ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 2.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.63.1
ततः सागरसङ्काशं दृष्ट्वा नृपतिमण्डलम् ।
संवर्तवाताभिहतं भीमं क्षुब्धमिवार्णवम्। ॥ २.६३.१ ॥
ਫਿਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗਾ ਰਾਜਮੰਡਲ ਵੇਖਿਆ; ਪ੍ਰਲਯ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਾਏ ਗਏ, ਵਿਆਕੁਲ ਭਿਆਨਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਉਹ ਸੀ।
2.63.2
रोषात्प्रचलितं सर्वमिदमाह युधिष्ठिरः ।
भीष्मं मतिमतां मुख्यं वृद्धं कुरुपितामहम्।
बृहस्पतिं बृहत्तेजाः पुरुहूत इवारिहा। ॥ २.६३.२ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਹਿਲੇ ਹੋਏ ਸਭ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਬਜ਼ੁਰਗ ਕੁਰੂ-ਪਿਤਾਮਹ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ; ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਤੇਜਸ਼ੀ ਸ਼ਤਰੂਹੰਤਾ ਇੰਦਰ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।
2.63.3
असौ रोषात्प्रचलितो महान्नृपतिसागरः ।
अत्र यत्प्रतिपत्तव्यं तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ २.६३.३ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਹਿਲਿਆ ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਸਾਗਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜੋ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ।
2.63.4
यज्ञस्य च न विघ्नः स्यात्प्रजानां च हितं भवेत् ।
यथा सर्वत्र तत्सर्वं ब्रूहि मेऽद्य पितामह ॥ २.६३.४ ॥
ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਘਨ ਨਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਪਰਜਾ ਦਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹੇ—ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਦੱਸੋ।
2.63.5
इत्युक्तवति धर्मज्ञे धर्मराजे युधिष्ठिरे ।
उवाचेदं वचो भीष्मस्ततः कुरुपितामहः ॥ २.६३.५ ॥
ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਕੁਰੂ-ਪਿਤਾਮਹ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਇਹ ਵਚਨ ਕਹੇ।
2.63.6
मा भैस्त्वं कुरुशार्दूल श्वा सिंहं हन्तुमर्हति ।
शिवः पन्थाः सुनीतोऽत्र मया पूर्वतरं वृतः ॥ २.६३.६ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂ-ਸ਼ੇਰ, ਨਾ ਡਰ; ਕੁੱਤਾ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੇਧਿਤ ਰਾਹ ਚੁਣ ਲਿਆ ਹੈ।
2.63.7
प्रसुप्ते हि यथा सिंहे श्वानस्तात समागताः ।
भषेयुः सहिताः सर्वे तथेमे वसुधाधिपाः ॥ २.६३.७ ॥
ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਸ਼ੇਰ ਕੋਲ ਕੁੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਭੌਂਕਣ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਹੇ ਤਾਤ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਭੌਂਕ ਰਹੇ ਹਨ।
2.63.8
वृष्णिसिंहस्य सुप्तस्य तथाऽमी प्रमुके स्थिताः ।
भषन्ते तात सङ्क्रुद्धाः श्वानः सिंहस्य सन्निधौ ॥ २.६३.८ ॥
ਵ੍ਰਿਸ਼ਨੀ ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਸੁੱਤੇ ਹੋਣ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਇਹ ਲੋਕ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੌਂਕ ਰਹੇ ਹਨ; ਹੇ ਤਾਤ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਕੁੱਤੇ ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਕੋਲ ਭੌਂਕਦੇ ਹਨ।
2.63.9
न हि सम्बुध्यते यावत्सुप्तः सिंह इवाच्युतः ।
तदिदं ज्ञातपूर्वं हि तव संस्तोतुमिच्छसि।
तेन सिंहीकरोत्येतानसिंहश्चेदिपुङ्गवः ॥ २.६३.९ ॥
ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਅਚਯੁਤ ਸ਼ੇਰ ਜਦ ਤਕ ਨਾ ਜਾਗੇ, ਤਦ ਤਕ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਗਦੇ; ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਤਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ। ਜੇ ਉਹ ਸ਼ੇਰ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੇਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
2.63.10
पार्थिवान्पार्थिवश्रेष्ठ शिशुपालोऽल्पचेतनः ।
सर्वान्सर्वात्मना तात नेतुकामो यमक्षयम् ॥ २.६३.१० ॥
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਅਕਲ ਵਾਲਾ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਯਮਲੋਕ ਲਿਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਤਾਤ।
2.63.11
नूनमेतत्समादातुं पुनरिच्छत्यधोक्षजः ।
यदस्य शिशुपालस्य तेजस्तिष्ठति भारत ॥ २.६३.११ ॥
ਯਕੀਨਨ ਅਧੋਕਸ਼ਜ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਦਾ ਇਹ ਤੇਜ ਅਜੇ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ।
2.63.12
विप्लुता चास्य भद्रं ते बुद्धिर्बुद्धिमतां वर ।
चेदिराजस्य कौन्तेय सर्वेषां च महीक्षितम् ॥ २.६३.१२ ॥
ਹੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਇਸਦੀ ਬੁੱਧੀ ਵੀ ਭਟਕ ਗਈ ਹੈ। ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਚੇਦੀਰਾਜ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ।
2.63.13
आदातुं च नरव्याघ्रो यं यमिच्छत्ययं तदा ।
तस्य विप्लवते बुद्धिरेवं चेदिपतेर्यथा ॥ २.६३.१३ ॥
ਨਰਵਿਆਘਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਬੁੱਧੀ ਵੀ ਚੇਦਿਪਤੀ ਵਾਂਗ ਵਿਚਲਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
2.63.14
चतुर्विधानां भूतानां त्रिषु लोकेषु माधवः ।
प्रभवश्चैव सर्वेषां निधनं च युधिष्ठिर ॥ २.६३.१४ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਨਾਸ਼ ਮਾਧਵ ਹੀ ਹੈ।
2.63.15
इति तस्य वचः श्रुत्वा ततश्चेदिपतिर्नृपः ।
भीष्मं रूक्षाक्षरा वाचः श्रावयामास भारत ॥ २.६३.१५ ॥
ਉਸਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਫਿਰ ਚੇਦਿਪਤੀ ਰਾਜੇ ਨੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਸੁਣਾਏ।