Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.63

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

2.63.1

ततः सागरसङ्काशं दृष्ट्वा नृपतिमण्डलम् ।
संवर्तवाताभिहतं भीमं क्षुब्धमिवार्णवम्। ॥ २.६३.१ ॥

ଏବେ ସମୁଦ୍ର ସଦୃଶ ରାଜମଣ୍ଡଳୀ ଦେଖିଲେ; ପ୍ରଳୟ ବାୟୁରେ ଆହତ, କ୍ଷୁବ୍ଧ ଭୟଙ୍କର ମହାସାଗର ପରି ତାହା ଥିଲା।

2.63.2

रोषात्प्रचलितं सर्वमिदमाह युधिष्ठिरः ।
भीष्मं मतिमतां मुख्यं वृद्धं कुरुपितामहम्।
बृहस्पतिं बृहत्तेजाः पुरुहूत इवारिहा। ॥ २.६३.२ ॥

କ୍ରୋଧରେ ବିଚଳିତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖି ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବୃଦ୍ଧ କୁରୁପିତାମହ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ; ଯେପରି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଶତ୍ରୁହନ୍ତା ଇନ୍ଦ୍ର ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ କହନ୍ତି।

2.63.3

असौ रोषात्प्रचलितो महान्नृपतिसागरः ।
अत्र यत्प्रतिपत्तव्यं तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ २.६३.३ ॥

କ୍ରୋଧରେ ବିଚଳିତ ଏହି ମହାନ ରାଜସାଗର। ଏଠାରେ ଯାହା କରିବା ଉଚିତ, ତାହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ, ହେ ପିତାମହ।

2.63.4

यज्ञस्य च न विघ्नः स्यात्प्रजानां च हितं भवेत् ।
यथा सर्वत्र तत्सर्वं ब्रूहि मेऽद्य पितामह ॥ २.६३.४ ॥

ଯଜ୍ଞରେ ବିଘ୍ନ ନହେଉ ଓ ପ୍ରଜାଙ୍କ ହିତ ହେଉ, ସର୍ବତ୍ର ସବୁ ସେହିପରି ରହୁ—ହେ ପିତାମହ, ଆଜି ମୋତେ ତାହା ସବୁ କୁହନ୍ତୁ।

2.63.5

इत्युक्तवति धर्मज्ञे धर्मराजे युधिष्ठिरे ।
उवाचेदं वचो भीष्मस्ततः कुरुपितामहः ॥ २.६३.५ ॥

ଧର୍ମଜ୍ଞ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଏହା କହିବାରୁ କୁରୁପିତାମହ ଭୀଷ୍ମ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

2.63.6

मा भैस्त्वं कुरुशार्दूल श्वा सिंहं हन्तुमर्हति ।
शिवः पन्थाः सुनीतोऽत्र मया पूर्वतरं वृतः ॥ २.६३.६ ॥

ହେ କୁରୁଶାର୍ଦୂଳ, ଭୟ କର ନାହିଁ; କୁକୁର ସିଂହକୁ ବଧ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ଏଠାରେ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଶୁଭକର, ଭଲ ଭାବରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ପଥ ବାଛିଛି।

2.63.7

प्रसुप्ते हि यथा सिंहे श्वानस्तात समागताः ।
भषेयुः सहिताः सर्वे तथेमे वसुधाधिपाः ॥ २.६३.७ ॥

ଶୋଇଥିବା ସିଂହ ପାଖରେ କୁକୁରମାନେ ଜମା ହୋଇ ଭୁକିଲେ ଯେପରି, ହେ ତାତ, ଏହି ସମସ୍ତ ଭୂପତିମାନେ ମିଳିତ ହୋଇ ସେହିପରି ଭୁକୁଛନ୍ତି।

2.63.8

वृष्णिसिंहस्य सुप्तस्य तथाऽमी प्रमुके स्थिताः ।
भषन्ते तात सङ्क्रुद्धाः श्वानः सिंहस्य सन्निधौ ॥ २.६३.८ ॥

ବୃଷ୍ଣି ସିଂହ ଶୋଇଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଏମାନେ ସେହିପରି ଭୁକୁଛନ୍ତି; ହେ ତାତ, କ୍ରୋଧିତ କୁକୁରମାନେ ସିଂହ ନିକଟରେ ଭୁକନ୍ତି।

2.63.9

न हि सम्बुध्यते यावत्सुप्तः सिंह इवाच्युतः ।
तदिदं ज्ञातपूर्वं हि तव संस्तोतुमिच्छसि।
तेन सिंहीकरोत्येतानसिंहश्चेदिपुङ्गवः ॥ २.६३.९ ॥

ଶୋଇଥିବା ଅଚ୍ୟୁତ ସିଂହ ଜାଗ୍ରତ ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏମାନେ ଜାଗନ୍ତି ନାହିଁ; ଏହା ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ଜାଣିଛ, ଏମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ। ସେ ସିଂହ ନ ହେଲେ, ସେଥିପାଇଁ ଏମାନଙ୍କୁ ସିଂହ କରେ।

2.63.10

पार्थिवान्पार्थिवश्रेष्ठ शिशुपालोऽल्पचेतनः ।
सर्वान्सर्वात्मना तात नेतुकामो यमक्षयम् ॥ २.६३.१० ॥

ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅଳ୍ପବୁଦ୍ଧି ଶିଶୁପାଳ ଏହି ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନରେ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ; ହେ ତାତ।

2.63.11

नूनमेतत्समादातुं पुनरिच्छत्यधोक्षजः ।
यदस्य शिशुपालस्य तेजस्तिष्ठति भारत ॥ २.६३.११ ॥

ନିଶ୍ଚୟ ଅଧୋକ୍ଷଜ ଏହାକୁ ପୁଣି ନେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, କାରଣ ହେ ଭାରତ, ଶିଶୁପାଳଙ୍କ ଏହି ତେଜ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଛି।

2.63.12

विप्लुता चास्य भद्रं ते बुद्धिर्बुद्धिमतां वर ।
चेदिराजस्य कौन्तेय सर्वेषां च महीक्षितम् ॥ २.६३.१२ ॥

ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ଏହାର ବୁଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ବିଚଳିତ ହୋଇଯାଇଛି। ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଚେଦିରାଜ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭୂପତିଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।

2.63.13

आदातुं च नरव्याघ्रो यं यमिच्छत्ययं तदा ।
तस्य विप्लवते बुद्धिरेवं चेदिपतेर्यथा ॥ २.६३.१३ ॥

ନରବ୍ୟାଘ୍ର ସେତେବେଳେ ଯାହାକୁ ନେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ତାଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ଚେଦିପତିଙ୍କ ପରି ବିଚଳିତ ହୁଏ।

2.63.14

चतुर्विधानां भूतानां त्रिषु लोकेषु माधवः ।
प्रभवश्चैव सर्वेषां निधनं च युधिष्ठिर ॥ २.६३.१४ ॥

ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ତିନି ଲୋକରେ ଚାରି ପ୍ରକାର ଜୀବଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ବିନାଶ ମାଧବ ହିଁ।

2.63.15

इति तस्य वचः श्रुत्वा ततश्चेदिपतिर्नृपः ।
भीष्मं रूक्षाक्षरा वाचः श्रावयामास भारत ॥ २.६३.१५ ॥

ତାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି ତା'ପରେ ଚେଦିପତି ରାଜା, ହେ ଭାରତ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ କଠୋର ବାକ୍ୟ ଶୁଣାଇଲେ।