มหาภารตะ · อัธยายะ 2.63
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.63.1
ततः सागरसङ्काशं दृष्ट्वा नृपतिमण्डलम् ।
संवर्तवाताभिहतं भीमं क्षुब्धमिवार्णवम्। ॥ २.६३.१ ॥
จากนั้น เมื่อเห็นที่ประชุมของกษัตริย์ทั้งหลาย ซึ่งเหมือนมหาสมุทร น่าสะพรึงกลัว และปั่นป่วนดั่งทะเลที่ถูกลมแห่งการล่มสลายของจักรวาลพัดกระหน่ำ
2.63.2
रोषात्प्रचलितं सर्वमिदमाह युधिष्ठिरः ।
भीष्मं मतिमतां मुख्यं वृद्धं कुरुपितामहम्।
बृहस्पतिं बृहत्तेजाः पुरुहूत इवारिहा। ॥ २.६३.२ ॥
เมื่อเห็นทุกคนสั่นสะท้านด้วยความโกรธ ยุธิษฐิระจึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่ภีษมะ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ปราชญ์ ผู้เฒ่าปู่ของเหล่ากุรุ ดั่งพระอินทร์ผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่ ผู้สังหารศัตรู ตรัสกับพระพฤหัสปติ
2.63.3
असौ रोषात्प्रचलितो महान्नृपतिसागरः ।
अत्र यत्प्रतिपत्तव्यं तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ २.६३.३ ॥
มหาสมุทรแห่งกษัตริย์นี้ถูกความโกรธปั่นป่วน ขอปู่โปรดบอกข้าพเจ้าว่าควรปฏิบัติอย่างไรในเรื่องนี้
2.63.4
यज्ञस्य च न विघ्नः स्यात्प्रजानां च हितं भवेत् ।
यथा सर्वत्र तत्सर्वं ब्रूहि मेऽद्य पितामह ॥ २.६३.४ ॥
เพื่อไม่ให้เกิดอุปสรรคต่อยัญ และเพื่อประโยชน์สุขของประชาชน ขอปูโปรดบอกทุกสิ่งนั้นแก่ข้าพเจ้าในวันนี้ ให้เป็นเช่นนั้นทุกแห่ง
2.63.5
इत्युक्तवति धर्मज्ञे धर्मराजे युधिष्ठिरे ।
उवाचेदं वचो भीष्मस्ततः कुरुपितामहः ॥ २.६३.५ ॥
เมื่อยุธิษฐิระ ผู้เป็นพระราชาแห่งธรรม ผู้รู้ธรรม ตรัสดังนี้แล้ว ภีษมะ ปู่ผู้เฒ่าของเหล่ากุรุ จึงกล่าวถ้อยคำนี้
2.63.6
मा भैस्त्वं कुरुशार्दूल श्वा सिंहं हन्तुमर्हति ।
शिवः पन्थाः सुनीतोऽत्र मया पूर्वतरं वृतः ॥ २.६३.६ ॥
อย่ากลัวเลย ผู้เสือแห่งเหล่ากุรุ สุนัขไม่อาจฆ่าสิงโตได้ ที่นี่ เราได้เลือกเส้นทางอันเป็นมงคลและนำทางดีไว้แล้วก่อนหน้านี้
2.63.7
प्रसुप्ते हि यथा सिंहे श्वानस्तात समागताः ।
भषेयुः सहिताः सर्वे तथेमे वसुधाधिपाः ॥ २.६३.७ ॥
เมื่อสิงโตกำลังหลับ สุนัขย่อมมารวมกันและเห่าฉันใด ลูกรัก เหล่าเจ้าผู้ครองแผ่นดินเหล่านี้ก็เห่าฉันนั้น
2.63.8
वृष्णिसिंहस्य सुप्तस्य तथाऽमी प्रमुके स्थिताः ।
भषन्ते तात सङ्क्रुद्धाः श्वानः सिंहस्य सन्निधौ ॥ २.६३.८ ॥
ขณะที่สิงโตแห่งวฤษณีกำลังหลับ คนเหล่านี้ที่ยืนอยู่เบื้องหน้าก็เห่าฉันนั้น ลูกรัก สุนัขที่โกรธจัดย่อมเห่าต่อหน้าสิงโต
2.63.9
न हि सम्बुध्यते यावत्सुप्तः सिंह इवाच्युतः ।
तदिदं ज्ञातपूर्वं हि तव संस्तोतुमिच्छसि।
तेन सिंहीकरोत्येतानसिंहश्चेदिपुङ्गवः ॥ २.६३.९ ॥
ตราบใดที่สิงโตผู้ไม่ล้มลงนั้นยังหลับอยู่ ดั่งสิงโต พวกเขาก็ไม่ตื่น เรื่องนี้ท่านรู้อยู่แล้ว แต่ท่านปรารถนาจะสรรเสริญพวกเขา หากเขามิใช่สิงโต เขาก็ทำให้พวกนี้เป็นสิงโตได้ โอ ผู้ประเสริฐแห่งบุรุษ
2.63.10
पार्थिवान्पार्थिवश्रेष्ठ शिशुपालोऽल्पचेतनः ।
सर्वान्सर्वात्मना तात नेतुकामो यमक्षयम् ॥ २.६३.१० ॥
โอ ผู้ประเสริฐแห่งกษัตริย์ ศิศุปาละผู้มีปัญญาน้อย ปรารถนาจะนำกษัตริย์ทั้งปวงนี้ไปสู่แดนของยมะด้วยสุดใจ ลูกรัก
2.63.11
नूनमेतत्समादातुं पुनरिच्छत्यधोक्षजः ।
यदस्य शिशुपालस्य तेजस्तिष्ठति भारत ॥ २.६३.११ ॥
แน่แท้ ผู้ไม่พ่ายแพ้ปรารถนาจะนำสิ่งนี้กลับคืนไปอีก โอ ผู้สืบสายภรตะ เพราะรัศมีของศิศุปาละผู้นี้ยังคงอยู่
2.63.12
विप्लुता चास्य भद्रं ते बुद्धिर्बुद्धिमतां वर ।
चेदिराजस्य कौन्तेय सर्वेषां च महीक्षितम् ॥ २.६३.१२ ॥
ขอให้โชคดีแก่ท่าน โอ ผู้ประเสริฐแห่งปราชญ์ ปัญญาของเขาก็สับสนเช่นกัน โอ บุตรของกุนตี ปัญญาของกษัตริย์แห่งเจทิและของผู้ครองแผ่นดินทั้งปวงก็เป็นเช่นนั้น
2.63.13
आदातुं च नरव्याघ्रो यं यमिच्छत्ययं तदा ।
तस्य विप्लवते बुद्धिरेवं चेदिपतेर्यथा ॥ २.६३.१३ ॥
และผู้ที่เสือในหมู่มนุษย์ปรารถนาจะนำไปในขณะนั้น ปัญญาของผู้นั้นย่อมสับสน ดั่งปัญญาของเจ้าเมืองเจทิ
2.63.14
चतुर्विधानां भूतानां त्रिषु लोकेषु माधवः ।
प्रभवश्चैव सर्वेषां निधनं च युधिष्ठिर ॥ २.६३.१४ ॥
มาธวะ ในสามโลก เป็นต้นกำเนิดของสรรพสัตว์สี่ประเภท และเป็นที่สิ้นสุดของทั้งหมดด้วย โอ ยุธิษฐิระ
2.63.15
इति तस्य वचः श्रुत्वा ततश्चेदिपतिर्नृपः ।
भीष्मं रूक्षाक्षरा वाचः श्रावयामास भारत ॥ २.६३.१५ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของเขาดังนั้นแล้ว กษัตริย์ ผู้เป็นเจ้าเมืองเจทิ จึงเปล่งถ้อยคำอันรุนแรงแก่ภีษมะ โอ ผู้สืบสายภรตะ