మహాభారతం · అధ్యాయం 2.68
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.68.1
वचः श्रुत्वैव भीष्मस्य चेदिराडुरुविक्रमः ।
युयुत्सुर्वासुदेवेन वासुदेवमुवाच ह ॥ २.६८.१ ॥
భీష్ముని మాటలు విన్న వెంటనే, మహాపరాక్రమశాలి అయిన చేదిరాజు యుద్ధాభిలాషతో వాసుదేవునితో ఇలా అన్నాడు.
2.68.2
आह्वये त्वां रणं गच्छ मया सार्धं जनार्दन ।
यावदद्य निहन्मि त्वां सहितं सर्वपाण्डवैः ॥ २.६८.२ ॥
జనార్దనా, నేను నిన్ను యుద్ధానికి సవాలు చేస్తున్నాను; నాతో రా. ఈ రోజే నిన్ను సర్వపాండవులతో కలిపి సంహరిస్తాను.
2.68.3
सह त्वया हि मे वध्याः सर्वथा कृष्ण पाण्डवाः ।
नृपतीन्समतिक्रम्य यैरराजा त्वमर्चितः ॥ २.६८.३ ॥
కృష్ణా, నీతో పాటు పాండవులందరూ నా చేత తప్పక వధింపదగినవారు; రాజులందరినీ విడిచిపెట్టి, రాజుకాని నిన్ను వారు పూజించారు.
2.68.4
ये त्वां दासमराजानं बाल्यादर्चन्ति दुर्मतिम् ।
अनर्हमर्हवत्कृष्ण वध्यास्त इति मे मतिः ॥ २.६८.४ ॥
దాసుడవు, రాజువు కానివాడవైన నిన్ను చిన్నతనపు మూర్ఖత్వంతో పూజించే వారు, కృష్ణా, అర్హతలేని నిన్ను అర్హుడిలా పూజించారు; వారు వధింపదగినవారని నా అభిప్రాయం.
2.68.5
इत्युक्त्वा राजशार्दूल शार्दूल इव नादयन् ।
पश्यतां सर्वभूतानां शिशुपालः प्रतापवान् ॥ २.६८.५ ॥
ఇలా చెప్పి, రాజులలో పులివంటి ప్రతాపశాలి శిశుపాలుడు, పులిలా గర్జిస్తూ, సమస్త ప్రాణులూ చూస్తుండగా.
2.68.6
स रणायैव सङ्क्रुद्धः सन्नद्धः सर्वराजभिः ।
सुनीथः प्रययौ क्षिप्रं पार्थयज्ञजिघांसया ॥ २.६८.६ ॥
అతడు కోపంతో నిండి, యుద్ధానికే సన్నద్ధుడై, సర్వరాజులతో కలిసి, పార్థుని యజ్ఞాన్ని నాశనం చేయాలనే కోరికతో వేగంగా బయలుదేరాడు.
2.68.7
ततश्चक्रगदापाणिः केशवः केशिहा हरिः ।
सध्वजं रथमास्थाय दारुकेण सुसत्कृतम्।
भीष्मेण दत्तहस्तोऽसावारुहोह रथोत्तमम् ॥ २.६८.७ ॥
అప్పుడు చక్రం, గదలను చేతబట్టిన కేశవుడు, కేశిని సంహరించిన హరి, ధ్వజంతో కూడిన దారుకునిచే గౌరవంగా సత్కరించబడిన రథంపై ఎక్కాడు; భీష్ముడు చేయి అందించి ఆ ఉత్తమ రథంపై అతనిని ఎక్కించాడు.
2.68.8
तेन पापस्वभावेन कोपितान्सर्वपार्थिवान् ।
आससाद रणे कृष्णः सज्जितैकरथः स्थितः ॥ २.६८.८ ॥
ఆ పాపస్వభావుని కారణంగా కోపించిన రాజులందరినీ సమీపించి, సిద్ధమైన ఒకే రథంతో నిలిచిన కృష్ణుడు యుద్ధంలో వారిని చేరుకున్నాడు.
2.68.9
ततः पुष्करपत्राक्षं तार्क्ष्यध्वजरथे स्थितम् ।
दिवाकरमिवोद्यन्तं ददृशुः सर्वपार्थिवाः ॥ २.६८.९ ॥
అప్పుడు సర్వ రాజులు పుష్కరపత్రాక్షుడిని, గరుడ ధ్వజ రథంపై నిలిచి ఉన్నవానిని, ఉదయిస్తున్న సూర్యునిలా చూశారు.
2.68.10
आरोपयन्तं ज्यां कृष्णं प्रतपन्तमिवौजसा ।
स्थितं पुष्परथे दिव्ये पुष्पकेतुमिवापरम् ॥ २.६८.१० ॥
బలంతో తపిస్తూ, ధనుస్సుకు త్రాడు బిగిస్తున్న కృష్ణుడు దివ్య పుష్ప రథంపై నిలిచాడు; మరో పుష్పకేతువులా.
2.68.11
दृष्ट्वा कृष्णं तथा यान्तं प्रतपन्तमिवौजसा ।
यथार्हं केशवे वृत्तिमवशाः प्रतिपेदिरे ॥ २.६८.११ ॥
కృష్ణుడు ఈ విధంగా బలంతో తపిస్తూ వస్తుండటం చూసి, నిస్సహాయులై వారు కేశవుని పట్ల తగిన రీతిని అవలంబించారు.
2.68.12
तानुवाच महाबाहुर्महाऽसुरनिबर्हणः ।
वृष्णिवीरस्तदा राजन्सान्त्वयन्परवीरहा ॥ २.६८.१२ ॥
అప్పుడు మహాబాహువు, మహాసురులను సంహరించువాడు, వృష్ణివీరుడు, శత్రువీరులను చంపువాడు ఆ రాజులతో మాట్లాడాడు; ఓ రాజా, వారిని శాంతపరుస్తూ.
2.68.13
अपेत सबलाः सर्व आस्वस्ता मम शासनात् ।
मा दृष्टो दूषयेत्पाप एष वः सर्वपार्थिपाः ॥ २.६८.१३ ॥
ఓ సర్వ రాజులారా, మీ సేనలతో వెనుదిరగండి; నా ఆజ్ఞవల్ల ధైర్యంగా ఉండండి. ఈ పాపి మీకు కనిపించి మిమ్మల్ని కలుషితం చేయకూడదు.
2.68.14
एष नः शत्रुरत्यन्तमेष वृष्णिविमर्दनः ।
सात्वतां सात्वतीपुत्रो वैरं चरति शाश्वतम् ॥ २.६८.१४ ॥
ఇతడే మనకు అత్యంత శత్రువు; ఇతడు వృష్ణులను నాశనం చేసేవాడు. సాత్వతులలో సాత్వతీ పుత్రుడైన ఇతడు శాశ్వతమైన వైరాన్ని కొనసాగిస్తున్నాడు.
2.68.15
प्राग्ज्योतिषपुरं यातानस्माञ्ज्ञात्वा नृशंसकृत् ।
अदहद्द्वारकामेष स्वस्त्रीयः सन्नराधिपाः ॥ २.६८.१५ ॥
ఓ నరాధిపులారా, మేము ప్రాగ్జ్యోతిషపురానికి వెళ్ళినట్లు తెలుసుకొని, ఈ క్రూరుడు — నా సోదరి కుమారుడు — ద్వారకను దహించాడు.
2.68.16
क्रीडतो भोजराजस्य एव रैवतके गिरौ ।
हत्वा बध्वा च तान्सार्वानुपायात्स्वपुरं पुरा ॥ २.६८.१६ ॥
భోజరాజు రైవతక పర్వతంపై క్రీడిస్తుండగానే, వారందరినీ చంపి, బంధించి, అంతకు ముందే తన నగరానికి తిరిగి వెళ్లాడు.
2.68.17
अश्वमेधे हयं मेध्यमुत्सृष्टं रक्षिभिर्वृतम् ।
पितुर्मे यज्ञविघ्नार्थमहरत्पापनिश्चयः ॥ २.६८.१७ ॥
అశ్వమేధంలో విడిచిపెట్టిన పవిత్ర అశ్వాన్ని, రక్షకులచే చుట్టుముట్టబడినప్పటికీ, నా తండ్రి యజ్ఞానికి అడ్డంకి కలిగించడానికి పాపబుద్ధి గల ఇతడు అపహరించాడు.
2.68.18
सौवीरान्प्रतियातां च बभ्रोरेष तपस्विनः ।
भार्यामभ्यहरन्मोहादकामां तामितो गताम् ॥ २.६८.१८ ॥
సౌవీరుల వైపు తిరిగి వెళ్తున్న తపస్వి బభ్రువు భార్యను, మోహంతో ఇతడు అపహరించాడు — ఆమె ఇష్టపడలేదు, అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయి ఉన్నది.
2.68.19
एष मायाप्रतिच्छन्नः कारूशार्थे तपस्विनीम् ।
जहार भद्रां वैशालीं मातुलस्य नृशंसकृत् ॥ २.६८.१९ ॥
మాయతో మరుగై ఉన్న ఇతడు, కారూశ కోసం తపస్విని, భద్రా వైశాలిని, తన మేనమామకు క్రూరకృత్యం చేస్తూ అపహరించాడు.
2.68.20
वृष्णिदारान्विलाप्यैव हत्वा च कुकुरान्धकान् ।
पापाबुद्धिरुपातिष्ठत्स प्रविश्य ससम्भ्रमम् ॥ २.६८.२० ॥
వృష్ణుల భార్యలను విలపింపజేసి, కుకురులను, అంధకులను చంపి, ఆ పాపబుద్ధి గలవాడు తొందరగా ప్రవేశించి సమీపించాడు.
2.68.21
विशालराज्ञो दुहितां मम पित्रा वृतां सतीम् ।
अनेन कृत्वा सन्धानं करूशेन जिगीषया ॥ २.६८.२१ ॥
నా తండ్రి వరించిన విశాల రాజు కుమార్తె, పతివ్రత, ఈయన జయకాంక్షతో కారూశునితో ఒప్పందం చేసి అపహరించాడు.
2.68.22
जरासन्धं समाश्रित्य कृतवान्विप्रियाणि मे ।
तानि सर्वाणि सङ्ख्यातुं न शक्नोमि नराधिपाः ॥ २.६८.२२ ॥
జరాసంధుని ఆశ్రయించి ఈయన నాకు అనేక అప్రియ కార్యాలు చేశాడు. ఓ నరాధిపులారా, వాటన్నిటినీ లెక్కించలేను.
2.68.23
एवमेतदपर्यन्तमेष वृष्णिषु किल्बिषी ।
अस्माकमयमारम्भांश्चकार परभानृजुः ॥ २.६८.२३ ॥
ఇలా ఈయన వృష్ణులలో అంతులేని పాపి. మాపై ఈ ప్రయత్నాలు చేశాడు; శత్రువు పట్ల సూటిగా నడిచేవాడు.
2.68.24
शतं क्षन्तव्यमस्माभिर्वधार्हाणां किलागसाम् ।
बद्धोऽस्मि समयैर्घोरैर्मातुरस्यैव सङ्गरे ॥ २.६८.२४ ॥
వధార్హమైన నూరు అపరాధాలనూ మేము క్షమించాలి. మేనమామ యుద్ధంలో భయంకర ప్రతిజ్ఞలతో నేను బంధింపబడ్డాను.
2.68.25
तत्तथा शतमस्माकं क्षान्तं क्षयकरं मया ।
द्वौ तु मे वधकालेऽस्मिन्न क्षन्तव्यौ कथञ्चन ॥ २.६८.२५ ॥
ఈ విధంగా వినాశానికి కారణమైన వంద అపరాధాలను మేము క్షమించాము. కానీ ఈ వధ సమయంలో నాకు రెండు అపరాధాలు ఏ విధంగానూ క్షమార్హం కావు.
2.68.26
यज्ञविघ्नकरं हन्यां पाण्डवानां च दुर्हृदम् ।
इति मे वर्तते भावस्तमतीयां कथं न्वहम् ॥ २.६८.२६ ॥
యజ్ఞానికి విఘ్నం కలిగించేవాడినీ పాండవుల శత్రువునీ నేను చంపాలి అన్నదే నా భావం. అలాంటప్పుడు వాడిని నేను ఎలా విడిచిపెట్టగలను?
2.68.27
पितृष्वसुः कृते दुःखं सुमहन्मर्षयाम्यहम् ।
दिष्ट्या हीदं सर्वराज्ञां सन्निधावद्य वर्तते ॥ २.६८.२७ ॥
మా అత్త కారణంగా ఈ అత్యంత గొప్ప దుఃఖాన్ని నేను సహిస్తున్నాను. అదృష్టవశాత్తు ఇది ఈ రోజు రాజులందరి సమక్షంలోనే జరుగుతోంది.
2.68.28
पश्यन्ति हि भवन्तोऽद्य मय्यतीव व्यतिक्रमम् ।
कृतानि तु परोक्षं मे यानि तानि निबोधत ॥ २.६८.२८ ॥
మీరు ఈ రోజు నాపై ఎంతో అతిక్రమాన్ని చూస్తున్నారు. కానీ నా ఎదుట లేకుండా నాకు వ్యతిరేకంగా చేసిన అపరాధాలను కూడా తెలుసుకోండి.
2.68.29
इमं त्वस्य न शक्ष्यामि क्षन्तुमद्य व्यतिक्रमम् ।
अवलेपाद्वधार्हस्य समग्रे राजमण्डले ॥ २.६८.२९ ॥
కానీ అహంకారం వల్ల కలిగిన, వధార్హుడైన వీడి ఈ అతిక్రమాన్ని సమస్త రాజమండలి ఎదుట నేను ఈ రోజు క్షమించలేను.
2.68.30
रुक्मिण्यामस्य मूढस्य प्रार्थनाऽऽसीन्मुमूर्षतः ।
न च तां प्राप्तवान्मूढः शूद्रो वेदश्रुतीमिव ॥ २.६८.३० ॥
ఈ మూర్ఖుడు రుక్మిణి కోసం ప్రార్థించాడు — మృత్యువు సమీపించినవాడై. కానీ ఈ మూర్ఖుడు ఆమెను పొందలేకపోయాడు; శూద్రుడు వేద శ్రుతిని పొందలేనట్లు.
2.68.31
एवमादि ततः सर्वे सहितास्ते नराधिपाः ।
गर्हणं शिशुपालस्य वासुदेवेन विश्रुतः ॥ २.६८.३१ ॥
ఈ విధంగా వాసుదేవుడు శిశుపాలుని నిందను ప్రకటించగా, అక్కడ సమకూడిన రాజులందరూ ఇలాంటి మాటలే అన్నారు.
2.68.32
वासुदेववचः श्रुत्वा चेदिराजं व्यगर्हयन् ।
रथोपस्थे धनुष्मन्तं शरान्सन्दधतं रुषा ॥ २.६८.३२ ॥
వాసుదేవుని మాటలు విని వారు చేదిరాజును నిందించారు; అతడు రథంపై కూర్చుని కోపంతో ధనుస్సు ధరించి బాణాలు సంధిస్తూ ఉన్నాడు.
2.68.33
श्रुत्वाऽपि च विलोक्याशु दुद्रुवुः सर्वपार्थिवाः ।
विहाय परमोद्विग्नाश्चेदिराजं चमूमुखे ॥ २.६८.३३ ॥
ఇది విని, చూసి, సర్వ రాజులు అత్యంత భయకంపితులై సేన ముందుభాగంలో ఉన్న చేదిరాజును విడిచి వేగంగా పారిపోయారు.
2.68.34
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शिशुपालः प्रतापवान् ।
जहास स्वनवद्धासं वाक्यं चेदमुवाच ह ॥ २.६८.३४ ॥
అతని ఆ మాటలు విని పరాక్రమశాలి శిశుపాలుడు గంభీరంగా నవ్వి ఈ మాటలు పలికాడు.
2.68.35
मत्पूर्वां रुक्मिणीं कृष्ण संसत्सु परिकीर्तयन् ।
विशेषतः पार्थिवेषु व्रीडां न कुरुषे कथम् ॥ २.६८.३५ ॥
కృష్ణా, సభల్లో, ముఖ్యంగా రాజుల మధ్య, నాకు ముందే నిశ్చితమైన రుక్మిణిని కీర్తిస్తూ నీకు సిగ్గు ఎలా కలగకుండా ఉంది?
2.68.36
मन्यमानो हि कः सत्सु पुरुषः परिकीर्तयेत् ।
अन्यपूर्वा स्त्रियं जातु त्वदन्यो मधूसूदन ॥ २.६८.३६ ॥
మధుసూదనా, నీవు తప్ప ఏ పురుషుడు సజ్జనుల సభలో ముందు మరొకరికి చెందిన స్త్రీని కీర్తిస్తాడు?
2.68.37
क्षमा वा यदि ते श्रद्धा मा वा कृष्ण मम क्षम ।
क्रुद्धाद्वापि प्रसन्नाद्वा किं मे त्वत्तो भविष्यते ॥ २.६८.३७ ॥
కృష్ణా, నీకు క్షమ లేదా విశ్వాసం ఉంటే నన్ను క్షమించు; లేకపోతే క్షమించకు. కోపంతోనైనా, ప్రసన్నతతోనైనా, నీ నుండి నాకు ఏమి కలుగుతుంది?
2.68.38
स तांस्तु विद्रुतान्सर्वान्साश्वपत्तिरथद्विपान् ।
कृष्णतेजोहतान्सर्वान्समीक्ष्य वसुधाधिपान् ॥ २.६८.३८ ॥
శిశుపాలుడు పారిపోతున్న రాజులందరినీ—గుఱ్ఱాలు, కాలిబంట్లు, రథాలు, ఏనుగులతో సహా—కృష్ణుని తేజస్సుతో హతులైనవారినిగా చూశాడు.
2.68.39
शिशुपालो रथेनैकः प्रत्युपायात्स केशवम् ।
रुषा ताम्रेक्षणो राजञ्छलभः पावकं यथा ॥ २.६८.३९ ॥
ఓ రాజా, శిశుపాలుడు ఒంటరిగా రథంపై కోపంతో ఎర్రని కన్నులతో కేశవుని వైపు సాగాడు, మిడత నిప్పు వైపు వెళ్లినట్లు.