મહાભારત · અધ્યાય 2.65
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.65.1
स मे बहुमतो राजा जरासन्धो महाबलः ।
योऽनेन युद्धं नेयेष दाक्षोऽयमिति संयुगे ॥ २.६५.१ ॥
તે રાજા જરાસંધ મારા માટે અત્યંત આદરણીય છે; તે મહાબળવાન છે. જેણે આની સાથે યુદ્ધ કરવાની ઇચ્છા ન કરી, 'આ કુશળ છે' એમ માનીને.
2.65.2
केशवेन कृतं कर्म जरासन्धवधे तदा ।
भीमसेनार्जुनाभ्यां च कस्तत्साध्विति मन्यते ॥ २.६५.२ ॥
જરાસંધના વધમાં ત્યારે કેશવ (કૃષ્ણ) એ કરેલું કર્મ, અને ભીમસેન તથા અર્જુન એ કરેલું, તેને કોણ સારું માને છે?
2.65.3
उद्वारेण प्रविष्टेन छद्मना ब्रह्मवादिना ।
दृष्टः प्रभावः कृष्णेन जरासन्धस्य भूपतेः ॥ २.६५.३ ॥
દરવાજેથી પ્રવેશીને, બ્રાહ્મણ વક્તાના વેશમાં કપટથી કૃષ્ણે રાજા જરાસંધનો પ્રભાવ જોયો.
2.65.4
येन धर्मात्मनाऽऽत्मानं ब्रह्मण्यमभिजानता ।
प्रेषितं पाद्यमस्मै तद्दातुमग्रे दूरात्मने ॥ २.६५.४ ॥
પોતાને બ્રાહ્મણભક્ત તરીકે ઓળખાવનાર ધર્માત્માએ આ દુરાત્માને પ્રથમ પાદ્ય મોકલ્યું.
2.65.5
भुज्यतामिति तेनोक्ताः कृष्णबीमधनञ्जयाटः ।
जरासन्धेन कौरव्य कृष्णेन विकृतं कृतम् ॥ २.६५.५ ॥
'ભોજન કરો' એમ તેણે કૃષ્ણ, ભીમ અને ધનંજયને કહ્યું. હે કૌરવ્ય! જરાસંધ અને કૃષ્ણ દ્વારા આ વિકૃત કાર્ય કરાયું.
2.65.6
यद्ययं जगतः कर्ता यथैनं मूर्ख मन्यसे ।
कस्मान्न ब्राह्मणं सम्यगात्मानमवगच्छति ॥ २.६५.६ ॥
જો આ જગતનો કર્તા છે, અને તું એને મૂર્ખ માને છે તેમ, તો એ પોતાને બ્રાહ્મણ તરીકે બરાબર કેમ ઓળખતો નથી?
2.65.7
इदं त्वाश्चर्यभूतं मे यदिभे पाण्डवास्त्वया ।
अपकृष्टाः सतां मार्गान्मन्यन्ते तच्च साध्विति ॥ २.६५.७ ॥
પાંડવો તમારા દ્વારા સજ્જનોના માર્ગથી ભ્રષ્ટ કરાયેલા છે છતાં તેને તેઓ યોગ્ય માને છે, એ મારા માટે આશ્ચર્યજનક છે.
2.65.8
अथवा नैतदाश्चर्यं येषां त्वमसि भारत ।
स्त्रीसधर्मा च वृद्धश्च सर्वार्थानां प्रदर्शकः ॥ २.६५.८ ॥
અથવા આ આશ્ચર્ય નથી, હે ભારત; જેમના તમે, સ્ત્રી સમાન અને વૃદ્ધ છતાં, બધાં કાર્યોના માર્ગદર્શક છો.
2.65.9
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रूक्षं रूक्षाक्षरं बहु ।
चकोप बलिनां श्रेष्ठो भीमसेनः प्रतापवान् ॥ २.६५.९ ॥
તેના એ કઠોર, કડવા અક્ષરોવાળાં ઘણાં વચનો સાંભળીને બળવાનોમાં શ્રેષ્ઠ, પ્રતાપી ભીમસેન ક્રોધે ભરાયા.
2.65.10
तथा पद्मप्रतीकाशे स्वभावायतविस्तृते ।
भूयः क्रोधाभिताम्राक्षे रक्ते नेत्रे बभूवतुः ॥ २.६५.१० ॥
તેમ કમળની પાંખડીઓ જેવા, સ્વભાવથી લાંબા અને વિશાળ, ક્રોધથી વધુ લાલ થયેલા નેત્રો થઈ ગયા.
2.65.11
त्रिशिखां भ्रकुटीं चास्य ददृशुः सर्वपार्थिवाः ।
ललाटस्थां त्रिकूटस्थां गङ्गां त्रिपथगामिव ॥ २.६५.११ ॥
બધા રાજાઓએ તેના કપાળ પર ત્રણ શિખર જેવી ભ્રમર-ગાંઠ જોઈ, જાણે ત્રિકૂટ પર્વત પર ત્રણ માર્ગે વહેતી ગંગા.
2.65.12
दन्तान्सन्दशतस्तस्य कोपाद्ददृशुराननम् ।
युगान्ते सर्वभूतानि कालस्येव जिघत्सतः ॥ २.६५.१२ ॥
ક્રોધથી દાંત ભીંસતા તેનું મુખ તેમણે જોયું, જાણે યુગાંતે કાળ સર્વ ભૂતોને ગળવા ઇચ્છતો હોય.
2.65.13
उत्पतन्तं तु वेगेन जग्राहैनं मनस्विन् ।
भीष्म एव महाबाहुर्महासेनमिवेश्वरः ॥ २.६५.१३ ॥
વેગથી કૂદી પડેલા તેને, મનસ્વી મહાબાહુ ભીષ્મે જ પકડી લીધો; જેમ કોઈ અધિપતિ મહાસેનાને રોકે.
2.65.14
तस्व भीमस्य भीष्मेण वार्यमाणस्य भारत ।
गुरुणा विविधैर्वाक्यैः क्रोधः प्रशममागतः ॥ २.६५.१४ ॥
હે ભારત, ભીષ્મ વડે રોકાયેલા ભીમનો ક્રોધ, ગુરુનાં અનેક પ્રકારનાં વચનોથી શાંત થયો.
2.65.15
नातिचक्राम भीष्मस्य स हि वाक्यमरिन्दमः ।
समुद्वृत्तो घनापाये वेलामिव महोदधिः ॥ २.६५.१५ ॥
અરિંદમે ભીષ્મનું વચન ઓળંગ્યું નહીં; વાદળો વિખેરાયા પછી ઊછળતો મહાસાગર જેમ કિનારો ઓળંગતો નથી.
2.65.16
शिशुपालस्तु सङ्क्रुद्धे भीमसेने जनाधिप ।
नाकम्पत तदा वीरः पौरुषे व्यवस्थितः ॥ २.६५.१६ ॥
હે જનાધિપ, ભીમસેન અત્યંત ક્રુદ્ધ થયા છતાં શિશુપાલ કંપ્યો નહીં; તે વીર પોતાના પૌરુષમાં સ્થિર હતો.
2.65.17
उत्पतन्तं तु वेगेन पुनः पुनररिन्दमः ।
न स तं चिन्तयामास सिंहः क्रुद्धो मृगं यथा ॥ २.६५.१७ ॥
વારંવાર વેગથી કૂદતા તેની અરિંદમે પરવા કરી નહીં; ક્રુદ્ધ સિંહ જેમ મૃગની પરવા ન કરે.
2.65.18
प्रहसंश्चाब्रवीद्वाक्यं चेदिराजः प्रतापवान् ।
भीमसेनमभिक्रुद्धं दृष्ट्वा भीमपराक्रमम् ॥ २.६५.१८ ॥
ચેદિરાજ પ્રતાપી શિશુપાલે, અત્યંત ક્રુદ્ધ ભીમનો ભયંકર પરાક્રમ જોઈને હસતાં ભીમસેનને વચન કહ્યું.
2.65.19
मुञ्चैनं भीष्म पश्यन्तु यावदेनं नराधिपः ।
मत्प्रभावविनिर्दग्धं पतङ्गमिव वह्निना ॥ २.६५.१९ ॥
હે ભીષ્મ, એને છોડી દો; મારા પ્રભાવથી અગ્નિમાં પડેલા પતંગિયાની જેમ એ બળતો જોવાય, એ રાજાઓ જુએ.
2.65.20
ततश्चेदिपतेर्वाक्यं श्रुत्वा तत्कुरुसत्तमः ।
भीमसेनमुवाचेदं भीष्मे मतिमतां वरः ॥ २.६५.२० ॥
ત્યારે ચેદિરાજના વચનો સાંભળીને, બુદ્ધિમાનોમાં શ્રેષ્ઠ કુરુશ્રેષ્ઠે ભીમસેનને આ કહ્યું.
2.65.21
नैषा चेदिपतेर्बुद्धिर्यत्त्वामाह्वयतेऽच्युतम् ।
भीमसेन महाबाहो कृष्णस्यैव विनिश्चयः ॥ २.६५.२१ ॥
હે ભીમસેન, મહાબાહુ, ચેદિરાજની આ બુદ્ધિ નથી કે તે તમને, અચ્યુતને પડકારે છે; આ તો કૃષ્ણનો જ નિશ્ચય છે.