มหาภารตะ · อัธยายะ 2.68
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.68.1
वचः श्रुत्वैव भीष्मस्य चेदिराडुरुविक्रमः ।
युयुत्सुर्वासुदेवेन वासुदेवमुवाच ह ॥ २.६८.१ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของภีษมะแล้ว กษัตริย์แห่งเจทิ ผู้มีพละกำลังอันยิ่งใหญ่ ปรารถนาจะรบ จึงกล่าวกับวาสุเทพว่า
2.68.2
आह्वये त्वां रणं गच्छ मया सार्धं जनार्दन ।
यावदद्य निहन्मि त्वां सहितं सर्वपाण्डवैः ॥ २.६८.२ ॥
ข้าท้าเจ้ารบ จงมาพร้อมกับข้า ชนารทนะ วันนี้ข้าจะสังหารเจ้า พร้อมด้วยบรรดาปาณฑพทั้งปวง
2.68.3
सह त्वया हि मे वध्याः सर्वथा कृष्ण पाण्डवाः ।
नृपतीन्समतिक्रम्य यैरराजा त्वमर्चितः ॥ २.६८.३ ॥
กฤษณะ ปาณฑพเหล่านั้นพร้อมด้วยเจ้า ข้าจะสังหารแน่นอน เพราะเจ้าได้ข้ามเหล่านรปติทั้งหลายไปแล้ว ไปบูชาเจ้าผู้ไม่ใช่กษัตริย์ ซึ่งพวกเขาบูชาเจ้า
2.68.4
ये त्वां दासमराजानं बाल्यादर्चन्ति दुर्मतिम् ।
अनर्हमर्हवत्कृष्ण वध्यास्त इति मे मतिः ॥ २.६८.४ ॥
ผู้ที่บูชาเจ้า ผู้เป็นทาสและมิใช่กษัตริย์ ด้วยความโง่เขลาในวัยเยาว์ กฤษณะ เขาบูชาผู้ไม่ควรแก่การบูชาราวกับผู้ควรแก่การบูชา ในความเห็นของข้า คนเหล่านั้นควรถูกสังหาร
2.68.5
इत्युक्त्वा राजशार्दूल शार्दूल इव नादयन् ।
पश्यतां सर्वभूतानां शिशुपालः प्रतापवान् ॥ २.६८.५ ॥
ศิศุปาละผู้มีพละกำลังมาก ดุจเสือในหมู่กษัตริย์ กล่าวดังนี้แล้วคำรามดุจเสือ ขณะที่สรรพสัตว์ทั้งปวงกำลังมองดู
2.68.6
स रणायैव सङ्क्रुद्धः सन्नद्धः सर्वराजभिः ।
सुनीथः प्रययौ क्षिप्रं पार्थयज्ञजिघांसया ॥ २.६८.६ ॥
เขาโกรธจัดอย่างยิ่งเพื่อการรบ เตรียมพร้อมพร้อมกษัตริย์ทั้งปวง สุนีถะรีบออกเดินทาง ปรารถนาจะทำลายยัญของบุตรแห่งปฤถา
2.68.7
ततश्चक्रगदापाणिः केशवः केशिहा हरिः ।
सध्वजं रथमास्थाय दारुकेण सुसत्कृतम्।
भीष्मेण दत्तहस्तोऽसावारुहोह रथोत्तमम् ॥ २.६८.७ ॥
ครั้นนั้น เกศวะ หริ ผู้สังหารเกศิน ถือจักรและคทาไว้ในมือ ขึ้นสู่รถศึกที่มีธง ซึ่งดารุกะต้อนรับเป็นอย่างดี ภีษมะยื่นมือให้ จึงก้าวขึ้นสู่รถศึกอันยอดเยี่ยม
2.68.8
तेन पापस्वभावेन कोपितान्सर्वपार्थिवान् ।
आससाद रणे कृष्णः सज्जितैकरथः स्थितः ॥ २.६८.८ ॥
กฤษณะผู้ยืนอยู่บนรถศึกเพียงคันเดียวที่พร้อมรบ ได้เข้าสู่สนามรบต่อสู้กับบรรดากษัตริย์ทั้งปวง ผู้โกรธเคืองเพราะบุรุษผู้มีจิตใจชั่วร้ายนั้น
2.68.9
ततः पुष्करपत्राक्षं तार्क्ष्यध्वजरथे स्थितम् ।
दिवाकरमिवोद्यन्तं ददृशुः सर्वपार्थिवाः ॥ २.६८.९ ॥
ครั้นนั้น บรรดากษัตริย์ทั้งปวงได้เห็นพระกฤษณะผู้มีดวงเนตรดุจกลีบบัวปุษกระ ยืนอยู่บนรถที่มีธงครุฑ ดุจดวงอาทิตย์ที่กำลังขึ้น
2.68.10
आरोपयन्तं ज्यां कृष्णं प्रतपन्तमिवौजसा ।
स्थितं पुष्परथे दिव्ये पुष्पकेतुमिवापरम् ॥ २.६८.१० ॥
กฤษณะขึงสายธนู รุ่งโรจน์ด้วยพลานุภาพ ยืนอยู่บนรถดอกไม้อันทิพย์ ดุจปุษปเกตุอีกองค์หนึ่ง
2.68.11
दृष्ट्वा कृष्णं तथा यान्तं प्रतपन्तमिवौजसा ।
यथार्हं केशवे वृत्तिमवशाः प्रतिपेदिरे ॥ २.६८.११ ॥
เมื่อเห็นกฤษณะเสด็จมาเช่นนั้น รุ่งโรจน์ด้วยพลานุภาพ บรรดากษัตริย์ผู้ไร้กำลังจึงแสดงท่าทีที่เหมาะสมต่อเกศวะ
2.68.12
तानुवाच महाबाहुर्महाऽसुरनिबर्हणः ।
वृष्णिवीरस्तदा राजन्सान्त्वयन्परवीरहा ॥ २.६८.१२ ॥
ครั้งนั้น ผู้มีพาหุใหญ่ ผู้ทำลายอสูรผู้ยิ่งใหญ่ วีรบุรุษแห่งวฤษณี ผู้สังหารวีรบุรุษของฝ่ายศัตรู ได้ตรัสกับพวกเขา ข้าแต่พระราชา ทรงปลอบโยนพวกเขาอยู่
2.68.13
अपेत सबलाः सर्व आस्वस्ता मम शासनात् ।
मा दृष्टो दूषयेत्पाप एष वः सर्वपार्थिपाः ॥ २.६८.१३ ॥
กษัตริย์ทั้งหลาย ทุกพระองค์จงถอยไปพร้อมกองทัพ และจงมั่นใจด้วยคำบัญชาของเรา อย่าให้คนบาปผู้นี้ถูกพวกท่านเห็นและทำให้พวกท่านมลทิน
2.68.14
एष नः शत्रुरत्यन्तमेष वृष्णिविमर्दनः ।
सात्वतां सात्वतीपुत्रो वैरं चरति शाश्वतम् ॥ २.६८.१४ ॥
ผู้นี้เป็นศัตรูอย่างยิ่งของพวกเรา ผู้นี้คือผู้ทำลายวฤษณี บุตรแห่งสาตวตี ในหมู่สาตวตะ ดำเนินความเป็นศัตรูอันนิรันดร์
2.68.15
प्राग्ज्योतिषपुरं यातानस्माञ्ज्ञात्वा नृशंसकृत् ।
अदहद्द्वारकामेष स्वस्त्रीयः सन्नराधिपाः ॥ २.६८.१५ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ ครั้นรู้ว่าพวกเราไปยังนครปรากชโยติษะแล้ว ผู้กระทำการอันโหดร้ายนี้ซึ่งเป็นบุตรของน้องสาวของข้า ได้เผาทวารกา
2.68.16
क्रीडतो भोजराजस्य एव रैवतके गिरौ ।
हत्वा बध्वा च तान्सार्वानुपायात्स्वपुरं पुरा ॥ २.६८.१६ ॥
ขณะที่กษัตริย์แห่งโภชกำลังเล่นอยู่บนภูเขาไรวตกะ เขาได้สังหารและจับกุมพวกเขาทั้งหมด แล้วกลับไปยังนครของตนก่อนหน้านั้น
2.68.17
अश्वमेधे हयं मेध्यमुत्सृष्टं रक्षिभिर्वृतम् ।
पितुर्मे यज्ञविघ्नार्थमहरत्पापनिश्चयः ॥ २.६८.१७ ॥
ม้าศักดิ์สิทธิ์ที่ปล่อยไปในอัศวเมธ แม้มีผู้พิทักษ์ล้อมรอบ ผู้มีความตั้งใจชั่วนี้ได้ฉุดไป เพื่อขัดขวางยัญของบิดาข้า
2.68.18
सौवीरान्प्रतियातां च बभ्रोरेष तपस्विनः ।
भार्यामभ्यहरन्मोहादकामां तामितो गताम् ॥ २.६८.१८ ॥
ภรรยาของฤๅษีพภรุ ผู้กำลังเดินทางกลับไปยังแคว้นเสารีระ ผู้นี้ฉุดพาไปด้วยความหลงผิด นางไม่เต็มใจ และได้จากที่นี่ไปแล้ว
2.68.19
एष मायाप्रतिच्छन्नः कारूशार्थे तपस्विनीम् ।
जहार भद्रां वैशालीं मातुलस्य नृशंसकृत् ॥ २.६८.१९ ॥
ผู้นี้ซ่อนตัวด้วยมายา เพื่อประโยชน์แก่การูศะ ได้พาฤๅษีหญิงผู้เป็นมงคล ชาวไวศาลี ไป เป็นการกระทำอันโหดร้ายต่อน้าชายของตน
2.68.20
वृष्णिदारान्विलाप्यैव हत्वा च कुकुरान्धकान् ।
पापाबुद्धिरुपातिष्ठत्स प्रविश्य ससम्भ्रमम् ॥ २.६८.२० ॥
ครั้นทำให้ภรรยาของวฤษณีคร่ำครวญ และสังหารกุกุระและอันธกะแล้ว ผู้มีจิตใจชั่วร้ายนั้นก็เข้ามาปรากฏตัวด้วยความรีบร้อน
2.68.21
विशालराज्ञो दुहितां मम पित्रा वृतां सतीम् ।
अनेन कृत्वा सन्धानं करूशेन जिगीषया ॥ २.६८.२१ ॥
ผู้ที่นางถูกมอบให้เลือก บุตรีแห่งกษัตริย์วิศาละผู้บริสุทธิ์นี้ เขาพานางไปเสีย เพราะได้ผูกไมตรีกับกรูศะ ด้วยความปรารถนาจะชนะ
2.68.22
जरासन्धं समाश्रित्य कृतवान्विप्रियाणि मे ।
तानि सर्वाणि सङ्ख्यातुं न शक्नोमि नराधिपाः ॥ २.६८.२२ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ทั้งหลาย เขาพึ่งพาชรสันธะแล้วได้ทำสิ่งที่ไม่น่าปรารถนาแก่ข้ามากมาย ข้าไม่อาจนับทั้งหมดนั้นได้
2.68.23
एवमेतदपर्यन्तमेष वृष्णिषु किल्बिषी ।
अस्माकमयमारम्भांश्चकार परभानृजुः ॥ २.६८.२३ ॥
ดังนี้ คนบาปผู้นี้ในหมู่วฤษณิเป็นผู้ไร้ขอบเขต เขาได้ก่อการเหล่านี้ต่อพวกเรา ซื่อตรงต่อศัตรูอย่างยิ่ง
2.68.24
शतं क्षन्तव्यमस्माभिर्वधार्हाणां किलागसाम् ।
बद्धोऽस्मि समयैर्घोरैर्मातुरस्यैव सङ्गरे ॥ २.६८.२४ ॥
ร้อยความผิดที่สมควรถึงตาย เราควรให้อภัยไว้ก่อน ข้าผูกพันด้วยคำปฏิญาณอันน่ากลัวในการรบของลุงฝ่ายมารดาของข้าเอง
2.68.25
तत्तथा शतमस्माकं क्षान्तं क्षयकरं मया ।
द्वौ तु मे वधकालेऽस्मिन्न क्षन्तव्यौ कथञ्चन ॥ २.६८.२५ ॥
ข้าได้อดกลั้นต่อความผิดร้อยประการที่นำมาซึ่งความพินาศไว้แล้วเช่นนั้น แต่ในเวลาสังหารนี้ สองความผิดนั้นข้าไม่อาจให้อภัยได้ด้วยประการใดเลย
2.68.26
यज्ञविघ्नकरं हन्यां पाण्डवानां च दुर्हृदम् ।
इति मे वर्तते भावस्तमतीयां कथं न्वहम् ॥ २.६८.२६ ॥
ความตั้งใจของข้าคือจะสังหารผู้ขัดขวางยัญและเป็นศัตรูของปาณฑพ แล้วข้าจะอดกลั้นเขาต่อไปได้อย่างไรเล่า
2.68.27
पितृष्वसुः कृते दुःखं सुमहन्मर्षयाम्यहम् ।
दिष्ट्या हीदं सर्वराज्ञां सन्निधावद्य वर्तते ॥ २.६८.२७ ॥
เพราะเห็นแก่พระประยูรญาติฝ่ายบิดาของข้า ข้าจึงอดทนต่อความทุกข์อันใหญ่หลวงนี้ โชคดีที่เรื่องนี้เกิดขึ้นวันนี้ต่อหน้าพระราชาทั้งปวง
2.68.28
पश्यन्ति हि भवन्तोऽद्य मय्यतीव व्यतिक्रमम् ।
कृतानि तु परोक्षं मे यानि तानि निबोधत ॥ २.६८.२८ ॥
วันนี้ท่านทั้งหลายได้เห็นการล่วงละเมิดอย่างยิ่งของข้าแล้ว แต่ขอท่านจงรับรู้การกระทำที่ได้เกิดขึ้นต่อข้าเมื่อข้าไม่อยู่ด้วย
2.68.29
इमं त्वस्य न शक्ष्यामि क्षन्तुमद्य व्यतिक्रमम् ।
अवलेपाद्वधार्हस्य समग्रे राजमण्डले ॥ २.६८.२९ ॥
แต่การล่วงละเมิดนี้ของเขา ที่เกิดจากความหยิ่งยโสและสมควรถึงตาย วันนี้ข้าจะไม่อาจให้อภัยได้ต่อหน้าพระราชาทั้งหมดในที่ประชุม
2.68.30
रुक्मिण्यामस्य मूढस्य प्रार्थनाऽऽसीन्मुमूर्षतः ।
न च तां प्राप्तवान्मूढः शूद्रो वेदश्रुतीमिव ॥ २.६८.३० ॥
คนโง่ผู้นี้ได้ขอรุกมิณีในเวลาที่ใกล้ตาย แต่คนโง่ผู้นั้นมิได้ได้นางมา เหมือนศูทรที่ไม่ได้รับการฟังพระเวท
2.68.31
एवमादि ततः सर्वे सहितास्ते नराधिपाः ।
गर्हणं शिशुपालस्य वासुदेवेन विश्रुतः ॥ २.६८.३१ ॥
เมื่อวาสุเทพประกาศการตำหนิศิศุปาละแล้ว กษัตริย์ทั้งหมดที่ประชุมกันอยู่ก็เริ่มกล่าวกันในลักษณะเช่นนี้
2.68.32
वासुदेववचः श्रुत्वा चेदिराजं व्यगर्हयन् ।
रथोपस्थे धनुष्मन्तं शरान्सन्दधतं रुषा ॥ २.६८.३२ ॥
ได้ฟังถ้อยคำของวาสุเทพ พวกเขาก็ติเตียนเจ้าแห่งเจทิ ผู้นั่งอยู่บนที่นั่งรถ ถือคันธนู ใส่ลูกศรลงสายด้วยความโกรธ
2.68.33
श्रुत्वाऽपि च विलोक्याशु दुद्रुवुः सर्वपार्थिवाः ।
विहाय परमोद्विग्नाश्चेदिराजं चमूमुखे ॥ २.६८.३३ ॥
ได้ฟังและเห็นเช่นนั้น กษัตริย์ทั้งปวงก็วิ่งหนีไปอย่างรวดเร็ว ทิ้งเจ้าแห่งเจทิไว้ข้างหน้ากองทัพ ด้วยความตระหนกตกใจอย่างยิ่ง
2.68.34
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शिशुपालः प्रतापवान् ।
जहास स्वनवद्धासं वाक्यं चेदमुवाच ह ॥ २.६८.३४ ॥
ศิศุปาละผู้มีอานุภาพได้ฟังถ้อยคำของเขา ก็หัวเราะเสียงดังก้องและกล่าวถ้อยคำเหล่านี้
2.68.35
मत्पूर्वां रुक्मिणीं कृष्ण संसत्सु परिकीर्तयन् ।
विशेषतः पार्थिवेषु व्रीडां न कुरुषे कथम् ॥ २.६८.३५ ॥
ข้าแต่กฤษณะ ท่านประกาศถึงรุกมิณีผู้เคยเป็นของข้าต่อหน้าที่ประชุม โดยเฉพาะต่อหน้าพระราชา ทำไมท่านจึงไม่รู้สึกละอายเลย
2.68.36
मन्यमानो हि कः सत्सु पुरुषः परिकीर्तयेत् ।
अन्यपूर्वा स्त्रियं जातु त्वदन्यो मधूसूदन ॥ २.६८.३६ ॥
ข้าแต่มธุสูทนะ บุรุษผู้ใดเล่าอื่นจากท่านที่จะคิดว่าดีแล้วกล่าวสรรเสริญสตรีที่เคยเป็นของผู้อื่นต่อหน้าผู้ทรงธรรม
2.68.37
क्षमा वा यदि ते श्रद्धा मा वा कृष्ण मम क्षम ।
क्रुद्धाद्वापि प्रसन्नाद्वा किं मे त्वत्तो भविष्यते ॥ २.६८.३७ ॥
กฤษณะ หากท่านมีความอดทนหรือความเชื่อ ก็จงอภัยให้ข้า หรือจะไม่อภัยก็ตามที ไม่ว่าจะด้วยความโกรธหรือความพอพระทัย สิ่งใดจะเกิดแก่ข้าจากท่านได้เล่า
2.68.38
स तांस्तु विद्रुतान्सर्वान्साश्वपत्तिरथद्विपान् ।
कृष्णतेजोहतान्सर्वान्समीक्ष्य वसुधाधिपान् ॥ २.६८.३८ ॥
เมื่อเห็นพระราชาทั้งหลายเหล่านั้นหนีกระเจิงไป พร้อมด้วยทหารม้า ทหารราบ รถศึก และช้าง ทั้งหมดถูกพลานุภาพของกฤษณะทำให้ย่อยยับ เจ้าแผ่นดินทั้งหลายต่างก็...
2.68.39
शिशुपालो रथेनैकः प्रत्युपायात्स केशवम् ।
रुषा ताम्रेक्षणो राजञ्छलभः पावकं यथा ॥ २.६८.३९ ॥
ข้าแต่พระราชา ศิศุปาละผู้เดียวในรถ ดวงตาแดงก่ำด้วยความโกรธ เข้าไปหาเกศวะ เหมือนแมลงเม่าบินเข้าสู่ไฟ