും ഗരുഡന്റെ മുകളിൽ കയറ്റി ആ വീര്യവാൻ (പോയി).
2.60.38
मुदा युक्तो महातेजाः पीताम्बरधरो बली ।
दिव्याभरमचित्राङ्गः शङ्कचक्रगदासिभृत्।
आरुरोह गरुत्मन्तमुदयं भास्करो यथा ॥ २.६०.३८ ॥
സന്തോഷത്തോടെ കൂടിയവൻ, മഹാതേജസ്വി, പീതാംബരധാരി, ബലവാൻ, ദിവ്യാഭരണങ്ങളാൽ വിചിത്രമായ ശരീരമുള്ളവൻ, ശംഖ ചക്ര ഗദാ ഖഡ്ഗം ധരിച്ചവൻ, ഉദയപർവതത്തിൽ സൂര്യനെപ്പോലെ ഗരുഡനെ കയറി.