మహాభారతం · అధ్యాయం 2.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.63.1
ततः सागरसङ्काशं दृष्ट्वा नृपतिमण्डलम् ।
संवर्तवाताभिहतं भीमं क्षुब्धमिवार्णवम्। ॥ २.६३.१ ॥
అప్పుడు సముద్రంలాంటి రాజమండలిని చూచాడు; ప్రళయ వాయువుచే కొట్టబడి క్షోభించిన భయంకర సముద్రంలా అది ఉంది.
2.63.2
रोषात्प्रचलितं सर्वमिदमाह युधिष्ठिरः ।
भीष्मं मतिमतां मुख्यं वृद्धं कुरुपितामहम्।
बृहस्पतिं बृहत्तेजाः पुरुहूत इवारिहा। ॥ २.६३.२ ॥
కోపంతో కదిలిపోయిన అందరినీ చూచి, యుధిష్ఠిరుడు జ్ఞానులలో శ్రేష్ఠుడు, వృద్ధుడు అయిన కురుపితామహుడు భీష్మునితో ఇలా పలికాడు; మహాతేజస్వి, శత్రుసంహారకుడైన ఇంద్రుడు బృహస్పతితో మాట్లాడినట్లు.
2.63.3
असौ रोषात्प्रचलितो महान्नृपतिसागरः ।
अत्र यत्प्रतिपत्तव्यं तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ २.६३.३ ॥
కోపంతో కదిలిన ఈ మహా రాజసముద్రం ఉంది. ఇక్కడ ఏమి చేయాలో, అది నాకు చెప్పండి, పితామహా.
2.63.4
यज्ञस्य च न विघ्नः स्यात्प्रजानां च हितं भवेत् ।
यथा सर्वत्र तत्सर्वं ब्रूहि मेऽद्य पितामह ॥ २.६३.४ ॥
యజ్ఞానికి ఆటంకం లేకుండా, ప్రజలకు మేలు కలిగేలా, అన్నిచోట్లా అలాగే ఉండేలా—పితామహా, ఈ రోజు నాకు అదంతా చెప్పండి.
2.63.5
इत्युक्तवति धर्मज्ञे धर्मराजे युधिष्ठिरे ।
उवाचेदं वचो भीष्मस्ततः कुरुपितामहः ॥ २.६३.५ ॥
ధర్మజ్ఞుడైన ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు ఇలా చెప్పగానే, కురుపితామహుడు భీష్ముడు ఈ మాట పలికాడు.
2.63.6
मा भैस्त्वं कुरुशार्दूल श्वा सिंहं हन्तुमर्हति ।
शिवः पन्थाः सुनीतोऽत्र मया पूर्वतरं वृतः ॥ २.६३.६ ॥
కురుశ్రేష్ఠా, భయపడకు; కుక్క సింహాన్ని చంపజాలదు. ఇక్కడ నేను ముందే శుభకరమైన, చక్కగా నిర్దేశించిన మార్గాన్ని ఎంచుకున్నాను.
2.63.7
प्रसुप्ते हि यथा सिंहे श्वानस्तात समागताः ।
भषेयुः सहिताः सर्वे तथेमे वसुधाधिपाः ॥ २.६३.७ ॥
నిద్రిస్తున్న సింహం చుట్టూ కుక్కలు చేరి మొరిగినట్లు, ఓ తండ్రీ, ఈ భూపతులందరూ కలిసి మొరుగుతున్నారు.
2.63.8
वृष्णिसिंहस्य सुप्तस्य तथाऽमी प्रमुके स्थिताः ।
भषन्ते तात सङ्क्रुद्धाः श्वानः सिंहस्य सन्निधौ ॥ २.६३.८ ॥
వృష్ణి సింహం నిద్రిస్తుండగా దాని ముందు నిలిచిన వీరు అలాగే మొరుగుతున్నారు; ఓ తండ్రీ, కోపించిన కుక్కలు సింహం సమీపంలో మొరుగుతాయి.
2.63.9
न हि सम्बुध्यते यावत्सुप्तः सिंह इवाच्युतः ।
तदिदं ज्ञातपूर्वं हि तव संस्तोतुमिच्छसि।
तेन सिंहीकरोत्येतानसिंहश्चेदिपुङ्गवः ॥ २.६३.९ ॥
నిద్రిస్తున్న అచ్యుత సింహం మేల్కొనే వరకు వీరు మేల్కొనరు; ఇది నీకు ముందే తెలుసు, వీరిని స్తుతించాలనుకుంటున్నావు. అతడు సింహం కాకపోతే, ఆ కారణంగా వీరిని సింహాలుగా చేస్తాడు.
2.63.10
पार्थिवान्पार्थिवश्रेष्ठ शिशुपालोऽल्पचेतनः ।
सर्वान्सर्वात्मना तात नेतुकामो यमक्षयम् ॥ २.६३.१० ॥
రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, అల్పబుద్ధి గల శిశుపాలుడు ఈ రాజులందరినీ పూర్ణ మనస్సుతో యమలోకానికి పంపాలనుకుంటున్నాడు; ఓ తండ్రీ.
2.63.11
नूनमेतत्समादातुं पुनरिच्छत्यधोक्षजः ।
यदस्य शिशुपालस्य तेजस्तिष्ठति भारत ॥ २.६३.११ ॥
నిశ్చయంగా అధోక్షజుడు దీనిని మళ్లీ తీసుకోవాలనుకుంటాడు; భారతా, శిశుపాలుని ఈ తేజస్సు ఇంకా నిలిచి ఉంది.
2.63.12
विप्लुता चास्य भद्रं ते बुद्धिर्बुद्धिमतां वर ।
चेदिराजस्य कौन्तेय सर्वेषां च महीक्षितम् ॥ २.६३.१२ ॥
బుద్ధిమంతులలో శ్రేష్ఠుడా, నీకు శుభం; ఇతని బుద్ధి కూడా చలించిపోయింది. కౌంతేయా, చేదిరాజు మరియు ఇతర భూపతులందరి బుద్ధీ చలించింది.
2.63.13
आदातुं च नरव्याघ्रो यं यमिच्छत्ययं तदा ।
तस्य विप्लवते बुद्धिरेवं चेदिपतेर्यथा ॥ २.६३.१३ ॥
ఆ నరవ్యాఘ్రుడు అప్పుడు ఎవరిని తీసుకోవాలని కోరుతాడో, అతని బుద్ధి కూడా చేదిపతిలా కలతచెందుతుంది.
2.63.14
चतुर्विधानां भूतानां त्रिषु लोकेषु माधवः ।
प्रभवश्चैव सर्वेषां निधनं च युधिष्ठिर ॥ २.६३.१४ ॥
యుధిష్ఠిరా, మూడు లోకాలలో నాలుగు విధాల ప్రాణుల ఉద్భవమూ లయమూ మాధవుడే.
2.63.15
इति तस्य वचः श्रुत्वा ततश्चेदिपतिर्नृपः ।
भीष्मं रूक्षाक्षरा वाचः श्रावयामास भारत ॥ २.६३.१५ ॥
అతని మాటలను విని, అప్పుడు చేదిపతి అయిన రాజు, భారతా, భీష్ముడితో కఠిన పదాలతో మాట్లాడాడు.