ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 2.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.66.1
चेदिराजकुले जातख्यक्ष एष चतुर्भुजः ।
रासभारावसदृशं ररास च ननाद च ॥ २.६६.१ ॥
ਚੇਦਿ ਰਾਜੇ ਦੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਇਹ ਚਾਰ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਬਾਲਕ ਗਧੇ ਦੀ ਰੇਂਕ ਵਾਂਗ ਰੇਂਕਿਆ ਅਤੇ ਗਰਜਿਆ।
2.66.2
तेनास्य मातापितरौ त्रेसतुस्तौ सबान्धवौ ।
वैकृतं तस्यत तौ दृष्ट्वा त्यागायाकुरुतां मतिम् ॥ २.६६.२ ॥
ਉਸ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਡਰ ਗਏ। ਉਸਦੀ ਵਿਕ੍ਰਿਤੀ ਵੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
2.66.3
ततः सभार्यं नृपतिं सामात्यं सपुरोहितम् ।
चिन्तासंमूढहृदयं वागुवाचाशरीरेणी ॥ २.६६.३ ॥
ਫਿਰ ਪਤਨੀ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸਹਿਤ, ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਮੂਰਛਿਤ ਮਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਸ਼ਰੀਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ।
2.66.4
एष ते नृपते पुत्रः श्रीमाञ्जातो बलाधिकः ।
तस्मादस्मान्न भेतव्यमव्यग्रः पाहि वै शिशुम् ॥ २.६६.४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਅਤਿ ਬਲਵਾਨ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ ਨਾ ਡਰ; ਬੇਫ਼ਿਕਰ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਬਾਲਕ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
2.66.5
न च वै तस्य मृत्युस्त्वं न कालः प्रत्युपस्थितः ।
यश्च शस्त्रेण हन्ताऽस्य स चोत्पन्नो नराधिप ॥ २.६६.५ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਅਜੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਜੋ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ, ਉਹ ਵੀ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।
2.66.6
संश्रुत्योदाहृतं वाक्यं भूतमन्तर्हितं ततः ।
पुत्रस्नेहाभिसन्तप्ता जननी वाक्यमब्रवीत् ॥ २.६६.६ ॥
ਉਸ ਅਦਿੱਖ ਹਸਤੀ ਦੇ ਬੋਲੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਤਪੀ ਹੋਈ ਮਾਤਾ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
2.66.7
येनेदमीरितं वाक्यं ममैतं तनयं प्रति ।
प्राञ्जलिस्तं नमस्यामि ब्रवीतु स पुनर्वचः ॥ २.६६.७ ॥
ਮੇਰੇ ਇਸ ਪੁੱਤਰ ਬਾਰੇ ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ, ਮੈਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਉਹ ਫਿਰ ਬਚਨ ਕਹੇ।
2.66.8
याथातथ्येन भगवान्देवो वा यदि वेतरः ।
श्रोतुमिच्छामि पुत्रस्य कोऽस्य मृत्युर्भविष्यति ॥ २.६६.८ ॥
ਭਗਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਦੇਵਤਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ, ਇਸ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮੌਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਇਹ ਸੱਚੋ-ਸੱਚ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
2.66.9
अन्तर्भूतं ततो भूतमुवाचेदं पुनर्वचः ।
यस्योत्सङ्गे गृहीतस्य भुजावभ्यधिकावुभौ ॥ २.६६.९ ॥
ਫਿਰ ਅਦਿੱਖ ਭੂਤ ਨੇ ਫਿਰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ: ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਫੜਨ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਾਂ ਬਹੁਤ ਲੰਮੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
2.66.10
पतिष्यतः क्षितितले पञ्चशीर्षाविवोरगौ ।
तृतीयमेतद्बालस्य ललाटस्थं तु लोचनम् ॥ २.६६.१० ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦਿਆਂ ਪੰਜ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦੋ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ; ਅਤੇ ਇਸ ਬਾਲਕ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਇਹ ਤੀਜੀ ਅੱਖ ਹੈ।
2.66.11
निमज्जिष्यति यं दृष्ट्वा सोऽस्य मृत्युर्भविष्यति ।
त्र्यक्षं चतुर्भुजं श्रुत्वा तथा च समुदाहृतम् ॥ २.६६.११ ॥
ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਇਹ ਡੁੱਬ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹੀ ਇਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਤ੍ਰਿਅੱਖ ਅਤੇ ਚਤੁਰਭੁਜ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
2.66.12
पृथिव्यां पार्थिवाः सर्वे अभ्यागच्छन्दिदृक्षवः ।
तान्पूजयित्वा सम्प्राप्तान्यथार्हं स महीपतिः ॥ २.६६.१२ ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਆਏ; ਆਏ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦਾ ਯੋਗ ਆਦਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮਹੀਪਤੀ।
2.66.13
एकैकस्य नृपस्याङ्के पुत्रमारोपयत्तदा ।
एवं राजसहस्राणा पृथक्त्वेन यथाक्रमम् ॥ २.६६.१३ ॥
ਤਦ ਹਰ ਰਾਜੇ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਬਿਠਾਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੱਖੋ-ਵੱਖ।
2.66.14
शिशुरङ्के समारूढो न तत्प्राय निदर्शनम् ।
एतदेव तु संश्रुत्य द्वारवत्यां महाबलौ ॥ २.६६.१४ ॥
ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਬਾਲਕ — ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਰ ਦਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਬਲੀ—
2.66.15
ततश्चेदिपुरं प्राप्तौ सङ्कर्षणजनार्दनौ ।
यादवौ यादवीं द्रुष्टुं स्वसारं तौ पितुस्तदा ॥ २.६६.१५ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ — ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਅਤੇ ਜਨਾਰਦਨ — ਚੇਦੀ-ਨਗਰ ਪਹੁੰਚੇ। ਯਾਦਵ ਉਹ, ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨੂੰ ਵੇਖਣ, ਜੋ ਪਿਤਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ।
2.66.16
अभिवाद्य यथान्यायं यथाश्रेष्ठं नृपं च ताम् ।
कुशलानामयं पृष्ट्वा निषण्णौ रामकेशवौ ॥ २.६६.१६ ॥
ਯਥਾਵਿਧੀ ਅਤੇ ਯੋਗ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਕੁਸ਼ਲ-ਖੇਮ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਬੈਠ ਗਏ।
2.66.17
साऽभ्यर्च्य तौ तदा वीरौ प्रीत्या चाभ्यधिकं ततः ।
पुत्रं दामोदरोत्सङ्गे देवी संन्यदधात्स्वयम् ॥ २.६६.१७ ॥
ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੇ ਤਦ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਆਪ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦਾਮੋਦਰ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ।
2.66.18
न्यस्तमात्रस्य तस्याङ्के भुजावभ्यधिकावुभौ ।
पेततुस्तच्च नयनं न्यमज्जत ललाटजम् ॥ २.६६.१८ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਵਾਧੂ ਬਾਹਾਂ ਡਿੱਗ ਪਈਆਂ; ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਉਹ ਅੱਖ ਡੁੱਬ ਗਈ।
2.66.19
तद्दृष्ट्वा व्यथिता त्रस्ता वरं कृष्णमयाचत ।
ददस्व मे वरं कृष्ण भयार्ताया महाभुज ॥ २.६६.१९ ॥
ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਡਰੀ ਹੋਈ ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਵਰ ਮੰਗਿਆ। ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿਓ।
2.66.20
त्वं ह्यार्तानां समाश्वासो भीतानामभयप्रदः ।
एवमुक्तस्ततः कृष्णः सोऽब्रवीद्यदुनन्दनः ॥ २.६६.२० ॥
ਤੂੰ ਹੀ ਦੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਅਤੇ ਡਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅਭੈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਅਨੰਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
2.66.21
मा भैस्त्वं देवि धर्मज्ञे न मत्तोऽस्ति भयं तव ।
ददामि कं वरं किं च करवाणि पितृष्वसः ॥ २.६६.२१ ॥
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ, ਨਾ ਡਰ; ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਭੈ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਭੂਆ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਵਰ ਦਿਆਂ ਅਤੇ ਕੀ ਕਰਾਂ?
2.66.22
शक्यं वा यदि वाऽशक्यं करिष्याणि वचस्तव ।
एवमुक्ता ततः कृष्णमब्रवीद्यदुनन्दनम् ॥ २.६६.२२ ॥
ਜੋ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਸੰਭਵ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਬਚਨ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਅਨੰਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
2.66.23
शिशुपालस्यापराधान्क्षमेथास्त्वं महाबल ।
मत्कृते यदुशार्दूल विद्ध्येनं मे वरं प्रभो ॥ २.६६.२३ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਹੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਤੂੰ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਮਾਫ਼ ਕਰ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਵਜੋਂ ਦੇ।
2.66.24
अपराधशतं क्षाम्यं मया ह्यस्य पितृष्वसः ।
पुत्रस्य ते वधार्हस्य मा त्वं शोके मनः कृथाः ॥ २.६६.२४ ॥
ਹੇ ਭੂਆ, ਇਸ ਦੇ ਸੌ ਅਪਰਾਧ ਮੈਂ ਮਾਫ਼ ਕਰਾਂਗਾ। ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਵਧ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਸ਼ੋਕ ਵਿੱਚ ਮਨ ਨਾ ਲਾ।
2.66.25
स जानन्नात्मनो मृत्युं कृष्णं यदुसुखावहम् ।
एवमेष नृपः पापः शिशुपाः सुमन्दधीः।
त्वां समाह्वयते वीर गोविन्दवरदर्पितः ॥ २.६६.२५ ॥
ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਦਾ ਹੋਇਆ, ਯਾਦਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝਦਾ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਪਾਪੀ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਸ਼ੂਪਾਲ, ਬਹੁਤ ਮੰਦਬੁੱਧੀ, ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਹੰਕਾਰੀ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਵੀਰ, ਤੈਨੂੰ ਲਲਕਾਰਦਾ ਹੈ।