మహాభారతం · అధ్యాయం 2.60
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.60.1
द्वारकायां ततः कृष्णः स्वदारेषु दिवानिशम् ।
सुखं लब्ध्वा महाराज प्रमुमोद महायशाः ॥ २.६०.१ ॥
మహారాజా, అప్పుడు ద్వారకలో మహాయశస్వి అయిన కృష్ణుడు తన భార్యల మధ్య రాత్రింబవళ్లు సుఖం పొంది ఆనందించాడు.
2.60.2
पौत्रस्य कारणाच्चक्रे विबुधानां प्रियं तदा ।
सावसवैः सुरैः सर्वैर्दुष्करं भरतर्षभ ॥ २.६०.२ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, అప్పుడు మనవడి కారణంగా ఆయన దేవతలకు ప్రియమైన కార్యం చేశాడు; అది ఆసవులకు, సమస్త దేవతలకు కూడా కష్టమైనది.
2.60.3
बाणो नामाऽभवद्राजा बलेर्ज्येष्ठसुतो बली ।
वीर्यवान्भरतश्रेष्ठ स च बाहुसहस्रवान् ॥ २.६०.३ ॥
బాణుడు అనే రాజు ఉండేవాడు; అతడు బలి యొక్క పెద్ద కుమారుడు, బలవంతుడు, వీర్యవంతుడు. భరతశ్రేష్ఠా, అతనికి వెయ్యి చేతులు ఉండేవి.
2.60.4
ततस्तेपे तपस्तीव्रं सत्वेन मनसा नृप ।
रुद्रमाराधयामास स च बाणः समा बहु ॥ २.६०.४ ॥
అప్పుడు, రాజా, బాణుడు మనస్సుతో, సత్త్వంతో తీవ్రమైన తపస్సు చేసి, ఎన్నో సంవత్సరాలు రుద్రుడిని ఆరాధించాడు.
2.60.5
तस्मै बहुवरा दत्ताः शङ्करेण महात्मना ।
तांश्च लब्ध्वा वरान्बाणो दुर्लभानसुरैर्भुवि ॥ २.६०.५ ॥
మహాత్ముడైన శంకరుడు అతనికి అనేక వరాలు ఇచ్చాడు. ఆ వరాలు పొందిన బాణుడు, భూమిపై అసురులకూ దుర్లభమైన వరాలను పొందినవాడయ్యాడు.
2.60.6
स शोणितपुरे राज्यं चकाराप्रतिमो बली ।
त्रासिताश्च सुराः सर्वे तेन बाणेन पाण्डव ॥ २.६०.६ ॥
అతడు అప్రతిమ బలవంతుడై శోణితపురంలో రాజ్యం చేశాడు. పాండవా, ఆ బాణుని కారణంగా దేవతలంతా భయకంపితులయ్యారు.
2.60.7
विजित्य विबुधान्सेन्द्रान्बाणः संवत्सरान्बहून् ।
अशासत महद्राज्यं कुबेर इव भारत ॥ २.६०.७ ॥
బాణుడు ఇంద్రునితో సహా దేవతలను జయించి అనేక సంవత్సరాలు కుబేరునిలా గొప్ప రాజ్యాన్ని పాలించాడు, ఓ భారతా.
2.60.8
ततो राजन्नुषा नाम बाणस्य दुहिता यथा ।
येनोपायेन कौन्तेय अनिरुद्धो महाद्युतिः ॥ २.६०.८ ॥
అప్పుడు, ఓ రాజా, బాణుని కుమార్తె ఉష అనే పేరు గలది; ఓ కౌంతేయా, మహాతేజస్వి అనిరుద్ధుడు ఏ ఉపాయంతో (ఆమెను చేరాడో)।
2.60.9
प्राद्युम्निस्तामुषां प्राप्य प्रच्छन्नः प्रमुमोद ह ।
अथ बाणो महातेजास्तदा तत्र युधिष्ठिर ॥ २.६०.९ ॥
ప్రద్యుమ్నుని కుమారుడు (అనిరుద్ధుడు) ఆ ఉషను పొంది రహస్యంగా ఆనందించాడు. తర్వాత, ఓ యుధిష్ఠిరా, మహాతేజస్వి బాణుడు అప్పుడు అక్కడ (దీనిని తెలుసుకున్నాడు).
2.60.10
तं गृह्यनिलयं ज्ञात्वा प्राद्युम्निं सुतया तदा ।
गृहीत्वा कारयामास वस्तुं कारागृहे बलात् ॥ २.६०.१० ॥
అతడు (ఉష) ఇంట్లో ఉన్నాడని తెలుసుకొని, అప్పుడు ప్రద్యుమ్నుని కుమారుడిని (కుమార్తె ద్వారా) పట్టుకుని, బలవంతంగా కారాగారంలో ఉంచాడు.
2.60.11
स कुमारः सुखार्होऽथ तदा दुःखसमन्वितः ।
बामेन घातितो राजन्ननिरुद्धो मुमोह च ॥ २.६०.११ ॥
సుఖానికి అర్హుడైన ఆ కుమారుడు అప్పుడు దుఃఖంతో నిండిపోయాడు. ఓ రాజా, ఎడమ చేతితో కొట్టబడిన అనిరుద్ధుడు మూర్ఛపోయాడు.
2.60.12
एतस्मिन्नेव काले तु नारदो मुनिपुङ्गवः ।
द्वारकां प्राप्य कौन्तेय कृष्णं दृष्ट्वा वचोऽब्रवीत् ॥ २.६०.१२ ॥
అదే సమయంలో, ముని శ్రేష్ఠుడైన నారదుడు ద్వారకకు చేరుకొని, ఓ కౌంతేయా, కృష్ణుని చూచి ఈ మాటలు పలికాడు.
2.60.13
कृष्ण कृष्ण महाबाहो यदूनां कीर्तिवर्धन ।
पौत्रस्ते बाध्यमानोऽत्र बाणेनामिततेजसा ॥ २.६०.१३ ॥
కృష్ణా, కృష్ణా, మహాబాహో, యాదవుల కీర్తిని పెంచువాడా! నీ మనవడు ఇక్కడ అమిత తేజస్వి అయిన బాణునిచే బాధింపబడుతున్నాడు.
2.60.14
कृच्छ्रं प्राप्तोऽनिरुद्धो वै शेते कारागृहे सदा ।
एतदुक्त्वा सुरर्षिर्वै बाणस्याथ पुरं ययौ ॥ २.६०.१४ ॥
అనిరుద్ధుడు కష్టంలో పడి ఎప్పుడూ కారాగారంలో పడి ఉన్నాడు. ఇలా చెప్పి దేవర్షి బాణుని నగరానికి వెళ్లిపోయాడు.
2.60.15
नारदस्य वचः श्रुत्वा ततो राजञ्जनार्दनः ।
जाहूय बलदेवं हि प्रद्युम्नं च महाद्युतिम् ॥ २.६०.१५ ॥
నారదుని మాటలు విని, రాజా, జనార్దనుడు బలదేవుని, మహాతేజస్వి అయిన ప్రద్యుమ్నుని పిలిపించాడు.
2.60.16
आरुरोह गरुत्मन्तं ताभ्यां सह जनार्दनः ।
ततः सुपर्णमारुह्य जयाय भरतर्षभ ॥ २.६०.१६ ॥
జనార్దనుడు వారిద్దరితో కలిసి గరుత్మంతునిపై ఎక్కాడు. తరువాత, భరతశ్రేష్ఠా, విజయం కోసం సుపర్ణుని ఎక్కి.
2.60.17
जग्मुः क्रुधा महावीर्या बाणस्य नगरं प्रति ।
अथासाद्य महाराज तत्पुरं ददृशुश्च ते ॥ २.६०.१७ ॥
మహావీరులు కోపంతో బాణుని నగరం వైపు వెళ్లారు. తరువాత, మహారాజా, వారు ఆ నగరాన్ని చేరి చూశారు.
2.60.18
ताम्रप्राकारसङ्गुप्तां हेमप्रासादसङ्कुलाम् ।
दृष्ट्वा मुदा युताः सर्वे विस्मयं परमं ययुः ॥ २.६०.१८ ॥
రాగి ప్రాకారాలతో బాగా రక్షించబడి, బంగారు ప్రాసాదాలతో నిండిన ఆ నగరాన్ని చూసి అందరూ ఆనందంతో నిండి అత్యంత విస్మయం పొందారు.
2.60.19
तथा बाणपुरस्यासन्द्वारस्था देवताः सदा ।
महेश्वरो गुहश्चैव भद्रकाली विनायकः ॥ २.६०.१९ ॥
అలాగే బాణపురం ద్వారాల వద్ద ఎల్లప్పుడూ దేవతలు నిలిచి ఉండేవారు — మహేశ్వరుడు, గుహుడు, భద్రకాళి, వినాయకుడు.
2.60.20
अथ कृष्णो बलाज्जित्वा द्वारपालान्युधिष्ठिर ।
सुसङ्क्रुद्धो महातेजाः शङ्खचक्रगदासिभृत् ॥ २.६०.२० ॥
అప్పుడు, యుధిష్ఠిరా! కృష్ణుడు బలంగా ద్వారపాలకులను జయించాడు; అతి కోపంతో, మహాతేజస్సుతో, శంఖ-చక్ర-గదా-ఖడ్గాలు ధరించి.
2.60.21
आससादोत्तरद्वारं शङ्करेणाभिरक्षितम् ।
तत्र तस्थौ महातेजाः शूलपाणिर्महेश्वरः ॥ २.६०.२१ ॥
అతను ఉత్తర ద్వారానికి చేరుకున్నాడు, అది శంకరునిచే రక్షించబడుతున్నది; అక్కడ మహాతేజస్వి, త్రిశూలధారి మహేశ్వరుడు నిలిచి ఉన్నాడు.
2.60.22
पिनाकं सशरं गृह्य बाणस्य हितकाम्यया ।
ज्ञात्वा तमागतं कृष्णं व्यादितास्यमिवान्तकम् ॥ २.६०.२२ ॥
బాణుని హితాన్ని కోరి, పినాకం విల్లును బాణంతో పట్టుకొని, కృష్ణుడు వచ్చాడని తెలిసి — నోరు తెరిచిన యముని వలె.
2.60.23
ततस्तौ चक्रतुर्युद्धं वासुदेवमहेश्वरौ ।
तद्युद्धमभवद्घोरमचिन्त्यं रोमहर्षणम् ॥ २.६०.२३ ॥
అప్పుడు వాసుదేవుడు మరియు మహేశ్వరుడు యుద్ధం చేశారు; ఆ యుద్ధం భయంకరమై, ఊహించరానిదై, రోమాలు నిక్కబొడిచేలా ఉంది.
2.60.24
अन्योन्यं तौ ततक्षाते अन्योन्यजयकाङ्क्षिणौ ।
दिव्यान्यस्त्राणि तौ देवौ क्रुद्धौ मुमुचतुस्तदा ॥ २.६०.२४ ॥
ఒకరిపై ఒకరు విజయం కోరి ఆ ఇద్దరూ ఒకరినొకరు కొట్టుకున్నారు; అప్పుడు కోపించిన ఆ ఇద్దరు దేవులు దివ్య అస్త్రాలను ప్రయోగించారు.
2.60.25
ततः कृष्णो रणं कृत्वा मुहूर्तं शूलपाणिना ।
विजित्य तं महादेवं ततो युद्धे शूलपाणिना।
अन्यांश्च जित्वा द्वारस्थान्प्रविवेश पुरोत्तमम् ॥ २.६०.२५ ॥
అప్పుడు కృష్ణుడు శూలపాణితో కొద్దిసేపు యుద్ధం చేశాడు. మహాదేవుడిని జయించి, శూలపాణితో యుద్ధంలో, ద్వారం వద్ద ఉన్న ఇతరులనూ జయించి, ఉత్తమ నగరంలో ప్రవేశించాడు.
2.60.26
प्रविश्य बाणमासाद्य स तत्राथ जनार्दनः ।
चक्रे युद्धं महाक्रुद्धस्तेन बाणेन भरतर्षभ। ॥ २.६०.२६ ॥
ప్రవేశించి, బాణుడి దగ్గరకు చేరి, అక్కడ జనార్దనుడు మహాకోపంతో బాణునితో యుద్ధం చేశాడు, భరతశ్రేష్ఠా.
2.60.27
बाणोऽपि सर्वशस्त्राणि शितानि भरतर्षभ ।
सुसङ्क्रुद्धस्तदा युद्धे पातयामास केशवे ॥ २.६०.२७ ॥
బాణుడు కూడా, భరతశ్రేష్ఠా, పదునైన అన్ని ఆయుధాలను, మహాకోపంతో, అప్పుడు యుద్ధంలో కేశవునిపై పడేలా చేశాడు.
2.60.28
पुनरुद्यम्य शस्त्राणि सहस्रं सर्वबाहुभिः ।
मुमोच बाणः सङ्क्रुद्धः कृष्णं प्रति रणाजिरे ॥ २.६०.२८ ॥
మళ్లీ వెయ్యి ఆయుధాలను అన్ని చేతులతో ఎత్తి, కోపించిన బాణుడు యుద్ధభూమిలో కృష్ణుని వైపు విడిచాడు.
2.60.29
ततः कृष्णस्तदा कृत्त्वा तानि सर्वाणि भारत ।
कृत्त्वा मुहूर्तं बाणेन युद्धं राजन्नगोक्षजः ॥ २.६०.२९ ॥
అప్పుడు కృష్ణుడు ఆ సమస్తాన్నీ ఖండించి, భారతా, బాణునితో కొద్దిసేపు యుద్ధం చేశాడు, రాజా, గోక్షజుడు (కృష్ణుడు).
2.60.30
चक्रमुद्यम्य रोषाद्वै दिव्यं शस्त्रोत्तमं ततः ।
सहस्रबाहूंश्चिच्छेद बाणस्यामिततेजसः ॥ २.६०.३० ॥
అప్పుడు కోపంతో నిజంగా దివ్యమైన ఉత్తమ ఆయుధమైన చక్రాన్ని ఎత్తి, అమిత తేజస్వి బాణుని వెయ్యి బాహువులను నరికాడు.
2.60.31
ततो बाणो महाराज कृष्णेन भृशपीडितः ।
भिन्नबाहुः पपाताशु विशाख इव पादपः ॥ २.६०.३१ ॥
అప్పుడు, మహారాజా, కృష్ణునిచే తీవ్రంగా బాధింపబడిన బాణుడు చేతులు విరిగి, విశాఖ వృక్షంలా వెంటనే పడిపోయాడు.
2.60.32
स पातयित्वा बाणैस्तं बाणं कृष्णस्त्वरान्वितः ।
प्राद्युम्निं मोचयामास क्षिप्रं राजगृहात्तदा ॥ २.६०.३२ ॥
ఆయన బాణాలతో ఆ బాణుడిని పడగొట్టి, త్వరగా అప్పుడు రాజగృహం నుండి ప్రద్యుమ్నుని కుమారుడిని విడిపించాడు.
2.60.33
मोक्षयित्वाऽथ गोविन्दः प्राद्युम्निं सह भार्यया ।
बाणस्य सर्वरत्नानि असङ्ख्यानि जहार सः ॥ २.६०.३३ ॥
అనంతరం గోవిందుడు ప్రద్యుమ్నుని కుమారుడిని అతని భార్యతో పాటు విడిపించి, బాణుని లెక్కలేని రత్నాలన్నింటినీ అపహరించాడు.
2.60.34
गोधनानि च सर्वस्वं स बाणस्यालये बलात् ।
जहार च हृषीकेशो यदूनां कुलवर्धनः ॥ २.६०.३४ ॥
బాణుని గృహం నుండి బలవంతంగా గోధనాలను, సర్వసంపదనూ హృషీకేశుడు తీసుకున్నాడు; ఆయన యాదవ వంశాన్ని వర్ధిల్లజేసేవాడు.
2.60.35
ततः स सर्वरत्नानि चाहृत्य मधुसूदनः ।
क्षिप्रमारोपयाञ्चक्रे सर्वस्वं गरुडोपरि ॥ २.६०.३५ ॥
అప్పుడు మధుసూదనుడు సర్వరత్నాలను తీసుకుని, త్వరగా సర్వసంపదను గరుడునిపై ఎక్కించాడు.
2.60.36
त्वरयाऽथ स कौन्तेय बलदेवं महाबलम् ।
प्रादुम्निं च महावीर्यमनिरुद्धं महाद्युतिम् ॥ २.६०.३६ ॥
అప్పుడు ఆ కౌంతేయుడు త్వరగా మహాబలుడైన బలదేవుని, మహా పరాక్రమశాలి ప్రద్యుమ్నుని కుమారుని, మహాతేజస్వి అనిరుద్ధుని తీసుకువెళ్లాడు.
2.60.37
उषां च सुन्दरीं राजन्भृत्यदारगणैः सह ।
सर्वानेतान्समारोप्य गरुडोपरि वीर्यवान् ॥ २.६०.३७ ॥
ఓ రాజా! సుందరి ఉషను కూడా, సేవకులు మరియు భార్యల సమూహంతో సహా, వీరందరినీ గరుడుని పైకి ఎక్కించి ఆ పరాక్రమవంతుడు (వెళ్ళాడు).
2.60.38
मुदा युक्तो महातेजाः पीताम्बरधरो बली ।
दिव्याभरमचित्राङ्गः शङ्कचक्रगदासिभृत्।
आरुरोह गरुत्मन्तमुदयं भास्करो यथा ॥ २.६०.३८ ॥
ఆనందంతో కూడినవాడు, మహా తేజస్వి, పసుపు వస్త్రధారి, బలవంతుడు, దివ్య ఆభరణాలతో అలంకరించిన అంగాలు కలవాడు, శంఖ చక్ర గదా ఖడ్గములు ధరించినవాడు, ఉదయగిరిపై సూర్యుడు వలె గరుడుని ఎక్కాడు.