মহাভারত · অধ্যায় 2.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.7.1
नारद उवाच ।
शक्रस्य तु सभा दिव्या भास्वरा कर्मनिर्मिता।
स्वयं शक्रेण कौरव्य निर्जितार्कसमप्रभा ॥ २.७.१ ॥
নারদ বললেন: শক্রের সেই দিব্য, উজ্জ্বল সভা কর্মের দ্বারা নির্মিত। হে কৌরব্য, স্বয়ং শক্র তা নির্মাণ করেছেন; তার আভা সূর্যের সমান।
2.7.2
विस्तीर्णा योजनशतं शतमध्यर्धमायता ।
वैहायसी कामगमा पञ्चयोजनमुच्छ्रिता। ॥ २.७.२ ॥
সেই সভা শত যোজন প্রশস্ত এবং দেড়শত যোজন দীর্ঘ। আকাশচারী ও ইচ্ছামতো গমনক্ষম এই সভা পাঁচ যোজন উচ্চ।
2.7.3
जराशोकक्लमापेता निरातङ्का शिवा शुभा ।
वेश्मासनवती रम्या दिव्यपादपशोभिता ॥ २.७.३ ॥
সেই সভা জরা, শোক ও ক্লান্তি থেকে মুক্ত; ভয়হীন, কল্যাণময় ও শুভ। গৃহ ও আসনযুক্ত, রমণীয় এবং দিব্য বৃক্ষে শোভিত।
2.7.4
तस्यां देवेश्वरः पार्थ सभायां परमासने ।
आस्ते शच्या महेन्द्राण्या श्रिया लक्ष्म्या च भारत। ॥ २.७.४ ॥
সেই সভায়, হে পার্থ, দেবেশ্বর পরম আসনে উপবিষ্ট; শচী, মহেন্দ্রাণী, শ্রী ও লক্ষ্মীর সঙ্গে — হে ভারত।
2.7.5
बिभ्रद्वपुरनिर्देश्यं किरीटी लोहिताङ्गदः ।
विरजोम्बरश्चित्रमाल्यो ह्रीकीर्तिद्युतिभिः सह ॥ २.७.५ ॥
অনির্দেশ্য রূপ ধারণকারী — মুকুটধারী, লাল অঙ্গদধারী, নির্মল বস্ত্র পরিহিত, বিচিত্র মালায় সজ্জিত, লজ্জা, কীর্তি ও দ্যুতির সঙ্গে।
2.7.6
तस्यामुपासते नित्यं महात्मानं शतक्रतुम् ।
मरुतः सर्वशो राजन्सर्वे च गृहमेधिनः ॥ २.७.६ ॥
সেই সভায়, হে রাজন, সকল মরুদ্গণ ও সমস্ত গৃহমেধী সর্বদা মহাত্মা শতক্রতুর উপাসনা করেন।
2.7.7
सिद्धा देवर्षयश्चैव साध्या देवगणास्तथा ।
मरुत्त्वन्तश्च सहिता भास्वन्तो हेममालिनः ॥ २.७.७ ॥
সিদ্ধগণ, দেবর্ষিগণ, সাধ্যগণ ও দেবগোষ্ঠী, মরুদ্গণের সঙ্গে মিলিত, দীপ্তিমান এবং স্বর্ণমালাধারী দেবতারাও।
2.7.8
एते सानुचराः सर्वे दिव्यरूपाः स्वलङ्कृताः ।
उपासते महात्मान देवराजमरिन्दमम् ॥ २.७.८ ॥
এঁরা সকলে অনুচরসহ, দিব্যরূপ ও সুসজ্জিত হয়ে মহাত্মা, দেবরাজ, শত্রুদমনকারী ইন্দ্রের উপাসনা করেন।
2.7.9
तथा देवर्षयः सर्वे पार्ते शक्रमुपासते ।
अमला धूतपाप्मानो दीप्यमाना इवाग्नयः ॥ २.७.९ ॥
তেমনই সকল দেবর্ষি … শক্রের উপাসনা করেন — নির্মল, পাপ ঝেড়ে ফেলা, অগ্নির মতো দীপ্যমান হয়ে।
2.7.10
तेजस्विनः सोमसुतो विशोका विगतज्वराः ।
पराशरः पर्वतश्च तथा सावर्णिगालवौ ॥ २.७.१० ॥
তেজস্বী, সোমপুত্র, শোকহীন, জ্বরমুক্ত; পরাশর, পর্বত এবং সাবর্ণি ও গালব।
2.7.11
एकतश्च द्वितश्चैव त्रितश्चैव महामतिः ।
शङ्खश्च लिखितश्चैव तथा गौरशिरा मुनिः।
दुर्वासाः क्रोधनः श्येनस्तथा दीर्घतमा मुनिः ॥ २.७.११ ॥
একত, দ্বিত ও মহামতি ত্রিত; শঙ্খ, লিখিত, এবং মুনি গৌরশিরা; ক্রোধী দুর্বাসা, শ্যেন, এবং মুনি দীর্ঘতমা।
2.7.12
पवित्रपाणिः सावर्णिर्याज्ञवल्क्योऽथ भालुकिः ।
उद्दालकः श्वेतकेतुस्ताण्डो भाण्डायनिस्तथा ॥ २.७.१२ ॥
পবিত্রহস্ত সাবর্ণি, যাজ্ঞবল্ক্য, ভালুকি; উদ্দালক, শ্বেতকেতু, তাণ্ড ও ভাণ্ডায়নিও।
2.7.13
हविष्मांश्च गरिष्ठश्च हरिश्चन्द्रश्च पार्थिवः ।
हृद्यश्चोदरशाण्डिल्यः पाराशर्यः कृषीवलः ॥ २.७.१३ ॥
হবিষ্মান, গরিষ্ঠ, হরিশ্চন্দ্র নামক রাজা, হৃদ্য, উদরশাণ্ডিল্য, পারাশর্য, কৃষীবল,
2.7.14
वातस्कन्धो विशाखश्च विधाता काल एव च ।
करालदन्तस्त्वष्टा च विश्वकर्मा च तुम्बुरुः ॥ २.७.१४ ॥
বাতস্কন্ধ, বিশাখ, বিধাতা, কাল, করালদন্ত, ত্বষ্টা, বিশ্বকর্মা ও তুম্বুরু,
2.7.15
अयोनिजा योनिजाश्च वायुभक्षा हुताशिनः ।
ईशानं सर्वलोकस्य वज्रिणं समुपासते ॥ २.७.१५ ॥
অযোনিজ ও যোনিজ, বায়ুভক্ষক ও হুতাশী—সবাই সর্বলোকের ঈশান বজ্রধারীকে উপাসনা করেন।
2.7.16
सहदेवः सुनीथश्च वाल्मीकिश्च महातपाः ।
समीकः सत्यवाक्चैव प्रचेताः सत्यसङ्गरः ॥ २.७.१६ ॥
সহদেব, সুনীথ, মহাতপা বাল্মীকি, সমীক, সত্যবাক, প্রচেতা ও সত্যসঙ্গর,
2.7.17
मेधातिथिर्वामदेवः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ।
मरुत्तश्च मरीचिश्च स्थाणुश्चात्र महातपाः ॥ २.७.१७ ॥
মেধাতিথি, বামদেব, পুলস্ত্য, পুলহ, ক্রতু, মরুত্ত, মরীচি এবং এখানে মহাতপা স্থাণু,
2.7.18
कक्षीवान्गौतमस्तार्क्ष्यस्तथा वैश्वानरो मुनिः ।
मुनिः कालकवृक्षीय आश्राव्योऽथ हिरण्मयः ॥ २.७.१८ ॥
কক্ষীবান, গৌতম, তার্ক্ষ্য, বৈশ্বানর মুনি, কালকবৃক্ষীয় মুনি, আশ্রাব্য ও হিরণ্ময়,
2.7.19
संवर्तो देवहव्यश्च विष्वक्सेनश्च वीर्यवान् ।
दिव्या आपस्तथौषध्यः श्रद्धा मेधा सरस्वती ॥ २.७.१९ ॥
সংবর্ত, দেবহব্য ও বীর্যবান বিষ্বক্সেন, দিব্য জলসমূহ, ওষধিসমূহ, শ্রদ্ধা, মেধা ও সরস্বতী।
2.7.20
अर्थो धर्मश्च कामश्च विद्युतश्चैव पाण्डव ।
जलवाहास्तथा मेघा वायवः स्तनयित्नवः ॥ २.७.२० ॥
অর্থ, ধর্ম ও কাম, এবং বিদ্যুৎও, হে পাণ্ডব; জলবাহী মেঘসমূহ, বায়ুসমূহ এবং গর্জনকারী মেঘসমূহ।
2.7.21
प्राचीदिग्यज्ञवाहाश्च पावकाः सप्तविंशतिः ।
अग्नीषोमौ तथेन्द्राग्नी मित्रश्च सविताऽर्यमा ॥ २.७.२१ ॥
পূর্ব দিকের যজ্ঞবাহকগণ ও সাতাশ পাবক; অগ্নীষোম, তেমনি ইন্দ্রাগ্নি, মিত্র, সবিতা ও অর্যমা।
2.7.22
भगो विश्वे साध्याश्च गुरुः शुक्रस्तथैव च ।
विश्वावसुश्चित्रसेनः सुमनस्तरुणस्तथा ॥ २.७.२२ ॥
ভগ, বিশ্বদেবগণ, সাধ্যগণ, গুরু ও শুক্র, তেমনি বিশ্বাবসু, চিত্রসেন, সুমনা ও তরুণ।
2.7.23
यज्ञाश्च दक्षिणाश्चैवं ग्रहास्तोभाश्च भारत ।
यज्ञवाहाश्च ये मन्त्राः सर्वे तत्र समासते ॥ २.७.२३ ॥
যজ্ঞসমূহ ও দক্ষিণাসমূহ, তেমনি গ্রহসমূহ ও স্তোভসমূহ, হে ভারত; যজ্ঞবাহক যে মন্ত্রসকল, তারা সবাই সেখানে অবস্থান করে।
2.7.24
तथैवाप्सरसो राजन् रम्भोर्वश्यथ मेनका ।
घृताची पञ्चचूडा च विप्रचित्तिपुरोगमाः ॥ २.७.२४ ॥
তেমনি অপ্সরোগণও, হে রাজন; রম্ভা, উর্বশী, মেনকা, ঘৃতাচী, পঞ্চচূড়া, এবং বিপ্রচিত্তি যাদের পুরোভাগে।
2.7.25
विद्याधराश्च राजेन्द्र गन्धर्वाश्च मनोरमाः ।
नृत्यवादित्रगीतैश्च हास्यैश्च विविधैरपि ॥ २.७.२५ ॥
হে রাজেন্দ্র! বিদ্যাধর ও মনোরম গন্ধর্বগণ নৃত্য, বাদ্য, গীত এবং নানাবিধ হাস্যকৌতুকের দ্বারাও
2.7.26
रमयन्ति स्म नृपते देवराजं शतक्रतुम् ।
स्तुतिभिर्मङ्गलैश्चैव वस्तुवन्तः कर्मभिस्तथा ॥ २.७.२६ ॥
হে নৃপতি! দেবরাজ শতক্রতুকে তারা স্তুতি ও মঙ্গলবাক্যে এবং তাঁর কর্মের বর্ণনায়ও আনন্দিত করত।
2.7.27
विक्रमैश्च महात्मानं बलवृत्रनिषूदनम् ।
ब्रह्मराजर्षयश्चैव सर्वे देवर्षयस्तथा ॥ २.७.२७ ॥
বিক্রমের দ্বারা মহাত্মা, বল ও বৃত্রের বিনাশকারী ইন্দ্রকে, ব্রহ্মর্ষি, রাজর্ষি এবং সকল দেবর্ষিগণও তেমনই (আনন্দিত করতেন)।
2.7.28
विमानैर्विविधैर्दिव्यैर्दीप्यमाना इवाग्नयः ।
स्रग्विणो भूषिताः सर्वे यान्ति चायान्ति चापरे ॥ २.७.२८ ॥
বিবিধ দিব্য বিমানে অগ্নির মতো দীপ্যমান, মালাধারী ও অলংকৃত সকলে যাচ্ছেন ও আসছেন; অন্যরাও।
2.7.29
बृहस्पतिश्च शुक्रश्च नित्यमास्तां हि तत्र वै ।
एते चान्ये च बहवो महात्मानो यतव्रताः ॥ २.७.२९ ॥
বৃহস্পতি ও শুক্রও সেখানে সর্বদা থাকতেন; এঁরা এবং ব্রতনিষ্ঠ আরও বহু মহাত্মা।
2.7.30
विमानैश्चन्द्रसङ्काशैः सोमवत्प्रियदर्शनाः ।
ब्रह्मणो वचनाद्राजन्भृगुः सप्तर्षयस्तथा ॥ २.७.३० ॥
চন্দ্রসদৃশ বিমানে সোমের মতো দর্শনপ্রিয় (এঁরা); হে রাজন্! ব্রহ্মার বচনে ভৃগু ও সপ্তর্ষিগণও তেমনই।
2.7.31
एषा सभा मया राजन्दृष्टा पुष्करमालिनी ।
शतक्रतोर्महाबाहो याम्यामपि सभां शृणु ॥ २.७.३१ ॥
হে রাজন, আমি এই পুষ্করমালিনী সভা দেখেছি। হে মহাবাহু, এবার যমের সভার কথাও শোনো।