महाभारत · अध्याय 2.70
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.70.1
ततो विष्फारयन्राजा महच्चैदिपतिर्धनुः ।
अभियास्यन्हृषीकेशमुवाच मधुसूदनम् ॥ २.७०.१ ॥
तेव्हा चेदिराजाने आपले मोठे धनुष्य ताणून, हृषीकेशावर आक्रमण करण्यास सिद्ध होऊन मधुसूदनास म्हटले.
2.70.2
एकस्त्वमसि मे शत्रुस्तत्त्वां हत्वाऽद्य माधव ।
ततः सागरपर्यन्तां पालयिष्यामि मेदिनीम् ॥ २.७०.२ ॥
तूच माझा एकटा शत्रू आहेस. हे माधवा, आज तुला मारल्यानंतर समुद्रापर्यंत पसरलेल्या या पृथ्वीचे मी पालन करीन.
2.70.3
द्वैरथं काङ्क्षितं यद्वै तदिदं पर्युपस्थितम् ।
चिरस्य वत मे दिष्ट्या वासुदेव सह त्वया।
अद्य त्वां निहनिष्यामि भीष्मं च सह पाण्डवैः ॥ २.७०.३ ॥
ज्या द्वंद्वयुद्धाची मी इतक्या दिवसांपासून इच्छा धरली होती, ते आता माझ्यासमोर आले आहे. हे वासुदेवा, सुदैवाने आज मी तुला आणि पांडवांसह भीष्माला मारीन.
2.70.4
एवमुक्त्वा स तं बाणैर्निशितैरत्ततेजनैः ।
विव्याध युधि तीक्ष्णाग्रैश्चेदिराड्यपुङ्गवम् ॥ २.७०.४ ॥
असे बोलून त्याने धारदार, तीक्ष्ण टोकांच्या, घासून तीक्ष्ण केलेल्या बाणांनी युद्धात त्या श्रेष्ठ पुरुषाला भेदले.
2.70.5
कङ्कपत्रच्छदा बाणाश्चेदिराजधनुश्च्युताः ।
विविशुस्ते तदा कृष्णं भुजङ्गा इव पर्वतम् ॥ २.७०.५ ॥
चेदिराजाच्या धनुष्यातून सुटलेले, बगळ्याच्या पिसांनी सजवलेले बाण तेव्हा कृष्णात असे घुसले जसे सर्प पर्वतात शिरतात.
2.70.6
नाददानस्य चैद्यस्य शरानत्यस्यतोपि वा ।
दधृशुर्विवरं केचिद्गतिं वायोरिवाम्बरे ॥ २.७०.६ ॥
चेदिराज बाण घेऊन अतिशय सोडत असतानाही, काहींना त्यात कोणतीही फट दिसली नाही, आकाशात वाऱ्याची गती दिसत नाही तसे.
2.70.7
चेदिराजमहामेधः शरजालाम्बुमांस्तदा ।
अभ्यवर्षद्धृषीकेशं पयोद इव पर्वतम् ॥ २.७०.७ ॥
तेव्हा चेदिराज महामेघासारखा, बाणजालरूपी पाण्याने भरलेला, पर्वतावर मेघ वर्षावा तसा हृषीकेशावर वर्षला.
2.70.8
ततः शार्ङ्गममित्रघ्नः कृत्वा सशरमच्युतः ।
आबभाषे महबाहुः सुनीथं परवीरहा ॥ २.७०.८ ॥
तेव्हा शत्रुघ्न, महाबाहू, परवीरहा अच्युताने शार्ङ्ग धनुष्य घेऊन बाण लावला आणि सुनीथाशी बोलला.
2.70.9
अयं त्वं भामकस्तीक्ष्णश्चेदिराज महाशरः ।
भेत्तुमर्हति वेगेन महाशनिरिवाचलम् ॥ २.७०.९ ॥
चेदिराजा, हा तुझा भामक, तीक्ष्ण महाशर; महावज्र ज्याप्रमाणे वेगाने पर्वत भेदावा, तसा हा भेदण्यास समर्थ आहे.
2.70.10
एवं ब्रुवति गोविन्दे ततश्चेदिपतिः पुनः ।
मुमोच निशितानन्यान्कृष्णं प्रति शरान्बहून् ॥ २.७०.१० ॥
गोविंद असे बोलत असतानाच चेदिपतीने पुन्हा कृष्णाच्या दिशेने तीक्ष्ण अनेक बाण सोडले.
2.70.11
अथ बाणार्दितः कृष्णः शार्ङ्गमायम्य दीप्तिमान् ।
मोच निशितान्बाणाञ्छतशोथ सहस्रशः ॥ २.७०.११ ॥
तेव्हा बाणांनी पीडित झालेल्या तेजस्वी कृष्णाने शार्ङ्ग धनुष्य ओढून शेकडो-हजारो तीक्ष्ण बाण सोडले.
2.70.12
ताञ्छरांस्तु स चिच्छेद शरवर्षैस्तु चेदिराट् ।
षड्भिश्चान्यैर्जघानाशु केशवं चेदिपुङ्गवः ॥ २.७०.१२ ॥
त्या चेदिराजाने ते बाण शरवर्षावाने तोडले; चेदिश्रेष्ठाने सहा व इतर बाणांनी केशवावर तत्काळ प्रहार केला.
2.70.13
ततोऽस्रं सहसा कृष्णः प्रमुमोच जगद्गुरुः ।
अस्त्रेण तन्महाबाहुर्वारयामास चेदिराट् ॥ २.७०.१३ ॥
तेव्हा जगद्गुरू कृष्णाने अचानक एक अस्त्र सोडले; महाबाहू चेदिराजाने आपल्या अस्त्राने ते अडवले.
2.70.14
ततः शतसहस्रेण शराणां नतपर्वणाम् ।
सर्वतः समवाकीर्य शौरिं दामोदरं तदा ॥ २.७०.१४ ॥
तेव्हा त्याने शंभर हजार वाकलेल्या पेरांच्या बाणांनी सर्व बाजूंनी शौरी दामोदराला झाकून टाकले.
2.70.15
ननाद बलवान्क्रुद्धः शिशुपालः प्रतापवान् ।
इदं चोवाच संरब्धः केशवं परवीरहा ॥ २.७०.१५ ॥
बलवान, संतप्त आणि प्रतापी शिशुपाल गर्जला; क्रोधाने भरलेल्या त्या शत्रुवीरहंत्याने केशवाला हे म्हटले.
2.70.16
अद्याङ्गं मामका बाणा भेत्स्यन्ति तव संयुगे ।
हत्वा त्वां समुतामात्यं पाण्डवांश्च तरस्विनः ॥ २.७०.१६ ॥
आज माझे बाण युद्धात तुझ्या प्रत्येक अवयवाला भेदतील; तुला, तुझ्या अमात्यांसह आणि वेगवान पांडवांना ठार मारून.
2.70.17
अनृण्यमद्यय यास्यामि जरासन्धस्य धीमतः ।
कंसस्य केशिनश्चैव नरकस्य तथैव ह ॥ २.७०.१७ ॥
आज मी बुद्धिमान जरासंधाचे, कंसाचे, केशीचे आणि नरकाचे ऋण फेडून मोकळा होईन.
2.70.18
इत्युक्त्वा क्रोधताम्राक्षः शिशुपालो जनार्दनम् ।
अदृश्यं शरवर्षेण सर्वतः स चकार ह ॥ २.७०.१८ ॥
असे बोलून, क्रोधाने लाल डोळ्यांचा शिशुपाल बाणांच्या वर्षावाने जनार्दनाला सर्व बाजूंनी दिसेनासे करता झाला.
2.70.19
ततोऽस्त्रेणैव चान्योन्यं निकृत्य च शरान्बहून् ।
शरवर्षैस्तदा चैद्यमन्तर्धातुं प्रचक्रमे ॥ २.७०.१९ ॥
मग अस्त्रानेच एकमेकांचे पुष्कळ बाण तोडून, तेव्हा चैद्य (शिशुपाल) शरवर्षावाने अंतर्धान पावू लागला.
2.70.20
अन्तर्धानगतौ वीरौ शुशुभाते महारथौ ।
तौ दृष्ट्वा सर्वभूतानि साधुसाध्वित्यपूजयन् ॥ २.७०.२० ॥
अंतर्धान पावलेले ते दोन वीर महारथी शोभू लागले. त्यांना पाहून सर्व प्राणी 'साधु, साधु' म्हणून त्यांची स्तुती करू लागले.
2.70.21
न दृष्टपूर्वमस्माभिर्युद्धमीदृशकं पुरा ।
ततः कृष्णं जघानाशु शुशुपालस्त्रिभिः शरैः ॥ २.७०.२१ ॥
असे युद्ध आम्ही पूर्वी पाहिले नव्हते. तेव्हा शिशुपालाने लगेच तीन बाणांनी कृष्णावर प्रहार केला.
2.70.22
कृष्णोऽपि बाणैर्विव्याध सुनीथं पञ्चभिर्युधि ।
ततः सुनीथं सप्तत्या नाराचैर्दयद्बली। ॥ २.७०.२२ ॥
कृष्णानेही युद्धात पाच बाणांनी सुनीथाला विंधले. मग बलवान् (शिशुपालाने) सत्तर नाराच बाणांनी सुनीथाला छेदले.
2.70.23
ततोऽतिविद्धः कृष्णेन सुनीथः क्रोधमूर्छितः ।
विव्याध निशितैर्बाणैर्वासुदेवं स्तनान्तरे ॥ २.७०.२३ ॥
तेव्हा कृष्णाने अतिशय विद्ध झालेला सुनीथ क्रोधाने मूर्च्छित होऊन तीक्ष्ण बाणांनी वासुदेवाला छातीच्या मध्यभागी विंधू लागला.
2.70.24
पुनः कृष्णं त्रिभिर्विद्ध्वा ननादावसरे नृपः ।
तोऽतिदारुणं युद्धं सहसा चक्रतुस्तदा ॥ २.७०.२४ ॥
पुन्हा राजाने योग्य वेळी तीन बाणांनी कृष्णाला विंधून गर्जना केली. मग ते दोघे अचानक अत्यंत भयंकर युद्ध करू लागले.
2.70.25
नौ नखैरिव शार्दूलौ दन्तैरिव महागजौ ।
दंष्ट्राभिरिव पञ्चास्यौ चरणैरिव कुक्कुटौ ॥ २.७०.२५ ॥
दोन वाघ नखांनी, दोन महागज दातांनी, दोन सिंह सुळ्यांनी, दोन कोंबडे पायांनी (लढतात) तसे,
2.70.26
दारयेतां शरैस्तीक्ष्णैरन्योन्यं युधि तावुभौ ।
ततो मुमुचतुः क्रुद्धौ शरवर्षमनुत्तमम् ॥ २.७०.२६ ॥
युद्धात ते दोघे तीक्ष्ण बाणांनी एकमेकांना फाडू लागले. मग क्रुद्ध होऊन दोघांनीही अनुपम बाणवर्षाव सोडला.
2.70.27
शरैरेव शराञ्छित्वा तावुभौ पुरुषर्षभौ ।
चक्रातेऽस्त्रमयं युद्धं घोरं तदतिमानुषम् ॥ २.७०.२७ ॥
बाणांनीच बाणांना तोडून ते दोन नरश्रेष्ठ अस्त्रमय, भयंकर, अतिमानुष युद्ध करू लागले.
2.70.28
आग्नेयमस्त्रं मुमुचे शिशुपालः प्रतापवान् ।
वारुणास्त्रेण तच्छ्रीघ्रं नाशयामास केशवः ॥ २.७०.२८ ॥
प्रतापी शिशुपालाने आग्नेय अस्त्र सोडले. केशवाने वरुणास्त्राने ते लगेच नष्ट केले.
2.70.29
कौबेरमस्त्रं सहसा चेदिराट् प्रमुमोच ह ।
रणैव सहसाऽनाशयत्तं जगत्प्रभुः ॥ २.७०.२९ ॥
चेदिराजाने अचानक कुबेराचे अस्त्र सोडले. जगत्प्रभूने युद्धातच ते लगेच नष्ट केले.
2.70.30
याम्यमस्त्रं ततः क्रुद्धो मुमुचे कालमोहितः ।
याम्येनैवास्त्रयोगेन याम्यमस्त्रं व्यनाशयत् ॥ २.७०.३० ॥
मग क्रुद्ध आणि कालमोहित होऊन त्याने यमाचे अस्त्र सोडले. यमाच्याच अस्त्रप्रयोगाने त्याने ते यमास्त्र नष्ट केले.
2.70.31
गान्धर्वेण च गान्धर्वं मानवं मानवेन च ।
वायव्येन च वायव्यं रौद्रं रौद्रेण चाभिभूः ॥ २.७०.३१ ॥
गांधर्व अस्त्राने गांधर्व अस्त्र, मानव अस्त्राने मानव अस्त्र, वायव्य अस्त्राने वायव्य आणि रौद्र अस्त्राने रौद्र—त्या विजेत्याने ते निष्प्रभ केले.
2.70.32
ऐन्द्रमैन्द्रेण भगवान्वैष्णवेन च वैष्णवम् ।
एवमस्त्राणि कुर्वाणौ युयुधाते महाबलौ ॥ २.७०.३२ ॥
ऐंद्र अस्त्राने ऐंद्र आणि वैष्णव अस्त्राने वैष्णव—भगवंतांनी ते निष्प्रभ केले; अशा प्रकारे अस्त्रे वापरत ते दोघे महाबली लढले.
2.70.33
ततो मायां विकुर्वाणो दमगोषसुतो बली ।
गदामुसलसंयुक्ताञ्छक्तितोमरसायकान् ॥ २.७०.३३ ॥
मग माया निर्माण करणाऱ्या दमघोषाच्या बलवान पुत्राने गदा, मुसळ, शक्ती, तोमर आणि बाण सोडले.
2.70.34
परश्वथमुसण्डीश्च ववर्ष युधि केशवम् ।
अमोघास्त्रेण भगवान्नाशयामास केशिहा ॥ २.७०.३४ ॥
युद्धात केशवावर परशू आणि मुसंडी यांचा वर्षाव झाला; अमोघ अस्त्राने केशिहा भगवंतांनी ते नष्ट केले.
2.70.35
शिलावर्षं महाघोरं ववर्ष युधि चेदिराट् ।
वज्रास्त्रेणाभिसङ्क्रुद्धश्चूर्णं तदकरोत्प्रभुः ॥ २.७०.३५ ॥
युद्धात चेदिराजाने अत्यंत भयंकर शिलावर्षाव केला; अत्यंत क्रुद्ध झालेल्या प्रभूंनी वज्रास्त्राने ते चूर्ण केले.
2.70.36
जलवर्षं ततो घोरं व्यस़जच्चेदिपुङ्गवः ।
वायव्यास्त्रेण भगवान्व्याक्षिपच्छतशो हि तत् ॥ २.७०.३६ ॥
मग चेदिंमध्ये श्रेष्ठ असलेल्याने भयंकर जलवर्षाव सोडला; भगवंतांनी वायव्यास्त्राने त्याचे शेकडो तुकडे विखरून टाकले.
2.70.37
निहत्य सर्वमायां वै सुनीतस्य जनार्दनः ।
स मुहूर्तं चकाराशु द्वन्द्वयुद्धं महारथः ॥ २.७०.३७ ॥
सुनीताची सर्व माया नष्ट करून जनार्दनाने क्षणभर वेगाने महारथी म्हणून द्वंद्वयुद्ध केले.
2.70.38
स बाणयुद्धं कुर्वाणो भर्त्सयामास चेदिराट् ।
दमघोषसुतो धृष्टमुवाच यदुपुङ्गवम् ॥ २.७०.३८ ॥
बाणयुद्ध करणाऱ्या चेदिराजाने (दमघोषाचा पुत्र) यदुश्रेष्ठाची निर्भर्त्सना करून धिटाईने असे म्हटले.
2.70.39
अद्य कृष्णमकृष्णं तु कुर्वन्तु मम सायकाः ।
इत्येवमुक्त्वा दुष्टात्मा शरवर्षं जनार्दने ॥ २.७०.३९ ॥
"आज माझे बाण कृष्णाला अकृष्ण करोत" असे म्हणून त्या दुष्टात्म्याने जनार्दनावर बाणांचा वर्षाव केला.
2.70.40
मुमोच पुरुषव्याघ्रो घोरं वै चेदिपुङ्गवः ।
शरसंङ्कृत्तगात्रस्तु क्षणेन यदुनन्दनः ॥ २.७०.४० ॥
चेद्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या त्या पुरुषव्याघ्राने भयंकर बाण सोडले; पण यदुनंदनाचे शरीर क्षणात बाणांनी छिन्नभिन्न झाले.
2.70.41
रुधिरं परिसुस्राव मदं मत्त इव द्विपः ।
न यन्ता न रथो वापि न चाश्वाः पर्वतोपमाः ॥ २.७०.४१ ॥
मदमत्त हत्तीप्रमाणे रक्त वाहू लागले; सारथी नव्हता, रथ नव्हता, पर्वतासारखे घोडेही दिसत नव्हते.
2.70.42
दृश्यन्ते शरसञ्छन्नाः केशवस्य महात्मनः ।
केशवं तदवस्थं तु दृष्ट्वा भूतानि चक्रुशुः ॥ २.७०.४२ ॥
महात्मा केशवाचे शरीर बाणांनी झाकलेले दिसले; त्या अवस्थेत केशवाला पाहून प्राणी आक्रोश करू लागले.
2.70.43
दारुकस्तु तदा प्राह कृष्णं यादवनन्दनम् ।
नेदृशो दृष्टपूर्वो हि सङ्ग्रामो वै पुरा मया ॥ २.७०.४३ ॥
तेव्हा दारुक यादवनंदन कृष्णाला म्हणाला, "यापूर्वी मी असे युद्ध पाहिले नव्हते."
2.70.44
स्थातव्यमिति तिष्ठामि त्वत्प्रभावेण माधव ।
अन्यथा न च मे प्राणा धरायेयुर्जनार्दन ॥ २.७०.४४ ॥
"उभे राहायचे आहे म्हणून मी उभा आहे, तुझ्या प्रभावाने, हे माधवा. अन्यथा, हे जनार्दना, माझे प्राण देहात राहणार नाहीत."
2.70.45
अतः सञ्चिन्त्य गोविन्द क्षिप्रमस्य वधं कुरु ।
एवमुक्तस्तु सूतेन केशवो वाक्यमब्रवीत् ॥ २.७०.४५ ॥
"म्हणून, हे गोविंदा, विचार करून याचा लवकर वध कर." सारथ्याने असे म्हटल्यावर केशव हे वचन बोलला.
2.70.46
एष ह्यतिबलो दैत्यो हिरण्यकशिपुः पुरा ।
रिपुः सुराणामभवद्वरदानेन गर्वितः ॥ २.७०.४६ ॥
"हा अतिबलवान दैत्य हिरण्यकशिपू पूर्वी वर मिळाल्याने गर्विष्ठ होऊन देवांचा शत्रू झाला."
2.70.47
तथाऽऽसीद्रावणो नाम राक्षसो ह्यतिवीर्यवान् ।
तेनैव बलवीर्येण बलं नागणयन्मम ॥ २.७०.४७ ॥
"तसाच रावण नावाचा अतिपराक्रमी राक्षस होता; आपल्या बल-पराक्रमाने त्याने माझ्या बलाला मोजले नाही."
2.70.48
अहं मृत्युश्च भविता काले काले दुरात्मनः ।
न भेतव्यं तथा सूत नैष कश्चिन्मयि स्थिते ॥ २.७०.४८ ॥
"मी काळोकाळी दुरात्म्यांचा मृत्यू होईन. म्हणून हे सारथ्या, भिऊ नकोस; मी उभा असताना कोणीही (त्याला काही करू शकत नाही)."
2.70.49
इत्येवमुक्त्वा भगवान्ननर्द गरुडध्वजः ।
पाञ्चजन्यं महाशङ्खं पूरयामास केशवः ॥ २.७०.४९ ॥
असे बोलून गरुडध्वज भगवान गर्जले; केशवाने महाशंख पाञ्चजन्य फुंकला.
2.70.50
संमोहयित्वा भगवांश्चक्रं दिव्यं समाददे ।
चिच्छेद च सुनीथस्य शिरश्चक्रेण संयुगे ॥ २.७०.५० ॥
भगवानांनी त्याला मोहित करून दिव्य चक्र घेतले आणि युद्धात त्या चक्राने सुनीथाचे मस्तक छेदले.
2.70.51
स पपात महाबाहुर्वज्राहत इवाचलः ।
ततश्चेदिपतेर्देहात्तेजोऽग्र्यं ददृशुर्नृपाः ॥ २.७०.५१ ॥
तो महाबाहू वज्राने आहत झालेल्या पर्वतासारखा पडला; तेव्हा राजांनी चेदिपतीच्या देहातून श्रेष्ठ तेज बाहेर पडताना पाहिले.
2.70.52
उत्पतन्तं महाराज गगनादिव भास्करम् ।
ततः कमलपत्राक्षं कृष्णं लोकनमस्कृतम्।
ववन्दे तत्तदा तेजो विवेश च नराधिप ॥ २.७०.५२ ॥
हे महाराजा, आकाशातून वर पडणाऱ्या सूर्याप्रमाणे ते तेज वर उसळले; नंतर कमलपत्राक्ष, लोकांनी नमस्कारलेल्या कृष्णाला त्याने वंदन केले आणि हे नराधिपा, ते तेज त्यांच्यातच प्रविष्ट झाले.
2.70.53
तदद्भुतममन्यन्त दृष्ट्वा सर्वे महीक्षितः ।
यद्विवेश महाबाहुं तत्तेजः पुरुषोत्तमम् ॥ २.७०.५३ ॥
ते तेज महाबाहू पुरुषोत्तमात प्रविष्ट झालेले पाहून सर्व राजांनी ते अद्भुत मानले.
2.70.54
अनभ्रे प्रववर्ष द्यौः पपात ज्वलिताशनिः ।
कृष्णेन निहते चैद्ये चचाल न वसुन्धरा ॥ २.७०.५४ ॥
ढगांविना आकाशाने पाऊस पाडला, प्रज्वलित वीज कोसळली; कृष्णाने चैद्य मारला असतानाही पृथ्वी हलली नाही.
2.70.55
ततः केचिन्महीपाला नाब्रुवंस्तत्र किञ्चन ।
अतीतवाक्पथे काले प्रेक्षमाणा जनार्दनम् ॥ २.७०.५५ ॥
तेव्हा काही राजे तेथे काहीच बोलले नाहीत; काळ वाणीच्या पलीकडे गेला असताना ते जनार्दनाकडे पाहत राहिले.
2.70.56
हस्तैर्हस्ताग्रमपरे प्रत्यपिंषन्नमर्षिताः ।
अपरे दशनैरोष्ठानदशन्क्रोधमूर्छिताः ॥ २.७०.५६ ॥
काहींनी अमर्षाने हातांनी हाताची बोटांची टोकं चोळली; इतर क्रोधाने मूर्च्छित होऊन दातांनी ओठ चावू लागले.
2.70.57
रहश्च केचिद्वार्ष्णेयं प्रशशंसुर्नराधिपाः ।
केचिदेव सुसंरब्धा मध्यस्थास्त्वपरेऽभवन् ॥ २.७०.५७ ॥
काही राजांनी एकांतात वार्ष्णेय (कृष्णा)ची प्रशंसा केली; काही अतिशय संतप्त झाले; आणि इतर तटस्थ राहिले.
2.70.58
प्रहृष्टाः केशवं जग्मुः संस्तुवन्तो महर्षयः ।
ब्राह्मणाश्च महात्मानः पार्थिवाश्च महाबलाः।
शशंसुर्निर्वृताः सर्वे दृष्ट्वा कृष्णस्य विक्रमम् ॥ २.७०.५८ ॥
आनंदलेले महर्षी केशवाकडे जाऊन त्यांची स्तुती करू लागले; ब्राह्मण, महात्मे आणि महाबलवान राजेही कृष्णाचा पराक्रम पाहून समाधानाने सर्वजण त्यांची प्रशंसा करू लागले.
2.70.59
सदेवगन्धर्वगणा राजानो भुवि विश्रुताः ।
प्रणामं हि हृषीकेशे प्राकुर्वत महात्मनि ॥ २.७०.५९ ॥
देव आणि गंधर्वगणांसह पृथ्वीवर प्रसिद्ध असलेल्या राजांनी महात्मा हृषीकेशाला प्रणाम केला.
2.70.60
ये त्वासुरगणाः पक्षाः सम्भूताः क्षत्रिया इह ।
ते निन्दन्ति हृषीकेशं दुरात्मानो गतायुषः ॥ २.७०.६० ॥
परंतु असुरगणांच्या पक्षात येथे जन्मलेले क्षत्रिय — दुरात्मे आणि आयुष्य संपत आलेले — हृषीकेशाची निंदा करतात.
2.70.61
प्रजापतिगणा ये तु मध्यस्थाश्च महात्मनि ।
ब्रह्मर्षयश्च सिद्धाश्च गन्धर्वोरगचारणाः ॥ २.७०.६१ ॥
जे प्रजापतींचे गण, महात्म्याजवळ उपस्थित असलेले ब्रह्मर्षी, सिद्ध, गंधर्व, उरग आणि चारण.
2.70.62
ते वै स्तुवन्ति गोविन्दं दिव्यैर्मङ्गलसंयुतैः ।
परस्परं च नृत्यन्ति गीतेन विविधेन च।
उपतिष्ठन्ति गोविन्दं प्रीतियुक्ता महात्मनि ॥ २.७०.६२ ॥
ते दिव्य मंगल वचनांनी गोविंदाची स्तुती करीत, परस्परांशी नाचत, विविध गीतांसह प्रीतियुक्त होऊन महात्म्या गोविंदाजवळ उपस्थित होत.
2.70.63
प्रहृष्टाः केशवं जग्मुः संस्तुवन्तो महर्षयः ।
ब्राह्मणाश्चापि सुप्रीताः पाण्डवाश्च महाबलाः ॥ २.७०.६३ ॥
हर्षित झालेले महर्षी केशवाजवळ जाऊन त्याची स्तुती करीत; ब्राह्मणही अत्यंत प्रसन्न झाले, आणि महाबली पांडवही.
2.70.64
पाण्डवस्त्वब्रवीद्भातॄन्सत्कारेण महीपतिम् ।
दमघोषात्मजं शूरं संस्कारयत मा चिरम् ॥ २.७०.६४ ॥
तेव्हा पांडव (युधिष्ठिर) बंधूंना म्हणाला — 'दमघोषाचा शूर पुत्र असलेल्या या राजाचा सन्मानपूर्वक लवकर अभिषेकसंस्कार करा, विलंब लावू नका.'
2.70.65
कुरुराजवचः श्रुत्वा भ्रातरस्ते त्वरान्विताः ।
तथा च कृतवन्तस्ते भ्रातुर्वै शासनं तदा ॥ २.७०.६५ ॥
कुरुराजाचे वचन ऐकून ते बंधू त्वरेने निघाले; आणि तेव्हाच त्यांनी भावाची आज्ञा तशीच पूर्ण केली.
2.70.66
चेदीनामाधिपत्ये च पुत्रं तस्याज्ञया हरेः ।
अभ्यषिञ्चत तं पार्थः सहितैर्वसुधाधिपैः ॥ २.७०.६६ ॥
हरीच्या (कृष्णाच्या) आज्ञेने पार्थाने (अर्जुनाने) इतर भूपतींसह चेदींच्या आधिपत्यावर त्याच्या पुत्राचा अभिषेक केला.