മഹാഭാരതം · അധ്യായം 2.68
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.68.1
वचः श्रुत्वैव भीष्मस्य चेदिराडुरुविक्रमः ।
युयुत्सुर्वासुदेवेन वासुदेवमुवाच ह ॥ २.६८.१ ॥
ഭീഷ്മന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടയുടനെ മഹാപരാക്രമിയായ ചേദിരാജാവ് യുദ്ധേച്ഛയോടെ വാസുദേവനോട് പറഞ്ഞു.
2.68.2
आह्वये त्वां रणं गच्छ मया सार्धं जनार्दन ।
यावदद्य निहन्मि त्वां सहितं सर्वपाण्डवैः ॥ २.६८.२ ॥
ജനാർദ്ദനാ, ഞാൻ നിന്നെ യുദ്ധത്തിനു വെല്ലുവിളിക്കുന്നു; എന്നോടൊപ്പം വരിക. ഇന്നുതന്നെ നിന്നെയും സർവ്വ പാണ്ഡവരെയും ഞാൻ വധിക്കും.
2.68.3
सह त्वया हि मे वध्याः सर्वथा कृष्ण पाण्डवाः ।
नृपतीन्समतिक्रम्य यैरराजा त्वमर्चितः ॥ २.६८.३ ॥
കൃഷ്ണാ, നിന്നോടൊപ്പം പാണ്ഡവരെല്ലാം എന്നാൽ തീർച്ചയായും വധിക്കപ്പെടേണ്ടവരാണ്; രാജാക്കന്മാരെയെല്ലാം അവഗണിച്ച്, രാജാവല്ലാത്ത നിന്നെ അവർ ആദരിച്ചു.
2.68.4
ये त्वां दासमराजानं बाल्यादर्चन्ति दुर्मतिम् ।
अनर्हमर्हवत्कृष्ण वध्यास्त इति मे मतिः ॥ २.६८.४ ॥
ദാസനും രാജാവല്ലാത്തവനുമായ നിന്നെ ബാല്യത്തിലെ മൂഢതയാൽ ആരാധിക്കുന്നവർ, കൃഷ്ണാ, അർഹതയില്ലാത്ത നിന്നെ അർഹനെപ്പോലെ ആദരിച്ചവർ; അവർ വധിക്കപ്പെടേണ്ടവരെന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
2.68.5
इत्युक्त्वा राजशार्दूल शार्दूल इव नादयन् ।
पश्यतां सर्वभूतानां शिशुपालः प्रतापवान् ॥ २.६८.५ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, രാജാക്കന്മാരിൽ വ്യാഘ്രമായ പ്രതാപവാനായ ശിശുപാലൻ, വ്യാഘ്രത്തെപ്പോലെ ഗർജ്ജിച്ചുകൊണ്ട്, സർവ്വഭൂതങ്ങളും കാൺകെ.
2.68.6
स रणायैव सङ्क्रुद्धः सन्नद्धः सर्वराजभिः ।
सुनीथः प्रययौ क्षिप्रं पार्थयज्ञजिघांसया ॥ २.६८.६ ॥
അവൻ ക്രോധം നിറഞ്ഞവനായി, യുദ്ധത്തിനുതന്നെ സന്നദ്ധനായി, സർവ്വരാജാക്കന്മാരോടുമൊപ്പം, പാർത്ഥന്റെ യജ്ഞം നശിപ്പിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ വേഗം പുറപ്പെട്ടു.
2.68.7
ततश्चक्रगदापाणिः केशवः केशिहा हरिः ।
सध्वजं रथमास्थाय दारुकेण सुसत्कृतम्।
भीष्मेण दत्तहस्तोऽसावारुहोह रथोत्तमम् ॥ २.६८.७ ॥
അപ്പോൾ ചക്രവും ഗദയും കയ്യിലേന്തിയ കേശവൻ, കേശിയെ വധിച്ച ഹരി, കൊടിയുള്ള രഥത്തിൽ ദാരുകനാൽ നന്നായി സൽക്കരിക്കപ്പെട്ട് കയറി; ഭീഷ്മൻ കൈ നൽകി ആ ഉത്തമരഥത്തിൽ അവനെ കയറ്റി.
2.68.8
तेन पापस्वभावेन कोपितान्सर्वपार्थिवान् ।
आससाद रणे कृष्णः सज्जितैकरथः स्थितः ॥ २.६८.८ ॥
ആ പാപസ്വഭാവമുള്ളവൻ കോപിപ്പിച്ച എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും, ഒരുക്കിയ ഒറ്റ രഥത്തിൽ നിന്നുകൊണ്ട് കൃഷ്ണൻ യുദ്ധത്തിൽ നേരിട്ടു.
2.68.9
ततः पुष्करपत्राक्षं तार्क्ष्यध्वजरथे स्थितम् ।
दिवाकरमिवोद्यन्तं ददृशुः सर्वपार्थिवाः ॥ २.६८.९ ॥
അപ്പോൾ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും താമരയിതൾ പോലുള്ള കണ്ണുള്ളവനെ, ഗരുഡധ്വജ രഥത്തിൽ നിൽക്കുന്നവനെ, ഉദിച്ചുയരുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ കണ്ടു.
2.68.10
आरोपयन्तं ज्यां कृष्णं प्रतपन्तमिवौजसा ।
स्थितं पुष्परथे दिव्ये पुष्पकेतुमिवापरम् ॥ २.६८.१० ॥
ശക്തിയാൽ ജ്വലിച്ച് വില്ലിൽ ഞാൺ കയറ്റുന്ന കൃഷ്ണൻ ദിവ്യ പുഷ്പരഥത്തിൽ നിന്നു; മറ്റൊരു പുഷ്പകേതുവെന്നപോലെ.
2.68.11
दृष्ट्वा कृष्णं तथा यान्तं प्रतपन्तमिवौजसा ।
यथार्हं केशवे वृत्तिमवशाः प्रतिपेदिरे ॥ २.६८.११ ॥
കൃഷ്ണൻ ഇങ്ങനെ ശക്തിയാൽ ജ്വലിച്ച് വരുന്നത് കണ്ട്, നിസ്സഹായരായി അവർ കേശവനോട് യഥോചിതമായ നിലപാട് സ്വീകരിച്ചു.
2.68.12
तानुवाच महाबाहुर्महाऽसुरनिबर्हणः ।
वृष्णिवीरस्तदा राजन्सान्त्वयन्परवीरहा ॥ २.६८.१२ ॥
അപ്പോൾ മഹാബാഹുവും മഹാ അസുരരെ സംഹരിച്ചവനും വൃഷ്ണിവീരനും ശത്രുവീരരെ വധിക്കുന്നവനുമായവൻ അവരോട് സംസാരിച്ചു; ഹേ രാജൻ, അവരെ സമാധാനിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്.
2.68.13
अपेत सबलाः सर्व आस्वस्ता मम शासनात् ।
मा दृष्टो दूषयेत्पाप एष वः सर्वपार्थिपाः ॥ २.६८.१३ ॥
സർവ്വ രാജാക്കന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ സേനയോടുകൂടി മടങ്ങിപ്പോകുക; എന്റെ കല്പനയാൽ ആശ്വസിച്ചിരിക്കുക. ഈ പാപി നിങ്ങളുടെ മുന്നിൽ വന്ന് നിങ്ങളെ മലിനമാക്കരുത്.
2.68.14
एष नः शत्रुरत्यन्तमेष वृष्णिविमर्दनः ।
सात्वतां सात्वतीपुत्रो वैरं चरति शाश्वतम् ॥ २.६८.१४ ॥
ഇവനാണ് നമ്മുടെ പരമശത്രു; വൃഷ്ണികളെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ. സാത്വതന്മാരിൽ സാത്വതീപുത്രനായ ഇവൻ നിത്യമായ വൈരം പുലർത്തുന്നു.
2.68.15
प्राग्ज्योतिषपुरं यातानस्माञ्ज्ञात्वा नृशंसकृत् ।
अदहद्द्वारकामेष स्वस्त्रीयः सन्नराधिपाः ॥ २.६८.१५ ॥
ഹേ നരാധിപന്മാരേ, ഞങ്ങൾ പ്രാഗ്ജ്യോതിഷപുരത്തേക്ക് പോയിരിക്കുന്നത് അറിഞ്ഞ്, ഈ ക്രൂരൻ — എന്റെ സഹോദരിയുടെ പുത്രൻ — ദ്വാരക ചുട്ടെരിച്ചു.
2.68.16
क्रीडतो भोजराजस्य एव रैवतके गिरौ ।
हत्वा बध्वा च तान्सार्वानुपायात्स्वपुरं पुरा ॥ २.६८.१६ ॥
ഭോജരാജാവ് രൈവതക പർവ്വതത്തിൽ വിനോദിക്കുമ്പോൾ തന്നെ അവരെയെല്ലാം കൊന്ന് ബന്ധിച്ച്, മുമ്പേ തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
2.68.17
अश्वमेधे हयं मेध्यमुत्सृष्टं रक्षिभिर्वृतम् ।
पितुर्मे यज्ञविघ्नार्थमहरत्पापनिश्चयः ॥ २.६८.१७ ॥
അശ്വമേധത്തിൽ വിട്ട പവിത്ര അശ്വത്തെ, കാവൽക്കാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നിട്ടും, എന്റെ പിതാവിന്റെ യാഗത്തിന് തടസ്സമുണ്ടാക്കാൻ പാപബുദ്ധിയായ ഇവൻ അപഹരിച്ചു.
2.68.18
सौवीरान्प्रतियातां च बभ्रोरेष तपस्विनः ।
भार्यामभ्यहरन्मोहादकामां तामितो गताम् ॥ २.६८.१८ ॥
സൗവീരന്മാരിലേക്ക് മടങ്ങുകയായിരുന്ന തപസ്വി ബഭ്രുവിന്റെ ഭാര്യയെ, മോഹത്താൽ ഇവൻ അപഹരിച്ചു — അവൾ ഇഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നില്ല, അവിടെ നിന്ന് പോയിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു.
2.68.19
एष मायाप्रतिच्छन्नः कारूशार्थे तपस्विनीम् ।
जहार भद्रां वैशालीं मातुलस्य नृशंसकृत् ॥ २.६८.१९ ॥
മായയാൽ മറഞ്ഞ ഇവൻ, കാരൂശന്നുവേണ്ടി തപസ്വിനിയായ ഭദ്രാ വൈശാലിയെ, തന്റെ മാതുലനോട് ക്രൂരത കാണിച്ചുകൊണ്ട് അപഹരിച്ചു.
2.68.20
वृष्णिदारान्विलाप्यैव हत्वा च कुकुरान्धकान् ।
पापाबुद्धिरुपातिष्ठत्स प्रविश्य ससम्भ्रमम् ॥ २.६८.२० ॥
വൃഷ്ണിമാരുടെ ഭാര്യമാരെ വിലപിപ്പിച്ചും കുകുരന്മാരെയും അന്ധകന്മാരെയും കൊന്നും, ആ പാപബുദ്ധി പരിഭ്രമത്തോടെ പ്രവേശിച്ച് അടുത്തെത്തി.
2.68.21
विशालराज्ञो दुहितां मम पित्रा वृतां सतीम् ।
अनेन कृत्वा सन्धानं करूशेन जिगीषया ॥ २.६८.२१ ॥
എന്റെ പിതാവ് വരിച്ച വിശാലരാജാവിന്റെ പുത്രിയും സതിയുമായവളെ, വിജയമോഹത്താൽ കാരൂശനുമായി സന്ധിചെയ്ത് ഇവൻ അപഹരിച്ചു.
2.68.22
जरासन्धं समाश्रित्य कृतवान्विप्रियाणि मे ।
तानि सर्वाणि सङ्ख्यातुं न शक्नोमि नराधिपाः ॥ २.६८.२२ ॥
ജരാസന്ധനെ ആശ്രയിച്ച് ഇവൻ എനിക്ക് പലതരം ദ്രോഹങ്ങൾ ചെയ്തു. ഹേ നരാധിപന്മാരേ, അവയെല്ലാം എണ്ണിപ്പറയാൻ എനിക്കു കഴിയില്ല.
2.68.23
एवमेतदपर्यन्तमेष वृष्णिषु किल्बिषी ।
अस्माकमयमारम्भांश्चकार परभानृजुः ॥ २.६८.२३ ॥
ഇങ്ങനെ ഇവൻ വൃഷ്ണികളിൽ അന്തമില്ലാത്ത പാപിയാണ്. ഞങ്ങൾക്കെതിരെ ഇവൻ ഈ ശ്രമങ്ങൾ ചെയ്തു; ശത്രുവിനോട് നേരെ നിൽക്കുന്നവൻ.
2.68.24
शतं क्षन्तव्यमस्माभिर्वधार्हाणां किलागसाम् ।
बद्धोऽस्मि समयैर्घोरैर्मातुरस्यैव सङ्गरे ॥ २.६८.२४ ॥
വധാർഹമായ നൂറു കുറ്റങ്ങളും ഞങ്ങൾ ക്ഷമിക്കണം. മാതുലന്റെ യുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കരമായ പ്രതിജ്ഞകളാൽ ഞാൻ ബന്ധിതനായിരിക്കുന്നു.
2.68.25
तत्तथा शतमस्माकं क्षान्तं क्षयकरं मया ।
द्वौ तु मे वधकालेऽस्मिन्न क्षन्तव्यौ कथञ्चन ॥ २.६८.२५ ॥
ഇങ്ങനെ നാശകാരണമായ നൂറ് അപരാധങ്ങൾ ഞാൻ ക്ഷമിച്ചു. എന്നാൽ ഈ വധസമയത്ത് എനിക്ക് രണ്ട് അപരാധങ്ങൾ ഒരു വിധത്തിലും ക്ഷമിക്കാവുന്നവയല്ല.
2.68.26
यज्ञविघ्नकरं हन्यां पाण्डवानां च दुर्हृदम् ।
इति मे वर्तते भावस्तमतीयां कथं न्वहम् ॥ २.६८.२६ ॥
യാഗത്തിന് വിഘ്നം വരുത്തുന്നവനെയും പാണ്ഡവരുടെ ശത്രുവിനെയും ഞാൻ കൊല്ലണം എന്നാണ് എന്റെ മനോഭാവം. അങ്ങനെയിരിക്കെ അവനെ ഞാൻ എങ്ങനെ വിട്ടുകളയും?
2.68.27
पितृष्वसुः कृते दुःखं सुमहन्मर्षयाम्यहम् ।
दिष्ट्या हीदं सर्वराज्ञां सन्निधावद्य वर्तते ॥ २.६८.२७ ॥
എന്റെ അമ്മായിയുടെ നിമിത്തം ഏറ്റവും വലിയ ദുഃഖം ഞാൻ സഹിക്കുന്നു. ഭാഗ്യവശാൽ ഇന്ന് ഇതു സർവ്വരാജാക്കന്മാരുടെയും സാന്നിധ്യത്തിൽ നടക്കുന്നു.
2.68.28
पश्यन्ति हि भवन्तोऽद्य मय्यतीव व्यतिक्रमम् ।
कृतानि तु परोक्षं मे यानि तानि निबोधत ॥ २.६८.२८ ॥
നിങ്ങൾ ഇന്ന് എന്നിൽ വളരെയധികം അതിക്രമം കാണുന്നു. എന്നാൽ എന്റെ അഭാവത്തിൽ എനിക്കെതിരെ ചെയ്ത കുറ്റങ്ങളും അറിഞ്ഞുകൊള്ളുക.
2.68.29
इमं त्वस्य न शक्ष्यामि क्षन्तुमद्य व्यतिक्रमम् ।
अवलेपाद्वधार्हस्य समग्रे राजमण्डले ॥ २.६८.२९ ॥
എന്നാൽ അഹങ്കാരത്താൽ ചെയ്ത, വധാർഹനായ ഇവന്റെ ഈ അതിക്രമം എല്ലാ രാജമണ്ഡലത്തിന്റെയും മുന്നിൽ ഇന്ന് ഞാൻ ക്ഷമിക്കില്ല.
2.68.30
रुक्मिण्यामस्य मूढस्य प्रार्थनाऽऽसीन्मुमूर्षतः ।
न च तां प्राप्तवान्मूढः शूद्रो वेदश्रुतीमिव ॥ २.६८.३० ॥
ഈ മൂഢന്റെ അപേക്ഷ രുക്മിണിക്കുവേണ്ടിയായിരുന്നു — മരിക്കാൻ ഒരുങ്ങിയവന്റേത്. എന്നാൽ ഈ മൂഢൻ അവളെ നേടിയില്ല; ശൂദ്രൻ വേദശ്രുതി നേടാത്തതുപോലെ.
2.68.31
एवमादि ततः सर्वे सहितास्ते नराधिपाः ।
गर्हणं शिशुपालस्य वासुदेवेन विश्रुतः ॥ २.६८.३१ ॥
ഇങ്ങനെ വാസുദേവൻ ശിശുപാലന്റെ നിന്ദ പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, സമ്മേളിച്ചിരുന്ന ആ രാജാക്കന്മാരെല്ലാം ഇങ്ങനെ തന്നെ പറഞ്ഞു.
2.68.32
वासुदेववचः श्रुत्वा चेदिराजं व्यगर्हयन् ।
रथोपस्थे धनुष्मन्तं शरान्सन्दधतं रुषा ॥ २.६८.३२ ॥
വാസുദേവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവർ ചേദിരാജനെ നിന്ദിച്ചു; അവൻ രഥത്തിൽ ഇരുന്ന് കോപത്തോടെ വില്ലേന്തി അമ്പുകൾ തൊടുക്കുകയായിരുന്നു.
2.68.33
श्रुत्वाऽपि च विलोक्याशु दुद्रुवुः सर्वपार्थिवाः ।
विहाय परमोद्विग्नाश्चेदिराजं चमूमुखे ॥ २.६८.३३ ॥
ഇത് കേട്ടും കണ്ടും എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും അത്യന്തം ഭയന്ന് സൈന്യത്തിന്റെ മുൻഭാഗത്തുള്ള ചേദിരാജനെ ഉപേക്ഷിച്ച് വേഗം ഓടിപ്പോയി.
2.68.34
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शिशुपालः प्रतापवान् ।
जहास स्वनवद्धासं वाक्यं चेदमुवाच ह ॥ २.६८.३४ ॥
അവന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് പരാക്രമശാലിയായ ശിശുപാലൻ മുഴങ്ങുന്ന ശബ്ദത്തിൽ പൊട്ടിച്ചിരിച്ച് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
2.68.35
मत्पूर्वां रुक्मिणीं कृष्ण संसत्सु परिकीर्तयन् ।
विशेषतः पार्थिवेषु व्रीडां न कुरुषे कथम् ॥ २.६८.३५ ॥
കൃഷ്ണാ, സദസ്സുകളിൽ, വിശേഷിച്ച് രാജാക്കന്മാർക്കിടയിൽ, എനിക്ക് മുൻപ് വിവാഹനിശ്ചയം ചെയ്യപ്പെട്ട രുക്മിണിയെ പ്രകീർത്തിക്കുമ്പോൾ നീ എങ്ങനെ ലജ്ജിക്കാതിരിക്കുന്നു?
2.68.36
मन्यमानो हि कः सत्सु पुरुषः परिकीर्तयेत् ।
अन्यपूर्वा स्त्रियं जातु त्वदन्यो मधूसूदन ॥ २.६८.३६ ॥
മധുസൂദനാ, നിന്നെക്കൂടാതെ ഏത് പുരുഷനാണ് സജ്ജനസദസ്സിൽ മുമ്പ് മറ്റൊരാളുടേതായിരുന്ന സ്ത്രീയെ പ്രകീർത്തിക്കുക?
2.68.37
क्षमा वा यदि ते श्रद्धा मा वा कृष्ण मम क्षम ।
क्रुद्धाद्वापि प्रसन्नाद्वा किं मे त्वत्तो भविष्यते ॥ २.६८.३७ ॥
കൃഷ്ണാ, നിനക്ക് ക്ഷമയോ വിശ്വാസമോ ഉണ്ടെങ്കിൽ എന്നോട് ക്ഷമിക്കൂ; അല്ലെങ്കിൽ ക്ഷമിക്കേണ്ട. കോപത്താലോ പ്രസന്നതയാലോ, നിന്നിൽനിന്ന് എനിക്ക് എന്ത് ലഭിക്കും?
2.68.38
स तांस्तु विद्रुतान्सर्वान्साश्वपत्तिरथद्विपान् ।
कृष्णतेजोहतान्सर्वान्समीक्ष्य वसुधाधिपान् ॥ २.६८.३८ ॥
ഓടിപ്പോകുന്ന എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും—കുതിര, കാലാൾ, രഥം, ആനകളോടൊപ്പം—കൃഷ്ണന്റെ തേജസ്സാൽ ആഹതരായവരെയായി ശിശുപാലൻ കണ്ടു.
2.68.39
शिशुपालो रथेनैकः प्रत्युपायात्स केशवम् ।
रुषा ताम्रेक्षणो राजञ्छलभः पावकं यथा ॥ २.६८.३९ ॥
രാജാവേ, ശിശുപാലൻ ഒറ്റയ്ക്ക് രഥത്തിൽ കോപത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ കേശവനു നേരെ മുന്നേറി, ശലഭം അഗ്നിയിലേക്ക് പായുന്നതുപോലെ.