महाभारत · अध्याय 2.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.62.1
एवमुक्त्वा ततो भीष्णो विरराम महाबलः ।
व्याजहारोत्तरं तत्र सहदेवोऽर्थवद्वचः ॥ २.६२.१ ॥
असे बोलून महाबली भीष्म शांत झाले. तेव्हा तेथे सहदेवाने अर्थपूर्ण शब्द उत्तरादाखल सांगितले.
2.62.2
केशवं केशिहन्तारमप्रमेयपराक्रमम् ।
पूज्यमानं मया यो वः कृष्णं न सहते नृपाः ॥ २.६२.२ ॥
हे राजांनो, मी ज्याची पूजा केली त्या केशवाला, केशीचा वध करणाऱ्या, अप्रमेय पराक्रमी कृष्णाला तुम्ही सहन करत नाही.
2.62.3
सर्वेषां बलिनां मूर्ध्नि मयेदं निहितं पदम् ।
एवमुक्ते मया सम्यगुत्तरं प्रब्रवीतु सः ॥ २.६२.३ ॥
सर्व बलवानांच्या मस्तकावर मी हे स्थान ठेवले आहे. मी असे म्हटल्यावर त्याने योग्य उत्तर द्यावे.
2.62.4
स एव हि मया वध्यो भविष्यति न संशयः ।
मतिमन्तश्च ये केचिदाचार्यं पितरं गुरुम् ॥ २.६२.४ ॥
तोच माझ्याकडून वधला जाईल, यात शंका नाही. जे कोणी बुद्धिमान आचार्य, पिता व गुरू यांना…
2.62.5
अर्च्यमर्चितमर्घार्हमनुजानन्तु ते नृपाः ।
ततो न व्याजहारैषां कश्चिद्बुद्धिमतां सताम् ॥ २.६२.५ ॥
पूज्य, पूजित, अर्घ्यास योग्य अशा त्याला ते राजे मान्यता देवोत. तेव्हा या बुद्धिमान सत्पुरुषांपैकी कोणीही बोलले नाही.
2.62.6
मानिनां बलिनां राज्ञां मध्ये वै दर्शिते पदे ।
ततोऽपतत्पुष्पवृष्टिः सहदेवस्य मूर्धनि ॥ २.६२.६ ॥
मानी आणि बलवान राजांच्या मध्ये ते स्थान दाखवले गेले, तेव्हा सहदेवाच्या मस्तकावर पुष्पवृष्टी झाली.
2.62.7
अदृश्यरूपा वाचश्चाप्यब्रुवन्साधुसाध्विति ।
अविध्यदजिनं कृष्णं भविष्यद्भूतजल्पनः ॥ २.६२.७ ॥
अदृश्य रूपाच्या वाणींनीही 'साधु साधु' म्हटले. भूत-भविष्य सांगणाऱ्याने (नारदाने) अजिनधारी कृष्णाला (दृष्टीने) विद्ध केले.
2.62.8
सर्वसंशयनिर्मोक्ता नारदः सर्वलोकवित् ।
उवाचाखिलभूतानां मध्ये स्पष्टतरं वचः ॥ २.६२.८ ॥
सर्व संशयांतून मुक्त, सर्वलोकज्ञ नारद सर्व प्राण्यांच्या मध्ये अधिक स्पष्ट शब्द बोलले.
2.62.9
कृष्णं कमलपत्राक्षं नार्चयिष्यन्ति ये नराः ।
जीवन्मृतास्तु ते ज्ञेया न सभाष्याः कदाचना ॥ २.६२.९ ॥
कमलपत्राप्रमाणे नेत्र असलेल्या कृष्णाची जे माणसे पूजा करणार नाहीत, त्यांना जिवंत-मृत समजावे; त्यांच्याशी कधीही बोलू नये.
2.62.10
पूजयित्वा च पूजार्हान्ब्रह्मक्षत्रविशेषवित् ।
सहदेवो नृणां देवः समापयत कर्म तत् ॥ २.६२.१० ॥
ब्राह्मण आणि क्षत्रिय यांमधील भेद जाणणाऱ्या सहदेवाने पूजनीयांची पूजा करून, माणसांमधील देवाप्रमाणे ते कार्य पूर्ण केले.
2.62.11
तस्मिन्नभ्यर्चिते कृष्णे सुनीथः शत्रुकर्षणः ।
अतिताम्रेक्षणः कोपादुवाच मनुजाधिपान् ॥ २.६२.११ ॥
कृष्णाची अशी पूजा झाल्यावर शत्रूंना पीडा देणारा सुनीथ अति लाल डोळ्यांनी क्रोधाने राजांना म्हणाला.
2.62.12
स्थितः सेनापतिर्योऽहं मन्वध्वं किं तु साम्प्रतम् ।
युधि तिष्ठाम सन्नह्य समेतान्वृष्णिपाण्डवान् ॥ २.६२.१२ ॥
'मी सेनापती म्हणून उभा आहे; आता तुम्ही काय विचार करता? चिलखत चढवून युद्धात उभे राहू आणि एकत्र आलेल्या वृष्णि व पांडवांचा सामना करू.'
2.62.13
इति सर्वान्समुत्साद्य राज्ञस्तांशअचेदिपुङ्गवः ।
यज्ञोपघाताय ततः सोऽमन्त्रतय राजभिः ॥ २.६२.१३ ॥
अशा प्रकारे सर्व राजांना चिथावून शिशुपालाने यज्ञात विघ्न आणण्यासाठी राजांशी मसलत केली.
2.62.14
तत्राहूतागताः सर्वे सुनीथप्रमुखा गणाः ।
समदृश्यन्त सङ्क्रुद्धा विवर्णवदनास्तथा ॥ २.६२.१४ ॥
तेथे बोलावलेले आणि आलेले सर्व गण, सुनीथ प्रमुख असलेले, संतप्त आणि फिकट चेहऱ्याचे दिसले.
2.62.15
युधिष्ठिराभिषेकं च वासुदेवस्य चार्हणम् ।
न स्याद्यथा तथा कार्यमेवं सर्वे तदाऽब्रुवन् ॥ २.६२.१५ ॥
युधिष्ठिराचा अभिषेक आणि वासुदेवाचा सन्मान होऊ नये अशा प्रकारे काही करावे, असे तेव्हा सर्वांनी म्हटले.
2.62.16
निष्कर्षान्निश्चयात्सर्वे राजानः क्रोधमूर्छिताः ।
अब्रुवंस्तत्र राजानो निर्वेदादात्मनिश्चयात् ॥ २.६२.१६ ॥
निश्चयाने आणि ठाम संकल्पाने, क्रोधाने मूर्च्छित झालेले सर्व राजे तेथे निराशेने आणि आपल्या निश्चयाने बोलले.
2.62.17
सुहृद्भिर्वार्यमाणानां तेषां हि वपुराबभौ ।
आमिषादपकृष्टानां सिहानामिव गर्जताम् ॥ २.६२.१७ ॥
मित्रांनी अडवलेल्या त्यांच्या शरीरांना, भक्ष्यापासून ओढल्या गेलेल्या गर्जणाऱ्या सिंहांसारखी झळाळी आली.
2.62.18
तं बलौघमपर्यन्तं राजसागारमक्षयम् ।
कुर्वाणं समयं कृष्णो युद्धाय बुबुधे तदा ॥ २.६२.१८ ॥
ती अमर्याद सेनेची लाट, अक्षय राजसागर करार करत असल्याचे कृष्णाने तेव्हा युद्धासाठी जाणले.