Mahābhārata · Adhyāya 2.68
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.68.1
वचः श्रुत्वैव भीष्मस्य चेदिराडुरुविक्रमः ।
युयुत्सुर्वासुदेवेन वासुदेवमुवाच ह ॥ २.६८.१ ॥
Al oír estas palabras de Bhīṣma, el rey de los Cedi, de gran valor, ansioso de combate, habló a Vāsudeva.
2.68.2
आह्वये त्वां रणं गच्छ मया सार्धं जनार्दन ।
यावदद्य निहन्मि त्वां सहितं सर्वपाण्डवैः ॥ २.६८.२ ॥
Janārdana, te desafío a la batalla; ven conmigo. Hoy mismo te mataré junto con todos los Pāṇḍava.
2.68.3
सह त्वया हि मे वध्याः सर्वथा कृष्ण पाण्डवाः ।
नृपतीन्समतिक्रम्य यैरराजा त्वमर्चितः ॥ २.६८.३ ॥
Kṛṣṇa, los Pāṇḍava junto contigo han de ser sin duda muertos por mí, pues, dejando de lado a todos los reyes, te honraron a ti, que no eres rey.
2.68.4
ये त्वां दासमराजानं बाल्यादर्चन्ति दुर्मतिम् ।
अनर्हमर्हवत्कृष्ण वध्यास्त इति मे मतिः ॥ २.६८.४ ॥
Quienes, por necedad infantil, te honran a ti, siervo y no rey, Kṛṣṇa, honran al indigno como si fuera digno; esos, a mi juicio, han de ser muertos.
2.68.5
इत्युक्त्वा राजशार्दूल शार्दूल इव नादयन् ।
पश्यतां सर्वभूतानां शिशुपालः प्रतापवान् ॥ २.६८.५ ॥
Habiendo dicho esto, Śiśupāla, poderoso como un tigre entre los reyes, rugiendo como un tigre mientras todos los seres miraban.
2.68.6
स रणायैव सङ्क्रुद्धः सन्नद्धः सर्वराजभिः ।
सुनीथः प्रययौ क्षिप्रं पार्थयज्ञजिघांसया ॥ २.६८.६ ॥
Él, plenamente airado, armado para la batalla junto con todos los reyes, Sunītha partió velozmente, deseando destruir el sacrificio del hijo de Pṛthā.
2.68.7
ततश्चक्रगदापाणिः केशवः केशिहा हरिः ।
सध्वजं रथमास्थाय दारुकेण सुसत्कृतम्।
भीष्मेण दत्तहस्तोऽसावारुहोह रथोत्तमम् ॥ २.६८.७ ॥
Entonces Keśava, Hari, matador de Keśin, con el disco y la maza en la mano, subió al carro con su estandarte, bien honrado por Dāruka; Bhīṣma le dio la mano y lo subió al mejor de los carros.
2.68.8
तेन पापस्वभावेन कोपितान्सर्वपार्थिवान् ।
आससाद रणे कृष्णः सज्जितैकरथः स्थितः ॥ २.६८.८ ॥
Kṛṣṇa, de pie en un solo carro preparado, llegó a la batalla contra todos los reyes airados por aquel de mala naturaleza.
2.68.9
ततः पुष्करपत्राक्षं तार्क्ष्यध्वजरथे स्थितम् ।
दिवाकरमिवोद्यन्तं ददृशुः सर्वपार्थिवाः ॥ २.६८.९ ॥
Entonces todos los reyes lo vieron, de ojos como pétalos de loto, de pie en el carro con el estandarte de Tārkṣya, como el sol naciente.
2.68.10
आरोपयन्तं ज्यां कृष्णं प्रतपन्तमिवौजसा ।
स्थितं पुष्परथे दिव्ये पुष्पकेतुमिवापरम् ॥ २.६८.१० ॥
Kṛṣṇa, tensando la cuerda del arco y resplandeciendo con poder, estaba de pie en el carro divino de flores, como otro Puṣpaketu.
2.68.11
दृष्ट्वा कृष्णं तथा यान्तं प्रतपन्तमिवौजसा ।
यथार्हं केशवे वृत्तिमवशाः प्रतिपेदिरे ॥ २.६८.११ ॥
Al ver a Kṛṣṇa avanzar así, resplandeciente de poder, los reyes impotentes adoptaron una actitud adecuada hacia Keśava.
2.68.12
तानुवाच महाबाहुर्महाऽसुरनिबर्हणः ।
वृष्णिवीरस्तदा राजन्सान्त्वयन्परवीरहा ॥ २.६८.१२ ॥
Entonces el de brazos poderosos, destructor de grandes asuras, héroe de los Vṛṣṇis, matador de héroes enemigos, les habló, oh rey, apaciguándolos.
2.68.13
अपेत सबलाः सर्व आस्वस्ता मम शासनात् ।
मा दृष्टो दूषयेत्पाप एष वः सर्वपार्थिपाः ॥ २.६८.१३ ॥
Reyes, id con vuestros ejércitos y quedad tranquilos por mi orden. Que este pecador no os vea y os contamine.
2.68.14
एष नः शत्रुरत्यन्तमेष वृष्णिविमर्दनः ।
सात्वतां सात्वतीपुत्रो वैरं चरति शाश्वतम् ॥ २.६८.१४ ॥
Este es nuestro enemigo mortal, este destructor de los Vṛṣṇis. El hijo de Sātvatī, entre los Sātvatas, mantiene una enemistad eterna.
2.68.15
प्राग्ज्योतिषपुरं यातानस्माञ्ज्ञात्वा नृशंसकृत् ।
अदहद्द्वारकामेष स्वस्त्रीयः सन्नराधिपाः ॥ २.६८.१५ ॥
Señores de los hombres, sabiendo que habíamos ido a la ciudad de Prāgjyotiṣa, este cruel, hijo de mi hermana, quemó Dvārakā.
2.68.16
क्रीडतो भोजराजस्य एव रैवतके गिरौ ।
हत्वा बध्वा च तान्सार्वानुपायात्स्वपुरं पुरा ॥ २.६८.१६ ॥
Mientras el rey de los Bhoja jugaba en el monte Raivataka, los mató y los ató a todos, y regresó a su ciudad como antes.
2.68.17
अश्वमेधे हयं मेध्यमुत्सृष्टं रक्षिभिर्वृतम् ।
पितुर्मे यज्ञविघ्नार्थमहरत्पापनिश्चयः ॥ २.६८.१७ ॥
El caballo sagrado liberado en el sacrificio del caballo, aunque rodeado de guardias, este de intención pecaminosa lo arrebató para obstruir el sacrificio de mi padre.
2.68.18
सौवीरान्प्रतियातां च बभ्रोरेष तपस्विनः ।
भार्यामभ्यहरन्मोहादकामां तामितो गताम् ॥ २.६८.१८ ॥
A la esposa del asceta Babhru, que regresaba hacia los Sauvīras, este la arrebató por delirio; ella no lo deseaba y se había alejado de allí.
2.68.19
एष मायाप्रतिच्छन्नः कारूशार्थे तपस्विनीम् ।
जहार भद्रां वैशालीं मातुलस्य नृशंसकृत् ॥ २.६८.१९ ॥
Oculto por la ilusión, este hombre raptó, por el bien de los Kārūśa, a la asceta, la gentil Vaiśālī, cometiendo un acto cruel contra su tío materno.
2.68.20
वृष्णिदारान्विलाप्यैव हत्वा च कुकुरान्धकान् ।
पापाबुद्धिरुपातिष्ठत्स प्रविश्य ससम्भ्रमम् ॥ २.६८.२० ॥
Tras hacer lamentar a las esposas de los Vṛṣṇi y matar a los Kukura y Andhaka, aquel de mente perversa se presentó entrando en agitación.
2.68.21
विशालराज्ञो दुहितां मम पित्रा वृतां सतीम् ।
अनेन कृत्वा सन्धानं करूशेन जिगीषया ॥ २.६८.२१ ॥
La virtuosa hija del rey de Viśāla, a quien mi padre eligió, se la llevó éste, tras pactar con los Kārūśa por deseo de victoria.
2.68.22
जरासन्धं समाश्रित्य कृतवान्विप्रियाणि मे ।
तानि सर्वाणि सङ्ख्यातुं न शक्नोमि नराधिपाः ॥ २.६८.२२ ॥
Acogiéndose a Jarāsandha, este me ha hecho muchas ofensas; oh señores de los hombres, no puedo contarlas todas.
2.68.23
एवमेतदपर्यन्तमेष वृष्णिषु किल्बिषी ।
अस्माकमयमारम्भांश्चकार परभानृजुः ॥ २.६८.२३ ॥
Así, este pecador entre los Vṛṣṇi es inconmensurable; ha emprendido estas acciones contra nosotros, directo hacia el enemigo.
2.68.24
शतं क्षन्तव्यमस्माभिर्वधार्हाणां किलागसाम् ।
बद्धोऽस्मि समयैर्घोरैर्मातुरस्यैव सङ्गरे ॥ २.६८.२४ ॥
Cien ofensas dignas de muerte debemos perdonar; estoy atado por terribles juramentos en la batalla de mi tío materno.
2.68.25
तत्तथा शतमस्माकं क्षान्तं क्षयकरं मया ।
द्वौ तु मे वधकालेऽस्मिन्न क्षन्तव्यौ कथञ्चन ॥ २.६८.२५ ॥
Así he perdonado cien ofensas que causaron destrucción. Pero en este momento de la matanza, dos ofensas no pueden ser perdonadas por mí de ninguna manera.
2.68.26
यज्ञविघ्नकरं हन्यां पाण्डवानां च दुर्हृदम् ।
इति मे वर्तते भावस्तमतीयां कथं न्वहम् ॥ २.६८.२६ ॥
Mi intención es matar al que obstaculiza el sacrificio y es enemigo de los Pāṇḍavas. ¿Cómo, pues, podría pasarlo por alto?
2.68.27
पितृष्वसुः कृते दुःखं सुमहन्मर्षयाम्यहम् ।
दिष्ट्या हीदं सर्वराज्ञां सन्निधावद्य वर्तते ॥ २.६८.२७ ॥
Por causa de la hermana de mi padre soporto esta gran aflicción. Por fortuna, esto ocurre hoy en presencia de todos los reyes.
2.68.28
पश्यन्ति हि भवन्तोऽद्य मय्यतीव व्यतिक्रमम् ।
कृतानि तु परोक्षं मे यानि तानि निबोधत ॥ २.६८.२८ ॥
Hoy ustedes ven en mí una gran transgresión. Pero sepan también las ofensas cometidas contra mí en mi ausencia.
2.68.29
इमं त्वस्य न शक्ष्यामि क्षन्तुमद्य व्यतिक्रमम् ।
अवलेपाद्वधार्हस्य समग्रे राजमण्डले ॥ २.६८.२९ ॥
Pero esta transgresión suya, nacida de la arrogancia y digna de muerte, no podré perdonarla hoy ante toda la asamblea de reyes.
2.68.30
रुक्मिण्यामस्य मूढस्य प्रार्थनाऽऽसीन्मुमूर्षतः ।
न च तां प्राप्तवान्मूढः शूद्रो वेदश्रुतीमिव ॥ २.६८.३० ॥
Este necio hizo una petición por Rukmiṇī, aunque estaba a punto de morir. Pero el necio no la obtuvo, como un śūdra no obtiene la revelación védica.
2.68.31
एवमादि ततः सर्वे सहितास्ते नराधिपाः ।
गर्हणं शिशुपालस्य वासुदेवेन विश्रुतः ॥ २.६८.३१ ॥
Así, cuando Vāsudeva proclamó la censura de Śiśupāla, todos los reyes reunidos comenzaron a hablar de esa manera.
2.68.32
वासुदेववचः श्रुत्वा चेदिराजं व्यगर्हयन् ।
रथोपस्थे धनुष्मन्तं शरान्सन्दधतं रुषा ॥ २.६८.३२ ॥
Al oír las palabras de Vāsudeva, reprocharon al rey de los Cedi, que, sentado en el asiento del carro con el arco en la mano, colocaba flechas con ira.
2.68.33
श्रुत्वाऽपि च विलोक्याशु दुद्रुवुः सर्वपार्थिवाः ।
विहाय परमोद्विग्नाश्चेदिराजं चमूमुखे ॥ २.६८.३३ ॥
Al oír y ver esto, todos los reyes, sumamente aterrados, huyeron rápidamente, abandonando al rey de los Cedi al frente del ejército.
2.68.34
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शिशुपालः प्रतापवान् ।
जहास स्वनवद्धासं वाक्यं चेदमुवाच ह ॥ २.६८.३४ ॥
Al oír sus palabras, el valiente Śiśupāla rió con una carcajada retumbante y pronunció estas palabras.
2.68.35
मत्पूर्वां रुक्मिणीं कृष्ण संसत्सु परिकीर्तयन् ।
विशेषतः पार्थिवेषु व्रीडां न कुरुषे कथम् ॥ २.६८.३५ ॥
¡Oh Kṛṣṇa!, ¿cómo es que no sientes vergüenza al proclamar en las asambleas, y especialmente ante los reyes, a Rukmiṇī, que antes fue mía?
2.68.36
मन्यमानो हि कः सत्सु पुरुषः परिकीर्तयेत् ।
अन्यपूर्वा स्त्रियं जातु त्वदन्यो मधूसूदन ॥ २.६८.३६ ॥
¡Oh Madhusūdana!, ¿qué hombre, aparte de ti, alabaría jamás en una asamblea de hombres virtuosos a una mujer que antes perteneció a otro?
2.68.37
क्षमा वा यदि ते श्रद्धा मा वा कृष्ण मम क्षम ।
क्रुद्धाद्वापि प्रसन्नाद्वा किं मे त्वत्तो भविष्यते ॥ २.६८.३७ ॥
Kṛṣṇa, si tienes perdón o fe, perdóname, o no me perdones. Ya sea por ira o por complacencia, ¿qué me vendrá de ti?
2.68.38
स तांस्तु विद्रुतान्सर्वान्साश्वपत्तिरथद्विपान् ।
कृष्णतेजोहतान्सर्वान्समीक्ष्य वसुधाधिपान् ॥ २.६८.३८ ॥
Al ver a todos aquellos reyes huyendo, con jinetes, infantes, carros y elefantes, todos abatidos por el resplandor de Kṛṣṇa, los señores de la tierra.
2.68.39
शिशुपालो रथेनैकः प्रत्युपायात्स केशवम् ।
रुषा ताम्रेक्षणो राजञ्छलभः पावकं यथा ॥ २.६८.३९ ॥
Oh rey, Śiśupāla, solo en su carro, con los ojos enrojecidos por la ira, avanzó hacia Keśava, como la polilla hacia el fuego.