મહાભારત · અધ્યાય 2.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.66.1
चेदिराजकुले जातख्यक्ष एष चतुर्भुजः ।
रासभारावसदृशं ररास च ननाद च ॥ २.६६.१ ॥
ચેદિ રાજાના કુળમાં જન્મેલો આ ચાર ભુજાવાળો બાળક ગધેડાના અવાજ જેવો રાડ પાડી ગર્જ્યો.
2.66.2
तेनास्य मातापितरौ त्रेसतुस्तौ सबान्धवौ ।
वैकृतं तस्यत तौ दृष्ट्वा त्यागायाकुरुतां मतिम् ॥ २.६६.२ ॥
તેથી તેના માતાપિતા અને સગાંઓ ડરી ગયાં. તેની વિકૃતિ જોઈને તે બંનેએ તેને ત્યજવાનો નિશ્ચય કર્યો.
2.66.3
ततः सभार्यं नृपतिं सामात्यं सपुरोहितम् ।
चिन्तासंमूढहृदयं वागुवाचाशरीरेणी ॥ २.६६.३ ॥
પછી પત્ની, અમાત્યો અને પુરોહિત સહિત, ચિંતાથી મૂંઝાયેલા હૃદયવાળા તે રાજાને એક અશરીરી વાણીએ કહ્યું.
2.66.4
एष ते नृपते पुत्रः श्रीमाञ्जातो बलाधिकः ।
तस्मादस्मान्न भेतव्यमव्यग्रः पाहि वै शिशुम् ॥ २.६६.४ ॥
હે રાજન્, આ તેજસ્વી અને અતિ બળવાન તારો પુત્ર જન્મ્યો છે. તેથી તેનાથી ભય ન રાખ; નિશ્ચિંત થઈને આ બાળકનું રક્ષણ કર.
2.66.5
न च वै तस्य मृत्युस्त्वं न कालः प्रत्युपस्थितः ।
यश्च शस्त्रेण हन्ताऽस्य स चोत्पन्नो नराधिप ॥ २.६६.५ ॥
હે નરાધિપ, તેનું મૃત્યુ તારા હાથે નથી અને તેનો સમય હજી આવ્યો નથી. જે શસ્ત્રથી તેને હણશે, તે પણ જન્મી ચૂક્યો છે.
2.66.6
संश्रुत्योदाहृतं वाक्यं भूतमन्तर्हितं ततः ।
पुत्रस्नेहाभिसन्तप्ता जननी वाक्यमब्रवीत् ॥ २.६६.६ ॥
તે અદૃશ્ય જીવે કહેલા શબ્દો સાંભળીને, પુત્રના સ્નેહથી સંતપ્ત માતાએ આ વચન કહ્યું.
2.66.7
येनेदमीरितं वाक्यं ममैतं तनयं प्रति ।
प्राञ्जलिस्तं नमस्यामि ब्रवीतु स पुनर्वचः ॥ २.६६.७ ॥
મારા આ પુત્ર વિશે જેણે આ વચન કહ્યું, તેને હું હાથ જોડીને પ્રણામ કરું છું; તેઓ ફરી વચન કહે.
2.66.8
याथातथ्येन भगवान्देवो वा यदि वेतरः ।
श्रोतुमिच्छामि पुत्रस्य कोऽस्य मृत्युर्भविष्यति ॥ २.६६.८ ॥
ભગવાન હોય, દેવ હોય કે બીજું કોઈ હોય, આ પુત્રનું મૃત્યુ કેવી રીતે થશે તે યથાર્થપણે સાંભળવાની મારી ઇચ્છા છે.
2.66.9
अन्तर्भूतं ततो भूतमुवाचेदं पुनर्वचः ।
यस्योत्सङ्गे गृहीतस्य भुजावभ्यधिकावुभौ ॥ २.६६.९ ॥
પછી અદૃશ્ય ભૂતે ફરી આ વચન કહ્યું: જેને ખોળામાં લેવાથી તેના બંને હાથ અતિશય લાંબા થાય છે.
2.66.10
पतिष्यतः क्षितितले पञ्चशीर्षाविवोरगौ ।
तृतीयमेतद्बालस्य ललाटस्थं तु लोचनम् ॥ २.६६.१० ॥
જમીન પર પડતાં પાંચ માથાવાળા બે સર્પો જેવા; અને આ બાળકના કપાળ પરનું આ ત્રીજું નેત્ર છે.
2.66.11
निमज्जिष्यति यं दृष्ट्वा सोऽस्य मृत्युर्भविष्यति ।
त्र्यक्षं चतुर्भुजं श्रुत्वा तथा च समुदाहृतम् ॥ २.६६.११ ॥
જેને જોઈને તે ડૂબી જશે, તે જ તેનું મૃત્યુ થશે. ત્ર્યક્ષ અને ચતુર્ભુજ સાંભળીને, અને તે રીતે કહેવાયેલું હોવાથી.
2.66.12
पृथिव्यां पार्थिवाः सर्वे अभ्यागच्छन्दिदृक्षवः ।
तान्पूजयित्वा सम्प्राप्तान्यथार्हं स महीपतिः ॥ २.६६.१२ ॥
પૃથ્વીના બધા રાજાઓ દર્શન કરવાની ઇચ્છાથી ત્યાં આવ્યા; આવેલા તે સૌનું યથાયોગ્ય સન્માન કરીને તે મહીપતિ.
2.66.13
एकैकस्य नृपस्याङ्के पुत्रमारोपयत्तदा ।
एवं राजसहस्राणा पृथक्त्वेन यथाक्रमम् ॥ २.६६.१३ ॥
ત્યારે દરેક રાજાના ખોળામાં તેણે પોતાનો પુત્ર બેસાડ્યો. આ રીતે હજારો રાજાઓને ક્રમશઃ, અલગ અલગ.
2.66.14
शिशुरङ्के समारूढो न तत्प्राय निदर्शनम् ।
एतदेव तु संश्रुत्य द्वारवत्यां महाबलौ ॥ २.६६.१४ ॥
ખોળામાં બેઠેલું બાળક — તે મોટે ભાગે કોઈ સંકેત ન હતો. પરંતુ દ્વારવતીમાં આ સાંભળીને તે બે મહાબલવાન—
2.66.15
ततश्चेदिपुरं प्राप्तौ सङ्कर्षणजनार्दनौ ।
यादवौ यादवीं द्रुष्टुं स्वसारं तौ पितुस्तदा ॥ २.६६.१५ ॥
ત્યારે તે બંને — સંકર્ષણ અને જનાર્દન — ચેદિપુર પહોંચ્યા. યાદવ એવા તેઓ, પોતાની બહેનને, જે પિતાની પુત્રી હતી, જોવા તે સમયે.
2.66.16
अभिवाद्य यथान्यायं यथाश्रेष्ठं नृपं च ताम् ।
कुशलानामयं पृष्ट्वा निषण्णौ रामकेशवौ ॥ २.६६.१६ ॥
યથાવિધિ અને યોગ્ય ક્રમે રાજા અને તેને અભિવાદન કરીને, ખબર-અંતર પૂછીને રામ અને કેશવ બેઠા.
2.66.17
साऽभ्यर्च्य तौ तदा वीरौ प्रीत्या चाभ्यधिकं ततः ।
पुत्रं दामोदरोत्सङ्गे देवी संन्यदधात्स्वयम् ॥ २.६६.१७ ॥
તે દેવીએ ત્યારે તે બંને વીરોનો સત્કાર કર્યો, અતિશય પ્રેમથી, અને પોતે પોતાના પુત્રને દામોદરના ખોળામાં મૂક્યો.
2.66.18
न्यस्तमात्रस्य तस्याङ्के भुजावभ्यधिकावुभौ ।
पेततुस्तच्च नयनं न्यमज्जत ललाटजम् ॥ २.६६.१८ ॥
તેને તેના ખોળામાં મૂકતાં જ તેની બે વધારાની ભુજાઓ પડી ગઈ; કપાળમાંથી જન્મેલી તે આંખ ડૂબી ગઈ.
2.66.19
तद्दृष्ट्वा व्यथिता त्रस्ता वरं कृष्णमयाचत ।
ददस्व मे वरं कृष्ण भयार्ताया महाभुज ॥ २.६६.१९ ॥
તે જોઈને વ્યથિત અને ભયભીત થયેલી તેણે કૃષ્ણ પાસે વર માગ્યો. હે મહાભુજ કૃષ્ણ, ભયથી પીડિત મને વર આપો.
2.66.20
त्वं ह्यार्तानां समाश्वासो भीतानामभयप्रदः ।
एवमुक्तस्ततः कृष्णः सोऽब्रवीद्यदुनन्दनः ॥ २.६६.२० ॥
પીડિતોને સાંત્વના અને ભયભીતોને અભય આપનાર તું જ છે. આમ કહેવાતાં યદુનંદન કૃષ્ણે ઉત્તર આપ્યો.
2.66.21
मा भैस्त्वं देवि धर्मज्ञे न मत्तोऽस्ति भयं तव ।
ददामि कं वरं किं च करवाणि पितृष्वसः ॥ २.६६.२१ ॥
હે દેવી, ધર્મજ્ઞે, ડરીશ નહીં; મારાથી તને કોઈ ભય નથી. હે ફોઈ, હું તને કયો વર આપું અને શું કરું?
2.66.22
शक्यं वा यदि वाऽशक्यं करिष्याणि वचस्तव ।
एवमुक्ता ततः कृष्णमब्रवीद्यदुनन्दनम् ॥ २.६६.२२ ॥
શક્ય હોય કે અશક્ય, હું તારું વચન પૂરું કરીશ. આમ કહેવાતાં તેણે યદુનંદન કૃષ્ણને કહ્યું.
2.66.23
शिशुपालस्यापराधान्क्षमेथास्त्वं महाबल ।
मत्कृते यदुशार्दूल विद्ध्येनं मे वरं प्रभो ॥ २.६६.२३ ॥
હે મહાબળ, હે યદુશ્રેષ્ઠ, તું શિશુપાલના અપરાધોને ક્ષમા કર. હે પ્રભુ, મારા માટે આને મને વર તરીકે આપ.
2.66.24
अपराधशतं क्षाम्यं मया ह्यस्य पितृष्वसः ।
पुत्रस्य ते वधार्हस्य मा त्वं शोके मनः कृथाः ॥ २.६६.२४ ॥
હે ફોઈ, આના સો અપરાધ હું ક્ષમા કરીશ. તારો પુત્ર વધને યોગ્ય છે; તેથી શોકમાં મન ન લગાવ.
2.66.25
स जानन्नात्मनो मृत्युं कृष्णं यदुसुखावहम् ।
एवमेष नृपः पापः शिशुपाः सुमन्दधीः।
त्वां समाह्वयते वीर गोविन्दवरदर्पितः ॥ २.६६.२५ ॥
પોતાનું મૃત્યુ ન જાણતો, યાદવોને સુખ આપનાર કૃષ્ણને ન ઓળખતો, આ પાપી રાજા શિશુપાલ, અતિ મંદબુદ્ધિ, ગોવિંદના વરથી ગર્વિત થઈને, હે વીર, તને પડકારે છે.